Bestektek. v.h. bouwen van winkelpand met twee bovenwoningen a/d Lange Burchtstr. Te Nijmegen t.n.v. dhr. G.J. Derksten, Architecten Bureau: C. Blanksma-C.J. IJsebrands Guyotstraat 2, tekenaar: Bruyns, datum tekening: december 1953 (D12.418134)
Detail portiek: Bestektek. v.h. bouwen van winkelpand met twee bovenwoningen a/d Lange Burchtstr. Te Nijmegen t.n.v. dhr. G.J. Derksten, Architecten Bureau: C. Blanksma-C.J. IJsebrands Guyotstraat 2, tekenaar: Bruyns, datum tekening: december 1953 (D12.418134)
De voorkant bestaat uit een portiek in het midden en daarnaast twee grote etalage ruimtes. Achter de linker etalage bevindt zich de opgang naar de bovenwoning. Opvallend is dat zich aan het einde van het portiek naast de ingang nog een kleine etalage ruimte bevindt.
De hele benedenverdieping bestaat vrijwel uit de winkel. Aan de achterkant bevindt zich nog een kantoor, een trap, de w.c, en een kamer.
“De heer J.G. Tijssen opende in de Burchtstraat ’n nieuwe zaak
De zevenjarige Willy Tijssen en haar zusje, de vijfjarige Betty, beiden gekleed in een lichtblauw feestjurkje, hielden Vrijdagmiddag om half drie samen een zilveren serveerblad vast. Op deze schaal lagen een schaar en een sleutel. De ceremoniemeester nodigde de ere-gast van de middag uit zich van deze voorwerpen te bedienen. En deze, wethouder Duives, knipte toen met de schaar het traditionele (blauwe) lint door en stak vervolgens de sleutel in het slot van de glaspanelen deur, die toegang gaf tot de nieuwe herenkleding- en modeartikelenzaak Tijssen aan de Bloemerstraat 30-32.
De wethouder sprak na de door hem verrichte opening van het nieuwe winkelpand de eigenaar, de heer J.G. Tijssen, mede namens B. en W. op hartelijke wijze toe. Na hem nam het woord de heer Gerritzen van het aannemersbedrijf Gerritzen en Zn., dat de bouw voor zijn rekening had genomen. Op kernachtige wijze drukte de heer C.J. Ijsebrands, architect (Op 28-3 volgt er een rectificatie, dat het het Architectenbureau Blanksma-Ijsbebrands betreft (Nijmeegsch dagblad 28-03-1955)), zich uit toen hij de heer Tijssen, die met zijn echtgenote, zijn zoon en zijn vier dochters temidden der aanwezige gasten stond, “een kapitein van een schip” noemde, dat zojuist te water was gelaten en dat verder zijn koers wel zou vinden. De heer IJsebrands heeft niet alleen de architectuur voor zijn rekening genomen, ook persoonlijk heeft de heer Tijssen veel steun van hem mogen ondervinden.
De trotse eigenaar van Nijmegens nieuwste winkelpand begon in 1947 in de Van Welderenstraat een eigen zaak. De eerste steen van zijn momentele bezit werd in Maart 1954 gelegd. De receptie werd door velen bezocht.
Het interieur is niet enkel aantrekkelijk doordat Flora er bezit van genomen heeft; de zakelijke aanblik op zichzelf is mede door de moderne architectuur prettig aandoend voor het oog.” Nijmeegsch dagblad, 26-3-1955)
Ook Burchtstraat 8 is een eerder ontwerp -uit 1950- van Blanksma en IJsebrands, met een veel traditioneler ontwerp dan bijvoorbeeld het pand van Tijssen op Burchtstraat 30.
Burchtstraat 8
Bestektekening voor de bouw van een woon en winkelhuis aan de Korte Burgstraat te Nijmegen voor rekening van de Heer J.H. v Hezewijk, Malden, architecten C. Blanksma en C.J. Ijsebrands, datum tekening 23-13-1949 (D12.410297)
Plan van 3 woningen aan de Oude Heesschelaan hoek Prinsenlaan voor de weled. heren L. Veen Zeigelbaan 67 en J.S. Kauver (of Kauwer?) van Peltlaan 159 allen te Nijmegen (D12.402795 Detail)
Architect van der Kloot
De architect van deze woningen is Arie van der Kloot. Lees hier meer over deze architect:
Arie van der Kloot was een architect die vooral in Nijmegen actief is geweest, van 1925 tot 1964. Waarschijnlijk is zijn grootste project de Sterflat op de Hatertse Hei, in 1958 het hoogste woongebouw van Nijmegen. Hij lijkt de eerste jaren van zijn carrière -jaren 20 en 30- vooral actief te zijn geweest als ontwerper…
Prinsenlaan 1
De volgende gebruikers zijn gevonden:
Naam
Omschrijving
Adresboek
Opmerking
Wed. T. Lenting
Geb. Schikkema
1938, 1940
In februari 1937 vanuit Leeuwarden (PGNC 13/2/1937)
J.K. Hoekstra
1948
Als lid van “Frysk Selskip “Tsjalling Eeltsjes”
H. Remers
Opperman; in 1959 metselaar
1948, 1959
Mej. G.M. Remers
1948, 1951
Mej. R.G. Remers
In 1959: “mw”; in 1963: “mw, dienstbode”
1948, 1951, 1959, 1963
Th.Fr. Remers
In 1959: T. F., “mw”, winkeljuffr
1948, 1951, 1959c, 1963
L.J. Hoekstra
Kant. Bed
1955
J.L. Hoekstra
Schilder
1959
Mw. J.M. Groothengel
Wijkverpl.
1963
R.P.M. v. Etten
1966, 1968
In februari 1940 staat de woning “Modern vrij Hoekhuis” te huur voor f408,- per jaar. (PGNC 23/2/1940)
Huidig
Prinsenlaan 1 en Tweede Oude Heselaan 482 en 484, maart 2025 (Google Streetview)
Op F2700 RAN zijn links op de achtergrond de woningen te zien op een foto uit 1978.
