In 1914 ontwierp Estourgie samen met zijn broer Henri de villa Saxon Holme voor F.H. Hague. Frank Howard Hague was de accountant van Jurgens Margarinefabriek. Frans Jurgens had in 1912 door Estourgie Huize Heyendaal laten ontwerpen. Saxon Holme was het tweede ontwerp van Estourgie in Nijmegen.
Vanwege de ingestorte woningmarkt voor middenklassewoningen na de Eerste Wereldoorlog, kregen woningcorporaties steun van het Rijk voor de bouw van dergelijke woningen. Op 8-8-1919 werd de Woningbouwvereniging Zonnewijk opgericht. Deze liet 30 woningen bouwen aan de Javastraat, Celebesstraat en Baliplein, naar ontwerp van architect A.H. van Wamelen uit Hilversum.
Veel niet-buurtbewoners zullen nog steeds voorbij lopen aan een van de meest verscholen groene plekken van Nijmegen: het Javabosje. Het ligt tussen de Javastraaat, Fransestraat, St.-Annastraat en Archipelstraat in, met als enige ingang aan de Javastraat: het paadje tussen nummer 66 en 80. Hoewel niet erg groot, is het een schitterende plek om bij een…
Javastraat vanaf hoek Celebesstraat: op de voorgrond Celebesstraat 16 en daarna 27-35 (maart 2026)
Javastraat 27 – 35
Op bovenstaande is allereerst de Celebesstraat te zien en daarna Javastraat 27- 35. De 5 woningen zijn van bouwkundige en aanvrager Firma G. Tiemstra en Zonen, met als datum van bouwdossier maart 1920.
Ontwerp voor den bouw van vijf Heerenhuizen aan de Javastraat te Nijmegen, Bouwkundige en aanvrager Firma G. Tiemstra en Zonen, Javastraat 27 – 35 datum bouwdossier 23-3-1920 (D12.386186)
Celebesstraat 16
Plan voor het bouwen van een Winkelhuis met Bovenwoning aan de Javastraat hoek Celebesstraat, N.V. Aannemersbedrijf v/h. G. Tiemstra & Zonen, datum tekening februari 1925 (D12.389341)
Het hoekpand behoort niet tot dit plan. Ook dit gebouw is echter van de hand van Tiemstra, dan onder de naam N.V. Aannemersbedrijf v/h. G. Tiemstra en Zonen uit 1925. Deze is gebouwd in opdracht van J. v. Riet (PGNC 16/2/1925), die er zijn winkel in vleeswaren zal openen.
De winkel zat op de hoek. Daarnaast zat aan de kant van de Javastraat de woonkamer met daarachter de salon, en aan de kant van de Celebesstraat de entree naar de bovenwoning en keuken. Met daarachter een portaal met trap naar de slaapkamer van de benedenwoning op de eerste verdieping.
Op de eerste verdieping is daarnaast de salon, woonkamer en keuken van de bovenwoning.
Op de tweede verdieping heeft elke woning nog een aantal slaapkamers.
Winkel Jan van Riet
“Een nieuwe zaak.
Hedenmiddag wordt in het nieuw gebouwde perceel Javastraat 37 hoek Celebesstraat door den heer J. van Riet een zaak geopend in fijne vleeschwaren, comestibles, kruidenierswaren, wijnen en limonades. De winkel ziet er uit- zoowel als inwendig keurig uit. De firma Tiemstra en Zonen heeft het pand gebouwd en daarop, gelijk met al haar bouwwerken het geval is, den stempel van degelijkheid en schoonheid gedrukt. De inrichting van den winkel beantwoordt geheel aan de eischen, die heden ten dage aan een dergelijke zaak worden gesteld. Er is een groote voorraad van artikelen, alle van eerste-klasse firma’s en de moderne toestellen, die op de toonbank staan, een weegschaal en vleesch-snijmachine (van Berkels patent en wel de nieuwste constructie) bevestigen den goeden indruk, dien de bezoeker ongetwijfeld van dezen nieuwen winkel krijgt.” (PGNC 8/8/1925)
De Dr. Veegerkliniek in de villa Saxon Holme, ontworpen in 1914 door de broers Charles en Henri Estourgie i.o.v. F.H. Hague, 1965-1970 (Fotopersbureau Gelderland auteursrechthouder J.F.M. Trum via F11468 RAN CCBYSA)
In 1914 ontwierp Estourgie samen met zijn broer Henri de villa Saxon Holme voor F.H. Hague. Frank Howard Hague was de accountant van Jurgens Margarinefabriek. Frans Jurgens had in 1912 door Estourgie Huize Heyendaal laten ontwerpen. Saxon Holme was het tweede ontwerp van Estourgie in Nijmegen.
Bovendien zou dit pand later de “buurman” van Estourgie worden: Estourgie verhuist in 1921 Villa de Plecht op Javastraat 106.
