Van Oldenbarneveltstraat

Deze pagina verzamelt artikelen over de Van Oldenbarneveltstraat, een van de bekendste straten van de wijk Bottendaal. Waarschijnlijk is het bekendste gebouw het voormalige Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie. Of anders de voormalige Parapluiefabriek.

Bottendaal

Aanvankelijk wordt de straat Bottendaal genoemd. Deze naam wordt in de Gemeenteraad van 16 juni 1882 vastgesteld, samen met onder andere de Van Diemerbroekstraat. (PGNC 18/6/1882)

De naam Bottendaal

De naam Bottendaal verwijst naar een lunet, welke in de 17^e eeuw was geplaatst. Op de kaart uit 1714 is het lunet rechtsboven te zien, dan geschreven, hier geschreven als Bottendael.

Voor die tijd is de naam niet bekend. Bovendien is niet vast te stellen waar Bottendaal naar verwijst. In de overlevering wordt de verklaring genoemd dat het verwijst naar de kuilen waar de botten van terechtgestelden werden begraven. Dit lijkt echter niet waarschijnlijk.

De Gemeenteraad bespreekt op 22 februari 1896 31 nieuwe straatnamen. Tegelijkertijd is er een adres van de bewoners van de Bottendaal binnengekomen, om de naam te wijzigen in Rembrandtstraat. (PGNC 25/2/1896) (In maart 1896 komt echter juist het verzoek van Van Houweninge en Co. om de naam níet te veranderen (De Gelderlander 10/3/1896))

De Gemeenteraad gaat hier niet mee akkoord. “Ter geruststelling” plaats van Schevichaven in PGNC 1/3/1896 een artikel waarin hij verklaart dat de naam Bottendaal niet afkomstig is van de begraven beenderen van misdadigers.

Van Oldenbarneveldtstraat

Op 8 mei 1909 neemt de Gemeenteraad het besluit om per 1 januari 1910 de naam te veranderen in “van Oldenbarneveldtstraat”. Dit om verwarring met de naam Doddendaal te voorkomen.

In het Raadsbesluit van 9 juli 1924 wordt de naam “van Oldenbarneveltstraat”, dus zonder d, vastgesteld. De naam heeft de straat nog steeds.

Overigens is het mij nog niet duidelijk waarom er gekozen is voor de naam van deze Nederlandse staatsman (en idem dito wat betreft de Vondelstraat), te midden van straten vernoemd naar Nijmeegse notabelen.

(Overige) Bron

https://gaypnt.home.xs4all.nl/straatnamen/B.html en https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Prikbord/prikbord-item.php?t=10259

Wijzigingen huisnummers

Tussen 1896 en 1898 zijn huisnummers van Bottendaal aangepast. Daarbij wijst Rob Essers op de Adressenboeken van 1896 en 1898, waar de aanpassingen te zien zijn:

1896		1898
Huisnummer	Adres van	Huisnummer	Adres van	Opmerking
		11	J.J. Groes
		13	W.C. Kokke
1	wed. W.d. Worff	15a	wed. W. v.d. Worff
1a	W.J.H. Adriaens	17	Ha. J. Tours	Dit is een aanname: zowel 1a, 2a en 3 als 17, 19 en 23 hebben 3 adressen. Én ervan uitgaande dat noch de weduwe W. v.d. Worff, noch B.W. de Blécourt verhuisd is
2a		19	G. Blokhuis
3		23	H. Duijs
4	B.W. de Blécourt	25	B.W. de Blécourt
5	G.J. Hofstedse Crull			Het is op dit moment nog onduidelijk hoe 5 zich verhoudt tot 65,67 en 69 (mogelijk is er nieuwbouw geweest)
		65	M. Gerritsen
		67	J.G. Huese
			J.A. Tours
		69	kantoor Marck Spier & Co
7	F.W. Dickmann	71	F.W. Dickmann
9	A.C. Cambier	73	A.C. Cambier
	Firma v. Houwingen & Co.		Firma v. Houwingen & Co.
	Dames Japikse		wed. Jhr. Mr. W.C. de Jonge
11	Dr. M.J.H. Houba	75	J. Scheltema
13	C. Post	77	C. Post
15	W. van Doorn	79	W. van Doorn
17	H.H. Coolen	81	H.H. Coolen
	H.Kat		H. Kat

Joodse bewoners

Van Oldenbarneveltstraat 43 (Alexander Gotlieb) komt voor als een van de leegroofde panden (Oorlog in Nijmegen)

Van Oldenbarneveltstraat 47, bewoners in 1941 (Digitaal Joods Monument)

