Het interieur in de Chicago Bioscoop, Broerstraat, 1932 (F15285)
#Nijmegen, Broerstraat, Centrum, Gebouw van de dag

Chicago Bioscoop

1912 Broerstraat 40 (bij opening), verwoest in de Tweede Wereldoorlog

Het interieur in de Chicago Bioscoop, Broerstraat, 1932 (F15285)
Het interieur in de Chicago Bioscoop, Broerstraat, 1932 (F15285)

In 1912 opent de Chicago-Bioscope aan de Broerstraat. Het werd tijdens het bombardement in februari 1944 verwoest.

“De Chicago-Bioscope.

In het perceel Broerstraat 40 is sinds Zaterdag de Chicago-Bioscope geopend. Nijmegen is hiermede een grootsteedsche inrichting rijker geworden, welke een sieraad voor stad en straat genoemd mag worden. Zooals de naam dezer kinematograaf reeds aanduidt, hebben de exploitanten der Chicago-Bioscope hun schitterende wijze van werken in Amerika, de nieuwe wereld, opgedaan, en, aangepast aan de gebruiken van Europa, mag men deze inrichting de eer niet onthouden, welke haar ten volle toekomt. Hier heeft men nu inderdaad een bioscooptheater in den waren zin des woords, uit ruime beurs gebouwd, schitterend uitwendig en met een luxueus interieur, kortom een inrichting, welke volkomen aan de eischen des tijds beantwoordt.

Boven den ingang trekken een viertal booglampen, welke een enorm lichtkwantum produceeren, de aandacht. Na de ruime vestibule met de coquette bureaux en de tochtdeuren, waartusschen de toiletten, gepasseerd zijn, komt men in een fraaie wachtsalon met groote banken langs de wanden. Van daar geven drie breede deuren toegang tot het theater, dat werkelijk op één lijn te stellen is met de beste inrichtingen van ons land. Alle zetels, ook die van den derden, -laagsten- rang, zijn gemakkelijke klap-fauteuils, die van den eersten en tweeden rang met pluche, die van den derden rang met leer bekleed. Ruim 500 personen kan de fraai verlichte zaal bevatten; tijdens de voorstellingen werpen een zestal lampjes aan de zijwanden een rossen gloed over de bezoekers, zoodat deze nooit geheel in het donker zitten, ten spijt van de liedjeszangers die juist de duisternis van de bioscoop menigmaal tot voorwerp van hun grappen gemaakt hebben.

Het doek, waarop de beelden geprojecteerd worden, is hoog aangebracht, zoodat alle toeschouwers de voorstelling gemakkelijk kunnen volgen. Bovendien zijn de rangen amphiteatersgewijze gebouwd. Onder het projectiedoek staat een fraaie vleugel, keurig gemaskeerd door planten. De pianist ziet in een spiegel de projectie en kan hiermede bij zijn begeleiding rekening houden.

De films worden geprojecteerd in een ruim lokaal boven de wachtsalon gelegen. Er zijn twee toestellen, zoodat, wanneer zich aan het eene storing mocht voordoen, het tweede er altijd is om stagnatie in het bedrijf te verhoeden. De wisselstroom, welke van de Gemeentelijke Centrale wordt betrokken, wordt in een lager gelegen vertrek omgezet in gelijkstroom, door de kracht van twee groote motoren. De Chicago-bioscoop kan 60 Amère lichtsterkte produceeren, hetgeen wel buitengewoon genoemd mag worden.

Het geheele gebouw is van centrale verwarming voorzien. In het voorgedeelte boven liggen de kantoren van directie en personeel. Aan de achterzijde heeft het gebouw groote nooduitgangen, correspondenderend op de Scheidemakersgas.

Met genoegen hebben wij gisterenavond een voorstelling bijgewoond en daarbij ondervonden hoezeer men reeds in een behaaglijke stemming gebracht wordt alleen door het gerief dat een theater biedt. Het doorloopend programma, dat twee uren in beslag neemt, bevatte vele mooie nummers, waarvan wij in het bijzonder de natuuropname “Op de Caspische Zee”, De Paardendieven -Cow-boy-film uit the far West-, “De Samenzwering tegen Napoleon” en verscheidende hoogst koomische nummers.

Een bezoek aan de Chicago-Bioscope kan een ieder worden aanbevolen.” (PGNC 16/5/1912)

Verbouwing 1913?

Afgaande op het bericht van PGNC is er al in 1913 een verbouwing:

“Chicago-Bioscope.

Wij hebben wederom niets dan goeds te melden over de filmseries welke den bezoekers van de steeds gezellig gevulde zaal der Chicago-Bioscope worden geboden. “De Voddenraper van Parijs” was het driedeelig hoofdnummer van het programma van Vrijdag en Zaterdag. Spel, enscenering en opname waren perfect.

Een kleurenopname van Eclair van de bekende Willy was allerleukst terwijl de extra van Selig “de Stuurman der Bessie Harder” een prachtfilm was. Ook de overige nummers “deden” het goed.

Zondag en gisteren zagen we “Tersicore” een drie-acter, waarin de Spaansche danseres Tersicore eerst de liefde verstoort eener prinses doch later de verloofden weer tot elkaar brengt. Een tweedeelige Engelsch-Indische opname “de Wijze Olifant” gaf bewonderenswaardig werk te zien. “Tuilerieën van Parijs”, “Jong-Italië”, “Léonce” enz. waren verder alle uitstekende beelden.

Heden gaat ook een nieuw programma tot en met Dinsdag. Als hoofdnummer “Zigeuner’s Minnestrijd”, een film in meerdere deelen en waarin een groot stierengevecht moet voorkomen: De roep over deze film is uitmuntend, zoodat we iets moois verwachten mogen. Ook het overige programma pakt door aantrekkelijke titels.

De verbouwing nadert haar voltooiing. Men heeft reeds het bijzondere projectiedoek van de schutting verwijdert om het op het tooneel te monteeren en behelpt zich thans op een soort wit doek. Het beeld is wel iets minder helder voor een nauwkeurig opmerker, doch Vrijdag a.s. zal reeds de geheele schutting verdwenen zijn. Het euvel is dus van voorbijgaanden aard, als het al een euvel zijn mocht. Op de verbouwing komen wij nader terug.” (PGNC 24/9/1913)

1944 Verwoesting tijdens bombardement

Voor de oorlog had Nijmegen 4 bioscopen. De Chicago bioscoop, waarvan de Carolus bioscoop de vervanger was, en City gingen verloren tijdens het bombardement op 22 februari 1944. Olympia en Luxor werden tijdens Market Garden (17 tot met 21 september 1944) in brand gestoken. Alleen de Vereeniging bleef als bioscoop, sinds 1927 was zij ook films gaan vertonen. De Trust was eigenaar geweest van de Chicago bioscoop. In 1948 gaf zij aan H. van Vreeswijk opdracht tot het ontwerp van de nieuwe bioscoop.

Lees hier verder over de Carolus Bioscoop:

Rechts de Nutsschool, links de Hertogstraat, 1900 (F27388 RAN). De architecten waren Semmelink en Hofkamp
#Nijmegen, Centrum, Gebouw van de dag

Nutsschool architect Semmelink en Hofkamp

1889, Hertogplein

Rechts de Nutsschool, links de Hertogstraat, 1900 (F27388 RAN). De architecten waren Semmelink en Hofkamp
Rechts de Nutsschool, links de Hertogstraat, 1900 (F27388 RAN)

Nadat de school aan de Kaaskorversgas te klein geworden was, richtte de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen een school aan het Hertogplein op. In 1889 ging deze Nutsschool open. Hiervan waren Semmelink en Hofkamp de architecten. De school is rond 1968 gesloopt.

Vooraf: Kaaskorvergas

In 1821 begon de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen een school in een gehuurd pand aan de Jodengas. Vanaf december 1823 werd les gegeven in een gebouw, “een lokaal” op de hoek van de Broederstraat en de Kaaskorvergas, een gekocht pand. Daar bleef de school 65 jaar lang. Omdat het aantal leerlingen was gegroeid en afgaande op het onderstaande artikelen, in de loop der jaren weinig was aangepast, voldeed het gebouw niet meer . Daarop werd een nieuwe school gebouwd naar ontwerp van de architecten Semmelink en Hofkamp.

Bij de Opening

Bij de opening schrijft het PGNC onder andere:

“Nadat in het jaar 1816 ook hier ten stede een Departement van die Maatschappij was opgericht, hadden zijne leden weldra begrepen, dat de bedoelingen van den stichter niet konden verwezenlijkt worden, zonder verbeterd onderwijs, al het beste middel tot volksbeschaving en volksontwikkeling. Den 22en October 1821 werd de “Nutsschool” door den toenmaligen voorzitter van het Dep., dr. A. Moll, geopend in een lokaal in de Jodengas, hetwelk thans tot openbare verkoopingen dient. In de maand December 1823 werd de school verplaatst naar het lokaal, waar zij tot den dag van heden, dan ruim 65 jaren lang, gehuisvest was, in de Kaaskorversgas bij de Broerstraat. Jaren lang bleven de schoolgebouwen onveranderd en bleef het getal leerlingen op dezelfde hoogte, verdeeld over twee lokalen, die nog heden, schier in denzelfden staat, aanwezig zijn en waarvan nog menig Nijmegenaar de herinnering trouw bewaart.