Charles Marie Francois Henri Estourgie (23 juni 1884 Amsterdam, 26 augustus 1950 Nijmegen) Charles Marie François Henri Estourgie (Amsterdam, 23…
Veeger klinkiek
“Kinderkliniek Universiteit te Nijmegen geopend
Voorlopig onder beheer van St. Canisius-ziekenhuis
(Van onze correspondent)
De Katholieke I Universiteit van Nijmegen is Maandagmiddag haar eigen kinderkliniek rijk geworden, want het nieuwe instituut blijft voorlopig nog wel onder beheer van het Canisiusziekenhuis, maar het toch bedoeld als onderdeel van het complex instellingen ten behoeve van de nieuwe medische faculteit. De kliniek is ondergebracht in het voormalige herenhuis Saxonhome, op de hoek van de Javastraat en de Archipelstraat; zij draagt de naam van de onlangs overleden dr. Veeger, oud-voorzitter o.m. van het Wit-Gele Kruis; zij staat onder directie van dr. C. J. A. Backx, beschikt over tien verpleegsters en biedt plaats aan veertig patiëntjes. De officiële opening geschiedde, nadat rector C Kaal bet gebouw had ingezegend, door de voorzitter van de St. Radboudstichting, mgr. dr. R. Post, die de leiding van de kliniek voorlopig — tot aan de dag, waarop de St Radboudstichting die zelf over kan nemen — aan het St. Canisiusziekenhuis overdroeg. Prof. dr. W. Duynstee C.ss.R, waarnemend voorzitter van het college van regenten van het St. Canisiusziekenhuis, gewaagde van de erkentelijkheid van dat college voor het vertrouwen, dat de St Radboudstichting in zijn beheer stelde; hij zag in de samenwerking, zoals die is tot stand gekomen, het streven van dr. Veeger, die daar altijd voor geijverd heeft, verwerkelijkt. Dr. J. Enneking, de directeur van het St. Canisiusziekenhuis, aanvaardde tenslotte dankbaar de hem toevertrouwde dagelijkse leiding van de dr. Veegerklinlek, en droeg haar vol vertrouwen weer over aan dr. Backx.
Er was voor deze officiële plechtigheid veel belangstelling van officiële persoonlijkheden, hoogleraren, curatoren, studenten. Onder hen werden opgemerkt de inspecteur van de Volksgezondheid in Gelderland, dr. Weebers, en wethouder N. Windt, die het gemeentebestuur van Nijmegen vertegenwoordigde.” (De tijd : dagblad voor Nederland, 23-4-1952)
Over Villa Saxon Holme is al veel geschreven, daarom hier een aantal verwijzingen:
Javastraat 104a, Noviomagus: veel informatie over de geschiedenis van dit pand
De Antonius van Paduakerk aan de Groetsbeekseweg is in 1916-1917 gebouwd. De architect was Jos. Margry. De kerk is gebouwd in neogotische stijl, waarbij de toren van 50 meter in het ontwep nooit is gebouwd. Door geldgebrek werd gekozen het budget te besteden aan de bouw van de parochiehuis.
Piushove met nieuw te bouw appartementen in de verkoop (december 2024)
De Piushove is gebouwd in 1926 als een convict: een huis voor priesters en priesterstudenten. Hier kregen ze volledig pension. Daarbij golden de kloosterregels hier niet: het betrof seculiere priesters en -studenten, oftewel: ze waren niet gebonden aan een klooster.
Het parochiehuis “Pius Convict”, achter het parochiehuis de Kerk van de H. Antonius van Padua, foto 1935-1940 (GN5861 RAN), architecten Meerman en van der Pijll
De architecten Meerman en van der Pijll ontwierpen het Parochiehuis “Pius Convict” in 1935. Het behoorde bij de Kerk van de H. Antonius van Padua. Het gebouw bestaat uit een hoofdgebouw en een grote toneel-, film-, vergader- of conversatiezaal.
Beneden en Bovenwoningen voor Tesser
In augustus 1924 zijn er 2 bouwdossiers voor de van Slichtenhorststraat 98-100 en 102-104, welke 3 dagen na elkaar gedateerd zijn.
Bouw van een Beneden- en Bovenwoning
v. Slichtenhorstraat 98-100
Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389121)
Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389121)
Straatbeeld, gezien vanaf de splitsing met de St. Annalaan (St. Annastraat) in de richting van de Groesbeeksche straat (Groesbeekseweg). Links, de afslag naar de Pontanusstraat, 1898-1900 (Vivat, Amsterdam via F17105 RAN)
Deze pagina verzamelt artikelen over de Fransestraat.