Villa Rica in het zonnetje, Voorstadslaan, architect Hoffmann, juli 2024
Pascal koopt van Verdonck in 1904 twee stukken grond aan de Voorstadslaan. Hij laat daarop een villa ontwerpen door de architect Hoffmann: Villa Rica. Het gebouw op de hoek van de Voorstadslaan en Prinsenlaan stamt uit 1904.
Vooraf
“Het pand verrees op een kavel waar ook voorheen al bebouwing had gestaan. Uit de kadastrale kaart van 1832 blijkt namelijk dat ter hoogte van de huidige aansluiting van de Prinsenlaan op de Voorstadslaan – in het verlengde van de Bredestraat – een fors huis met erf en tuin stond. Eigenaar was de landbouwer Derk Kloosterman. Later is hier dus de Prinsenlaan aangelegd en het onderhavige pand bevindt zich direct ten zuiden van deze straat,” (Gemeentelijke monumentenlijst).
In deze buurt stonden meerdere villa’s. Zelf maakte Villa Rica onderdeel uit van het nooit volledig gerealiseerde Villapark Hees.
The Corner, Villa 1 van Villapark Hees, Tweede Oude Heselaan 522
1902 “Villapark onder Hees. Wij hebben indertijd reeds gesproken van het villapark, dat onder leiding van den architect den heer Oscar Leeuw zal worden aangelegd tusschen den straatweg naar Hees, de oude Heesche laan en den nieuwen weg, van wege de Gemeente aan te leggen als verbinding van den Heeschen straatweg met de Krayenhofflaan. Binnen…
Plan tot het bouwen van een Villatje in Hees voor rekening van den Wel. Ed. geb. Heer Pascal te Hees, datum tekening februari 1904 (D12.378822-1. Detail)
Villa Rica is ontworpen door architect Willem Hoffmann. Lees hier verder over deze architect:
Architect Hoffmann is vooral bekend vanwege zijn villa’s. Zijn grootste werk is mogelijk ’t Slotje van de Baron. Ook de uitbreiding/verbouwing van het Wilhelminaziekenhuis is…
Arnoldus Josephus Jacobus Pascal
Arnoldus Josephus Jacobus Pascal (17-7-1870 Doesburg) vestigt zich op 10-5-1901 in de gemeente. Hij is dan afkomstig uit Venlo. Hij gaat wonen in de Voorstadslaan 212, wat later is doorgehaald en vervangen door 351. Bij de opmerking staat E.J. 237.: het is onduidelijk of dit een verhuizing of een hernummering is. (Bevolkingsregister 1900). In het Register van 1910 staat Voorstadslaan 351, wat op een later tijdstip (‘1-1-21’) is vervangen door Lange Hezelstraat 123. Daarop is bij beroep ‘zonder’ doorgehaald en vervangen door agent in wijnen. In de Gemeentelijke Monumentenlijst staat een verdere uitleg: “In de bekende publicatie van Dr. J.J. de Blécourt over het Schependom van Nijmegen (1912) staat het pand vermeld als de Villa Rica van de heer A.J.J. Pascal. Deze Pascal had de woning laten bouwen. Tot aan de voltooiing woonde hij aan de Voorstadslaan 212, waarna hij in 1916 naar de Lange Hezelstraat 123 verhuisd.”
Hij is getrouwd met Joséphine (later vervangen door a) Sibilla Maria Hutgens (22-8-1879 Doesburg). Ze zijn getrouwd op 10-10-1899. (Inventarisnr 102, Aktennr 66 archief Venlo) Hij is dan 29 en heeft als beroep “koopman”.
Ze hebben 5 kinderen, waarvan er 1 jong is overleden:
Hendrika Maria (10-4-1901 Venlo); Bij de opmerking staat I2-285. En op een gegeven moment komt ze van dit adres weer bij het gezin te wonen. Zij is dan onderwijzeres bijz. school.
Petrus Josephus Arnoldus (25-10-1903 Hees); hij overlijdt op 4-12-1912
Josephus Jacobus (2-4-1909 Hees)
Maria Johanna Hendrika (23-6-1911 Hees).
Louis Pierre Leon (7-10-1914 Hees)
Daarnaast zijn moeder Hendrika Wilhelmina ten Oever, wed. Pascal (8-2- 1837). Op 11-10-1911 overlijdt ze te ’s Gravenhage (de verhuizing daar naar toe staat niet vermeld). De laatste 3 kinderen zijn in Villa Rica geboren.
Winkel Venlo
In 1890 opent Pascal zijn winkel in “wijn, likeuren, sterke dranken, tabak en sigaren”. Daarna zullen vele advertenties in het Venloosch weekblad volgen.
Advertentie opening A.J.J. Pascal op de Grote Markt in Venlo (Venloosch weekblad, 3-5-1890)
Verkoop winkelhuis in Venlo door Pascal (PGNC 6/4/1910)
In de loop der jaren biedt “A. Pascal, Hees” een aantal malen een winkelhuis aan de Grote Markt aan. Gevonden zijn:
• Winkelhuis te koop of te huur in 1903 (Venloosche courant, in ieder geval 26-9-1903 en 30-08-1903)
• Groot Winkelhuis te koop (PGNC 6/4/1910)
Welk winkelhuis en of dit dezelfde zijn, is niet bekend: In augustus 1900 wordt het winkelhuis met erf aan de Groote Markt te Venlo geveild namens J.J. Pascal, de vader van A.J.J. Pascal. (Venloosche courant, 04-08-1900). Zijn vader overlijdt vervolgens op 22 december (Venloosche courant, 23-12-1900).
In 1890 heeft A.J.J. zijn winkel op de Grote Markt geopend. Het is nog niet bekend of het hetzelfde pand was als dat van zijn vader (of dat A.J.J. op een later tijdstip zijn eigen winkel daar naartoe heeft verplaatst), of dat er dus 2 leden van de familie Pascal een eigen winkel hadden.
