Plan tot het verbouwen van een woonhuis tot winkelhuis van een perceel gelegen aan de Weurtscheweg Kad. Bekend Gem. Neerbosch Sectie A No 808, Eigenaar J.P. Jansen, datum bouwdossier 7-10-1924 (D12.389161)
Weurtseweg 83-85 is aanvankelijk gebouwd als beneden- en bovenwoning. In 1924 vindt echter de verbouwing van de benedenverdieping tot winkelhuis plaats. Tegenwoordig is dit echter weer verbouwd tot woongedeelte.
Wanneer de Weurtseweg 83-85 is gebouwd, is nog niet bekend. Dan bestaat het gebouw uit een beneden- en bovenwoning (83 respectievelijk 85).
In ieder geval vindt in 1913 de aanleg van de riolering plaats. Dan is de eigenaar J.P. Jansen (D12.384512) en de bouwkundige J.H. van Benthem
Op Weurtseweg 83 komt echter (ook) jarenlang Jansen of Janssen voor:
A.A. Janssen (als “’t Witte Paard”) De Gelderlander, De Gelderlander 7/11/1924, 21/1/1925
1924 Verbouwing tot winkelhuis
Indeling Plan tot het verbouwen van een woonhuis tot winkelhuis van een perceel gelegen aan de Weurtscheweg Kad. Bekend Gem. Neerbosch Sectie A No 808, Eigenaar J.P. Jansen (?), datum bouwdossier 7-10-1924 (D12.389161)
In 1924 volgt de verbouwing tot winkelhuis. Dan is J.P Jansen nog steeds de eigenaar; de handtekening van de bouwkundige is moeilijk leesbaar. Hierbij wordt de voorkamer en een deel van de gang verbouwd naar een winkel. De 2 ramen aan de voorkant wordt 1 groot raam.
Advertentie opening Kruidenierszaak ’t Witte Paard van A.A. Jansen, Weurtseweg (De Gelderlander 7/11/1924)
Advertentie “In ’t Witte Paard”, Weurtseweg (De Gelderlander 4/12/1924)
In november 1924 volgt de opening van Kruidenierswinkel “’t Witte Paard” van A.A. Jansen, soms ook met 2 s-en geschreven. Ook in 21/1/1925 komt nog een advertentie voor.
G. Rebel
In het Adresboek 1928 komt op de Weurtsche weg 83 G. Rebel voor, met als beroep “schilder”. Gerbert Rebel, schilder. Hij wordt in 1928 failliet verklaard (PGNC 10/4/1928). Of de “schilder” G. Rebel dezelfde is als degene die een kaashandel begint (of mogelijk een familielid, bijvoorbeeld vader-zoon), is nog niet bekend. In 1929 verhuist “De Hollandsche Kaasboer” van G. Rebel naar Bloemerstraat 84.
In het Adresboek van 1928 staat, wanneer G. Rebel voor komt op nummer 83, J.P. Jansen op nummer 85 (oftewel de bovenwoning).
(Het is mogelijk dat Rebel juist in de tussengelegen jaren hier zijn kaashandel heeft gehad. Een moeilijkheid is dat Jansen soms geschreven wordt met 1 of 2 ss’en. En zo komt er ook een C. van Willigen, bedrijfsleider, voor op nummer 83 in het Adresboek 1922.)
In ieder geval zal “De Hollandsche Kaasboer” van G. Rebel in 1929 verhuizen naar de Bloemerstraat 84.
Advertentie De Hollandsche Kaasboer G. Rebel opening Bloemerstraat 84 (De Gelderlander 8/1/1929)
A. Janssen
Daarna worden er weer meldingen in Adresboeken en advertenties van Jans(s)en voor.
Onder andere in een nieuwjaarswens A. Janssen van “’t Kaashuis” in De Gelderlander 31/12/1931, De Gelderlander 31/12/1932.
Ook zijn er meldingen gevonden in De Gelderlander 15/12/1934, PGNC 5/1/1935, PGNC 31/12/1936, melkslijter (Adresboek 1932, 1934, 1936, 1938). Ook na de Tweede Wereldoorlog komt A. Janssen voor: in de Adresboeken 1948, 1951, 1955 als melkslijter-winkelieder levensmiddelen; als winkelier in 1959 en 1963 en onder de kop “Levensmiddelen” in 1966.
Vervolg
Weurtseweg 83-85, augustus 2023 (Google Streetview)
Wanneer de winkel opgehouden heeft te bestaan, is nog niet bekend. Na de oorlog zijn in ieder geval de volgende gebruikers gevonden (dus ook ten tijde van Janssen):
Mw. B. Cornelissen 1959
Mw. H.F.M. Mooren, dienstbode 1963
H.M.T. Pols 1971
Tegenwoordig (juli 2025) is ook het benedengedeelte weer een woning.
Plan van 3 woningen aan de Oude Heesschelaan hoek Prinsenlaan voor de weled. heren L. Veen Zeigelbaan 67 en J.S. Kauver (of Kauwer?) van Peltlaan 159 allen te Nijmegen (D12.402795 Detail)
Architect van der Kloot
De architect van deze woningen is Arie van der Kloot. Lees hier meer over deze architect:
Arie van der Kloot was een architect die vooral in Nijmegen actief is geweest, van 1925 tot 1964. Waarschijnlijk is zijn grootste project de Sterflat op de Hatertse Hei, in 1958 het hoogste woongebouw van Nijmegen. Hij lijkt de eerste jaren van zijn carrière -jaren 20 en 30- vooral actief te zijn geweest als ontwerper…
Prinsenlaan 1
De volgende gebruikers zijn gevonden:
Naam
Omschrijving
Adresboek
Opmerking
Wed. T. Lenting
Geb. Schikkema
1938, 1940
In februari 1937 vanuit Leeuwarden (PGNC 13/2/1937)
J.K. Hoekstra
1948
Als lid van “Frysk Selskip “Tsjalling Eeltsjes”
H. Remers
Opperman; in 1959 metselaar
1948, 1959
Mej. G.M. Remers
1948, 1951
Mej. R.G. Remers
In 1959: “mw”; in 1963: “mw, dienstbode”
1948, 1951, 1959, 1963
Th.Fr. Remers
In 1959: T. F., “mw”, winkeljuffr
1948, 1951, 1959c, 1963
L.J. Hoekstra
Kant. Bed
1955
J.L. Hoekstra
Schilder
1959
Mw. J.M. Groothengel
Wijkverpl.
1963
R.P.M. v. Etten
1966, 1968
In februari 1940 staat de woning “Modern vrij Hoekhuis” te huur voor f408,- per jaar. (PGNC 23/2/1940)
Huidig
Prinsenlaan 1 en Tweede Oude Heselaan 482 en 484, maart 2025 (Google Streetview)
Op F2700 RAN zijn links op de achtergrond de woningen te zien op een foto uit 1978.
Monument bombardement 22 februari 1944 Krayenhofflaan (juli 2023)
Tijdens het bombardement op 22 februari 1944 was de Krayenhofflaan een van de hardst getroffen straten. Het werd in 2013 onthuld aan de gevel van bakkerij de Bie.
Een van hardst getroffen straten
Verwoest pand van Slagerij Brinkhoff, naast de voormalige kerk, 1944 (F63237 RAN)
Het monument herdenkt de slachtoffers van het bombardement op 22 februari 1944.
Op deze hoek van de Krayenhofflaan zaten bakkerij de Bie en slagerij Brinkhoff. Naast bewoners en klanten waren veel mensen -voorbijgangers en trampassagiers- de winkels ingevlucht. 3 bommen kwamen in de Krayenhofflaan en Sperwerstraat terecht. Onder andere dit woonblok werd geraakt en ging in vlammen op. 27 personen kwamen daarbij om het leven.
De familie Brinkhoff werd extra zwaar getroffen: hier overleden moeder en 5 van haar 8 kinderen. De familie de Bie verloor moeder en zoon. De familie van Hezik moeder en 2 kinderen. Ook elders in de Krayenhofflaan vielen slachtoffers: in totaal kwamen 40 personen om het leven. Daarmee was het een van de hardst getroffen straten. In totaal overleden in Nijmegen rond de 800 personen door het bombardement.
Zie voor een lijst van slachtoffers en hun verhalen:
Het initiatief van deze plaquette kwam van Jan Hermens.
Geertrui Nieske Witteveen-Dijkers, was een van de slachtoffers. Zij zat die dag in de bewuste tram.