Ten jare 1865 deed zich evenwel behoefte aan verandering en uitbreiding gevoelen. De onderwijzerswoning verdween en maakte plaats voor drie schoollokalen en eene gymnastiekzaal. Nu nam onder den hoofonderwijzer Japikse de school aanhoundend in bloei toe. De ontmanteling der vesting werkte mede om het aantal der leerlingen steeds te doen aangroeien, totdat de oprichting der aan de Rijkskweekschool voor onderwijzers verbonden leerschool, in dezen aanwas een zekeren stilstand bracht. Dit duurde evenwel niet lang. Weldra vermenigvuldigden de aanvragen om plaatsing zich zoozeer, dat de bestuurskamer, de koffiekamer en een bergkamer op de bovenverdieping in schoollokalen herschapen worden.

Thans drong zich aan het Bestuur en aan de leden van het Departement meer en meer de overtuiging op, dat een nieuw, naar de eischen des tijds ingericht schoolgebouw eene behoefte voor het Departement, ja voor onze stad mocht heeten. Na een enkelen misgreep slaagde men in het vinden van een geschikt terrein. De heeren Semmelink en Hofkamp namen de taak op zich om een plan te ontwerpen, dat aan alle eischen voldeed en dat, nu het verwezenlijkt voor onze oogen staat, den bouwmeesters zoowel wat praktische inrichting als wat sierlijkheid van vormen betreft grootelijks tot eer verstrekt. De nette, ruime lokalen, de luchtige gangen, de fraaie gymnastiekzaal en de inrichtingen tot luchtverversching en tot verwarming, volgens de wenken van deskundigen tot stand gebracht overeenkomstig de voorschriften der hygiëne, maken een allerbehagelijksten indruk. Zoo is hier voortgezet wat het voortgeslacht begon. “Zal ook deze school,” vroeg de spreker, “evenvele jaren als de vorige aan haar doel beantwoorden? Zal ook hier geslacht na geslacht zijne eerste opleiding en vorming ontvangen? Wie, die het zeggen zal? Maar laat ons ten minste tevreden zijn met de gedachte, dat wij iets voor het levend geslacht hebben gedaan en laat ons leven in het vertrouwen, dat, ook waar wij dwaalden, ons werk door hen, die na ons komen, nog beter zal worden voortgezet. Wij hebben, dat is zeker, eene daad verricht op op onzen tijd.”…” (PGNC 7/3/1889)

De Wilhelminaboom; op de achtergrond de Nutsschool, 31/3/1966 (Foto J.F.M. Trum via F20537 RAN CC-BY-SA)
De Wilhelminaboom; op de achtergrond de Nutsschool, 31/3/1966 (Foto J.F.M. Trum via F20537 RAN CC-BY-SA)

Verhuizing Palembangstraat

In 1950 keurt de onderwijsinspectie het pand af. Door een moeizaam verlopen bouwprocedure werd de nieuwbouw pas in 1959 geopend. Lees hier het artikel over de nieuwbouw:

De Nutsschool, gezien vanuit de Archipelstraat, architect F.M. Oswald, 1991 (Ton Opsteegh via F28255 RAN CC-BY-SA)

Nutsschool architect Oswald

Het oude gebouw van de Nutsschool voldeed niet meer. Daarop besluit de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen tot de bouw van een nieuwe school. In 1957 wordt begonnen met de bouw. Het ontwerp is van F.M. Oswald.

Lees verder

Vervolg en Sloop

In 1968 is het gebouw gesloopt. Daarvoor was er een aantal jaren de Nijmeegse Muziekschool gehuisvest.

Na de sloop zou eerst van 1969 tot 1981 de Fiat Garage Egbers, later Theo Lang gevestigd zijn. Daarna werd het wit/rode gebouw van Leo van Schaijk / Osnabrugge gebouwd. Deze werd in 2006 verkozen tot lelijkste gebouw van Nijmegen. In december 2010 vond de eerste steenlegging plaats voor de nieuwbouw van Hertogtaete, waarna in de maanden daarna de sloop van Leo van Schaijk/Osnabrugge plaatsvond.

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Maatschappij_tot_Nut_van_%27t_Algemeen,_departement_Nijmegen

Contexten met Romeins aardeweOp de grens van Oppidum Batavorum. Archeologisch onderzoek aan het Nijmeegse Hertogplein, Nijmegen (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 70), C. Harmsen & H. van Enckevort (red.),, 2017: het verslag van de opgravingen aldaar

Derk Semmelink, architect

Architect Semmelink begon als leerling bij de Arnhemse architecten van Gendt en Nieraad. Een aantal werken van hem zijn Hotel-café Bellevue, villa Maris, het Luthers Kerkje, het Wilhelminaziekenhuis, Bahlmann en schoolgebouw van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen

Wilhelminaboom: herinnering aan kroning Wilhelmina op het Hertogplein

Op 6-9-1898 wordt Wilhelmina gehuldigd tot Koningin der Nederlanden. Ter gelegenheid daarvan viert Nijmegen de Kroningsfeesten, waarbij het planten van de Wilhelminaboom op 1 september een belangrijk onderdeel is. Deze boom staat nog steeds op het Hertogplein.

Hertogstraat

De Hertogstraat is afgeleid van een heerstraat, een Romeinse legerweg. In ieder geval was de straat en omgeving in de Romeinse tijd in gebruik. Wikipedia: “De Hertogstraat is een van de oudste straten van Nederland. De straat wordt al in de 14e eeuw vermeld”. Volgens het Straatnamenregister in 1322 als Hyrtstege (door Gorissen in 1956)…

De winkel van de fa. Roghmans, handelaar in azijn en zuren, 1935 (F21633 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

De verbouwing van Fa. Roghmans aan de Zeigelbaan

Zeigelbaan 55-57, verwoest in WO II

De winkel van de fa. Roghmans, handelaar in azijn en zuren, 1935 (F21633 RAN)
De winkel van de fa. Roghmans, handelaar in azijn en zuren, Zeigelbaan 55, 1935 (F21633 RAN)

Architect van Eldik ontwierp de verbouwing van het winkelhuis voor de firma Roghmans, Zeigelbaan 55-57. De winkel was een zaak in mosterd, azijn en kruidenierswaren.

Op 2-3-1934 vindt aanbesteding plaats van het amoveeren en weder opbouwen van het winkel- en woonhuis van de firma Roghmans, Zeigelbaan 55-57 plaats. Wezen had de laagste inschrijving met f6157, maar de gunning werd echter aangehouden.

Bij de opening schrijft de Gelderlander (De Gelderlander 23/7/1934):

“De verbouwing bij de fa. Roghmans.

De Zeigelbaan is weer een mooi winkelhuis rijker geworden door de verbouwing van de bekende zaak in mosterd en azijn, annex kruidenierswaren van de fa. Roghmans.

Deze zaak bestaat al vanaf het jaar 1859, een van de oudste zaken dus in deze oude, drukke winkelstraat. Het valt dan ook niet te verwonderen, dat de oude winkel om hernieuwing vroeg.

Een winkel met trapjes is wel aardig als aandenken aan vervlogen tijden, maar de nieuwe tijd vraagt een ander voorkomen van de winkels. Weg ging de oude pui en een moderne, met een keurige ruimte voor étaleeren, waarin de azijn en mosterd de hoofdrol vervullen, is er voor in de plaats gekomen. Het geheel is werkelijk frisch, fleurig en up to date. De Zeigelbaan gaat er weer mee op vooruit!

De architect van den nieuwen winkel was de heer J.H. van Eldik. De aannemers de heeren Weeren en Willems uit Heumen.

Het schilderwerk werd uitgevoerd door G. van Eldik en het terrazzowerk door L.S. d’Agnolo.” (De Gelderlander 23/7/1934)

Het pand werd in de Tweede Wereldoorlog verwoest. 

Familie Roghmans

De tot nu eerstgevonden vermelding van J.M. Roghmans op Zeigelbaan 55 is in PGNC 2/3/1916.

Roghmans is echter nog ouder. En daarnaast is voor 1916 ook al sprake de Zeigelbaan; het is echter nog niet bekend wanneer het om een daadwerkelijke verplaatsing van het bedrijf gaat, of dat er sprak is van een hernummering.

In ieder geval komen ze voor in het Bevolkingsregister 1840 van Boxmeer: Johannes Mathias is dan 20 en de oudste zoon van Jacomina Jurgens , winkelierster. Hij is dan al kuiper.