Waarschijnlijk vertrekt Pascal in 1919 uit Hees: in de bestuursvergadering rond 2 april blijkt hij niet langer bestuurslid van Dorpsbelang Hees te willen zijn, wegens vertrek uit Hees. (De Gelderlander 2/4/1919)
Naam Villa Rica
Wie de villa Villa Rica heeft genoemd is niet bekend. Is de villa vernoemd naar 1 van de Hendrika’s? Of betreft het de Spaanse vertaling voor “Rijke/welvarende Villa/dorp” ?
Andere bewoners op basis Adresboeken:
Villa Rica Voorstadslaan 351 in de sneeuw; architect Hoffmann
Pascal verkoopt de woning rond eind 1916/begin 1917 aan C.J. van Barneveld, een arts. Van Barneveld had op dit adres ook zijn praktijk. (Gemeentelijke monumentenlijst)
Van Barneveld laat (waarschijnlijk staat er) R. Offerman een kleine verbouwing doen en een schuurtje bouwen (datum dossier: VERBOUWEN WOONHUIS (26-01-1917). De verbouwing houdt uiterlijk in dat een balkon van de zijgevel bij de woning zelf wordt getrokken.
Plan tot het bouwen van een schuurtje een een kleine verbouwing. D12.385339
Dan koopt in 1951 de N.V. Scheepswerf Gebr. van der Werf uit Deest het pand. Zij laten door architect R. G. Rodenburg een verbouwing ontwerpen. De tekening daarvan is gedateerd op 9-9-1951. Uiterlijk betreft dit het plaatsen van 1 groot raam centraal boven de deur en het plaatsen van een nieuwe deur naast de reeds bestaande.
Oud D12.412713
Nieuw (D12.412714 detail)
In 1996 brandt de woning deels af en wordt vervolgens herbouwd.
Villa Rica was het derde en tevens laatste pand dat van de grond kwam voor het Villapark Hees. Daarna zou er pas in 1924 weer gebouwd worden.
Gemeentelijk Monument
Villa Rica is een Gemeentelijk monument met als waardering (tevens staat hier een uitgebreide omschrijving): “
Architectuurhistorische waarde In het authentieke karakter zowel in de hoofdvorm als de detaillering gaaf bewaard gebleven voorbeeld van villabouw uit de vroege twintigste eeuw, naar een ontwerp van de Nijmeegse architect Willem Hoffmann die onder meer bekend is van kasteel Het Slotje aan de Neerbosscheweg. Het onderhavige, uit 1904 daterende pand, voerde hij uit in een op de vernieuwende landhuisbouw stoelende stijl. Karakteristiek is onder meer de schilderachtige en asymmetrische opzet, met in elkaar grijpende dakpartijen, vensters met luiken en veelruits bovenlichten, alsmede decoratief houtbeschot. Alhoewel de woning door brand werd aangetast geeft het bouwwerk zowel uit- als inwendig nog immer een goed herkenbare indruk van de oorspronkelijke opzet. Het rondom een hal met trappenhuis ingedeelde interieur werd in nauwe aansluiting bij de authentieke situatie gereconstrueerd.
Stedenbouwkundige waarde Het pand heeft door zijn markante verschijningsvorm met een asymmetrische bouwmassa, ‘ingewikkeld’ in elkaar stekende dakpartijen, een hoog oprijzend dakhuis en diverse opvallende details waaronder een rijkbewerkte timpaan, alsmede door zijn prominente vrijstaande ligging in een bijbehorende tuin belangrijke situationele waarde. De stedenbouwkundige waarde wordt versterkt door de ligging op de hoek van een kruispunt waar het pand alleen al door de wat forsere opzet dan de belendende panden een belangrijke blikvanger vormt. Komende vanuit de tegenoverliggende Bredestraat valt het bouwwerk mede door zijn opzet en vormgeving al op grote afstand in het oog.
Cultuurhistorische waarde Er is bijzondere cultuurhistorische waarde door de verwijzing naar de historie van de vroegere dorpen Hees en Neerbosch. Behalve boerderijtjes, bloemkwekerijen en religieuze instellingen werd de bebouwing van Hees en Neerbosch vooral bepaald door forse en voorname woonhuizen. Het onderhavige pand is hiervan een goed voorbeeld. Ondanks de teistering door brand weerspiegelt dit woonhuis nog immer op een heldere manier de historische ontwikkelingen in het betreffende gebied. Deze waarde wordt versterkt doordat de grote villa’s en landhuizen die zich in de onmiddellijke nabijheid bevonden voor het merendeel zijn verdwenen danwel slechts als min of meer aangetaste relicten bewaard bleven.”
Architect Hoffmann is vooral bekend vanwege zijn villa’s. Zijn grootste werk is mogelijk ’t Slotje van de Baron. Ook de uitbreiding/verbouwing van het Wilhelminaziekenhuis is…
The Corner, Villa 1 van Villapark Hees, Tweede Oude Heselaan 522
“Villapark onder Hees.
Wij hebben indertijd reeds gesproken van het villapark, dat onder leiding van den architect den heer Oscar Leeuw zal worden aangelegd tusschen den straatweg naar Hees, de oude Heesche laan en den nieuwen weg, van wege de Gemeente aan te leggen als verbinding van den Heeschen straatweg met de Krayenhofflaan.
Binnen eenige dagen nu zal de aanbesteding voor den aanleg der wegen in dat park plaats hebben. Voorloopig zal men zich bepalen tot een weg tegenover de Breede straat, alszoo ter plaatse waar thans nog een tuinmanswoning staat, die moet weggebroken worden. Die weg krijgt twee zijtakken rechts, uitkomende op de Oude Heessche laan een een links, uitkomende op den straks genoemden gemeenteweg.