In april 2013 bezocht haar dochter Beppie Witteveen, die al jarenlang in Australië woonde, deze plek. Samen met haar oude schoolgenoot Jan legde zij die dag bloemen voor de deur van Bakkerij de Bie. Toen ontstond het idee om een blijvende herinnering aan de 44 overledenen te realiseren.
Onthulling
Een van degenen die het monument onthulden, was Sjef Brinkhoff. Hij was een van de overlevenden van het bombardement. Daarnaast onthulden Ben van Hees (gemeenteraad), Jan Hermens en kinderen van de Michiel de Ruyterschool op 27 oktober 2013 het monument.
Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Krayenhofflaan. Villa Salomonski 1883 (Hoek Krayenhofflaan Voorstadslaan) gesloopt rond 1974 Op 15-5-1883…
Tijdens het bombardement op 22 februari 1944 was de Krayenhofflaan een van de hardst getroffen straten. Het werd in 2013 onthuld aan de gevel van bakkerij de Bie.
Rond 18-8-1949 vond de aanbesteding plaats van het eerste gedeelte va een bloemen-, groenten- en fruitveilingcomplex aan de Marialaan plaats. De architect was W.Th. Reynen. De laagste inschrijvers waren Fa. Smulders en Graft te Oisterwijk: f 649.000. Zij verkregen daarmee de opdracht.
Op de locatie van een voormalig bedrijventerrein in Nijmegen ontstaat in de jaren 0 het stedenbouwkundige project “De Nieuwe Voorstad”, bedoeld als verdichting en herontwikkeling van een verouderd stadsgebied. Het meest controversiële onderdeel wordt het wooncomplex De Paladijn, een 15 verdiepingen hoge woontoren die al vóór oplevering tot juridische en maatschappelijke discussie leidt.
Het Park Leeuwenstein was vroeger de tuin van Villa Leeuwenstein. Het lijkt wat verborgen te liggen door de bebouwing van de Marialaan en de Bosduifstraat. Dat het park mogelijk wat onbekend is, is onterecht: er staan veel verschillende bomen, waaronder bijzondere soorten.
Nijmegen 13 Juli -Architect J. Coumans te Nijmegen heeft gistermiddag de bouw aanbesteed van een nieuwe fabriek aan de Marialaan naast de groentenveiling. De N.V. Nederlandse Ampullenfabriek, de NAF N.V., thans gevestigd aan de Weurtseweg te Nijmegen, zal daar voor de nieuwe gebouwen en kantoren over een terrein van ongeveer 1500 vierkante meter kunnen beschikken.
De heer H. van Stokkum, die het initiatief nam tot de oprichting van de Ned. Ampullenfabriek wordt sedert 2 December 1950 door de heer J.H. Ijkenboom als mede-directeur geassisteeerd; laatstgenoemde heeft de volledige technische leiding van het bedrijf in handen.
De ampullen, die vroeger meestal uit het buitenland moesten worden ingevoerd, zijn uitsluitend bestemd voor laboratoria zowel in het binnenland als voor de export.”
De laagste inschrijving voor de nieuwe fabriek met kantoren en woning was van A.J. van Alfen te Boxel en zonder kantoren en woning, grondvlak ongeveer 1345 vierkante meter N.V. Bouwonderneming v.h. van Amerongen uit Arnhem voor f228.475. De gunning moet dan plaats vinden. (De Gelderlander 13/7/1951)
Plan voor 3 Beneden & Bovenhuizen a/d Marialaan te Nijmegen Kad Neerbosch Sectie B No 1949, Eigenaar en Uitvoerder A. Koster, datum bouwdossier 7-11-1905 (D12.379007)
De huidige Marialaan 12 en 14 zijn rond 1905 gebouwd als onderdeel van 3 beneden- en bovenwoningen. Hiervan was A. Koster de “eigenaar en uitvoerder”. Waarschijnlijk heeft onderstaande advertentie voor de prijsopgave van arbeidsloon betrekking op deze woningen. Daarbij is de advertentie ondertekend met A. Koster, Ziekenstraat (Ziekerstraat).
Advertentie metselwerk voor 3 Beneden- en Bovenhuizen aan de Marialaan (PGNC 27/9/1905)
Marialaan 16 t/m 22
Op de bouwtekening van Marialaan 32 t/m 38 staat de locatie van de huidige Marialaan 16 t/m 30 nog ingetekend als “Erf van Elk”.
Erf van Ellk te koop, Marialaan (De Gelderlander 10/11/1907)
Of timmerman/aannemer W.A. Kellendonk de koper van dit kavel is, is nog niet bekend. Wel zal hij er twee keer twee beneden- en bovenwoningen neerzetten.
Plan tot het Bouwen van twee Benede en Bovenhiusen aan de Mariealaan Kad Gem Neerbosch sectie B No 2182, Eigenaar en Uitvoerder W.A. Kellendonk, datum bouwdossier 16-8-1910 (D12.383492)
De tekening van Marialaan 16 t/m 22 is afkomstig uit het bouwdossier van augustus 1910. Daarbij is W.A. Kellendonk de “Eigenaar en Uivoerder”. Kadastraal wordt daarbij de helft gebruikt van de open ruimte. In 1911 volgt dan Marialaan 24 t/m 30.
Hierbij heeft hij zo te zien de bouwtekening letterlijk gekopieerd, waarbij de “ie” in de Marialaan is doorgehaald. En daarnaast ondertekent hij nu met W. Kellendonk.
W.A. Kellendonk
In De Gelderlander 31/12/1911 doet W.A. Kellendonk een nieuwjaarsgroet. Daarbij is hij Timmerman en Aannemer, Marialaan 5-7. Eveneens op PGNC 1/1/1913.
W.A. Kellendonk komt in de adresboeken 1912-1913, 1913-1914 voor als “metselaar” op Marialaan 7.
(Marialaan 5 is een werkplaats.) In het Adresboek 1922 W.A. Kellendonk, aannemer, voor op Breedestraat 21. In 1932 is het aannemer en timmerman op Breedestraat 29. Bij een gevonden brievenhoofd uit 1929 is het “W.A. Kellendonk & Zn., Aannemers, Machinale Timmerfabriek, Hees bij Nijmegen. Dan is bij Breedestraat de bedrukte 21 met pen doorgehaald en met pen 29-31-35 geschreven. (Inventarisnummer 1187)
Marialaan 24 t/m 30
Plan tot het Bouwen van Twee Benede en Boven Hiusen aan de Marialaan Kad Gem Neerbosch sectie B No 2182, Eigenaar en Uitvoerder W. Kellendonk, datum bouwdossier 7-2-1911 (D12.382387)
Zie hierboven.
Flats Marialaan
“Eerste steen Flats Marialaan
Vanmiddag tussen 12 uur en half één heeft mejuffrouw Mien van Erp, dochter van het Pensioenfonds van het Vliegend Personeel van de K.L.M., de eerste steen gelegd voor het grote complex woningen, winkels en garages, dat aan de Marialaan wordt gebouwd door het aannemersbedrijf firma Penders en Gerritsen. Het betreft hier een complex van 48 woningen, tien winkels en drie garages, die door de makelaars A. Strijbosch en Th. Thunnissen aan het Pensioenfonds van het Vliegend Personeel van de K.L.M. zijn verkocht. Het plan voor het complex is ontworpen door architect J.H. ten Have.
De voorzitter van genoemd pensioenfonds, de heer van Erp, heeft in een korte toespraak vóór de eerste steenlegging dank gebracht aan allen, die aan de totstandkoming van deze bouw hebben medegewerkt, in het bijzonder het gemeentebestuur van Nijmegen, dat een grote activiteit aan de dag legde voor deze bouw. In het K.L.M. pensioenfonds is thans een bedrag van 100 miljoen gulden belegd en het spreekt vanzelf, aldus de heer Van Erp dat het bestuur in hoge mate bezorg is voor de belegging van de bedragen en de rente welke deze opbrengsten. Nadat jhr. de Graaff, directeur van het pensioenfonds de tekst van de ooorkonde had voorgelezen en deze door verschillende bij de plechtige aanwezige genodigden was getekend metselde Mien van Erp de “eerste steen” in, waarna zij uit handen van de heer Gerritsen een mooi zilveren vaasje als aandenken aan dit plechtige ogenblik in ontvangst mocht nemen. Door het bestuur van het pensioenfonds werden alle werkers van deze bouw met een extraatje hoera’s op de K.L.M. uitgebracht. Bij de plechtigheid waren o.m. tegenwoordig de loco-burgemeester van Nijmegen, wethouder W. Beukema en drs. v.d. Borg van de Stedebouwkundige Dienst, bestuurders van het K.L.M. Pensioenfonds, de makelaars Strijbosch en Thunnissen, alsmede de opzichters de Rooy en Mulder.