In het Bevolkingsregister van 1860 komt de familie Roghmans aanvankelijk voor op Bloemerstraat B N 238. Johannes Matthijs Roghmans (Boxmeer, 8-6-1819) is dan “kuiper” van beroep. Hij is getrouwd met Johanna Wijsmann (Wijler, 1825). Zij krijgen 3 kinderen:

  • Maria Antonia Roghmans (Nijmegen, 10-5-1862)
  • Johannes Mathias Roghmans (Nijmegen, 5-12-1863)
  • Elisabeth Roghmans (Nijmegen, 23-3-1867(?)): Zij komt nog niet op de kaart van het Bevolkingsregister van 1860 op de Bloemenstraat voor, maar wel op dat van de Zeigelbaan. In het Bevolkingsregister 1870 staat er 1865. In het Bevolkingsregister 1880 verhuist tijdelijk zij een aantal malen. Bovendien lijkt haar geboortejaar lastig: er staat 1 keer 1865 en 2 keer 1866, waarvan de laatste door het “blauwe potlood” is vervangen door 1867.

Zij verhuizen naar Wijk B No 515.

Bovendien woont zijn broer, Hendrikus Roghmans, smid, dan in de Molenstraat. In het overzicht hieronder lijken de vermeldingen van H. Roghmans en zijn familie uitgesloten te zijn, maar dat is niet volledig zeker.

In 1868 komt M. Roghmans voor op Bloemerstraat, B 240 (Adresboek 1868).

In het Bevolkingsregister van 1870 komt het gezin Roghmans voor op Zeigelbaan Wijk B N 515, waarbij er op een later tijdstip “14” bij is geschreven. Ook komen in het Bevolkingsregister 1870 nog een paar tijdelijke bewoners voor. In het Bevolkingsregister 1880 komt de familie Roghmans voor op Zeigelbaan Wijk B. nr 14. Het “blauwe potlood” heeft er later bij de Aantekeningen “47” bijgeschreven.

Johannes Matthijs Roghmans overlijdt op 28 april 1882.

Op 27 juli vraagt M. Roghmans vergunning tot het plaats van luchttralies voor “den kelder van zijn huis aan de Zeigelbaan Wijk B No 515.” (Gemeenteverslag 1877)

In het Adresboek 1878-1881 is het J.M. Roghmans, Winkelier, Zeigelbaan B 515.

In 1887 komt Wed. Roghmans, geboren J. Wijsmann, Winkelierster, Zeigelbaan, 14. De Wed. J.M. Roghmans komt op die manier ook voor in een advertentie van PGNC 14/6/1889. En de Wed J.M. Roghmans en Kinderen doen in De Gelderlander 1/1/1896 een Nieuwjaarsgroet (zonder vermelding van adres).

In het Adresboek 1899 is het nog Wed. J.M. Roghmans, geboren J. Wijsman, Zeigelbaan 49.

Johanna Wijsmann, winkelierster in kruidenierswaren) overlijdt op 5 oktober 1900 (Bevolkingsregister 1890). Johannes is doorgestreept, met een verwijzing naar “blz 148”. Het lijkt dat hij doorgestreept hij zijn eigen bladzijde gekregen heeft (zie hieronder).

Elisabeth trouwt en verhuist (naar “blz 97 van dit boek”). En Maria? Haar naam is niet doorgestreept, wat zou betekenen dat ze hier is blijven wonen. Wel wordt bij de Aantekeningen verwezen wordt naar het Dienstbodenregister.

In het Bevolkingsregister 1900 komen Johanna, Johannes en Maria (weer/nog steeds) op 1 bladzijde voor: Zeigelbaan, waarbij de 47 is doorgestreept en vervangen door 21. Bij aantekeningen staat bij Johannes nu “N Bl 362”, oftewel de volgende bladzijde). Achter Johanna staat haar overlijdensdatum: waarschijnlijk is tegelijkertijd ook op de bladzijde van 1890 de overlijdensdatum ingevuld. Maria is niet doorgestreept: zij blijft op nummer 21. (Het lijkt er op dat in het Bevolkingsregister van 1890 en 1900 een aantal dingen dubbel zijn geregistreerd).

Johannes trouwt met Berendina Petronella Tilleman (Heteren, 29-11-1870). Zij vestigt zich op 15 juni 1900 vanuit Elst. (Bevolkingsregister 1890) en blijft (of komt weer) op Zeigelbaan 47.

In het Bevolkingsregister 1900 komen 3 kinderen voor:

  • Matthias Antonius Johannes Maria (8-9-1902)
  • Antonius Johannes Canisius (15-5-1904)
  • Johannes Matthias Leo (11-4-1906)

In het Adresboek van 1901 en 1902 M.A. Roghmans, Zeigelbaan 47.

In het Adresboek 1903 is het I.M. Roghmans op Zeigelbaan 47 en M.A. Roghmans op nummer 21.

Daarna doet “Joh.M. Roghmans” een nieuwjaarsgroet. Het adres is dan Zeigelbaan 47. (De Gelderlander 1/1/1905, 1/1/1907 en 1/1/1909).

In het Adresboek 1909 staat J.M. Roghmans, kruidenier, op nummer 47, terwijl M.A. nog op nummer 21 staat. Idem voor 1912-1913. In PGNC 2/3/1916 is het J.M. Roghmans, Zeigelbaan 55.

In het Bevolkingsregister 1910 staat Johannes als “winkelier”. Daarbij is het huisnummer op een later tijdstip (1/1 ’21) vervangen van 47 naar 55. Matthias is “monteur”. Johannes vertrekt op 7-9-1917 naar “Megen c.a. gymnasium franciscanen”.

Ook in Adresboek 1926 zijn er 2 adressen:

  • Zeigelbaan 27/29: Mej. M.A.
  • Zeigelbaan 55:
    • A.J.C. Roghmans
    • J.M., winkelier
    • M.A.J.M., monteur

En in 1934 :

  • Bloemerstraat 9 : J.M., winkelier
  • Zeigelbaan 27-29 : Mej. M.A.
  • Zeigelbaan 55 :
    • Mosterd- en azijnfabr.
    • M.A.J.M., bedrijfsleider

Herbouw Gerard Noodtstraat 52-54 en Derde Walstraat 91-93

In 1951 vond de herbouw plaats op de Gerard Noodtstraat 52-54 en Derde Walstraat 91-93:

Jos. Van Eldik, architect

OVER Johannes Hendrikus of Jos. van Eldik (Zetten-Andelst, 24-2-1895  –  Nijmegen , 9-7-1973) Jos. van Eldik is architect. De meeste…

De Familie-Bioscoop, vanaf 1918 het Olympia Theater, 1913-1918 (F21629 RAN) Lange Burchtstraaat
#Nijmegen, Burchtstraat, Centrum

Bioscoop Familie-Bioskoop architect Jansz

De Familie-Bioscoop, vanaf 1918 het Olympia Theater, 1913-1918 (F21629 RAN) Lange Burchtstraaat
De Familie-Bioscoop, vanaf 1918 het Olympia Theater, Lange Burchtstraaat, 1913-1918 (F21629 RAN)

In oktober 1913 opent de Familie-Bioskoop haar deuren aan de Lange Burchtstraat. Daarvoor heeft ze een aantal aangekocht en gesloopt. Wel is in ieder geval de voorgevel van kapperszaak Scheer blijven bestaan, welke nu als ingang dient. De architect was A.W. Jansz. In 1918 werd de bioscoop hernoemd tot Olympia-Theater. Tijdens het bombardement van 1944 werd ook dit pand verwoest.

Het Bioskoop-Theater had daarvoor in de Grotestraat gezeten.

Aankoop panden

Ten aanzien van de aankoop van de panden zijn 2 artikelen gevonden:

“De “Familie-Bioskoop”.

De “Familie-Bioskoop” in de Grootestraat alhier is, naar wij vernemen, door aankoop eigenaar geworden van twee zeer uitgestrekte perceelen met ingang in de Burchtstraat. Het ligt in de bedoeling, om op dit terrein te vestigen een eerste-klas theater voor bioskoop-voorstellingen, welke volgens de meest moderne eischen en toepassingen zullen worden gegeven.

Buitendien zal de geheele bovenbouw tot een ruime vergaderzaal worden ingericht, zoodat men weldra een vergaderlokaal meer- dat tot allerlei doeleinden geschikt is- in het centrum onzer stad zal bezitten.” (PGNC 19/10/1912)

En:

PGNC 16/11/1912

“Familie-Bioskoop.

Naar wij vernemen, is heden door de Familie-Bioskoop aangekocht het huis en erf van den heer Scheerder aan de Burchtstraat alhier. Met de terreinen, waarvan wij den aankoop reeds voor eenigen tijd vermeldden, is nu een uitnemende gelegenheid verkregen tot den bouw van een prachtig theater met flinke entrée enz., voor de Familie-Bioskoop.” (PGNC 16/11/1912)

Dan blijkt dat midden januari 1913 de plannen gereed zijn en dat de “gemeentelijke goedkeuring verkregen is”. Binnen enkele dagen zal kunnen worden begonnen met daadwerkelijke realisatie. (PGNC 16/1/1913)

Aanbesteding

Op 12 maart 1913 vindt de aanbesteding plaats van: “Het amooveren van de perceelen 8, 8a en 12 Lange Burchtstraat en 7-13 Lange Nieuwstraat, en het daar ter plaatse Bouwen van een Bioskoop met bijkomende werken” namens de Naamlooze Vennootschap “Familie-Bioskoop” te Nijmegen. De architect is A.W. Jansz, Stijn Buijsstraat 4. (PGNC 10/3/1913)

H. Seegers had met f36290,- de laagste inschrijving en aan hem werd het werk gegund. (PGNC 13/3/1913)

De oude Familie-Bioskoop aan de Grotestraat (Grootestraat) werd gesloten (PGNC 1/1/1914).