Tevens zal er een aanvang gemaakt worden met den bouw van twee villa’s, gelegen aan den eersten van genoemde zijwegen. Onze begaafde stadgenoot, de heer Leeuw heeft daartoe hoogst artistieke ontwerpen gemaakt, die op het oogenblik zie zien zijn in het winkelraam van den heer Smals, op de Groote Markt.
Het zijn bijzonder sierlijke en vriendelijke buitenwoningen, die hij geteekend heeft; in het groen zullen zij een schilderachtig effect maken, en op den duur zal dit deel van Nijmegens omgeving door den aanleg van dit park stellig een groote verfraaiing ondergaan.
Naar wij vernemen, bestaat het plan de villa’s niet te huur, maar te koop aan te bieden. Daar de prijzen matig zullen zijn, zal menigeen, die gaarne buiten wil wonen, maar niet de hoogste prijzen kan besteden, hier een geschikte gelegenheid vinden om zich duurzaam op een lief plekje te vestigen.” (De Gelderlander 25/12/1902)
Op 28 januari 1903 vindt de aanbesting plaats van “Het aanleggen en met grint verharden van wegen en nader omschreven werken in het Villapark onder Hees.” (PGNC 25/1/1903). De laagste inschrijver daarbij was J. Schippers voor de som van f 2940,- (PGNC 29/1/1903), die dan waarschijnlijk de aanbesteding heeft verkregen.
1903, Huidig adres: Tweede Oude Heselaan 522 Het huis dat tegenwoordig The Corner heet was 1 van de eerste 2 villa’s van het Villapark Hees. De architect was Oscar Leeuw. In dit artikel wordt nader ingegaan op dit villapark. Verkoop Villa Leeuwenstein Op 8 en 22 juli 1897 zal de villa “Leeuwenstein” onder Hees met…
Pascal koopt van Verdonck in 1904 twee stukken grond aan de Voorstadslaan. Hij laat daarop een villa ontwerpen door de architect Hoffmann: Villa Rica. het gebouw stamt uit 1904.
Dubbel woonhuis van architect C.J. Ebing (Guido Gezellestraat 63), gebouwd in 1932 in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen), Emmalaan 7, 1955 (F88069 RAN)
In 1932 ontwerpt de architect C.J. Ebing Dubbel (Guido Gezellestraat 63) een dubbel woonhuis, Emmalaan 5 en 7. Dit in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen). Horstink zal zelf op nummer 5 gaan wonen. Lamers is makelaar van beroep en verkoopt nummer 7 aan B. Kistemaker.
Deze pagina verzamelt werken van architect Ebing en zal van tijd tot tijd worden aangevuld. Uitbreiding bij de Firma A.P. Keyser. 1932, Stikke Hezelstraat 42-44 (bij verbouwing) “Uitbreiding bij de Firma A.P. Keyser. De firma A.P. Keyser heeft haar zaak aan de Stikke hezelstraat No. 42-44, genaamd “De Bijenkorf” een belangrijke uitbreiding doen ondergaan, welke…
Merk bij 1948 de weduwe Horstink-Lamers op. Mogelijk/waarschijnlijk waren de aanvragers Horstink en Lamers voor de bouwvergunning familie? Dit is nog niet verder onderzocht.
Emmalaan 7
advertentie 11/2/1933
Op 11-2-1933 plaatst Lamers de advertentie voor het in aanbouw zijnd Heerenhuis gelegen in de Emmastraat
Hieronder staan de gevonden bewoners weergegeven. Een aantal advertenties/krantenartikelen bieden daarbij verdere aanknopingspunten:
B. Kistemaker zal het huis tussen februari en juni 1933 hebben gekocht: Vanaf 3-6-1933 wordt mevrouw Kistemaker op Emmalaan 7 in advertenties van de “R.K. vereniging ter bescherming van meisjes, in Nederland”. (De Gelderlander 3/6/1933)
Diepenbroek, wed. F.B. geb. A.R.J. Vinke, oftewel Anna Regnera Joanna Vinke, weduwe van Ferdinand Bernard Diepenbroek, overlijdt op 23-7-1938 (rouwadvertentie De Gelderlander 23/7/1938)
In ieder geval is er ten aanzien van A.Th.A.K. Lange op 1-4-1939 een advertentie gevonden met Emmalaan 7 als adres (hij blijkt daarbij secretaris van de Nijmeegsche Zwemclub 1921 te zijn) (De Gelderlander 1/4/1939)
Gevonden in Adresboeken:
B. Kistemaker
Hoofd R.K. bijz. school
1934, 1936, 1938
Diepenbroek, wed. F.B. geb. A.R.J. Vinke
1934, 1936, 1938
A.Th.A.K. Lange
Scheik. Ing.
1940
KI.D. de Groot
Reiziger
1948
A.Ph. Krijff
Chemicus
1951, 1955
J.P. Tazelaar
Arb. Analist
1959, 1963
Wed. P.J. van Bortel, geb. A.E. Weijkman
1959, 1963
P.J.H.M. Heijndaal
psycholoog
1968
Familie Krijff
Op het terras achtertuin familie Krijff, van links naar rechts: Luco, Nienke, Jan, ma en pa, 5-8-1955 (foto beschikbaar gesteld door J. Krijff, copyright: J. Krijff)
Jan Krijff stuurde de volgende reactie:
“Vanuit Delft komende heb ik op dit adres gewoond van 1951 tot en met 1956. Dit samen met mijn ouders , broer Luco en zusje Nienke. Mijn vader werkte bij Smit, Transfomatoren. In 1956 zijn wij vertrokken naar Bloemendaal. In Nijmegen zat ik op de freubel school bij Mej Boot op de Oranje Singel. Daarna op de3 Nutschool. In het begin met de tram naar school het laatste jaar met de fiets. Het was een rustig buurtje waar weinig op straat werd gespeeld. Erg veel kan ik mij niet herhinneren maar wel dat soldaten langs kwamen met grote melkbussen met snert. ook weet ik nog dat er geschaatst werd in de haven. Ik ben nog een paar keer teruggeweest in Nijmegen.”