De tekst op de steen luidt: “Eerste steen gelegd op 7 mei 1956 door Mien van Erp, namens het pensioenfonds van het Vliegend Personeel der K.L.M.” (De Gelderlander 7/5/1956)
Het gebouw van de Nijmeegse Veiling, Marialaan 104, 19/8/1974 (Jan Cloosterman via F29575 RAN CCBYSA)
Rond 18-8-1949 vond de aanbesteding plaats van het eerste gedeelte va een bloemen-, groenten- en fruitveilingcomplex aan de Marialaan plaats. De architect was W.Th. Reynen. De laagste inschrijvers waren Fa. Smulders en Graft te Oisterwijk: f 649.000. Zij verkregen daarmee de opdracht. (Nijmeegsch dagblad, 18-8-1949)
Luchtfoto van de Vogelbuurt in de wijk Wolfskuil : bovenin v.l.n.r. de Marialaan met daarboven de bouw van de Nijmeegse Veiling ; daar onder woningen aan o.a. de Pluvierstraat, de Fuutstraat, de Korhoenstraat, de Patrijsstraat, de Bosduifstraat , de Meerkolstraat en de Roerdompstraat ; rechts onderin een stukje van de Molenweg; daarboven de Tweede Oude Heselaan ; onderin in het midden de Emmalaan en de Prinsenlaan, 1949 (F58504 RAN)
Bij de opening schrijft het Nijmeegsch Dagblad:
“De Nijmeegse veiling in nieuwe uitrusting
Het nieuwe gebouw der Nijmeegse veiling van fruit, groenten en bloemen aan de Marialaan is bijna voltooid. De veiling was meer dan uitgegroeid uit haar oude hallen aan de Arend Noorduynstraat en kan nu tot volle ontplooiing komen op het vier hectare uitgestrekte eigen terrein aan de Marialaan, waar zij over 10.000 vierkante meter overkapping beschikt, waaronder een hal van 6000 m² met twee veilingklokken.
De heer van Reenen uit Den Haag, die de heer M. Prins, voorzitter van het Centraal Bureau van Tuinbouwveilingen in Nederland verving, deelde mede dat de Nijmeegse veiling met haar omzet van f5.000.000 per jaar behoort tot de grootste van de 180 veilingen in Nederland. En deze Nijmeegse veiling, welke f1.000.000 heeft gekost aan opbouw, zal nu Zaterdag 30 September a.s. officieel geopend worden door Z. Exc. Minister van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening de heer S.J. Mansholt.
De heer J.W. Gramser voorzitter van het Veilingbestuur en de heer L. Pijnenburg, directeur van de veiling konden gistermiddag bij de voorbesprekingen over de officiële opening der veiling en de daarmede gepaard gaande, breed opgezette tuinbouwtentoonstelling terecht trots zijn op de vooruitgang der Nijmeegse veiling, welke in 1918 begon in een klein loodsje en sindsdien vijf maal verbouwd en uitgebreid moest worden en thans zó uitgedijd is, dat vier hectare grond nodig was voor de opbouw der nodige loodsen, hallen en kantoren. De aannemers Smulders en Graft te Oisterwijk hebben naar ontwerp van de architect Reijnen dit millioenwerk binnen een jaar uitgevoerd.
Het aanvoergebied van de Nijmeegse veiling is zeer groot. Uit 50 dorpen van de Betuwe, het Rijk van Nijmegen, de Duffelt, Maas en Waal, en het Land van Cuyk worden de producten aangevoerd. Het getal der aanvoerders loopt in de 5000! De heer L. Pijnenborg sinds 1931 administrateur en sinds 1938 directeur, telt gemiddeld 2500 aanvoerders per week op de veiling.
In allerlei toonaarden werd gistermiddag de Nijmeegse veiling bezongen. De burgemeester mr. Hustinx schetste het interne belang van de veiling voor telers en handel, maar wees tegelijk op de voordelen voor Nijmegen als groeiende stad, welke door de veiling weder bemiddelaar kan zijn tussen stad en platteland. Het contact tussen Nijmegen en Betuwe en vooral Noord-Oost Brabant, dat voor de oorlog sterk op Nijmegen was georiënteerd, wordt door de veiling versterkt en hernieuwd. Vooral als Nijmegen aan de aanvoerders steeds meer comfort kan aanbieden.
Ook voor de telers gaat de zich voortdurend uitbreidende veiling hoe langer hoe meer betekenen. Het gemeentebestuur ziet zeer goed het belang der veiling in, ook in verband met eventuële verplaatsing van de cultuurgronden van Zuid-West- naar Oost-Nijmegen in de Ooy, in verband met de steeds toenemende woningbouw in de richting van Hees-Neerbosch met zijn kwekerijen. De heer van Reenen uit Den Haag wees op de economische betekenis der veilingen, als instellingen van kwekers zelf. In 1949 werd via het Centraal Bureau van de Tuinbouwveilingen omgezet voor een totaal van 329.205,951 gulden.
120.000 personen vinden er hun bestaan in.
De agrarische sector leverde in 1949 f327.000.000 op, daarvan kwam 26 pCt voor rekening van de Tuinbouw. Nijmegen was met zijn omzet van f5.000.000 één der grootste van de 180 veilingen. De huidige uitbreiding is dan ook zeer begrijpelijk en belooft nog meer voor de toekomst.
De Rijkstuinbouwconsulent ir. J.H.M. van Stuivenberg te Kesteren sprak over de tuinbouwvoorlichtingsdienst in dit gebied en welke op de a.s. tuinbouwtentoonstelling in de Nijmeegse veiling in woord en beeld zijn nut- en noodzakelijkheid nog duidelijker zal demonstreren. Nederland verstaat de kunst de wetenschap in de tuinbouw in de practijk tot volle ontplooiïng te brengen, Nijmegen was in dit opzicht een uitstekende medewerker, tot eigen voordeel en in het algemeen belang.
De heer Pijnenborg dankte de sprekers op hartelijke wijze en verheugde zich over de prettige samenwerking en zegde voor de toekomst van de zijde der Nijmeegse veiling nog meer samenwerking toe. Geprezen werd de hoofd-assistent de heer Smit uit Weurt voor de medewerking en de uitmuntende werking van de proeftuin te Lent, waarvoor de gemeente Nijmegen ook zijn subsidie schonk. Steeds zal de bedoeling blijven het beste kwaliteitsproduct te brengen tegen de laagst mogelijke kostprijs.” (Nijmeegsch dagblad, 16-9-1950)
Het Veilinggebouw van de Nijmeegse Veiling tijdens een veiling, Marialaan 104, 1951 (GN5213 RAN)
“Min. Mansholt opende de nieuwe veilinggebouwen
Hele tuinbouwwereld uit de omgeving te Nijmegen
Onder zeer grote belangstelling uit vakkringen heeft de minister van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening, de heer S.L. Mansholt, Zaterdagmiddag de officiële opening verricht van de nieuwe gebouwen der Nijmeegse Veiling aan de Marialaan en van de grote tuinbouwtentoonstelling. Daarvóór had in de bestuurskamer de onthulling plaats van de drie muurschilderijen, die door de handel, de Kring van de Tuinbouwbond en het personeel van de veiling waren aangeboden, en hadden bestuur en directie op de receptie in de met tientallen fraaie bloemenmanden versierde hal van het hoofdgebouw een uur lang de handen moeten drukken van hen, die bij de officiële opening van hun belangstelling getuigden en hier in de gelegenheid waren persoonlijk hun gelukwensen aan te bieden.
Reeds lang voordat het tijdstip van de opening aangebroken was, waren velen de door de buurtbewoners versierde route naar de nieuwe veilinggebouwen gepasseerd en hadden zij de smaakvol door de Nijmeegse hoveniers aangelegde tuin betreden om vervolgens getuige te zijn van de onthulling der muurschilderingen in de bestuurskamer, onderscheidenlijk voorstellende moeder aarde, herfst en winter en lente en zomer, die daar Wim van Woerkom waren aangebracht, en van het door de aanvoerders aangeboden meubilair.