Advertentie laatste programma bioscoop aan de Grootestraat (PGNC 28/9/1913)
Advertentie laatste programma bioscoop aan de Grootestraat (PGNC 28/9/1913)

Kapperszaak Scheerder

Aankondiging Familie-Bioskoop (Detail F86806  RAN)
Aankondiging Familie-Bioskoop (Detail F86806 RAN)

De ingang van de Familie-Bioskoop vormt de voormalige kapperszaak van Scheerder, zie hier het artikel:

Winkelhuis Scheerder architect Weve

Architect Weve ontwierp het magazijn van Parfumeriën en de nieuw ingerichte Salon de coiffure voor de heer Scheerder op de Lange Burchtstraat. Het is gebouwd in renaissance-stijl.

Bij de opening

Advertentie Opening nieuwe Familie-Bioskoop (PGNC 3/10/1913)
Advertentie Opening nieuwe Familie-Bioskoop (PGNC 3/10/1913)

“De nieuwe Familie-Bioskoop.

Het mag zeker een gelukkige gedachte genoemd worden van de beheerders der nieuwe Familie-Bioskoop, welke aan de Burchtstraat verrezen is, om bij den bouw een zoodanige voortvarendheid aan den dag te leggen, dat de nieuwe inrichting bij het begin der kermis in exploitatie kan worden gebracht. Want terecht hebben zij ingezien dat de Nijmeegsche “jaarmarkt”, welke honderden menschen van elders in onze stad brengt, een der beste gelegenheden was om de Familie-Bioskoop bij stadgenoot en vreemdeling te introduceeren.

Coiffeur en de aankondiging voor de vestiging van de Familie bioscoop-Theater, 1913 (F86806 RAN) Lange Burchtstraat
Coiffeur en de aankondiging voor de vestiging van de Familie bioscoop-Theater, 1913 (F86806 RAN) Lange Burchtstraat

De kennismaking zal, wij twijfelen daar geen oogenblik aan, hoogst aangenaam zijn. Nijmegen toch is, dank zij het initiatief en den geldelijken steun van een van een aantal ingezetenen, in de nieuwe inrichting een gebouw rijk geworden, waarop het trotsch mag zijn en dat de bewondering van iederen bezoeker zal wegdragen. Door afbraak van vijf panden in de Burchtstraat en de Lange Nieuwstraat heeft men ruimte gekregen om een bioskoop-theater te doen verrijzen, dat wat inrichtingen en afmetingen betreft met de beste van het buitenland mag concurreeren. De geheele bouw draagt in zijn kleinste onderdeelen het stempel van degelijkheid en praktischen zin; de nieuwste vindingen op velerlei gebied zijn er bij in toepassing gebracht, firma’s met eene erkende reputatie heeft men met de uitvoering belast en zoodoende is een geheel verkregen, dat aan de allerhoogste eischen voldoet en een sieraad voor de Burchtstraat genoemd mag worden.

De ingang van de Familie-Bioskoop wordt gevormd door het pand waarin jaren lang de coiffeurszaak van den heer Scheerder gevestigd was. De gevel van dit pand, een der beste van het herboren Nijmegen, een kunstwerk van den heer Weve, werd niet meer dan noodzakelijk aangetast. Een drietal electrische booglampen aan sierlijk gesmeden armen met een lichtsterkte van 1600 normaalkaarsen, dragen er toe bij de aantrekkingskracht van het gebouw te verhoogen.

De entrée wordt gevormd door een voorhal, schitterend in een zee van licht. Een terreinspeling- die stadsterreinen zijn soms zoo wonderlijk- leidde er toe eene perspectivische werking te scheppen, die het geheel grooter doet zijn dan het werkelijk is. Fraaie marmeren wanden en sierlijke uitstalvitrines, zooals men die in de groote wereldsteden aantreft en welke zeker bij de Nijmeegsche neringdoenden in trek zullen komen, maken het geheel aantrekkelijk zonder opdringend te zijn. In ruime mate is hier gelegenheid de dikwijls zoo pakkende filmreclames te demonstreeren.

Tochtdeuren leiden naar de wachthal. Deze is rustig gehouden. De marmeren paneelen, waaronder een eenvoudige bespanning en de keurige teakhoutbetimmering, waarborgen hier een zekeren ernst. Deze hal wordt door een glazen koepel verlicht. Met de wachthal staat een mooi in stijl gehouden zaaltje in correspondentie; hieraan zal nog eene andere bestemming worden gegeven. Voor kleine kunstexposities, intieme bijeenkomsten lijkt het ons uitermate geschikt. In dit zaaltje heeft men een buffet, dat in directe verbinding met de zaal staat.

Foyer van de Familie-Bioscoop van H. Kersten, vanaf juli 1918 Olympia Theater, Lange Burchtstraat, 6/1916 (F88985 RAN)
Foyer van de Familie-Bioscoop van H. Kersten, vanaf juli 1918 Olympia Theater, Lange Burchtstraat, 6/1916 (F88985 RAN)

Om intusschen weder naar de wachthal terug te keeren- een ruime, alleen door een voorhang afgescheiden, toegang leidt van hier uit naar de zaal, terwijl ter linker kant een monumentale trap met rijkbewerkte leuning naar de tribune voert.

De zaal is werkelijk schitteren in één woord. Zij biedt plaats aan 800 personen en op alle rangen vinden de bezoekers ruime en comfortabele klap-fauteuils. De kapoverspanning van de zaal is in constructief opzicht een meesterstuk en heeft er in niet geringe mate toe bijgedragen, dat het geheel een monumentaal cachet gekregen heeft. Aansluitend aan het plafond, dat thans nog wit is doch te zijner tijd geschilderd wordt, is een centrale lichtbron aangebracht, welke in een rustig doch zeer helder licht doet baden. Bovendien zijn de meest in het oog springende architectonische gedeelten door lichtpunten verlevendigd. De wanden zijn met deftig laken bespannen. De betimmering is geheel van teak-hout. De zaal helt vrij steil, zoodat men van alle rangen af een uitstekend gezicht op het projectiedoek heeft. Het laatste verdient nog bijzondere vermelding: het heeft een afmeting van 6 bij 4.80M., zoodat, evenals die der oude bioskoop in de Grootestraat, de tableaux zeer groot zullen zijn. Luxe en comfort zal de bezoeker op elken rang in hooge mate vinden en dit zal hem den gang naar de Familie-Bioskoop steeds een aangename doen zijn.

Balkon van de bioscoopzaal van de Familie-Bioscoop van H. Kersten, vanaf juli 1918 Olympia Theater, Lange Burchtstraat, 6/1916 (F88987 RAN)
Balkon van de bioscoopzaal van de Familie-Bioscoop van H. Kersten, vanaf juli 1918 Olympia Theater, Lange Burchtstraat, 6/1916 (F88987 RAN)

De tribune is zeer ruim en biedt mede uitstekende gelegenheid om de voorstelling te volgen. De eerste rijen zullen hier zelfs de hoogste rang zijn. De tribune is vervaardigd van gewapend beton, waardoor het mogelijk was haar nagenoeg zonder ondersteuning uit te voeren, voor een bioskoop-theater, waarin men nu eenmaal dikke pilaren niet kan gebruiken, een gunstige eigenschap.

Overal zijn nooduitgangen- in de L. Nieuwstraat zelfs vijf- zoodat ook op het punt van veiligheid de nieuwe inrichting aan de hoogste eischen voldoet. Maar buitendien heeft bij den bouw de gedachte voorgezeten in alles het publiek ten gerieve ze zijn; wij wijzen b.v. op de aanwezigheid van toiletgelegenheden en op keurige garderobe in de entrée.

De cabine, van waar uit de projectie geschiedt, is natuurlijk brandvrij en de operateur heeft er alle ruimte en… een eerste-klas toestel om zijn werk, dat honderden genot verschaft, te verrichten. Noemen wij verder nog de kantoren van de directie en den technischen leider, welke zich mede in sierlijkheid en praktischen inrichting bij het vorige aansluiten.

Het geheele gebouw is voorzien van centrale verwarming, terwijl de verschillende afdeelingen alle telefonisch met elkander in verbinding staan.

De bouw werd verricht volgens het ontwerp van den heer A.W. Jansz, architect alhier, die daarmede een nieuw bewijs van zijne kundigheden heeft geleverd. Wanneer het gebouw der Familie- Bioskoop na de opening algemeen zal geroemd worden om zijn schoonheid en grootsteedsche inrichting, dan zal men ongetwijfeld met waardeering overwegen dat het de heer Jansz is, die uit het eigenaardig complex van terreinen, zonder iets van den grond prijs te geven, een gelukkig geheel schiep. Maar naast hem komt hulde toe aan onzen stadgenoot de heer W.J.H. van der Waarden, die de uitvoering geleid heeft en dezen met zoo uitstekend resultaat ten einde heeft gebracht.