En in een brief: “Wij hebben daar maar een korte periode gewoond en ik kan mij van het interieur niet veel herinneren. Volgens mij was er geen centrale verwarming en weet ik ook niet meer of er een badkamer was.
Een wandeling op de Prinsenlaan, die rechts afbuigt. Op de hoek is Prinsenlaan 18 (huidig nummer) te zien en nog een klein stukje Prinsenlaan 12 rechts daarvan. De weg links is de Patrijsstraat: daar is 1 van de nieuwbouwwoningen te zien (en vaag links daarvan een aantal andere nieuwbouwwoningen), 1955/1956 (Foto beschikbaar gesteld door J. Krijff, copyright J. Krijff)
Er was nagenoeg geen contact met de buren, die naar ik herinner zeer Christelijk waren. Voor mijn vader was Nijmegen na Delft een soort thuis komen. Hij heeft zijn heel HBS tijd in Nijmegen gewoond en is daarna naar Utrecht vertrokken. Mijn moeder was een Arnhemse en vond Nijmegen maar niks. Zij was blij naar Bloemendaal te kunnen gaan.
Verder kan ik mij nog een paar namen van de Nut School (Lagere School) herinneren. Han Meijbergen van de margarine fabriek, Eric Nuver, zoon van de huisarts, Hansje Blokland die zijn vader fruitteler was (appels). De school was gelegen tegenover de winkel die Marklin treinen verkocht waar met Kerst een groot aantal mensen voor de ramen stonden. Wij hebben recent genoten van de documentaire over de Nijmeegse jongens van Lymborch in mijn tijd in Nijmegen nooit van gehoord.”
Klik op onderstaande foto’s voor een vergroting:
Op het terras achtertuin familie Krijff, 5-8-1955 (ter beschikking gesteld door J. Krijff, copyright: J. Krijff)
1956: Mevr. Krijff-Joosten (links) en Mevr Bussemaker-Joosten (rechts); zussen van elkaar (foto beschikbaar gesteld door J. Krijff; Copyright: J. Krijff)
Emmalaan 6: kinderen familie Krijff, zij woonden op Emmalaan 7. Op 6 woonde Mej. van Grondelle, akela bij Keizer Karel Padvinders, 1955 (foto beschikbaar gesteld door J. Krijff; Copyright: J. Krijff)
Emmalaan 5 en 7 (September 2022, Google Streetview) architect Ebing
Monument bombardement 22 februari 1944 Krayenhofflaan (juli 2023)
Tijdens het bombardement op 22 februari 1944 was de Krayenhofflaan een van de hardst getroffen straten. Het werd in 2013 onthuld aan de gevel van bakkerij de Bie.
Een van hardst getroffen straten
Verwoest pand van Slagerij Brinkhoff, naast de voormalige kerk, 1944 (F63237 RAN)
Het monument herdenkt de slachtoffers van het bombardement op 22 februari 1944.
Op deze hoek van de Krayenhofflaan zaten bakkerij de Bie en slagerij Brinkhoff. Naast bewoners en klanten waren veel mensen -voorbijgangers en trampassagiers- de winkels ingevlucht. 3 bommen kwamen in de Krayenhofflaan en Sperwerstraat terecht. Onder andere dit woonblok werd geraakt en ging in vlammen op. 27 personen kwamen daarbij om het leven.
De familie Brinkhoff werd extra zwaar getroffen: hier overleden moeder en 5 van haar 8 kinderen. De familie de Bie verloor moeder en zoon. De familie van Hezik moeder en 2 kinderen. Ook elders in de Krayenhofflaan vielen slachtoffers: in totaal kwamen 40 personen om het leven. Daarmee was het een van de hardst getroffen straten. In totaal overleden in Nijmegen rond de 800 personen door het bombardement.
Zie voor een lijst van slachtoffers en hun verhalen:
Het initiatief van deze plaquette kwam van Jan Hermens.
Geertrui Nieske Witteveen-Dijkers, was een van de slachtoffers. Zij zat die dag in de bewuste tram.
In april 2013 bezocht haar dochter Beppie Witteveen, die al jarenlang in Australië woonde, deze plek. Samen met haar oude schoolgenoot Jan legde zij die dag bloemen voor de deur van Bakkerij de Bie. Toen ontstond het idee om een blijvende herinnering aan de 44 overledenen te realiseren.
Onthulling
Een van degenen die het monument onthulden, was Sjef Brinkhoff. Hij was een van de overlevenden van het bombardement. Daarnaast onthulden Ben van Hees (gemeenteraad), Jan Hermens en kinderen van de Michiel de Ruyterschool op 27 oktober 2013 het monument.
Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Krayenhofflaan. Villa Salomonski 1883 (Hoek Krayenhofflaan Voorstadslaan) gesloopt rond 1974 Op 15-5-1883…
1954 Mariënburgsestraat 7-9 (oud), Mariënburgsestraat 10 (huidig) Centrum
Mariënburgsestraat 6-14: Van links naar rechts; Het Brillenpaleis, Café De Pool, het Vleespaleis en Duives Manufacturen en Herenmode, 1955 (F30514 RAN)
Vooraf
Voordat het Hotel-Café-Restaurant “De Pool” in 1944 werd verwoest, was het een belangrijke uitgaangsgelegenheid geweest dat zich uitstrekte van de Mariënburg tot Oude Stadsgracht.