Hoek St. Annastraat met Fransestraat, op St. Annastraat 53a Antiekzaak L’Antique Interieure en op de hoek St. Annastraat 55 café St. Anneke, 1989 ( Anton van Roekel via RAN CCBYSA)
Veel Nijmegenaren kennen het hoekpand op de St. Annastraatstraat en de Fransestraat als café St. Anneke. Oorspronkelijk was het samen met het huidige nummer 53a 1 grote woning, die er in ieder geval in 1910 al stond. De architect Zoetmulder ontwierp de splitsing naar 2 winkels met bovenwoningen. Op 53a zaten hier jarenlang meubelzaken (Tilders…
“Het pand is gebouwd als woonhuis, dateert uit ca 1900 en is gebouwd in de stijl van de neorenaissance. Het is vermoedelijk tegelijk gebouwd met de drie naastliggende panden aan de St. Annastraat, die gelijkenis vertonen in architectuur en detaillering.” (Rijksmonumenten)_
“Herenhuis met spijlenhek uit ca 1900 in een stijl beïnvloed door de neorenaissance.
– Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een herenhuis met ornamentiek beïnvloedt door de neorenaissance. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de rijk bewerkte erker in de voorgevel en de gestucte onderdelen in het interieur. Er is sprake van een ensemblewerking als onderdeel van de bebouwing langs de Fransestraat en de St. Annastraat, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare herenhuizen, welke samen met de oudere en latere typen en stijlen goed de ontwikkeling van de bouw van herenhuizen weergeven.
– Van stedebouwkundige waarde door de situering op de hoek van de St. Annastraat. De weg bezit nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die een aantrekkelijk en waardevol straatbeeld vormen.
– Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen langs de grote uitvalswegen.”
Bakkerij Fransestraat 23
De Bakkerij van H.H. v.d. Waal, Fransestraat 23, 1968 (F86406 RAN CC0)
Inmiddels zit alweer 50 jaar de Knollentuin op Fransestraat 23. Lees hierover het artikel op Issu (vanaf bladzijde 18).
In het Adresboek 1951, 1955 en 1959 komt J. Troost, (brood en banket) bakker voor op dit adres.
In 1963 komt H.H. en P. van der Waal voor als bakker op Fransestraat 23; mw. H. Troost en J. Troost komen dan voor op 23 a.
In 1968 zit bakkerij H.H. v.d. Waal op nummer 23.
Pontanusstraat 51 (hoek van Spaenstraat)
Pontanusstraat 51 (hoek van Spaenstraat), maart 2026
In ieder geval in 1987 is het Joyce Corner; een foto is te zien op F65978 RAN.
Café Frowijn
“Café Frowijn stamt uit 1993 en dankt zijn naam aan eerdere eigenaar Rob Frowijn. Het pand zelf is al veel ouder. “Frowijn was vóór 1993 een snackbar, en daarvoor een sigarenwinkel. Het pand is meer dan 100 jaar oud, dat kan je nog terug zien aan het glas in lood in de ramen.” (https://indebuurt.nl/nijmegen/bedrijvigheid/ondernemer-uitgelicht/cafe-frowijn~12706/, een leuk interview uit 2017 met Paul Huismans, die op dat moment eigenaar was)
Pontanusstraat 51: Vanuit de Fransestraat, rechts de Van Spaenstraat, links de Pontanusstraat, 1908 (F32191 RAN)
Hoek Pontanusstraat Fransestraat
Een van de gebruikers van het gebouw was Jan Fleuren. Het is mij nog niet bekend welk deel van het pand nummer 37 heeft: ter hoogte van de ingang aan Pontanusstraat zit aan de Van Spaenstraat de ingang met huisnummer 37.
Johannes Jacobus (Jan) Fleuren (Nijmegen, 17-12-1877 – 7-12-1965) trouwde in 1910 op 32-jarige leeftijd met Petronella Maria (Nellie) Wouters (Weurt, 21-4-1885). “Na de ambachtsschool te Nijmegen leerling timmerman, timmerman en aannemer (een van de huizen aan de Oranjesingel is door hem gebouwd), kruidenier (1910-2920) aan de Grootestraat en vanaf ca 1918 aan de Molenstraat, later groothandelaar in kruidenierswaren aan de Gorisstraat 34 vanaf 29-12-1929 tot circa 1932, daarna groothandel in Koffie, thee en tabak. Omdat hiervoor minder ruimte nodig was is de zaak verhuist naar van Spaenstraat 37. Daarnaast had hij met zijn zonen nog de sigaren fabriek “Valkhof sigaren” en een fabriekje voor shag en pruimtabak aan de Jan van Galenstraat. Ook hebben ze de mosterdfabriek aan de van Somerenstraat overgenomen en de productie verkocht.” (https://home.hccnet.nl/
Garage Knoop
1930 hoek Fransestraat-Pontanusstraat Galgenveld
De voormalige garage Knoops, hoek Fransestraat -Pontanusstraat (Maart 2024)
Het pand St. Annastraat, met diep doorloopenden tuin tot in de Pontanusstraat, was een dood punt in dat kwartier van nieuw Nijmegen.