Het werk is uitgevoerd door den heer H. Seegers, aannemer alhier, die er alle eer mee inlegd. Verder hebben o.a. aan den bouw medegewerkt: de heer Beuser-van Alphen voor de omvangrijke electrische installatiën, de firma L.A. Moll voor de electrische ornamenten; de heer Kaak voor het schilderwerk, de heer Nannings voor de sanitaire artikelen, de ingenieur Kuijpers te Rotterdam voor het gewapend beton, de N.V. de Klopper te Dordrecht voor de stoelen; de firma Otten voor het stucadoorswerk; de firma Maurits Drukker en de heer H.J. Tielemans voor de gordijnen e.d.; de firma Canta, werkplaats Wolfkuilsche weg, voor het marmerwerk, en de firma Stokvis te Arnhem voor de centrale verwarming en de ventilatie-inrichting; de heer Joh. Th. Van der Waarden voor de terrrazzo-vloeren, terwijl de petten der mooie uniformen voor het personeel werd geleverd door den heer Th. Hendriks, Broerstraat. En deze lijst mag niet de naam ontbreken van den timmerman Peters, die zich bij het moeilijke overkappingswerk zeer verdienstelijk heeft gemaakt. Door de samenwerking van al dezen is een gebouw tot stand gekomen, waarop iederen Nijmegenaar trotsch mag zijn en waarin ongetwijfeld honderden vele avonden op de meest aangename wijze zullen doorbrengen.

Morgenavond heeft een invitatie-voorstelling plaats en Zaterdag wordt de Familie-Bioskoop voor het publiek geopend. Wij twijfelen er niet aan of dit zal de nieuwe, zoo breed opgezette inrichting een druk bezoek doen ten deel vallen.

Het bestuur van de Familie-Bioskoop wordt gevormd door de heeren Rud. Bless, W.H.M. Schans de la Croix en J.B.L. Wildenbeest. Technisch leider is de heer H. Kersten, die op dit gebied zijn sporen alleszins verdiend heeft en als explicateur zal optreden de heer Arn. van den Donck.” (PGNC 3/10/1913)

Architect A.W. Jansz

Anthonie Wouter Jansz (19-5-1879 geboren in de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude)

Veel mensen zullen onbekend zijn met de naam A.W. Jansz. Toch is hij bouwer van het meest bekende bouwwerk van Nijmegen, althans de herbouw daarvan: de toren van de Sint-Stevenskerk. Deze was bij het bombardement van februari verwoest. Onder leiding van Jansz werd deze toren opnieuw opgebouwd, waarbij hij in 1953 gereed kwam.

Een foto van hem aan het werk voor toren van de Sint-Stevenskerk is te vinden op F46429.https://studiezaal.nijmegen.nl/detail.php?nav_id=0-1&index=14&imgid=14085191&id=329454

Gevonden werken:

  • Houten gebouw voor de elektriciteitstentoonstelling, dat van 2 juli tot en met 15 augustus 1910 op het Kelfkensbos werd gehouden (Noviomagus.nl)
  • Kunst- en sporttentoonstelling in 1912. Hiervoor ontwierp hij ook het affiche
  • Bioscooptheater, Lange Burchtstraat 8, dat in 1913 werd geopend.

Een uitgebreide beschrijving staat op de site van Rob Essers https://gaypnt.home.xs4all.nl/pdf/20171119_voorstel%20naamgeving.pdf

(welke tevens bron was van deze paragraaf)

Olympia-Theater

De grote zaal van het op 26 juli 1918 geopende Olympia Theater. In de openingsadvertentie afficheerde zich het theater als één van de grootse van Nederland met eigen orkest en intieme zaal voor cabaret voorstellingen. Op 22 februari 1944 werd het theater door het bombardement van de aardbodem weggevaagd, Lange Burchtstraat,1939-22/2/1944 (GN11012 RAN)
De grote zaal van het op 26 juli 1918 geopende Olympia Theater. In de openingsadvertentie afficheerde zich het theater als één van de grootse van Nederland met eigen orkest en intieme zaal voor cabaret voorstellingen. Op 22 februari 1944 werd het theater door het bombardement van de aardbodem weggevaagd, Lange Burchtstraat,1939-22/2/1944 (GN11012 RAN)

Burchtstraat

De Burchtstraat is al eeuwenlang een van de belangrijkste straten van Nijmegen. Eeuwenlang was deze van belang doordat het de…

Winkelhuis Scheerder architect Weve

Architect Weve ontwierp het magazijn van Parfumeriën en de nieuw ingerichte Salon de coiffure voor de heer Scheerder op de…

Winkelpanden aan de zuidzijde van de Burchtstraat: v.l.n.r. C.J. Kleber (marchand-tailleur) (Lange Burchtstraat 10) , Firma J.A.G. Scheerder en Co. Coiffeur architect Weve (Lange Burchtstraat 8), Sigarenmagazijn Lehmkuhl en Co. (Lange Burchtstraat 6), Wijnhandel Brendel en Zoon (Lange Burchtstraat 4) en Patisserie Confiseur en Cuisinier Rups (Lange Burchtstraat 2), 1910 -> nog een verbouwing geweest?
#Nijmegen, Burchtstraat, Centrum, Gebouw van de dag

Winkelhuis Scheerder architect Weve

1884-1885, Lange Burchtstraat 8

Winkelpanden aan de zuidzijde van de Burchtstraat: v.l.n.r. C.J. Kleber (marchand-tailleur) (Lange Burchtstraat 10) , Firma J.A.G. Scheerder en Co. Coiffeur architect Weve (Lange Burchtstraat 8), Sigarenmagazijn Lehmkuhl en Co. (Lange Burchtstraat 6), Wijnhandel Brendel en Zoon (Lange Burchtstraat 4) en Patisserie Confiseur en Cuisinier Rups (Lange Burchtstraat 2), 1910 -> nog een verbouwing geweest?
Winkelpanden aan de zuidzijde van de Burchtstraat: v.l.n.r. C.J. Kleber (marchand-tailleur) (Lange Burchtstraat 10) , Firma J.A.G. Scheerder en Co. Coiffeur (Lange Burchtstraat 8), Sigarenmagazijn Lehmkuhl en Co. (Lange Burchtstraat 6), Wijnhandel Brendel en Zoon (Lange Burchtstraat 4) en Patisserie Confiseur en Cuisinier Rups (Lange Burchtstraat 2), 1910 -> nog een verbouwing geweest? (RAN)

Architect Weve ontwierp het magazijn van Parfumeriën en de nieuw ingerichte Salon de coiffure voor de heer Scheerder op de Lange Burchtstraat. Het is gebouwd in renaissance-stijl.

Het PGNC bij opening in 1885:

“Blijft de bouwlust in de nieuwe wijken onverflauwd en verrijzen voortdurend in ongelooflijk korten tijd de fraaiste huizen en villa’s, ook de binnenstad gaat steeds vooruit en krijgt langzamerhand een geheel vernieuwd aanzien. Overal worden de verfraaiingen of verbeteringen aangebracht en op elk gebied is vooruitgang merkbaar. Zoo is thans weder in de Lange Burchtstraat het aantal winkelhuizen met een vermeerderd. De heer H. Scheerder heeft namelijk heden zijn magazijn van Parfumeriën aldaar geopend en tevens zijn nieuw ingerichten Salon de coifurre. Reeds vóór de opening trok het huis naar de plannen van den stads-architect den heer Weve in renaissance-stijl gebouwd, door zijn sierlijken, coquetten gevel de algemeene aandacht, doch bij de nette uitstalling komt dit thans nog te meer uit. De Salon de coiffure is met alle mogelijke comfort, geheel naar de eischen des tijds ingericht en de fraaie gesneden eikenhouten meubelen, uit de fabriek van den heer H.J. Dijkman alhier, zijn daarvan een waar sieraad. Ook de salon voor dames is in overeenstemming met het geheel. Neemt men nu hierbij in aanmerking dat de stand en der beste van de stad is, dan durft men zeker den heer Scheerder veel succes van zijn nieuwe onderneming voorspellen.” (PGNC 11/11/1885)

Architect Weve

Weve architect

Weve was een architect en ingenieur. Hij was stadsarchitect en directeur Gemeentewerken van Nijmegen. Hij ontwierp onder andere 17 scholen,…

Vervolg Familie-Bioskoop

Aankondiging Familie-Bioskoop (Detail F86806  RAN)
Aankondiging Familie-Bioskoop (Detail F86806 RAN)

Voor het verhaal van de kappersfamilie Scheerder, zie het artikel: https://www.noviomagus.nl/Gastredactie/SjaakRutten/Kappers/Kappers03.htm

Het pand wordt in 1913 verbouwd als onderdeel van de “Familie-Bioskoop”.