Lees hier over de uitbreiding van De Pool in 1926:
Café “De Pool”, dat voor de stadsverwoesting in 1944 op Mariënburg-Oude Stadsgracht zulk een belangrijke plaats in ons stadsleven innam, is thans herbouwd. Niet op precies dezelfde plaats als vroeger, maar wel in dezelfde omgeving. Het staat nu in de Mariënburgsestraat op no. 9, onmiddellijk bij de Burchtstraat, in het hartje van de stad. Het is een mooi punt en daar komt nog bij dat voor de band van ’44 zich op deze plaats ook een café bevond. Het nieuwe café De Pool ziet er allergezelligst uit; het is niet te groot en ook niet te klein, maar juist groot genoeg om te bereiken dat eenieder er zich op zijn gemak en thuis gevoelt. Het architectenbureau Benning, dat deze nieuwbouw ontwierp en de aannnmer J.M. Hendriks, die ze verwezenlijkte, hebben eer van hun werk. Ze hebben aan de stad een gezelligheidselement weten toe te voegen dat temidden van het nuchtere en zakelijke waardoor menig nieuw pand wordt gekenmerkt, een aanwinst is. De betimmering is van de fa. H. de Klerk uit Rotterdam; ze levert een belangrijke bijdrage tot de intimiteit waarover we spraken.
De heer M. van Meteren, de eigenaar van De Pool, drijft de zaak niet zelf meer, zoals vroeger. De heer A.Th. v.d. Donck vervangt hem en wij twijfelen er niet aan of hij zal in de Nieuwe Pool een evengroot succes hebben als de heer van Meteren vroeger had in De Pool op Mariënburg.” (De Gelderlander 6/2/1954)
Architectenbureau Benning
Het gebouw is ontworpen door Architectenbureau Benning. Lees hier verder over dit bureau:
Het architectenbureau D. en P. Benning, later Benning en Fokker, was de voortzetting van het architectenbureau van Oscar Leeuw. Ook dit bureau zal veel winkels voor Vroom en Dreesmann ontwerpen.
In ieder geval komt de Pool nog voor in de Adresboeken van 1963 (huisnummer 8-10). En ook in 1966 en 1968 (nummer 10), hoewel het dan Poolbar wordt genoemd.
In 1947 ontwerpt architect B. Benning de herbouw van de hoek van Heutszstraat – Groesbeeksedwarsweg. Dit pand was bij de bevrijding vernietigd. De bouwtekening heeft hij samen met zijn broer P. Benning ondertekent.
Vooraf
Van Heutszstraat 2, vóór de verwoesting (D12.407241)
Het oorspronkelijke gebouw was ontworpen in 1938. Op 18 februari 1939 vindt de “heropening” plaats (advertentie De Gelderlander 17/2/1939 ).
In de nacht van 28 op 29 september werd het gebouw verwoest door Duitse granaten.
Op de hoek Van Heutszstraat- Groesbeeksedwarsweg sloegen in de nacht van 28 op 29 september Duitse granaten in. Enkele winkels en woonhuizen werden verwoest; links het pand van Drogisterij J.I.M. Elling en rechts de Brood- en Banketbakkerij van de Gebroeders G. en W. Schouten ; op de achtergrond huizen aan de Beethovenstraat, september 1944 (Commissariaat van Politie Nijmegen, Afd. Fotografie via F27438 RAN CC0)
Nieuwbouw van Heutszstraat 2
In het Bouwarchief komen 2 ontwerpen voor, die afwijken wat betreft het grote raam. Momenteel is nog onbekend welk ontwerp het uiteindelijk geworden is:
Van Heutszstraat 2, dossier D12.407241 VERANDEREN GEBOUW (09-09-1947)
Van Heutszstraat 2, D12.407243 vergelijk D12.407241: de ruiten; VERANDEREN GEBOUW (09-09-1947)
“Brood- en Banketbakkerij Fa. Gebr. Schouten
Op de hoek van de Groesbeeksedwarsweg en de v. Heutszstraat is een nieuwe bakkerij en banketbakkerij verrezen, op de plaats waar drie en een half jaar geleden na de bevrijding het oude bedrijf door de oorlog werd verwoest. De fa. Gebr. Schouten is op dit prachtige punt gevestigd. Een mooie moderne bakkerij en een fraaie winkel is tot stand gekomen, waarin behalve het brood en banket een goede sortering chocolade- en suikerwerken aanwezig is. De aannemer de heer J.A. v.d. Hoogen en de architect de heer B. Benning, die dit bedrijf zo aantrekkelijk tot stand brachten, hebben er van hun werk.” (De Gelderlander 14/8/1948)
Bakkerij Gebr. Schouten staat in ieder geval nog in het Adresboek van 1968.
Groesbeeksedwarsweg 263 van Heutszstraat 2, maart 2025 (Google Streetview)
Deze pagina verzamelt reeds gemaakte artikelen over de wijk Altrade. Romeins amfitheater hoek Rembrandtstraat-Mesdagstraat In de buurt van Romeinse legerkampen…
De villa Mussenhaghe aan de Groesbeekseweg is rond 1750 gebouwd als boerderij. Eind 19e eeuw is deze omgebouwd tot villa.
Bens
1928 komt ook Mej. W. Bens voor.
In Adresboek 1932 en 1934 zijn J. en F. nog landbouwer op de Valkenburgscheweg 1. Ook Mej. W. Bens komt dan nog op dat adres voor. En in 1934 staat ook mej. H.M Bens op dit adres. In 1932 en 1934 staat A. Bens dan als melkhandelaar op Groesbeekseweg 404. Idem voor 1936 en 1938.
In 1926 komt J. Bens als landbouwer voor op Valkenburgscheweg 1.
A., F. en J. Bens komen in het Adresboek 1927 en 1928 als landbouwer voor op Valkanburgscheweg 1. In
De Familie J. Bens, Valkenburgscheweg No. 1 doet in De Gelderlander 31/12/1927 een nieuwjaarstgroet. Eind 1924 doet nog een familie J. Bens een groet in De Gelderlander 31/12/1924 met als adres Wester Meerwijk; of dit dezelfde familie is, is nog niet bekend.
Ook de jaren daarna is een nieuwjaarsgroet gevonden: De Gelderlander 31/12/1928, De Gelderlander 31/12/1930.