De architect Veugelers heeft er iets levendigs van gemaakt, een auto-garage is ontworpen, welke nochtans geen afbreuk doet aan het aspect der St. Annastraat. Het doodsche stuk van de Fransche straat, is nu verlevendigd met een garage, waarboven vijf moderne woonhuizen zijn gebouwd, welke door geluiddempende plafonds van het autopaleis zijn gescheiden.
Het bouwwerk werd uitgevoerd door den bouwkundige Meuster uit Amstelveen.
Zaterdagmiddag werd de nieuwe garage “Knoop”, tevens vertegenwoordiger van de Studebaker-automobielen en de N.A.G. lastwagens officiëel geopend.
De garage met zijn wagens maakte een grootschen indruk en met vreugde mocht de verteggenwoordiger van den Studebaker wijzen op deze voorname aanwinst van de automobiel-nijverheid en handel in Nijmegen.
Het oude heerenhuis op den hoek St. Anna-Franschestraat blijft nog voorlopig in den tegenwoordigen toestand bewoond. Mocht het bedrijf uitbreiding behoeven, dan zal ook hier tot verbouwing worden overgegaan.” (De Gelderlander 6/10/1930)
Luxe verhuur tel 23002: een herinnering aan de Sneltax van Garage Knoop Fransestraat 56 (Maart 2024)
Advertentie Sneltax Garage Knoop (De Gelderlander 29/3/1934)
Tegenwoordig is hier Restobar Fiftyeight gevestigd.
De R.K. St. Antonius Abtkerk en pastorie, 1904 (Uitg. Dr. Trenkler en Co via F16087 RAN)
In 1874 ontwerpt P.J.H. Cuypers, welke in 1879-1880 gereed kwam. Het gebouw is een zogenaamde neo-gotische hallenkerk.
Interieur
De St. Antonius Abtkerk tijdens het 25- jarig bestaan. Het oorspronkelijk rijk gekleurde interieur werd in de jaren zestig witgepleisterd. De glas-in-lood vensters werden vervaardigd door glasatelier F. Nicolas en Zonen uit Roermond. Ze werden geplaatst tussen 1880 en 1925. In de kerk bevindt zich een 16-eeuws kruisbeeld uit Kalkar, Dennenstraat 121, 1928 (F16084 RAN)
Bijzonder zijn een kruisbeeld uit begin 16e eeuw, vervaardigd door de “Meester van het Kalkarse Anna-altaar”. Deze bevond zich tot 1804 in een Dominicaenklooster in Kalkar. En daarnaast de glas-in-lood ramen, vervaardigd door F. Nicolas en Zonen uit Roermond. De kruiswegstaties zijn gemaakt door Dorus Arts, een kunstschilder afkomstig uit Nijmegen. Verschillende parochianen hebben toendertijd voor de kruiswegstaties geposeerd.
St.-Antonius Abtkerk met pastorie (midden) en bondsgebouw, Dennenstraat, 1920-1925 (Evert F. van der Grinten via F78872 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)
De kerk is een Rijksmonument met als omschrijving:
“Driebeukige neogotische HALLENKERK met ingebouwde toren.
De zijbeuktraveeën hebben puntgevels en dwars op de kap van de middenbeuk gerichte zadeldaken, een dispositie, die niet overeenkomt met de inwendige ruimtewerking.
Slanke achthoekige pijlers van baksteen, welker profileringen zonder kapitelen overgaan in de scheibogen.
Stenen kruisribgewelven.
De zeer drukke polychromering van het interieur is in de jaren zestig vervangen door een sobere bepleistering; bewaard bleef slechts de rijke beglazing.
Laatgotisch, houten kruisbeeld, in 1804 uit het Dominicanenklooster te Kalkar hierheen overgebracht. Begin 16e eeuws, door de Meester van het Kalkarse Anna-altaar.”
Oscar Leeuw ontwierp het Bejaardenoord “St. Anna” in 1926. Daarbij vond in juli 1926 de aanbesteding plaats namens het R.K. Parochiaal Armbestuur onder “R.K. georganiseerde aannemers”. (PGNC 23/6/1926)
De laagste inschrijver was B. van Tienen met f364.980 (met wijziging van de kapel f5.500 minder) (PGNC 7/7/1926). De werk werd echter gegund aan W. van der Wagt, die de 2 na laagste inschrijving had. (Noviomagus)
Het Bejaardenhuis St. Anna (later Joachim en Anna genoemd) is in 1928 gereed gekomen. Vanaf 1928 tot 1945 verleenden de Zusters Dochters van Maria en Jozef (de Zusters van de Choorstraat te Den Bosch) hier de zorg. Van 1946 tot 1959 werd de zorg verleend door de Zusters Franciscanessen van de Allerzaligste Maagd Maria ter Engelen. Vervolgens van 1959 tot 1971 weer de Zusters van de Choorstraat. In 1971/1972 werd het pand gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw.