In de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw verwoest.

Lees hier over de bioscoop:

Burchtstraat

De Burchtstraat is al eeuwenlang een van de belangrijkste straten van Nijmegen. Eeuwenlang was deze van belang doordat het de…

Weve architect

Weve was een architect en ingenieur. Hij was stadsarchitect en directeur Gemeentewerken van Nijmegen. Hij ontwierp onder andere 17 scholen,…

Station Nijmegen Goffert met daarachter 52Nijmegen en Ampleon (april 2026)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Station Nijmegen Goffert

Station Nijmegen Goffert met daarachter 52Nijmegen en Ampleon (april 2026)
Station Nijmegen Goffert met daarachter 52Nijmegen en Ampleon (april 2026)

Het station Nijmegen Goffert is geopend op 14 december 2014. Het ligt tussen de wijken de Goffert en Neerbosch-Oost in. De bouw ervan was begonnen in januari 2014, als onderdeel van het programma Stadsregiorail

Stadsregiorail

De Stadsregiorail heeft als doel de bevordering van het personenvervoer per spoor in de Stadsregio Arnhem Nijmegen. Hierbij werkt de Stadregio samen met Stadsregio werkt hierbij samen met de provincie, gemeenten, ProRail, NS, andere openbaarvervoerbedrijven en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Op 28 juni 2012 was de Stadsregio akkoord gegaan met de financiering van de bouw. Daarbij was de begroting geraamd op maximaal 13,5 miljoen euro. Hiervoor reserveerde de stadsregio 12,5 miljoen. Daarnaast reserveerde de gemeente Nijmegen 1 miljoen euro, voor het geval dat de kosten hoger mochten uitvallen dan deze 12,5 miljoen.

Aantal reizigers

In 2025 had het 1471 reizigers per dag

JaarAantal reizigers
2025      1.471
2024      1.596
2023      1.635
2022      1.438
2021          938
2020          848
2019      1.700

(https://dashboards.nsjaarverslag.nl/reizigersgedrag/nijmegen-goffert)

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Station_Nijmegen_Goffert

https://nl.wikipedia.org/wiki/Stadsregiorail

https://www.treinreiziger.nl/eind-2014-eerste-treinen-op-nieuw-station-nijmegen-goffert/

Garage de Vos: De Mariënburgsestraat op 25 mei 1984 (Ber van Haren via KN13367-48 RAN CC0 Auteursrechthouder: Gemeente Nijmegen)
Geen categorie

Garage de Vos

1953-1954 Mariënburgsestraat 59-63

Garage de Vos: De Mariënburgsestraat op 25 mei 1984 (Ber van Haren via KN13367-48 RAN CC0 Auteursrechthouder: Gemeente Nijmegen)
Garage de Vos: De Mariënburgsestraat op 25 mei 1984 (Ber van Haren via KN13367-48 RAN CC0 Auteursrechthouder: Gemeente Nijmegen)

In 1954 opent Garage de Vos aan de Mariënburgsestraat. H.A. de Vos had voor de oorlog zijn garage in de Hertogstraat gehad. Het ontwerp was van architect Ten Have. Vanaf 2021 is de garage en haar omgeving veranderd in 49 appartementen. Het kenmerkende front van de garage is daarbij behouden.

“De garage is destijds gebouwd in opdracht van H. De Vos, getekend door de Nijmeegse architect Ten Have en gebouwd door aannemer Molenaar.” (BMVMakelaars); De Gemeentelijke monumentenlijst noemt het een “Garage met bovenwoning ontworpen in 1953-1954 door J.H. ten Have uit Nijmegen in modernistische
trant.”

Vooraf

Vóór de oorlog had H.A. de Vos vanaf de jaren 30 zijn garage in de Hertogstraat gehad. BMVMakelaars noemt het jaartal 1933. Ook voordat de Vos hier zijn garage had, was het gebouw als dusdanig al in bedrijf.

Advertentie Garage “Centrum” te huur (PGNC 30/4/1930)
Advertentie Garage “Centrum” te huur (PGNC 30/4/1930)
Advertentie Winkelruimte met Bovenwoning (De Gelderlander 18/6/1930)
Advertentie Winkelruimte met Bovenwoning (De Gelderlander 18/6/1930)

In ieder geval staat Garage “Centrum” in 1930 te huur: zowel als “Garage” als “Winkelruimte met bovenwoning, ook geschikt voor Garage of Hal). In een advertentie in De Gelderlander 17/7/1929 staat er onder Garage “Het Centrum” in kleinere letters J.W. Aalbers. Dan is er “Gelegenheid tot Stalling, Banden – Benzine- Olie Repartie-Inrichting Michelin-, Firestone-, General-Banden”.

L.Gelink krijgt op 6 maart 1934 vergunning tot het plaatsen van een door elektriciteit gedreven benzinepomp op het troitoir vóór Hertogstraat 104. (PGNC 9/3/1934)

In Adresboeken van 1938 en 1940 komt H.J. de Vos, monteur, voor op Hertogstraat 102. – In de Adresboeken is 104 de garage en 106 het Verkooplokaal.

Eigenaar H.A. de Vos (links) poseert met zijn (auto)monteurs in de gelijknamige garage, begonnen in 1934, 1938-1943 (Foto v.d. Horst via F26472 RAN)
Eigenaar H.A. de Vos (links) poseert met zijn (auto)monteurs in de gelijknamige garage, begonnen in 1934, 1938-1943 (Foto v.d. Horst via F26472 RAN)

Bij de Opening

“Garage De Vos door wethouder geopend

Zaterdagmiddag om drie uur opende wethouder M. J. Duives de nieuwe garage van de heer H. A. de Vos aan de Mariënburgstraat. Aanwezig hierbij waren o.m. als gasten de heer J. H. ten Have, de architect van deze moderne in lichte steen opgebouwde autostalen werkplaats en voorts de directeur van Moolenaar’s aannemersbedrijf.

Aan deze in gebruik stelling was n kleine show verbonden van een tiental Franse en Duitse automerken.

Velen maakten Zaterdagmiddag van de gelegenheid tot het gaan ter receptie gebruik om deze met bloemstukken versierde en van veel licht, lucht en ruimte voorziene garage te bezichtigen. Het bedrijf van de heer De Vos was voorheen gevestigd in de Hertogstraat.” (Nijmeegsch dagblad, 1-11-1954)

Op 10 februari 2018 sloot garage de Vos officieel, aangezien de garage geen opvolger had.

Verbouwing

Voormalige garage de Vos Marienburgsestraat (november 2025)
Voormalige garage de Vos Marienburgsestraat (november 2025)

In 2019 wordt het plan van Olymulder Vastgoedontwikkeling B.V. uit Oldenzaal bekend voor de bouw van ongeveer 45 appartementen op de plaats van de voormalige garage. Daarbij zal een stuk worden aangebouwd. Architect Croes zal tekenen voor het ontwerp, de bouwer is Dura Vermeer Bouw Zuid. Daarnaast is Van Boxsel Engineering uit Oosterhout betrokken bij de bouw. Strijbosch Thunnissen is daarbij de makelaar die is ingeschakeld voor de verkoop van de appartementen.

Van 23 naar 49 appartementen

Na de aankoop van de Vos garage zouden er aanvankelijk slechts 23 appartementen gerealiseerd kunnen worden. Dankzij een grondruil met ABN-AMRO en de aankoop van de opslagruimte van Leenders Kantoorartikelen was het mogelijk om uit te breiden naar 49 appartementen.

Daarvoor wordt de garagewerkplaats gesloopt en bovendien en de achtergelegen opslag van Leenders kantoorartikelen. De planning daarvan is in de laatste weken van 2021.

Huurwoningen Nederland Fonds, een beleggingsfonds van Credit Linked Beheer, koopt op 1 november 2021 de locatie en de daarop staande gebouwen.

Ontwerp

Het ontwerp van de nieuwbouw was afkomstig van Croes Bouwtechnisch Ingenieursbureau. Dit bureau noemt de volgende uitdagingen:

  • De voormalige garage in wederopbouwarchitectuur diende te worden getransformeerd en uitgebreid met meerdere verdiepingen. Waarbij het oude met het nieuwe moest samengaan. In het ontwerp heeft het betonnen voorportaal een prominente plek gekregen. De balkons liggen terug en er is gekozen voor een schuin weglopende kap.
  • Optimale benutting van de ruimte
  • Het bouwen in een binnenstedelijke ruimte is een uitdaging. Daarom is er gebruikt gemaakt van prefab materialen.

Juli 2023 oplevering

In juli 2023 wordt het project. Op dat moment zijn alle appartementen al verhuurd.