In 1932 is het J. Bens & Zoon: De Gelderlander 31/12/1932. Dan staat er ook expliciet “Melkhandel” bij. Zo ook de komende jaren: De Gelderlander 30/12/1933, De Gelderlander 31/12/1934, De Gelderlander 31/12/1936, De Gelderlander 31/12/1937, De Gelderlander 31/12/1938, De Gelderlander 30/12/1939, De Gelderlander 31/12/1940, De Gelderlander 31/12/1941. In een advertentie De Gelderlander 16/8/1946 voor de vakanties van melkhandelaars is het nog J. Bens.
In De Gelderlander 1/8/1947 is het A. Bens op de Groesbeekseweg 406, eveneens een advertentie van de Nijmeegse Melkhandel. En in De Gelderlander 21/8/1953 en De Gelderlander 24/8/1956 is het huisnummer 404.
In 1948 en 1951 woont Weduwe J. Bens op de Valkenburgseweg 1 (Adresboek 1948 en 1951). In 1955 woont “Bens, mej. W.”, op Valkenburgseweg 1; A. Bens, melkhandelaar heeft dan als adres Groesbeekseweg 404.
Ook in 1955 en in 1959 en 1963 (dan “mw.”) komt W. Bens voor op Valkenburgseweg 1. A. Bens komt in 1959 en 1963 voor op Groesbeekseweg 404 als “melkhandelaar”, net als H.W.J. Bens, melkhandelaar en J.H.A. Bens, rangeerder NS.. In 1963 komt daarnaast ook A.H.F., machinebankwerker en F.WH., zuivelh., voor.
In 1966 komt A. Bens nog voor onder “Zuivelhandel”. In 1968 is “Bens, geb Lamers, JM” gvonden. In het laatst beschikbare adresboek van 1971 komt A. Bens nog voor op Groesbeekseweg 404.
Gemeentelijke Monument
Villa Mussenhaghe , op de hoek met de Valkenburgseweg (rechts).
De villa werd rond 1750 gebouwd als boerderij. Eind 19de eeuw is het omgebouwd tot villa.
Karakteristiek en voor Nijmegen zeldzaam voorbeeld van een door verbouwing van boerenbedrijf tot landhuis geworden pand van goede verhoudingen en detaillering.
Inmiddels heeft de villa een opknapbeurt gehad, Valkenburgseweg, 1986 (Gemeente Nijmegen, afd. Reprografie via KN12864-15 RAN CC0)
Het gebouw is sinds 1988 een gemeentelijk monument. De tekst bij aanwijzing: “Landhuisje. Onderdeel van een uit twee gedeelten bestaand boerderij-woonhuis samen met Valkenburgseweg 1. Geheel gepleisterd en gewit blokvormig pand van éénbouwlaag met pannengedekt schilddak. Voorgevel drie-assig met gelijkvormige brede vensters en in het midden openslaande tuindeuren, alle met de oorspronkelijke persiennes. Middendeel geflankeerd door vlakke pilasters met verdiepte vakken. Bovendorpel vensters en deur licht gewelfd. Geprofileerde stuclijsten en stucornament als bovenbekroning. Gevel gedekt door geprofileerde lijst waarboven bekroning van metselwerk: hoog middengedeelte met dakvenster van twee gekoppelde rondboogramen, geflankeerd door pilasters. Gebogen bekroning met daarop een stucornament. Ter weerszijden lage gemetselde balustrade met hoekbekroningen. Dakkapel geflankeerd door voluutvormige ornamenten van stuc. In rechter zijgevel smalle voordeur met rechts daarvan raam met persiennes. Bouwtijd: ontstaan door toevoeging van een voorgevel ca. 1870-1875 aan een boerderij uit de 18de of het begin van de 19de eeuw. Karakteristiek en voor Nijmegen zeldzaam voorbeeld van een door verbouwing van boerenbedrijf tot landhuis geworden pand van goede verhoudingen en detaillering.”
Tijdens het bombardement op 22 februari 1944 was de Krayenhofflaan een van de hardst getroffen straten. Het werd in 2013 onthuld aan de gevel van bakkerij de Bie.
Rond 18-8-1949 vond de aanbesteding plaats van het eerste gedeelte va een bloemen-, groenten- en fruitveilingcomplex aan de Marialaan plaats. De architect was W.Th. Reynen. De laagste inschrijvers waren Fa. Smulders en Graft te Oisterwijk: f 649.000. Zij verkregen daarmee de opdracht.
Op de locatie van een voormalig bedrijventerrein in Nijmegen ontstaat in de jaren 0 het stedenbouwkundige project “De Nieuwe Voorstad”, bedoeld als verdichting en herontwikkeling van een verouderd stadsgebied. Het meest controversiële onderdeel wordt het wooncomplex De Paladijn, een 15 verdiepingen hoge woontoren die al vóór oplevering tot juridische en maatschappelijke discussie leidt.
Het Park Leeuwenstein was vroeger de tuin van Villa Leeuwenstein. Het lijkt wat verborgen te liggen door de bebouwing van de Marialaan en de Bosduifstraat. Dat het park mogelijk wat onbekend is, is onterecht: er staan veel verschillende bomen, waaronder bijzondere soorten.
Nijmegen 13 Juli -Architect J. Coumans te Nijmegen heeft gistermiddag de bouw aanbesteed van een nieuwe fabriek aan de Marialaan naast de groentenveiling. De N.V. Nederlandse Ampullenfabriek, de NAF N.V., thans gevestigd aan de Weurtseweg te Nijmegen, zal daar voor de nieuwe gebouwen en kantoren over een terrein van ongeveer 1500 vierkante meter kunnen beschikken.
De heer H. van Stokkum, die het initiatief nam tot de oprichting van de Ned. Ampullenfabriek wordt sedert 2 December 1950 door de heer J.H. Ijkenboom als mede-directeur geassisteeerd; laatstgenoemde heeft de volledige technische leiding van het bedrijf in handen.
De ampullen, die vroeger meestal uit het buitenland moesten worden ingevoerd, zijn uitsluitend bestemd voor laboratoria zowel in het binnenland als voor de export.”