Bij deze gelegenheid werd het woord gevoerd door de heer H. Donkelaar uit Werkendam namens de kopers, door de heer H. de Bruin namens de Kring van de Tuinbouwbond, door de heer W. Fontein namens het veiling-personeel en door de heer J. Blokland uit Hees namens de aanvoerders. Na de receptie, die hierop volgde begaven de talrijke belangstellenden zich voor het bijwonen van de openingsplechtigheid naar de grote veilinghal, waar zij een plaatsje vonden op de stoelen, die daar vóór ’t podium, waarop de bestuurstafel was geplaatst, waren neergezet. Onder de aanwezigen bevonden zich de Comissaris der Koningin in de provincie Gelderland, jhr. C.G.C. Quarles van Ufford, Ged. Staten van Gelderland, B. en W. van Nijmegen burgemeesters en andere vertegenwoordigers van diverse gemeenten uit het werkgebied van de Nijmeegse Veiling, afgevaardigden van veilingbesturen uit Nederland en België, vertegenwoordigers van tuinbouw- en handelsorganisaties en vele autoriteiten op tuinbouwgebied.
Nadat minister Mansholt om half drie was gearriveerd, werden de aanwezigen door de heer G. W. Moonen, lid van ’t veilingbestuur, verwelkomd. Het woord was hierna aan de heer J.W. Gramser, voorzitter van het veilingbestuur, die in een historisch overzicht om uiteenzetting gaf van de ontwikkeling van de veiling. Hij verklaarde voorts, dat de veiling thans commercieel in goede omstandigheden verkeert en vestigde er de aandacht op dat tot de afnemers niet alleen de kleinhandel maar ook de groothandel, de exporteurs en de industrie behoren. Verder herinnerde de heer Gramser aan de moeilijkheden, waarmee men op de oude veiling had te kampen, alsmede aan de omzetting van de N.V. in ’n coöperatie, die nu circa 5000 aanvoerders telt. Dat de Nijmeegse Veling in hoofdzaak een fruitveiling is, blijkt wel uit het feit, dat aanvoer van fruit in ’49 75pCt. Van de totale aanvoer bedroeg, zo tekende hij aan. Tenslotte richtte de heer Gramser een woord van dank tot de architect, de heer Reijnen, en de aannemers Smulders en Graft uit Oosterbeek voor de wijze waarop zij het bouwproject hebben uitgevoerd, tot het gemeentebestuur voor de in deze verleende medewerking tot de architecten Beunder en Doggenaar voor de wijze waarop zij de tuinbouwtentoonstelling tot ’n smaakvol geheel hebben weten op te bouwen, tot de schenkers van de muurschilderingen en het meubilair, tot prijsinzenders en de standhouders en tot de directeur, de heer L. Pijnenborg voor diens onvermoeide activiteit.
Minister Mansholt: zeer binnenkort een plan voor de landbouw
Minister Mansholt, die hierna aan het woord kwam, begon met vast te stellen dat de drang naar vooruitgang, die als resultaat van gestadige groei de laatste jaren in het gehele gebied van de grote rivieren te constateren valt, bij de bezichtiging van de nieuwe veilinggebouwen sterk naar voern treedt. Hij memoreerde voorts hoe de veiling sinds de oprichting van de N.V. vijfmaal “uit haar jasje is gegroeid”, doch thans eindelijk in staat is geweest zich een “degelijk pak aan te meten, dat ruimte laat voor een toename in omvang”. Wat de toekomst betreft achtte hij geen absolute waarborgen zeker. Het enige wat we kunnen doen is het bedrijf zo goed mogelijk uit te rusten, alsdus de minister. In de eerste plaats richtte hij deze woorden tot de kwekers Hij gaf hen daarom de raad, zoveel mogelijk van voorlichting en onderwijs te profiteren. Het is verheugend, zo vervolgde hij, dat er op dit gebied de laatste jaren zo’n grote vooruitgang valt te constateren.
Ten aanzien van de verpakking en de afzetmethoden valt er echter nog veel te verbeteren. Producten van goede kwaliteit, en de juiste wijze aangeboden, zullen altijd een afzetgebied vinden, ook in moeilijke jaren. Een regelmatige prijsontwikkeling moedigt voorts de consumptie aan, hetgeen niet alleen voor de consument, maar ook voor de tuinbouw en de handel van groot belang is. Een volledige stabiliteit in de prijsontwikkeling zal echter wel nooit te bereiken zijn, maar een goede bewaring waarborgt toch een regelmatige voorziening en tevreden consumenten. In verband met de grote investeringen in het tuinbouwbedrijf, die ten enenmale een groot risico meebrengen, achtte de minister het van evident belang op een regelmatige export te kunnen steunen. Hoewel er ook het laatste jaar weer een aanzienlijke toename van de export viel waar te nemen, bestaat er toch reden van bezorgdheid, aldus de minister. Het oude protectionisme steekt n.l. de kop weer op. De hierdoor ontstane beperkingen veroorzaken een terugkeer naar een niveau, dat onaanvaardbaar is. De regering schenkt alle aandacht aan een werkelijke economische samenwerking, die evenwel onmogelijk is zonder integratie van de land- en tuinbouw. Gelukkig is er in deze tijd een sterker streven naar samenwerking waar te nemen. De minister herinnerde hierbij aan het plan-Schuman en het plan-Stikker. Nederland zal zeer binnenkort in staat zijn een plan voor de landbouw bekend te maken. Tenslotte zeide de heer Mansholt het houden van een tuinbouwtentoonstelling als een bijzonder gelukkige gedachte te beschouwen, die er toe leidt, dat het publiek een indruk krijgt van hetgeen waartoe de tuinbouw in staat is. Hij sprak de hoop uit, dat de veiling zich in de toekomst op dezelfde wijze zal ontplooien als in het verleden is geschied en verklaarde de veiling en de tentoonstelling voor geopende.
Toespraak van de burgemeester
Burgemeester Ch. Hustinx, die vervolgens het woord voerde, heeft nogmaals de aandacht gevestigd op de uitbreiding van de stad en het daarmee samenhangende probleem van de verdringing van de tuinbouw uit het Westen. In dit verband achtte hij het mogelijk een gelukkig verschijnsel, dat de tuinbouwgronden in Hees minder geschikt zijn bevonden. Als mogelijkheid van vervanging van deze gronden noemde hij verplaatsing van de tuinbouw naar de Ooij. Voorts sprak de burgemeester als zijn stellige verwachting uit, dat met de uitbreiding van de stad ook de veiling in belang zal toenemen. Namens het gemeentebestuur richtte hij tenslotte een woord van dank aan hen, die onder leiding van het bestuur de nieuwe veiling hebben gebouwd. De heer Pijnenborg wenste hij in het bijzonder geluk met de bereikte resultaten.
Hierna werd nog gesproken door de heren M. Prins, voorzitter van het Centraal Bureau Tuinbouwveilingen in Nederland, W.M. Driessen, voorzitter van het Bedrijfschap voor Tuinbouwproducten en van het Bedrijfschap voor Groente en Fruit, dr. A.J. Verhage, voorzitter van het Bedrijfschap voor Sierteelt producten, en R. Mol, voorzitter van de Groothandel Groente en Fruit, waarop de minister Mansholt de toegang tot de tentoonstelling openstelde door het doorknippen van een lint met een speciaal voor deze gelegenheid vervaardigde, met druiventrosjes bewerkte schaar, die hem door Annie Pijnenburg werd aangeboden.” Vervolgens wordt ingegaan op de tentoonstelling (Nijmeegsch dagblad, 2-10-1950)
Sloop
De afbraak van het veilinggebouw van de Nijmeegse Veiling ; hier zouden in 1980 huizen gebouwd worden aan de Zwaluwstraat, Marialaan 104 Biezen, 6/1/1976 (Jan Cloosterman via F29578 RAN CCBYSA)
“In de jaren zestig ontstaat het streven naar grotere veilingen.” (MijnGelderland) Net als bij de melkfabrieken speelde de zogenaamde ruimtelijke schaalvergroting. Voorheen hadden veel plaatsen een eigen veiling (en melkfabriek). Dergelijke verse producten waren slechts beperkt houdbaar en moesten dus dicht bij hun markt zijn. Door nieuwe vervoersmethoden en koeling was die noodzaak steeds minder nodig. Deze ontwikkeling leidde tot schaalvergroting. (EigentijdsNijmegen)
De veilingen van Elst, Nijmegen en Ressen gaan samenwerken in de Veiling Vereniging ’70, waarbij bij Ressen een nieuw veilinggebouw moet worden gebouwd. Wanneer ook de veiling Huissen aansluit, besluit men een groot veilinggebouw op de grens van Angeren, Huissen en Bemmel neer te zetten. De eerste steen wordt in 1973 gelegd en op 8 november 1974 gaat de veiling open.