Gemeentelijk Monument

Het pand is een Gemeentelijk Monument met als waardering:
“Mariënburgsestraat 59-63 maakt stedenbouwkundig onderdeel uit van het wederopbouwplan van de
Nijmeegse binnenstad en is hier een expressie van. Stedenbouwkundige waarde vanwege de inpassing in het stramien van de wederopbouwarchitectuur in de Mariënburgsestraat waarbij de individualiteit
o.a. wordt benadrukt door de lagere hoogte dan de aangrenzende bebouwing.
Er is sprake van ontwerpkwaliteit van de façade als een goed ontworpen en redelijk gaaf voorbeeld van
een functioneel en modern bedrijfspand met bovenwoning, waarbij de transparante en plastische gevel
op de begane grond en de letterreclame opvallen.
Cultuurhistorisch van waarde, want het garagebedrijf in het centrum is een uiting van het belang dat
werd gehecht aan en de ruimte die werd gemaakt voor het autoverkeer en bijbehorende faciliteiten ten
tijde van de naoorlogse wederopbouw. De geïntegreerde reclame getuigt hier op herkenbare wijze van.
Het beeldbepalende karakter van het pand is onvervangbaar in relatie tot de context van de Nijmeegse
binnenstad.” (Register van beschermde monumenten krachtens de Nijmeegse Erfgoedverordening)

(Overige) Bronnen en verder lezen

45 appartementen op plek van voormalige garage Vos aan de Mariënburgsestraat, Jacqueline van Ginneken in De Gelderlander, 20 februari 2019

https://www.croes.nl/projecten/wonen/marienburgsestraat

https://www.duravermeer.nl/projecten/marienburgsestraat-nijmegen

https://bmvmakelaars.nl/actueel/herontwikkelingsproject-aan-marienburgsetraat-in-nijmegen-opgeleverd

Mariënburgsestraat

Deze pagina verzamelt reeds verschenen berichten over de Mariënburgsestraat

Architect ten Have

Tot nu toe gevonden werken architect J.H. ten Have Deze pagina verzamelt werken van architect J.H. ten Have en zal…

Winkelwooncomplex, architect van Vreeswijk

Architect is Ir. H. van Vreeswijk ontwierp een groot winkelwooncomplex bij Kelfkensbos, Hertogstraat, Mariënburgstraat en Wintersoord: “de sluitsteen beschouwen van…

Voormalige garage de Vos Marienburgsestraat (november 2025)
#Nijmegen

Mariënburgsestraat

Voormalige garage de Vos Marienburgsestraat (november 2025)
Voormalige garage de Vos Marienburgsestraat (november 2025)

Deze pagina verzamelt reeds verschenen berichten over de Mariënburgsestraat

Garage de Vos: De Mariënburgsestraat op 25 mei 1984 (Ber van Haren via KN13367-48 RAN CC0 Auteursrechthouder: Gemeente Nijmegen)

Garage de Vos

In 1954 opent Garage de Vos aan de Mariënburgsestraat. H.A. de Vos had voor de oorlog zijn garage in de Hertogstraat gehad. Het ontwerp was van architect Ten Have. Vanaf 2021 is de garage en haar omgeving veranderd in 49 appartementen. Het kenmerkende front van de garage is daarbij behouden.

Lees verder
Mariënburgsestraat 6-14: Van links naar rechts; Het Brillenpaleis, Café De Pool, het Vleespaleis en Duives Manufacturen en Herenmode, 1955 (F30514 RAN)

Café de Pool

1954 Mariënburgsestraat 7-9 (oud), Mariënburgsestraat 10 (huidig) Centrum Vooraf Voordat het Hotel-Café-Restaurant “De Pool” in 1944 werd verwoest, was het een belangrijke uitgaangsgelegenheid geweest dat zich uitstrekte van de Mariënburg tot Oude Stadsgracht. Lees hier over de uitbreiding van De Pool in 1926: De nieuwe Pool op de Mariënburgsestraat “Café “De Pool” herbouwd in Mariënburgsestraat…

Lees verder
Emmalaan 2 4 6 8 202307
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Emmalaan 2 4 6 en 8, architect Hoffmann

Emmalaan 2/4 en 6/8, nummer 8 is de meest linkse  (juli 2023) architect Hoffmann
Emmalaan 2/4 en 6/8, nummer 8 is de meest linkse (juli 2023)

In 1928 vragen J. F. Sieben en Ph. A. Knijff vergunning aan voor het bouwen van 4 Woonhuizen (Gemeenteverslag 1928). Dit zijn oude bekenden, namelijk de buren in het Villapark Hees, Villa 1 en Villa 2. De architect is Hoffmann.

Het is daarbij wel onduidelijk of het om de vaders of de zonen gaat. Dit heeft mede te maken met een ‘transport’ contract uit 1924, welke momenteel bij het RAN nog alleen als omschrijving staat (en nog niet door mij is opgevraagd). Het is daarbij niet bekend of dit contract uit 1924 te maken heeft met de bouw van deze woningen.

Daarom, bij de bouw van 4 woningen:

  • Het Gemeenteverslag 1928 noemt bij de aanvraag: J.F. Sieben: dit kan zowel de vader als de zoon zijn. De omschrijving van het contract uit 1924 noemt de zoon
  • Het Gemeenteverslag noemt bij de aanvrag Ph.A. Knijff, dit zal de vader zijn; andere mogelijkheid is dat alleen de eerste 2 voorletters zijn opgenomen. Het contract uit 1924 noemt expliciet de zoon

Bij de aanbesteding was de aannemer Jac. Klopper, op basis van de laagste inschrijving.

Plan tot het bouwen van twee dubbele villa’s aan de Emmalaan te Hees voor rekening van de Wel. Ed. Geboren Heeren Knijff en Sieben te Hees, Kad. Neerbosch B Sectie no 3431-3432 (D12.392745)

Architect Hoffmann

De woningen zijn ontworpen door architect Hoffmann. Lees hier meer over deze architect:

Willem Hoffmann, architect

Architect Hoffmann is vooral bekend vanwege zijn villa’s. Zijn grootste werk is mogelijk ’t Slotje van de Baron. Ook de…

Gevonden bewoners

Zie de Bijlage voor de lijst.

Emmalaan 2

  • De door mij eerstgevonden bewoner is C. Dieker, accountant. Hij komt voor in de Adresboeken 1932 t/m 1936
  • Daarna lijkt er een ‘weduwe met dochter’ te hebben gewoond
  • Rond april 1938 zal van Swelm, veehandelaar hier zijn gaan wonen
  • Daarna woont (waarschijnlijk) een familie Scheerder plaats. De eerste gevonden is in 1945 vindt de aankondiging van het huwelijk van Henk Scheerder plaats,die dan woont op Emmalaan 2. In de Adresboeken 1948 t/m 1963 staan elk jaar steeds meerdere personen met de achternaam Scheerder.

Emmalaan 4

  • In 1929 vestigt zich van Dongen vanuit Antwerpen tot mei 1934.
  • Halverwege mei 1935 zal Niederer op dit adres wonen. In ieder geval komt Niederer nog voor in het Adres 1940
  • A. Klein, kantoorbediende vestigt zich vanuit Schiedam in 1942. Dit is waarschijnlijk niet de volledige bewoning van het pand
  • Peters komt voor in de Adresboeken van 1948 t/m 1968

Emmalaan 6

PGNC 4/2/1933
  • De Gelderlander 4/3/1933: vertrek W. Gerritsen en vrouw, electr. Tech. Ing., naar de Bildt
  • De Gelderlander 26/6/1933: C. van Woerden-Hover kondigen geboorte dochter Carla aan; De Gelderlander 15/9/1936: geboorte zoon Robert; PGNC 9/10/1937: vertrek naar Elst
  • PGNC 3/9/1938: eerste advertentie voor EHBO, C. van Grondelle. De laatste vermelding is het Adresboek van 1955

Emmalaan 8

PGNC 15/4/1933
  • De eerst gevonden bewoner is van Woerkom in het adresboek van 1932. op februari 1933 woont hier nog een van Woerkom.
  • PGNC 15/4/1933: Te huur aangeboden: mooi, zonnig, modern landhuis
  • De weduwe van C. v. Ende en gezin komt hier september 1933 te wonen. In oktober 1935 lijkt vertrek plaats te vinden.
  • In maart 1935 staat een advertentie voor huur van de woning
  • J. Schats komt hier in februarie 1936 te wonen, bureau ambtenaar N.S.. De laatst gevonden vermelding is adresboek 1951.
  • A.G. van Kleef is gevonden in de adresboeken 1959 en 1963.

Bijlage: gevonden bewoners

Emmalaan 2

In PGNC 11/2/1937 wordt huishoudelijke hulp gevraagd voor wed. met dochter.