De laagste inschrijving voor de nieuwe fabriek met kantoren en woning was van A.J. van Alfen te Boxel en zonder kantoren en woning, grondvlak ongeveer 1345 vierkante meter N.V. Bouwonderneming v.h. van Amerongen uit Arnhem voor f228.475. De gunning moet dan plaats vinden. (De Gelderlander 13/7/1951)
Plan voor 3 Beneden & Bovenhuizen a/d Marialaan te Nijmegen Kad Neerbosch Sectie B No 1949, Eigenaar en Uitvoerder A. Koster, datum bouwdossier 7-11-1905 (D12.379007)
De huidige Marialaan 12 en 14 zijn rond 1905 gebouwd als onderdeel van 3 beneden- en bovenwoningen. Hiervan was A. Koster de “eigenaar en uitvoerder”. Waarschijnlijk heeft onderstaande advertentie voor de prijsopgave van arbeidsloon betrekking op deze woningen. Daarbij is de advertentie ondertekend met A. Koster, Ziekenstraat (Ziekerstraat).
Advertentie metselwerk voor 3 Beneden- en Bovenhuizen aan de Marialaan (PGNC 27/9/1905)
Marialaan 16 t/m 22
Op de bouwtekening van Marialaan 32 t/m 38 staat de locatie van de huidige Marialaan 16 t/m 30 nog ingetekend als “Erf van Elk”.
Erf van Ellk te koop, Marialaan (De Gelderlander 10/11/1907)
Of timmerman/aannemer W.A. Kellendonk de koper van dit kavel is, is nog niet bekend. Wel zal hij er twee keer twee beneden- en bovenwoningen neerzetten.
Plan tot het Bouwen van twee Benede en Bovenhiusen aan de Mariealaan Kad Gem Neerbosch sectie B No 2182, Eigenaar en Uitvoerder W.A. Kellendonk, datum bouwdossier 16-8-1910 (D12.383492)
De tekening van Marialaan 16 t/m 22 is afkomstig uit het bouwdossier van augustus 1910. Daarbij is W.A. Kellendonk de “Eigenaar en Uivoerder”. Kadastraal wordt daarbij de helft gebruikt van de open ruimte. In 1911 volgt dan Marialaan 24 t/m 30.
Hierbij heeft hij zo te zien de bouwtekening letterlijk gekopieerd, waarbij de “ie” in de Marialaan is doorgehaald. En daarnaast ondertekent hij nu met W. Kellendonk.
W.A. Kellendonk
In De Gelderlander 31/12/1911 doet W.A. Kellendonk een nieuwjaarsgroet. Daarbij is hij Timmerman en Aannemer, Marialaan 5-7. Eveneens op PGNC 1/1/1913.
W.A. Kellendonk komt in de adresboeken 1912-1913, 1913-1914 voor als “metselaar” op Marialaan 7.
(Marialaan 5 is een werkplaats.) In het Adresboek 1922 W.A. Kellendonk, aannemer, voor op Breedestraat 21. In 1932 is het aannemer en timmerman op Breedestraat 29. Bij een gevonden brievenhoofd uit 1929 is het “W.A. Kellendonk & Zn., Aannemers, Machinale Timmerfabriek, Hees bij Nijmegen. Dan is bij Breedestraat de bedrukte 21 met pen doorgehaald en met pen 29-31-35 geschreven. (Inventarisnummer 1187)
Marialaan 24 t/m 30
Plan tot het Bouwen van Twee Benede en Boven Hiusen aan de Marialaan Kad Gem Neerbosch sectie B No 2182, Eigenaar en Uitvoerder W. Kellendonk, datum bouwdossier 7-2-1911 (D12.382387)
Zie hierboven.
Flats Marialaan
“Eerste steen Flats Marialaan
Vanmiddag tussen 12 uur en half één heeft mejuffrouw Mien van Erp, dochter van het Pensioenfonds van het Vliegend Personeel van de K.L.M., de eerste steen gelegd voor het grote complex woningen, winkels en garages, dat aan de Marialaan wordt gebouwd door het aannemersbedrijf firma Penders en Gerritsen. Het betreft hier een complex van 48 woningen, tien winkels en drie garages, die door de makelaars A. Strijbosch en Th. Thunnissen aan het Pensioenfonds van het Vliegend Personeel van de K.L.M. zijn verkocht. Het plan voor het complex is ontworpen door architect J.H. ten Have.
De voorzitter van genoemd pensioenfonds, de heer van Erp, heeft in een korte toespraak vóór de eerste steenlegging dank gebracht aan allen, die aan de totstandkoming van deze bouw hebben medegewerkt, in het bijzonder het gemeentebestuur van Nijmegen, dat een grote activiteit aan de dag legde voor deze bouw. In het K.L.M. pensioenfonds is thans een bedrag van 100 miljoen gulden belegd en het spreekt vanzelf, aldus de heer Van Erp dat het bestuur in hoge mate bezorg is voor de belegging van de bedragen en de rente welke deze opbrengsten. Nadat jhr. de Graaff, directeur van het pensioenfonds de tekst van de ooorkonde had voorgelezen en deze door verschillende bij de plechtige aanwezige genodigden was getekend metselde Mien van Erp de “eerste steen” in, waarna zij uit handen van de heer Gerritsen een mooi zilveren vaasje als aandenken aan dit plechtige ogenblik in ontvangst mocht nemen. Door het bestuur van het pensioenfonds werden alle werkers van deze bouw met een extraatje hoera’s op de K.L.M. uitgebracht. Bij de plechtigheid waren o.m. tegenwoordig de loco-burgemeester van Nijmegen, wethouder W. Beukema en drs. v.d. Borg van de Stedebouwkundige Dienst, bestuurders van het K.L.M. Pensioenfonds, de makelaars Strijbosch en Thunnissen, alsmede de opzichters de Rooy en Mulder.
De tekst op de steen luidt: “Eerste steen gelegd op 7 mei 1956 door Mien van Erp, namens het pensioenfonds van het Vliegend Personeel der K.L.M.” (De Gelderlander 7/5/1956)