Op de locatie van de gesloopte veiling kwam de Zwaluwstraat.
Luchtfoto van de bouw van woningen aan de Zwaluwstraat, op het terrein van de voormalige veiling : onderin de Marialaan, links de Koekoekstraat en de Kievitstraat, linksboven de Voorstadslaan en bovenin de Sperwerstraat ; rechtsboven het terrein van de Nijmeegse IJzergieterij en een stukje van de Krayenhofflaan, 1979-1908 (Fotopersbureau Gelderland via F58510 RAN CCBYSA Auteursrechthouder: J.F.M. Trum)
W.Th. Reynen ontwierp veel sociale huurwoningprojecten voor de Woningvereeniging Nijmegen. Daarnaast komen we hem regelmatig tegen als ontwerper van woon-winkelpanden…
Een luchtfoto van de Papierfabriek “Gelderland” ; P.S. op dit terrein tussen de Oude Weurtseweg (boven) , de Krayenhofflaan (rechtsboven) , de Voorstadslaan (rechts onderin) en de Eerste Oude Heselaan (links onderin) worden in 1985 woningen gebouwd aan de Aalscholverplaats , de Meerkoetplaats , de Reigerplaats , de Uiverplaats en de Waterhoenplaats. Geheel rechts onderin woningen aan de Kop van de Weurtseweg, Voorstadslaan, 1932 (F58411 RAN)
In 1908 besloten de studievrienden Selleger en Hoyer samen met Kortschilgen een papierfabriek te beginnen. Ze kozen daarbij voor Nijmegen vanwege de goede spoor-, water- en scheepvaartverbindingen. De fabriek kwam op de hoek van de Voorstadslaan en Krayenhofflaan. Deze was tot 1963 in gebruik, waarna het zich in een nieuwe fabriek aan de Ambachtsweg vestigde. Nadat het gebouw 13 jaar leeg had gestaan, ging het gebouw in 1976 in vlammen op.
Oprichting Papierfabriek Gelderland
Ernst Selleger, Carol Hoyer en J.P. Kortschilgen richtten de Papierfabriek Gelderland aan de Voorstadslaan op, welke in 1908 in productie ging. Het idee was echter ontstaan in Maastricht: Selleger en Hoyer waren twee oude studievrienden die elkaar toevallig in 1907 bij de kapper tegenkwamen. Daar ontstond het idee om samen met Kortschilgen een papierfabriek te beginnen. Selleger was een Zwitser die in Delft had gestudeerd. Hij is erg belangrijk geweest voor de Nederlandse papierindustrie vanwege zijn onderzoek naar papiervezels.
Ze kozen voor Nijmegen vanwege de goede spoor-, water- en scheepvaartverbindingen. Hun merk was de Ibis, omdat deze vogel tussen het papyrusriet leeft. Het logo komt overigens terug in de muurschildering die onlangs op de doorgang naar de Uiverplaats is aangebracht. In 1910, 1922 en 1929 kwam er in die jaren een extra papiermachine. Kortschilgen overleed in 1921, waarna zijn zoon Heinrich H.L. Kortschilgen hem zou opvolgen. Heinrich zou tot 1948 aan de fabriek verbonden blijven.
Daarna kwamen er moeilijke jaren vanwege de crisis in de jaren 30 en de Tweede Wereldoorlog.
Fabriek aan Maas-Waalkanaal
In 1955 werd een tweede fabriek geopend aan de Ambachtsweg, aan het Maas-Waalkanaal; in 1956 en 1962 nam de fabriek een 5e en 6e machine in gebruik. Daarnaast begon Gelderland in 1958 twee fabrieken in Indonesië, welke in 1963 echter werden genationaliseerd.
Einde Papierfabriek Voorstadslaan
Papierfabriek Gelderland fuseerde in 1963 met Papierfabriek Tielens: de nieuwe naam werd Gelderland-Tielens Papierfabrieken. In 1971 kwam een 7e papiermachine. Daarbij werd de productie met de 4 oude machines aan de Voorstadslaan stopgezet. Er werd in 1976 3 keer brand gesticht; de 3e brand zorgde ervoor dat de fabriek tot de grond toe afbrandde.
Meer over deze fabriek met een foto van de brand in 1976 is te lezen in de Gelderlander.
Vervolg
In 1970 was er sprake van een groot verlies:
De markt was verslechterd: internationaal was er sprake van een structurele overproductie
Voor de bouw van de nieuwe fabriek was een grote lening op de kapitaalmarkt nodig geweest
De papiermachine werd te laat geleverd en had in het begin veel problemen
Gebreken in de bedrijfsorganisatie en de leiding
Er volgde een reorganisatie. Dit leverde echter te weinig resultaat op en daarop werd het bedrijf overgenomen door Koninklijke Nederlandsche Papierfabriek N.V. uit Maastricht. In 1978 werd de naam veranderd in Koninklijke Nederlandsche Papierfabrieken N.V., vestiging Nijmegen en weer later KNP Nijmegen B.V.. De productie nam wel weer toe; echter niet genoeg zodat de 6e machine moest worden stopgezet.
Doordat ze in 1993 een belang had genomen in het Oostenrijkse bedrijf Leykam-Murztaler ontstond KNP-Leykam. Een nieuwe fusie volgde, met Bührmann-Tetterode en handelshuis VRG (Van Reekum-Gepacy Papier. De nieuwe naam was KNP-BT. Dit bedrijf werd in 1997 overgenomen door Sappi, waarbij Papierfabriek Gelderland verder ging als Sappi Nijmegen. Op haar beurt werd Sappi in 2008 overgenomen door het Amerikaanse Innoviopapers. In 2015 ging het bedrijf failliet.
Nieuwbouw
Op het terrein van de Papierfabriek kwam nieuwbouw. Wel is de directeurswoning op de hoek van de Voorstadslaan-Krayenhofflaan blijven staan (zie hieronder).
Een mooie luchtfoto van de nieuwbouw is te vinden op F58423 RAN.
Mural Uiverplaats
Muurschildering Uiverplaats
Dosa (Sander Dolstra) en Moris (Maurice Broekhoff, 1971 Amsterdam) maakten in maart 2024 in de doorgang tussen de Voorstadslaan en Uiverplaats 2 murals: een met een ooievaar (uiver) en aan de andere kant een reiger. De laatste verwijst naar de Reigerplaats. De papierblaadjes verwijzen naar de papierfabriek. Op deze blaadjes is een ibis te zien: een verwijzing naar het logo van de betreffende fabriek. (Bronnen: instagram en LinkedIn).
Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Krayenhofflaan. Villa Salomonski 1883 (Hoek Krayenhofflaan Voorstadslaan) gesloopt rond 1974 Op 15-5-1883…
Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Krayenhofflaan.
Kijkend naar de Kauwstraat in de richting van Vissers Meubelen aan de Eerste Oude Heselaan, het pand links is de Woningstoffering winkel van G.J. van den Ing, Krayenhofflaan 287, 1978-1980 (Gemeente Nijmegen via KN11412-6 RAN CC00)De voormalige Fa. H. Wijnen & Zonen Timmerfabriek, rechts de afslag naar de Sperwerstraat, Gemeente Nijmegen, 1978-1980 (KN11123-19 RAN CC0) Krayenhofflaan 132
Tijdens het bombardement op 22 februari 1944 was de Krayenhofflaan een van de hardst getroffen straten. Het werd in 2013 onthuld aan de gevel van bakkerij de Bie.
In 1908 besloten de studievrienden Selleger en Hoyer samen met Kortschilgen een papierfabriek te beginnen. Ze kozen daarbij voor Nijmegen vanwege de goede spoor-, water- en scheepvaartverbindingen. De fabriek kwam op de hoek van de Voorstadslaan en Krayenhofflaan. Uiteindelijk zou het gebouw in 1976 in vlammen opgaan.