Kapel van de St. Anna Stichiting; Mgr. A.F. Diepen, bisschop van ‘s-Hertogenbosch in de kapel van de nieuw gebouwde Sint Annastichting (het latere Joachim en Anna) tijdens de plechtige opening en inwijding van het gebouw, ontworpen door Oscar Leeuw, dat 100 bejaarden kon huisvesten. Het gebouw is inmiddels vervangen door nieuwbouw, 25/1/1928, Groesbeekseweg 329 (F87257 RAN)
Oscar Leeuw
Het ontwerp was afkomstig van architect Oscar Leeuw. Lees hier meer over deze architect:
Oscar Leeuw is een van de belangrijkste architecten van Nijmegen. Bekende werken van hem zijn onder de synagoge, museum Kam…
Een mooie foto van dit complex is tevens te vinden op Noviomagus, waarin goed te zien is hoe de 100 meter lange gevel met zijn 4 torens een burchtachtige, maar tevens statige indruk maakt. Noviomagus noemt het een “schoolvoorbeeld van expressionisme”.
Antonius van Paduakerk, achterzijde; rechts de Pastorie, Groesbeekseweg Galgenveld, 1917 (F87789 RAN)
De Antonius van Paduakerk aan de Groetsbeekseweg is in 1916-1917 gebouwd. De architect was Jos. Margry. De kerk is gebouwd in neogotische stijl, waarbij de toren van 50 meter in het ontwep nooit is gebouwd. Door geldgebrek werd gekozen het budget te besteden aan de bouw van de parochiehuis.
De kerk is mede gefinancierd door de Kerkenbouwstichting. Deze stichting had tot doel kerken te bouwen vernoemd naar Sint Antonius van Padua. Ook de Heilige Antonius van Padua-Sint Annakerk oftewel de Groenestraatkerk, ontworpen door de vader van Jos. Margry, is gebouwd met geld uit dit fonds.
Op 20 juni 1917 vond de inwijding van het kerkgebouw plaats door pastoor O’Reilly.
Artikel Eerste steenlegging
Eerste steenlegging van de Antonius van Paduakerk door pastoor O’Reilly, Groesbeekseweg Galgenveld, 4/4/1916 (F87784 RAN)
“Eersten-steenlegging.
De Eersten-steenlegging der nieuwe parochiekerk St. Antonius aan den Groesbeekschen weg had gistermiddag om vier uur, gelijk reeds in het kort gemeld is, plaats.
De plechtigheid werd verricht door den zeereerw. heer o’Reilly, die geassisteerd werd door den zeereerw. heer B.A. Kruitwagen, pastoor der St. Franciscuskerk, den zeereerw. heer Pastoor Eyken uit Ewijk, den vicaris der H. Landstichting, rector Arn. Says en de eerw. heeren kapelaans der St. Autustinuskerk Francken en Wern?ers.
Vele eerw. heeren geestelijken uit de stad en naaste omgeving, de drie katholieke wethouders, tal van gemeenteraadsleden en vele kerkmeesters woonden de plechtigheid bij.
Op het terrein der plechtigheid was een stemmige versiering aangebracht van palmen en van pauselijke en Nederlandsche vlaggen, welke aan de plaats, waar eens het hoofdaltaar zal verrijzen een feestelijke aanblik geven.
Onder plechtige lithurgische gezangen werden de eerste steen, het kruis, staande op de plaats, waar het hoofdsaltaar zal komen te staan, door den zeereerw. heer O’Reilly gewijd, die vervolgens vooruitgegaan door de misdienaars, de omtrekken en fundamenten der nieuwe kerk met gewijd water zegende.
De oorkonde der stichting van de nieuwe kerk werd vervolgens voorgelezen en door den nieuwen pastoor, de assisteerende geestelijken, de wethouders, den architect, de aannemerse en eenige andere heeren geteekend, welke oorkonde vervolgens in den gewijden eersten steen werd gelegd.
Na voleindiging der inzegeningsplechtigheden richtte de toekomstige pastoor der nieuwe parochie het woord tot de aanwezigen, waaronder zich vele toekomstige parochianen bevonden.
Een heele lijdensweg den bouw dezer nieuwe kerk vooraf, welke dank zij veler medewerking thans toch tot stand zal komen. Deze kerk zal hier dan gebouwd worden tot de zedelijke en godsdienstige verheffing van de bewoners dezer wijk, een der mooiste van de gemeente Nijmegen.