• Joseph Vromen, Lochem, 9 mei 1870 – Sobibor, 21 mei 1943, beroep koopman
• Esther Vromen – Jacobson, Alkmaar, 1 oktober 1875 – Sobibor, 21 mei 1943
• Op Oorlogsdoden in Nijmegen komt ook Jane H. Cutzien– 28.8.33 – Zutphen voor. Met als “vrijwillige gang naar Vught”.
• De woning staat op 22 april 1943 onder de “vrijgekomen” woningen. (Oorlogsdoden in Nijmegen)

Van Oldenbarneveltstraat 69, bewoners in 1941 (Digitaal Joods Monument):

• Leopold Henri de Haas, 1912-1942
• Gezina Henriette Zaligman – de Haas 1916 -1942
• Familielid van gezin de Haas

Van Oldenbarneveltstraat 13

Zie hiervoor de opmerkingen op https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Prikbord/prikbord-item.php?t=10259

In De Gelderlander 1/1/1897 plaatst Chr.W. Kokke, in kaarsen, een nieuwjaarsadvertentie.

Van Oldebarneveltstraat 27-33

Woonhuis in een serie van vier op de van Oldebarneveltstraat 27-33 van architect Nic. Molenaar uit 1900 (Bijschrift bij F39686 RAN, een foto uit 1983 van huisnummer 31. Zie ook foto F39687 RAN). Funda noemt als bouwjaar van Van Oldenbarneveltstraat 29 het jaar 1899.

Bottendaal 65/Van Oldenbarneveltstraat 65

In PGNC 2/7/1899 plaatst N.P.C. van Meerbeeck, Bottendaal No. 65 een advertentie voor zijn “Generaal-Agentschap der Fransche Levensverz.-Maatschappij “La Nationale”.

In juni 1899 vraagt Mevrouw van Meerbeeck, Bottendaal 65 een “dagjmeisje”

Bottendaal 7/ Van Oldenbarneveltstraat 71

1888-1889 Nijmegen: Woonhuis fabrikant F.W. Dickmann, architect Weve (https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Jacob_Weve)

Op 15 december 1888 besluit de Gemeenteraad tot de verkoop van een bouwterrein gelegen aan de Bottendaal van 950 M² aan F.W. Dickmann, alhier voor f5 per M² (PGNC 18/12/1888).

Op 10 februari 1889 staat de aanbesteding op 28 februari aangekondigd van “Het bouwen van een woonhuis met afzonderlijke Parapluiefabriek op een terrein gelegen aan den Bottendaal aldaar. Een en ander voor rekening van den heer F.W. Dickmann. De architect is J.J. Weve. (De Gelderlander 10/2/1889)

Bouwvergunningen noemt 2 woonhuizen:

“-In 1889 wordt aan F.W. Dickmann vergunning verleend tot het bouwen van 2 woonhuizen en een fabrieksgebouw aan de Bottendaal.”

In mei 1889 is de fabriek en het kantoor overgeplaatst (PGNC 26/5/1889). Hij heeft zijn winkel aan de Broerstraat dan laten verbouwen.

Uitstel?

Rond 1 november 1891 krijgt Dickmann, “eigenaar van een perceel bouwterrein aan den Bottendaal”, uitstel voor de bouw van het woonhuis, dat volgens de overeenkomst op 1 januari 1894 voltooid moet worden. (PGNC 1/11/1891) Het is nog niet bekend of dit het “woonhuis” bij de fabriek betreft of een later woonhuis.

In de Gemeenteraad van 12 augustus 1893 krijgt Dickmann op zijn verzoek opnieuw uitstel tot 1 mei 1895. Hiermee gaat de Raad akkoord, omdat hij al uitstel tot 1 januari 1894 had gekregen.

Bottendaal 9/Van Oldenbarneveltstraat 73

Per 1 mei 1993 verhuist van Houweninge & Co. van de Molenstraat 62 naar Bottendaal 9 (PGNC 16/4/1893).

Afgaande op de advertenties “voor” en “na”, is zij zich vanaf dat moment naast verzekeringen en hypotheken ook nadrukkelijker op de makelaardij gaan richten (PGNC 28/5/1893)

Overige gebruikers Bottendaal 9

Zoals hierboven is te zien, zijn er zowel in 1896 als 1898 3 gebruikers op het adres Bottendaal 9.