1955 Priesterkoor H. Hartkerk 1955 Krayenhofflaan “H. Hartkerk Krayenhofflaan kreeg een nieuw priesterkoor “Jubilate: Juicht Gode toe, dient de Heer in vreugde”. Met deze cantate woorden beëindigde in veelstemmige verklanking het koor van de H. Hartkerk een zinrijke en vreugdevolle plechtigheid. Op 22 Februari 1944 werd de Parochie Krayenhofflaan getroffen, zij het niet zó omvangrijk…
Het door de Nijmeegse architect Charles Estourgie ontworpen R.K. Verenigingsgebouw dat na na grote inspanning van pater P.Fr.P. Cremer O.P. tot stand kwam. Pastoor Jansen repte in zijn openingstoespraak dat de buurt van een rode buurt in een roomse buurt was veranderd. Later werd het gebouw een bioscoop, Asta (1946) en Metro (1969-1972) om uiteindelijk…
Bredero’s Bouwbedrijf bouwt in 1932 de woningen aan de Havikstraat. In het plan behoren tevens een aantal woningen op de hoek van de Krayenhofflaan en de Oude Heessche Laan. De tekenaar hiervan is H. Ryksen Jr. Daarvoor heeft ze een perceel in het bezit van het Oude Burgergasthuis aangekocht.
1883 (Hoek Krayenhofflaan Voorstadslaan) gesloopt rond 1974
De voormalige margarinefabriek Batava, gesloopt in 1974; op die plaats is het magazijn van de Technische Unie gebouwd (27-06-1974), Krayenhofflaan, 1974 (Jan Cloosterman via F29247 CCBYSA)
Op 15-5-1883 vindt de aanbesteding plaats van “Het bouwen van eene Villa met leverantie van alle materialen en arbeidsloonen” voor W. Salomonski (PGNC 6/5/1883).
Maria Immaculataschool aan de Krayenhofflaan werd geopend
De prachtige, nieuwe school aan de Krayenhofflaan, waarvan men een afbeelding ziet, is vanmorgen onder grote belangstelling geopend. In hetzelfde gebouw is op verlangen van de Zusters Dominicanessen zowel het VGLO als het ULO-onderwijs ondergebracht.
Pastoor Brenninkmeijer O.P. smeekte Gods zegen af in de kerk en daarna trok een lange stoet van genodigden en onderwijskrachten naar het imposante nieuwe gebouw aan welks gevel de beeltenis van de H. Maagd is aangebracht. “Maria Immaculataschool” zal dit belangrijk gebouw voor de opvoeding van de kinderen in de parochie van het H. Hart dan ook heten.
Nadat de Pastoor de inzegening had verricht, sprak hij een woord van gelukwens tot West Nijmegen, dat zich op dit ogenblijk nu deze school tot stand is gekomen gelijkwaardig mag achten aan andere stadswijken.
Dank bracht de pastoor aan het bestuur van de Rosa-Stichting voor zijn initiatief; dank aan de hoofden van de school Zr. Donata en Zr. Thoma en aan alle onderwijzeressen, die zich tot nog toe met inwoning hadden moeten behelpen. En de kinderen drukte spr. op het hart animo te tonen en door hun medewerking te waarderen wat voor hen tot stand is gebracht.
De Hoogeerw. heer Deken sprak vervolgens een woord van waardering en van gelukwens. Hij wees op de verheven bestemming van dit schoolgebouw in dienst van het huisgezien en van de Kerk en sprak een aanmoedigend woord tot de docenten, die na zeven jaar van voorbereiding hun ideaal bereikt zagen.
De inspecteur van het L.O. de heer Ackermans sprak zijn bijzondere vreugde uit over de opening van deze school, welke hier zozeer op haar plaats is. Spr. uitte zijn bewondering voor de offergezindheid van ons volk, dat zware offers brengt om zijn onderwijs te kunnen verzorgen. Spr. dankte in dit verband het bestuur van de school, dat ook uit eigen middelen financiële offers heeft gebracht om de school te verwezenlijken naar de plannen van het Ing. en Arch. Bureau de Jongh, Taen, Nix met als medewerkend architect de heer J.H.A. Giesbers. Spr. had bewondering voor deze bouw, welke door de aannemer De Graaf uit Berg en Dal was tot stand gebracht. Dank bracht sprl. Aan de Zusters Donata en Thoma en aan allen die hun medewerking hebben verleend.
Namens de gemeente sprak wethouder J. Tilman een woord van gelukwens. Gaarna had het college van B. en W. zijn financiële steun verleend om de school te doen bouwen, waar deze vorm van onderwijs kon worden gegeven. Wellicht dat door dit voorbeeld ook in andere wijken van Nijmgen V.G.L.O.-scholen tot stand zullen komen, aldus de wethouder.
Namens de afdeling Nijmegen van de Katholieke Onderwijzersond sprak de heer Kuipers een woord van gelukwens. Mej. Maas bood onder een toepasselijk woord de Zusters een geschenk aan. Zr. Donata sprak het slotwoord waarin zij dank bracht aan het bestuur van de Rosa Stichting, aan architecten en aannemer, aan inspecteur Ackermans, aan de gemeente en aan allen, die het werk hadden gesteund en bevorderd.” (De Gelderlander 6/9/1952)
Krayenhofflaan 98 en 100
In 1952 besteedt architect B.W.A. Goddijn het “Het herbouwen van twee eengezinswoningen aan de Krayenhofflaan 98 en 100 te Nijmegen” namens “opdrachtgeefster Mevr. de Wed. C.J. Langenhof-Berendts te Nijmegen” aan (De Gelderlander 5/4/1952)
1937 Bredero’s Bouwbedrijf “Werk 26”: 10 woningen aan de Krayenhofflaan
Woningen Bredero in Krayenhofflaan, september 2022 (Google StreetView)Bredero Werk No. 26 10 woningen aan de Krayenhofflaan, tekening 26-5-1937, tekenaar: paraaf of onleesbaar (D12.403461)
Slagerij Brinkhoff en schoenenwinkel Raemakers
1953 Krayenhofflaan
In mei 1953 heropent slagerij Brinkhoff op de Krayenhofflaan. Bij het bombardement van februari 1944 werd het gebouw samen met dat van anderen op de hoek van de Krayenhofflaan verwoest. In de afgelopen 6 jaar had Brinkhoff bij andere bedrijven ingewinkeld. Nu is er een pand gebouwd met 2 zaken. “Architect Kuipers uit Nijmegen heeft hier een door zijn grote eenvoud opvallend fraai geheel geschapen, dat uitstekend past in deze omgeving. De slagerij is zeer modern ingericht en voldoet aan de allerhoogste eisen… In hetzelfde pand opende gistermiddag het schoenenmagazijn Gebr. Raemakers uit de Molenstraat een filiaal, waarmede West-Nijmegen zijn eerste schoenenzaak gekregen heeft. Deze nieuwe zaak is in grote lijnen een copie van die in de Molenstraat; zij is sober doch practisch en smaakvol ingericht en is een aanwinst voor deze grote wijk.” ( De Gelderlander 8/5/1953)
Het artikel noemt schoenenzaak Raemakers, terwijl in het oorspronkelijk bijschrift van het RAN “Brinckhoff’s schoenenzaak” staat. Het is nog onduidelijk of het een en dezelfde naam betreft, of dat Brinkhoff in de loop der tijd de zaak heeft overgenomen, of dat er sprake is van een vergissing.
Maison Schuijers
Links slagerij Brinkhoff, rechts schoenenzaak Krayenhofflaan, 1958 (F92083 RAN CC0)
Papierfabriek Gelderland
Een luchtfoto van de Papierfabriek “Gelderland” ; P.S. op dit terrein tussen de Oude Weurtseweg (boven) , de Krayenhofflaan (rechtsboven) , de Voorstadslaan (rechts onderin) en de Eerste Oude Heselaan (links onderin) worden in 1985 woningen gebouwd aan de Aalscholverplaats , de Meerkoetplaats , de Reigerplaats , de Uiverplaats en de Waterhoenplaats. Geheel rechts onderin woningen aan de Kop van de Weurtseweg, Voorstadslaan, 1932 (F58411 RAN)
De Kerk van het Heilig Hart, Krayenhofflaan Biezen, 1905 (F67010 RAN)
Kerk van ’t Heilig Hart met klooster en de Rooms Katholieke Meisjesschool en bewaarschool van de Zusters Dominicanessen van Neerbosch, Krayenhofflaan 275 Biezen, 1910-1912 (F78682 RAN)
1955 Priesterkoor H. Hartkerk
1955 Krayenhofflaan
“H. Hartkerk Krayenhofflaan kreeg een nieuw priesterkoor
“Jubilate: Juicht Gode toe, dient de Heer in vreugde”.
Met deze cantate woorden beëindigde in veelstemmige verklanking het koor van de H. Hartkerk een zinrijke en vreugdevolle plechtigheid.
Op 22 Februari 1944 werd de Parochie Krayenhofflaan getroffen, zij het niet zó omvangrijk als sommige andere parochies van Nijmegen, door het brute oorlogsgeweld.