Spreker hoopte, dat door eigen krachtsinspanning en door toewijding der nieuwe parochianen deze parochie tot een der waardigste en schoonste van het dekenaat Nijmegen zou worden. Met Gods zegen, waaraan immers alles is gelegen, want wanneer Hij het huis niet bouwt, werken de bouwlieden tevergeefs, hoopte spreker hier zijn pastoreelen arbeid te verrichten ook in het belang van het maatschappelijk welzijn der gemeente Nijmegen, waarvoor ook de aanwezige wethouders de taak hebben te zorgen.
Vol waardering sprak de eerw. heer o’Reilly over de vorstelijke mildadigheid van de pastorie in de Molenstraat, waardoor de taak van den bouw dezer nieuwe kerk zeer verlicht was. Ten slotte uitte de eerw. spreker de verwachting dat de nieuwe parochianen naar hun best vermogen zouden medezorgen voor de uitbreiding en het onderhoud dezer nieuwe parochie tot grooter eer van God en tot heil van Nijmegen.
Met een aanbeveling der nieuwe parochie in aller belangstelling eindigde de toekomstige pastoor zijn opwekkende toespraak.
Den hoogeerw. heer deken Van Son verheugde het ten zeerste getuige te kunnen zijn van deze blijde plelchtigheid, waarbij een nieuwe kerk gesticht werd. Bijzonder richtte de spreker een woord van lof aan den zeereerw. heer pastoor Bonnke s.J. van de St. Iganatius-parochie, die een krachtigen steun verleend had bij het oprichten dezer nieuwe kerk.
De reden van de instelling dezer nieuwe parochie lag hierin, dat het tegenwoordig in het belang van de betere zielzorg is, dat de grootere parochies door de kleinere vervangen worden. Daar de zoo hoog geprezen orde van de Sociëteit van Jezus over te weinig personeel beschikte om deze nieuwe parochie te bedienen, had de pastoor der St. Ignatiusskerk er mild in toegestemd het mooiste deel zijner parochie af te staan den den clerus van het bisdom Den Bosch. Hiervoor bracht spreker zijn oprechten dank, ook uit naam van den Bisschop, aan de eerw. paters Jezuieten. Hij hoopte, dat deze nieuwe parochie inderdaad een der mooiste van zijn decanaat zou worden.
Antonius van Paduakerk, oorspronkelijke ontwerptekening met toren, architect Jos. Margry, Groesbeekseweg Galgenveld, 1916 (F87775 RAN)
Iets hindert er nochtans nog aan dezen nieuwe kerkbouw, n.l. het ontbreken van een toren in de uit te voeren bouwplannen.
Wegens de duurte door den oorlog had men uit financieele overwegingen gemeend den bouw van den toren voorloopig achterwege te moeten laten.
Doch wie weet of de patroon der nieuwe kerk, de H. Antonius, hier ook geen uitkomst zal geven.
En wat nog niet is, kan nog komen; één jaar moet er nog gebouwd worden, aleer de nieuwe kerk geheel gereed is, en in dien tijd kan er nog heel wat gebeuren, wanneer de parochianen den handen ineenslaan.
Spreker zou er trotsch op zijn, wanneer hier een toren verrees, welke den oude St.-Stefanustoren in pracht zou overtreffen. Ten slotte wenschte de hoogeeerw. heer Deken den nieuwen pastoor geluk met zijn jonge parochie, en hoopte, dat deze er lange jaren zou mogen werkzaam zijn tot heil zijner parochianen.
Na deze opgewekte toespraken gingen velen der aanwezigen op voorbeeld van de hoogere geestelijken er toe over een steentje bij te dragen voor den nieuwen bouw, door in letterlijken zin een steen te metselen naast den gewijden eersten steen.
Moge deze nieuwe kerkbouw, onder leiding van den bekwamen architect, den heer Margry, den kerkenbouwer voorspoedig opgetrokken worden door de Nijmeegsche aannemers, de heeren Ant. van Sambeek en W. Thunnissen.” (De Gelderlander 6/4/1916)
Josephus Cornelius Franciscus (Jos) Margry (7 februari 1888 – 20 maart 1982), architect in 1916 van de R.K. H. Antonius van Paduakerk aan de Groesbeekseweg, 1930-1940 (F87777 RAN)
Josephus Cornelius Franciscus (Jos) Margry (Rotterdam, 7 februari 1888 – aldaar, 20 maart 1982) was een architect. Hij ontwierp woningen, winkels, kantoren, ziekenhuizen en kerken.
Jos was een zoon van architect Albert Margry, die wij in Nijmegen vooral kennen van de Groenestraatkerk. Jos studeerde aan de Technische Hogeschoolin Delft. Toen zijn vader in 1911 plotseling overleed brak hij zijn studie Bouwkunde af, omdat hij onimddelijk het bureau Margry in Rotterdam moest overnemen. Daarbij moest hij aantal grote projecten overnemen, onder meer de Onze Lieve Vrouwekerk in Helmond. Ook nam hij het atelier voor kerkelijke kunst over.