In PGNC 1/5/1895 plaatst Mejuffrous Statius-Muller een verhuisbericht naar nummer 9. Daarnaast is een advertentie gevonden dat zij op 2 september 1896 de teken- en schilderlessen weer hervat. (PGNC 30/8/1896)

Huidig van Oldenbarneveltstraat 75

In maart 1898 krijgt J. Scheltema telefoon (nummer 75; De Gelderlander 13/3/1898)

In PGNC 13/12/1899 vraagt mevrouw Scheltema een Dienstbode.

Bottendaal 13/ Van Oldenbarneveltstraat 77

Zie hiervoor https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Prikbord/prikbord-item.php?t=10259

In april 1895 krijgt C. Post telefoon. (PGNC 28/4/1895). Hij komt in het Adresboek 1896 voor op nummer 13 en in 1898 op nummer 77.

Bottendaal 15 en 17/ Van Oldenbarneveltstraat 79 en 81

“n het overzicht van Verleende bouw- en hinderwetvergunningen tussen 1850 – 1900 te Nijmegen van Hans Giesbertz staat dat in 1889 aan C. Verburgh vergunning wordt verleend tot het bouwen van 3 huizen aan de Bottendaal. Eén hiervan is waarschijnlijk van Oldenbarneveltstraat 79 en 81. Aannemer en timmerman Coenraad Verburgh (Nijmegen 11 december. 1844 – Zutphen 9 augustus 1919) heeft de panden niet alleen gebouwd, maar was tot 1915 ook de eigenaar van nummer 79 en 81.” Zie verder het artikel https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Gemeentearchief/Cat03/cwdata/30.html

Op 23 februari keurt de Gemeenteraad het verzoek van C. Verburgh goed om 4 in plaats van 2 woningen te bouwen: hij heeft grond gekocht op de hoek “van Bottendaal en van Diemerbroekstraat”, met als voorwaarde dat hij daarop 2 woningen bouwt. De Gemeenteraad keurt het voorstel goed op voorwaarde:

• Dat de woningen worden gebouwd volgens de overgelegde tekening
• Dat tussen de straat en de gevels aan de Bottendaal een ruimte van 5 meter overblijft, welke als tuin moet worden aangelegd en waarop niet gebouwd mag worden. (PGNC 27/2/1889)

Zoals hierboven staat aangegeven, noemt Bouwvergunningen 3 huizen:

“-In 1889 wordt aan C. Verburgh vergunning verleend tot het bouwen van 3 huizen aan de Bottendaal.”

Bottendaal 15/ Van Oldenbarneveltstraat 77

In De Gelderlander 27/6/1896 vraagt Mevr. van Doorn, Bottendaal 15, een Dienstbode.

Verkoop stukken grond

In de kranten staan regelmatig berichten over de toestemming van de Gemeenteraad tot verkoop van bouwterrein. Hieronder staan de tot nu toe gevonden besluiten weergegeven. Daarbij is wel belangrijk te onderkennen:

• Dat de toestemming niet zondermeer betekent dat de verkoop is doorgegaan
• Dat de koper van het bouwterrein de uiteindelijke bouwer is
• Een onderstaande bespreking kan betrekking hebben op een van de reeds genoemde panden.

1894: Verkoop stuk grond aan de Haan

Sectie B no. 1491

In oktober 1894 discussieert de Gemeenteraad over de verkoop van een stuk grond aan de heer Jansen of de Haan:

• J. Jansen wil een bouwterrein kopen van 200 m² aan de Graafsche Straat en de Bottendaal voor f6,- per m²
• H.H. de Haan wil een stuk grond kopen van 3960 m², Sectie B no. 1491 voor f5,75

Daarbij discussieert de Raad of de Haan wist van de besprekingen met Jansen. En Jansen is weliswaar de eerste met een schriftelijk bod, maar ook de gesprekken met de Haan liepen al. Daarnaast is er een groot verschil tussen de twee voorgenomen aankopen. De Gemeenteraad besluit in te gaan op het bod van Jansen.

Voorwaarden zijn onder andere:

• Vóór 1 november 1899 moet de grond bebouwd zijn met:
  • 7 herenhuizen aan de Graafsche straat, met 1 herenhuis aan de langs de noordzijde van het terrein lopende straat
  • En met ten hoogste 8 en ten minste 6 herenhuizen aan de Bottendaal’
  • Elk huis heeft minimaal de huurwaarde van f500,- per jaar
• De voorgevels moeten 9,5 meter van de Graafsche straat afliggen, 5 meter vanaf de Bottendaal en 2,5 meter van de langs de noordzijde van het terrein lopende straat

(PGNC 16/10/1894 en De Gelderlander 17/10/1894)

Van Oldenbarneveltstraat 2

Van Oldenbarneveltstraat 24 en 26

Muurschildering Raaf