Na het verlies van vele dierbaren moesten de parochianen tevens de ontluistering van hun Godshuis betreuren: Het priesterkoor werd door granaten weggeslagen, de ramen werden vernield.
Elf jaren lang behielp men zich door het weggeslagen koor met een nood.. te dichten, tegen welk onaesthe… geval het grote gebeuren van het gezamenlijke offer wel devoot maar niet tot voldoening stemmend en passend zich kon vertrekken.
Op 22 Februari beleefde de parochie de vreugde een nieuw priesterkoor te hebben. Nu wordt de eredienst een grotere vreugde.
Een plechtige H. mis, opgedragen met alle luister van de solemne Dominicaanse liturgie was de inwijdingsplechtigheid.
Het H. Offer werd opgedragen door de Hoogeerw. Pater Dr. C. Vijverberg O.P. Vicaris Provincialis. Presbyter assistent was pastoor G. Brenninkmeijer O.P. door wiens activiteit dit herstel tot stand kwam.
Als diaken fungeerde de Z.E. Pastoor Beckman O.P. uit Neerbosch, terwijl p. Stevens O.P. Kapelaan der parochie Subdiaken was. De acolythen-functies werden waargenomen door fraters studenten uit het Albertinum. Het versterkte zangkoor van de H. Hart-parochie voerde onder leiding van de heer Theissing op verdienstelijke wijze de vier-stemmige Mis van Perosi uit.
Vele parochianen en menige weldoener woonden de plechtigheid bij terwijl de Hoogeerw. Heer Keken C. van Dijk ook door zijn tegenwoordigheid blijk gaf dit gebeuren in de Krayenhofflaan vreugdevol mee te wilen vieren.
Na het H. Offer, dat de dank aan God vertolkte voor het totstandkomen van deze vernieuwing had in de cantine van het Veilingsgebouw aan de Marialaan een bijeenkomst plaats.
Pastoor Brenninkmeijer bracht eerst in een warm gestemde rede in herinnering de velen, die op 22 Februari 1944 bij het tragische bombardement het leven lieten. Vervolgens bracht hij dank aan zijn voorgangers pater H. Meyer O.P. die gezorgd had, gesecundeerd door wijlen de heer G. Braam, dat de Dienst dank zij een noodvoorziening in het Kerkgebouw kon blijven doorgaan.
Dank bracht spreker eveneens aan de regeringsinstanties, aan de bisschoppelijke bouw-inspectie, aan de begunstigers en weldoeners van de parochie en last but not least bijzonder aan de parochianen, die door hun offervaardigheid medegewerkt hebben dit schone werk tot stand te brengen.
Ook moesten de architect, de heer van Veen, de aannemer, de heer v. Gemert en alle andere uitvoerders en arbeiders een hartelijk woord van dank accepteren.
Een verrassing bracht het moment toen de Hoogeerw. p. Vicarius provincialis een telegram van Z.H. de Paus voorlas, die aan de geestelijkheid, het kerkbestuur, de zusters en alle parochianen en weldoeners Zijn gelukwensen en Zijn Apostolische Zegen schonk.
Na een gezellig samenzijn met de vele gasten werd dit feest besloten.
De architect en de aannemer hebben een fraai werk geschapen.
Het nieuwe priesterkoor heeft in de Absiswand blinde muren om te voorkomen dat gelovigen recht in het licht zien. Het hoofdaltaar komt des te beter uit tegen deze achtergrond in sober neo-gotische, aan de kerk aangepaste stijl.
Het hoofdaltaar, kort voor 1944 tot stand gekomen, heeft het geweld overleefd. In prachtig wit caracatta marmer voldoet het zowel door proporties als door de rijkdom van het materiaal.
Een mooie vloer van traverlijn marmer completeert het geheel. Aan de epistelzijde ligt een nieuwe ruime zusterskapel die door sierlijke, op hardstenen kolommen rustende bogen met het priesterkoor is verbonden. Het geheel hoger gelegen als eertijd, imponeert door zijn nobele stemming waartoe ook het goudgele licht, van opzij vallend door de vensters, veel bijdraagt.
Moge de rustige, forse achterwand binnen een niet al te lange tijd door een geproportioneerd crucifix de verfraaiing krijgen, die ze vraagt. De parochianen van de H. Hartkerk kunnen wij met deze dag gelukwensen.” (De Gelderlander 23/2/1955)
Het door de Nijmeegse architect Charles Estourgie ontworpen R.K. Verenigingsgebouw dat na na grote inspanning van pater P.Fr.P. Cremer O.P. tot stand kwam. Pastoor Jansen repte in zijn openingstoespraak dat de buurt van een rode buurt in een roomse buurt was veranderd. Later werd het gebouw een bioscoop, Asta (1946) en Metro (1969-1972) om uiteindelijk te eindigen als filiaal van de bekende meubelhandel Vissers, waarna de sloop volgde (na 1980)
Inwijding
Grote zaal R.K. Verenigingsgebouw (RAN)
“Gistermiddag” (PGNC 16/8/1908, dus waarschijnlijk zaterdag 15 augustus 1908) vindt de inwijding plaats:
“De Inwijding van het R.K. Vereenigingsgebouw in de Krayenhofflaan.
In tegenwoordigheid van een zeer groot aantal belangstellenden, waarbij wij opmerkten vele paters Dominicanen en andere geestelijken, benevens eenige burgelijke autoriteiten, waaronder de Katholieke Wethouders, de heeren Busser en Vrancken, had gistermiddag de plechtige inwijding plaats van ’t nieuwe naar de plannen van den architect, den heer Estourgie gestichte R.K. Vereenigingsgebouw in de Krayenhofflaan, door den hoogeerw. heer Deken E.A. van Son.
Terstond na afloop van het solemneel Lof, met Veni Creator, in de parochiekerk van ’t H. Hart, had tegen half vijf de inwijding plaats, waarna de zeereerw. pastoor L. Jansen het met bloemen versierden podium betrad, waar het bestuur van ’t nieuwe gebouw reeds plaats had genomen.
Na een kort welkomstwoord dankte Z.eerw. in een kernachtige toespraak den hoogeerw. heer Deken voor den afgebeden zegen op ’t gebouw, waarin ongetwijdeld de geheele parochie zal deelen. Spreker herinnert aan de jarenlange financieele moeilijkheden, die de totstandkoming van dit vereenigingsgebouw en aan het doorzettingsvermogen in deze van zijn voorgangers.
Hij brengt op de eerste plaats dank aan deze stichting, aan Hem toegewijd. Maar naast God dient dank en hulde gebracht te worden aan den onvergetelijken, algemeen bekenden en beminden pater P. Cremer O.P., die -vertrouwende op Gods belofte: “vraagt en ge zult verkrijgen”,- rusteloos heeft gewerkt aan de verwezenlijking van zijn ideaal: een Roomsch Vereenigingsgebouw in de Krayenhofflaan.
Herdenkingssteen R.K. Verenigingsgebouw (RAN)
Jammer, zegt spreker, dat hij thans zijn werk niet kan zien. De gedenksteen door het bestuur in de voorhal van ’t gebouw aangebracht, zal echter aan het verre nageslacht vermelden wat pater Cremer voor zijn vroegere parochianen heeft verricht.
Doch ook aan den tegenwoordigen pastoor van Neerbosch, den Z.E. pater H. Geveling O.P. -den vroegeren rector in deze parochie- wenscht spreker, ook namens het bestuur en de parochianen, een welverdiend woord van dank te brengen, want de grootste giften voor den bouw zijn in hoofdzaak door de handen van pastoor Geveling bijeengebracht. Zij beiden, zegt spreker, hebben de fundamenten gelegd, waarop wij hebben voortgebouwd. (Daverend applaus).
Een woord van dankbare hulde ook aan den bekwamen architect, den heer Estourgi(e), die dor zijn practische plannen, met een betrekkel. Kapitaal ’n even groot als sierlijk en doelmatig gebouw wist daar te stellen, en aan de aannemers, de h.h. Bakker en Beker, die onder harmonische samenwerking met den ijverigen opzichter, den heer C. Verbeeten, op zeer verdienstelijke wijze die plannen uitvoerden.
Spreker wijst vervolgens op den grooten aanwinst met dit parochiaal Vereenigingsgebouw, en brengt in herinnering de minder gunstige reputatie, waarin de Kraaijenhofflaan, 25 jaar geleden, verkeerde.