Uiteindelijk zou hij 13 kerken ontwerpen. Een deel daarvan werd gefinancierd de Rotterdamse zakenman Joannes Petrus Grewen. Hij gebruikte een deel van zijn kapitaal om kerken te laten bouwen die gewijd waren aan Sint Antonius van Padua. Naast Nijmegen ontwierp hij op deze manier ook de kerken van Keldonk, Tilburg en Eindhoven.
Met Jan Stuyt maakte hij het ontwerp voor de Cenakelkerk in de Heilig Landstichting.
Margry bouwde zijn kerken in neogotische of neoromaanse stijl, “zijn latere ontwerpen van woningen, winkels en andere gebouwen, zijn eerder modernistisch.” (wikipedia)
“Jos Margry behoorde tot de eerste wederopbouwarchitecten van het gebombardeerde Rotterdam.” (https://www.kerkramentussenmaasenwaal.nl/architecten/margry-jos/) “Hij behield de katholieke klantenkring, maar vernieuwde de architectuur. In de jaren dertig werden robuuste bakstenen gebouwen gerealiseerd en tijdens de wederopbouw worden aarzelend moderne materialen en technieken gebruikt. Het bureau richt zich dan vooral op de ziekenhuisbouw.” (https://www.archined.nl/2013/02/werknummer-4000/)
Ook 3 zonen van hem, Jan, Fons en Joost, zouden in de architectuur (en stedenbouw) werkzaam worden. Fons kwam in 1947 bij het bureau. In 1958 ging Jos met pensioen. Tegenwoordig heet het bureau MAS Architectuur.
(Overige) gevonden Werken
Bouw
Naam
Plaats
Bijzonderheden
1911-1913
Hoefstraatkerk
Tilburg
Ontwerp door Albert Margry, voltooid door Jos Margry
1915-1928
O.L.V. ten Hemelopnemingkerk
Helmond
Ontwerp door Albert Margry, voltooid door Jos Margry
1912
Antonius van Paduakerk
Keldonk
1912
Antonius van Paduakerk
Loosbroek
1912-1913
Franciscus van Assisikerk
Rotterdam
Afgebroken in 1975
1913
Antonius van Paduakerk
Biest-Houtakker
1913-1914
Onze Lieve Vrouw van Lourdeskerk
Rotterdam
Met Paul Biesta. Door oorlogshandelingen verwoest in 1940
1913-1915
Cenakelkerk
Heilig Landstichting
Gezamenlijk ontwerp met Jan Stuyt
1916-1917
Antonius van Paduakerk
Nijmegen
1916-1917
Johannes de Doperkerk
Ewijk
1919-1920
Heilig-Hart-van-Jezuskerk
De Zilk
Uitbreiding 1922, toren uit 1928
1921-1922
Liduinakerk
Haarlem
In 1993 verbouwd en hernoemd tot Adelbertuskerk
1922-1923
Barbarakerk
Rotterdam
Afgebroken in 1977
1924
Nicolaaskerk
Rotterdam
Afgebroken
1925
Bewaarschool Sint-Theresia, Van Meursstraat
Rotterdam
Afgebroken
1927-1928
Complex met twee scholen en zusterhuis Stella Maris, Mathenesserstraat
Rotterdam
1929
Stadhuis
Schipluiden
In gebruik als stadhuis tot 2013
1929-1930
Klooster Regina Pacis met twee scholen
Rotterdam
Verwoest bij bombardement 1943
1930-1931
Adrianuskerk
Naaldwijk
1938
R.-K. Lyceum voor meisjes Maria Virgo
Rotterdam
Pand wordt in 2017-2018 verbouwd tot appartementencomplex
Pastorie Antonius van Paduakerk, architect Jos. Margry, Groesbeekseweg Galgenveld, 1916 F87782
De Sint Antonius van Paduakerk is samen met de pastorie en het parochiehuis een Gemeentelijk monument met als waardering:
Architectuurhistorische waarde: Het complex is van architectuurhistorische waarde als goed bewaard katholiek religieus complex. Het kerkgebouw en de pastorie zijn gaaf bewaarde en representatieve voorbeelden uit het oeuvre van Jos Margry. Het kerkgebouw is een reprensentatief voorbeeld van een kruisbasiliek met dubbel transept in laat neo-gotische stijl. Het complex is in 1935 uitgebreid met een parochiehuis, naar ontwerp van B.J. Meerman & J. van der Pijll. Het parochiehuis is een goed en gaaf bewaard voorbeeld uit het oeuvre van Meerman & van der Pijll.