De Gelderlander 30/4/1938: aankondiging trouwen Bep van Hezewijk en Hub. Van Swelm, met toekomstig adres Emmalaan 2

De Gelderlander 4/8/1945 aankondiging huwelijk Henk Scheerder en Riet Ritzer, Henk woont op Emmalaan 2 (toekomstig woonadres van Welderenstraat 43, waar Riet woont)

De Gelderlander 15/9/1950: Advertentie W. Scheerder, Rijksgediplomeerd Sportleider geeft sportlessen met specialiteit Jiu-Jitsu en Judo

Emmalaan 2   
C. DiekerAccountant1932, 1934, 1936 
H.E.M. v. SwelmVeehandelaar1940 
A.M. ScheerderOnderwijzer bijz. L.O.1948, 1951 
Mej. H.E. Scheerder 1948, 1951, 1955 
Wed. A.C. Scheerder, geb. A.M. Willemse 1951, 1955, 1959, 1963, 1966 
A.H. ScheerderVanaf 1959: verw. Tech.1951, 1959 
J.M. ScheerderKantoorbed., vanaf 1963 mw, ziekenverz.1951, 1955, 1963 
W.J. ScheerderSportleraar1951, 1955 
Mw. M.H. Scheerder 1959, 1963 
N.J. v. BottenburgOrtho-paedag.1968 
    

Emmalaan 4

  • De Gelderlander 18/9/1929: J.W. van Dongen en vrouw, handelsagent, hebben zich gevestigd vanuit Antwerpen; PGNC 5/5/1934: van Dongen, commissionair, vertrekt naar Vught
  • De Gelderlander 24/5/1935: verloving Rie Braam en Pierre Niederer
  •  PGNC 28/9/1935: A.M.C. Niederer en gezin en wed. J.v.d. Broek-Rombouts vertrekken naar Bergen-op-Zoom; echter: PGNC 4/1/1936 A.M.C. heeft telefoonaansluiting gekregen
  • PGNC 10/10/1942: A.Klein en gezin, kantoorbediende, vestigen zich vanuit Schiedam
Emmalaan 4   
J.W. v. DongenCommissionnair (1932), bouwmaterialen (1934)1932, 1934 
A.M.C. NiedererBoekhouder1936, (niet in 1938) 1940 
P.C.A.M. NiedererEmployé; kantoorbediende1936, 1938, 1940 
L.P. PetersOnderwijzer; 1959: leraar NO1948, 1951, 1955, 1959, 1963, 1966, 1968 
H.A. PetersVerkoopster1968 
J.T. P etersVerpleegser1968 

Emmalaan 6

PGNC 4/2/1933
  • W. Gerritsen, electr. techn. ing. woont hier in 1932. In maart 1933 verhuist hij naar de Bildt
  • In ieder geval juni 1933 woont van Woerden, directeur Steenkoolhandel hier. In oktober verhuist hij naar Elst
  • In ieder geval september 1938 woont C. van Grondelle op dit adres, chemiker bij P.G.E.M.
Emmalaan 6   
Ir W GerritsenElectr. Techn. Ingenieur1932   
G.J.A. v. WoerdenDir. N.V. Steenkolenhandel, vh. J.J. Giesbertz, Waalkade 1091934, 1936 
C. van GrondelleBestuurslid; Chemiker; Chemiker P.G.E.M1938, 1940, 1948, 1951, 1955 
Mej. C.M.A. van Grondelle 1948, 1951, 1955 
W.J.J. van GrondelleMetaalbewerker apparatenfabriek1948, 1951, 1955 
L.A.C. ZirkzeeTechn. Ambt. PGEM1959 
J. Swagersscheepswerktuigk1959 
S. PotmanAmbt PGEM1968 

Emmalaan 8

PGNC 15/4/1933
  • De Gelderlander 15/2/1933: Jan van Woerkom vraagt nog enkele geoefende dames en heeren
  • PGNC 15/4/1933: Te huur aangeboden: mooi, zonnig, modern landhuis
  • De Gelderlander 9/9/1933  Wed. C. v.d. Ende en gez., z.b., afkomstig van Delft; PGNC 20/10/1934: J.W. v.d. Ende vertrekt naar ’s Gravenhage; PGNC 19/10/1935 Wed. C. v.d Ende vertrekt naar Delft
  • De Gelderlander 4/11/1933: J. Mooij, bouwk. Opz., afkomstig van Apeldoorn
  • PGNC 16/3/1935: Modern landhuis, Emmalaan 8, halte Dikke Boom, te huur. Beneden: drie kamers, keuken, bijkeuken; boven: drie kamers, badkamer, Zolder met slaapkamer
  • PGNC 20/7/1935: J. v. Seijen, analiste, afkomstig van Rotterdam
  • PGNC 29/2/1936: J. Schats en gezin, bureau-ambt N.S., afkomstig van Dordrecht
Emmlaan 8   
A.M.B.G. van WoerkomBouwkundige1932 
Wed. Th. J. Woerkom, geb. L.J.M. Wolters 1932 
Woerkom, W.A.M.J.kunstschilder1932 
Wed. C. v.d. Ende, geb. C.G. Kok 1934 
J. SchatsBureau-ambt., N. Sp.1936, 1940, 1948, 1951 
M. SloovenVerpleger1936 
A.M.B.C. van WoerkomBouwkundige1938 
P.M.E. NeumanOnder-officier1940 
B.J. VerheijenAmbtenaar Ned. Beheersinstituut1948, 1951 
J. BosLeraar scheikunde1948 
A.G. van KleefManager1959, 1963 
L.H.M. AaldersKant. Bed.1963   
C.J.M. MohrKoopman1966 
    
    

Emmalaan

De aanleg van de Emmalaan houdt verband met de stichting van de het Villapark Hees, welke uiteindelijk nauwelijks van de…

Willem Hoffmann, architect

Architect Hoffmann is vooral bekend vanwege zijn villa’s. Zijn grootste werk is mogelijk ’t Slotje van de Baron. Ook de…

Bestektekening voor de bouw van een Cafe-Restaurant waarboven drie verdiepingswoningen aan de Houtstraat te Nijmegen, Architecten C. Blanksma en C.J. Ijsebrands, datum tekening 20-1-1950 (D12.409868)
#Nijmegen, Centrum, Gebouw van de dag

Het eerste nieuwe café in de Houtstraat, architecten Blanksma en Ijsebrands

1951 Houtstraat 43-47 Centrum

Bestektekening voor de bouw van een Cafe-Restaurant waarboven drie verdiepingswoningen aan de Houtstraat te Nijmegen, Architecten C. Blanksma en C.J. Ijsebrands, datum tekening 20-1-1950 (D12.409868)
Bestektekening voor de bouw van een Cafe-Restaurant waarboven drie verdiepingswoningen aan de Houtstraat te Nijmegen, Architecten C. Blanksma en C.J. Ijsebrands, datum tekening 20-1-1950 (D12.409868)

In 1950 ontwerpen de architecten Blanksma en IJsebrands een café-restaurant met bovenwoningen. Uit een andere bouwtekening D12.409874 blijkt de heer Smits de opdrachtgever te zijn.

“Het eerste nieuwe café in de Houtstraat

De heer F. Smits heeft zijn doel bereikt om voor de feestdagen zijn nieuwe café aan de Houtstraat te openen, een resultaat waar voor hij dag en nacht in touw is geweest. Zijn moeite is beloond. Vrijdagmiddag werden vele bloemen van collega’s en vrienden in het nieuwe pand gedragen, dat nog aan alle kanten ruikt van nieuwigheid.

Trots nam de heer Smits voor het eerst, sinds 22 Februari 1944 tijdens het zware bombardement zijn café werd verwoest, weer in zijn eigen zaak de felicitaties in ontvangst, gelukwensen, die zeker op hun plaats zijn, daar het nieuwe pand er zijn mag. Een ruim café met rechts, wanneer men binnen komt, een keurige bar en achterin op een verhoging een ruime dansvloer zal in de toekomst aan heel wat vermoeide dorstenden of dorstende dansenden een onderkomen bieden. Vanaf September van het vorig jaar werkte aannemer Gebr. Detmers uit Nijmegen de plannen van het architectenbureau C.J. Ijsebrands en C. Blanksma uit en bouwde dit 8 meter breed en 27 meter diep pand; dat weer een gevel meer schenkt aan de zich langzaam herstellende binnenstad (Nijmeegsch dagblad, 30-4-1951)

Op F1469 is een mooie foto uit 1955 te zien. Dan zijn er nog lege gaten te zien in de Houtstraat; het pand van Smits staat in het midden en is te herkennen aan het schuine dak.

Bij het RAN zijn de volgende foto’s gevonden:

  • januari 1957 wanneer het Café Bar en Dancing Maxim is: F92047
  • 1974: wanneer het de Pinguïnclub is: F92041

Wunderkammer

Na de nodige wisselingen van café’s zit momenteel (november 2024) alweer een aantal jaren het bijzondere café de Wunderkammer in het pand. Haar inrichting is geïnspireerd op een 19e-eeuws rariteitenkabinet.

Houtstraat 43-47 met in juli 2019 de Wunderkammer in het pand. Ook in november 2024 zit dit café nog in dit pand (Google Streetview)
Houtstraat 43-47 met in juli 2019 de Wunderkammer in het pand. Ook in november 2024 zit dit café nog in dit pand (Google Streetview)

Houtstraat

De Houtstraat is een van de straten die bij het bombardement van 22 februari 1944 het zwaarst werd getroffen. In…

Hoek Houtstraat Augustijnenstraat

In 1955 ontwerpt Okhuijsen het pand aan Plein 1944, op de hoek Houtstraat-Augustijnenstraat. De opdrachtgever is J. van Veggel sr.,…