Zoo ergens, dan was voor deze volkrijke en dikwijls zeer gevaarlijke buitenwijk, naast de in den loop der laatste jaren reeds gestichte Katholieke instellingen voor de jeugd enz., zulk een gebouw zeer noodig. En, Gode zij dank! het is er thans, zoodat men in plaats van een “roode buurt, nu van een “Roomsche buurt” mag spreken. (Daverend applaus).
Men heeft wel eens gezegd, aldus spr., “Pastoor Jansen is te optimistisch”, ook met betrekking tot den bouw van dit Katholieke Tehuis. Spreker heeft dien bouw, met weinig kapitaal aangedurfd, omdat hij rekende op de Goddelijke Voorzienigheid en op den moreele en financ. steun zijner parochianen. Spreker is er vast van overtuigd, dat Gods zegen rusten zal op een werk, dat begonnen is in ’t godsdienstig en materieel belang der parochianen en hun nageslacht. Daarom vertrouwt spr., dat, naast de leden dezer parochie, ook niet-parochianen hun schouders zullen zetten onder de nog op ’t gebouw rustende schuldenlast en daarom zullen inteekenbiljetten voor het donateur- en lidmaatschap van het Vereenigingsgebouw worden uitgegeven. Allen moeten samenwerken om dit gebouw te maken tot een gezellig tehuis, tot een centraal punt voor ’t houden van vergaderingen, feestelijke bijeenkomsten enz.
Onder daverende bijvalsbetuigingen eindigt spr. zijn toespraak, waarna alle aanwezigen het lied “Roomsche Blijdschap” gezongen werd.
Na afloop hiervan richtte de Hoogeerw. Heer Deken een hartelijken gelukwensch tot pastoor Jansen, het bestuur en de parochianen, met de opening van dit mooie gebouw, waarvan spreker de inzegening gaarne heeft verricht. Spr. wijdt vervolgens een sympathiek woord aan den Weleerw. Pater Cremer voor diens taaie werkkracht, in ’t belang der oprichting van ’t gebouw, en spoorde de parochianen aan hun geestelijken herder te steunen en steeds te blijven katholieken van de daad, onder de schutse van ’t H. Hart. (Applaus).
Na een dankwoord van den ZeerEerw. Pastoor op deze toespraak, werd een schrijven voorgelezen van Pater Cremer, die door ongesteldheid verhinderd was, de openingsplechtigheid bij te wonen, maar zijn bijzonderen dank bracht aan de propagandisten der parochie, met den wensch dat zij steeds mogen blijven een flinken steun voor de toekomst.
Spreker eindigt met een woord van dank daan de beide aanwezige heeren Wethouders voor hunne belangstelling en tevens voor alles wat zij, met het gemeentebestuur, in ’t maatschappelijk belang der bewoners van de Kraaijenhofflaan hebben verricht, waarna deze even eenvoudige als treffende plechtigheid met den Christengroet en het zingen van het lied “Aan U, o Koning der Eeuwen” gesloten werd.
We komen deze week op een nadere beschrijving van dit Parochiaal Vereenigingsgebouw terug.” (PGNC 16/8/1908)
43 Woonhuizen en 2 Winkelhuizen Neerbosch Sectie B 925
Overzicht woningen Havikstraat, datum tekening 2-1-1932, tekenaar H. Ryksen (D12.398201)
MEEST RECENTE VERHALEN
Bredero’s Bouwbedrijf bouwt in 1932 de woningen aan de Havikstraat. In het plan behoren tevens een aantal woningen op de hoek van de Krayenhofflaan en de Oude Heessche Laan. De tekenaar hiervan is H. Ryksen Jr. Daarvoor heeft ze een perceel in het bezit van het Oude Burgergasthuis aangekocht.
Daarbij stelt de Bredero voor om een stuk grond aan de gemeente over te dragen, zodat de gemeente hier een openbare weg (de Haviksstraat) kan aanleggen. In ruil daarvoor krijgt zij ongeveer 10 c.A. van de gemeente en f3,25 voor elke c.A die zij in de ruil meer heeft afgestaan dan zij terug kreeg (ongeveer 75 c.A.) Tevens is zij bereid de helft van de kosten voor de aanleg van riolering voor haar rekening te nemen. (PGNC 26/2/1932)
Advertentie Bredero’s Bouwbedrijf voor woningen “complex Krayenhofflaan” (De Gelderlander 10/3/1932)
Winkelhuis Type B, Perceel No 31 (adres: Havikstraat 24) (D12.398184)
Gewijzigd plan Perceel no 21, 22 en 23; er is een bakkerij gepland, datum tekening 8-9-1932, tekenaar H. Ryksen Jr. (D12.398191)Gewijzigd plan Oude Heesschelaan percelen 1,2,3,43,44,45 Types A, datum tekening 24-6-1932, tekenaar onleesbaar (niet Ryksen) (D12.398194)Perceel 1,2,3 en 43,44,45, tekening 11-12-1931, tekenaar H. Ryksen (D12.398197)Perceel 21 t/m 27, datum tekening 14-1-1932, tekenaar H. Ryksen (D12.398200)
In oktober 1932 verschijnen advertenties dat de woningen in de Havikstraat te bezichtigen zijn.
PGNC 12/10/1932, soortgelijk in de Gelderlander 11-10-1932 (ander lettertype)
De Gelderlander 27/9/1932
De Gelderlander 29/10/1932
Gevonden vermeldingen vestiging vertrek t/m 1934
Naam
Beroep
Adres
Afkomstig van
Krant
Vertrokken naar
J. Moesker en Gezin
O. machinist N.S.
Havikstraat 14
Uithoorn
PGNC 17/12/1932
Zie ook Wellens!
J. Jansen en gezin
Gep. N.S.
Havikstraat 31
Elst
PGNC 17/9/1932
Zie ook A.G. Jansen!
J. Kunst en gez.
Reiziger
Havikstraat 19
Wisch
PGNC 15/10/1932
P. de Lang en gez.
Baggermeester
Havikstraat 4
Wedau, Dl
PGNC 5/11/1932
C. du Croix
Havikstraat 25
De Gelderlander 2/11/1932
Oprichting toneel
H. Stens en gez.
Incasseerder
Havikstraat 11
Rotterdam
PGNC 19/11/1932
F.H. Neutelings en gezin
Handelsreiziger
Havikstraat 2
Venlo
PGNC 26/11/1932
J.J.J. Weevers en gezin
z.b.
Havikstraat 18
Bandjermassin
PGNC 27/5/1933
Naar Ned. Indie, als onderluit. (PGNC 20/1/1934)
F.A. Savi
bankwerker
Naar Heerlen (PGNC 17/6/1933)
A.G. Jansen
Bakker
Havikstraat 31
Beuningen
PGNC 16/9/1933
L.J. Eichelsheim
Oliereiziger
Havikstraat 28
failliet
W. Brouwer en echtgenoot
Grondwerker
Lochem
PGNC 2/12/1933
G. Nagelhout en gezin
Wagenmeester
Havikstraat 17
Oldenzaal
PGNC 9/12/1933
H. Lefeber
Klerk
Havikstraat 20
Wisch
PGNC 31/3/1934
Jac. Faber
Eigenaar garage Faber
Havikstraat 35
De Gelderlander 7/9/1934
advertentie
H. Duijs
Bakkersknecht
Havikstraat 18
Wijchen
PGNC 28/7/1934
Wellens
Havikstraat 14
De Gelderlander 6/10/1934
J.A. Croonen
Overname sigarenmagazijn de Havik
Havikstraat 9
De Gelderlander 15/12/1934
L.A. Rösel en gezin
Insp. Panorama
Havikstraat 22
PGNC 12/1/1935
Sigarenmagazijn
Sigarenmagazijn de Havik, Havikstraat 9 (De Gelderlander 28/11/1933_
Advertentie Sigarenmagazijn de Havik, Havikstraat 9, voortgezet door J.A. Croonen (De Gelderlander 15/12/1934)
Bakkerij
Th.G.J. Verheijen krijgt op 20-1-1933 een hinderwetvergunning voor de oprichting van een door elektriciteit gedreven brood- en banketbakkerij in het perceel Havikstraat no. 37 (PGNC 24/1/1933)
Bredero’s Bouwbedrijf staat tegenwoordig vooral bekend om haar grote naoorlogse projecten en het uiteindelijke faillissement. Het bedrijf was echter vóór…
Bredero’s Bouwbedrijf staat tegenwoordig vooral bekend om haar grote naoorlogse projecten en het uiteindelijke faillissement. Het bedrijf was echter vóór…
Wonen in Nijmegen 