Stedenbouwkundige waarde: Kerk, pastorie en parochiehuis maken deel uit van een nog herkenbaar katholiek complex op het terrein tussen de Groesbeekseweg en Van lichtenhorststraa
Cultuurhistorische waarde: Het complex is van grote waarde voor de religieuze en algemene ontwikkeling van de stad Nijmegen. De katholieke emancipatie kwam nadrukkelijk tot uiting door de bouw van nieuwe kerkelijke complexen in de negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse stadsuitbreidingen.”
1896, Mariaplein 1 t/m 5 + Dr. Claas Noorduijnstr. 15-17
Mariaplein 1 (september 2024)
Naast de aanleg van de riolering in 1909 is de enige gevonden verbouwing van het “woongebouw en kantoor tot 27 HAT-eenheden” in 1986 (Bouwdossier).
Gemeentelijk Monument
De panden zijn een gemeentelijk monument. De formele tekst bij aanwijzing: “ Onderdeel van: blok hoekwoningen. Bakstenen complex van twee bouwlagen met leiengedekte dakschilden aan de straatzijden van het overigens vlakke dak. Bakstenen gevels bevatten gecementeerde sokkel en gepleisterde banden. Middengedeelte met hoge topgevel en ver uitstekend dakoverstek op schoren. Dit deel heeft vijf assen; in het midden de deur. Het wordt geflankeerd door schuin geplaatste torenpartijen en geknikte leien spits met driehoekige kapel. Op de begane grond in de torens zijn voordeuren; de etage is in stucwerk omlijst. Links en rechts, aan de zijstraten, gevels van vijf assen waarvan de laatste als risaliet is uitgewerkt, met eigen topgevel en overstekende kap. Geheel links en rechts bevinden zich erkers. De ramen op de begane grond zijn alle rondbogig; op de etage zijn ze rechthoekig. Beide typen met blokken in de strekken. Bouwjaar: 1896. Karakteristiek complex van laat-negentiende-eeuwse boven- en benedenwoningen, uitwendig gaaf bewaard. Als hoekoplossing bijzonder markant.”
De Maria Geboortekerk met op de gevel (rechts) het Mariabeeld, dat in de oorlog werd beschadigd en in 1948 werd vervangen door het beeld van Albertus Magnus, gemaakt door Jac Maris
De pastorie van de Maria Geboorte Parochie aan het Mariaplein was een ontwerp van architect H.M. Zoetmulder. Het is een Rijksmonument.
In 7 januari 1931 besteedt Zoetmulder “het afbreken van twee gebouwen onder den Berg en Dalschenweg en het bouwen op dezelfde plaats van een pastorie voor de parochie O.L. Vrouw Geboorte.” De laagste inschrijver was H.C. van Tienen voor f 49.997 (De Gelderlander 24/12/193 en De Tijd : godsdienstig-staatkundig dagblad, 10-1-1931). De genoemde twee gebouwen was een dubbel woonhuis (bouwjaar 1891) dat vanaf 1905 de huisnummers 38 en 40 had.
Wanneer Pastoor J. v.d. Linden O.P. in september 1931 zijn zilveren pastoriefeest viert, wordt hem door de mannencongregatie der H. Familie een Mariabeeld voor de nieuwe pastorie aangeboden. Dit beeld is eveneens naar ontwerp van Zoetmulder. (De Gelderlander 28/9/1931). In de oorlog werd dit beeld beschadigd. In 1948 kwam hiervoor een nieuw beeld in de plaats: het beeld van Albertus Magnus, gemaakt door Jac Maris.
Architect H.M. Zoetmulder ontwierp veel gebouwen in Nijmegen en daarbuiten. Hij ontwierp onder andere winkels en religieuze gebouwen. Bekende gebouwen…
Rijksmonument
Pastorie van de Maria Geboorterkerk, augustus 2023 (Google Streetview)
Het gebouw en het is een Rijksmonument vanwege: “Van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een behoorlijk grote pastorie uit 1930-1931 in een zakelijke baksteenarchitectuur met markante kapvorm, bescheiden metselwerk-accenten en enkele grote raampartijen in Amsterdamse School-stijl naar ontwerp van architect H.M. Zoetmulder. De interieurindeling van het pand is intact. Bijzonder zijn de oorspronkelijke interieurelementen met invloeden van de Art Deco, zoals het gekleurde glas-in-lood met geometrische motieven, de vloer- en wandtegels en de stucplafonds.” Daarnaast is het van stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarde.
Architect H.M. Zoetmulder ontwierp veel gebouwen in Nijmegen en daarbuiten. Hij ontwierp onder andere winkels en religieuze gebouwen. Bekende gebouwen…
Berg en Dalseweg 23/Mr Franckenstraat 88-90 (huidig)
Berg en Dalseweg 23, 22 september 2013 (Havang via Wikicommons CC0)
Het gebouw is een gemeentelijk monument met als tekst tot aanwijzing: “Uit twee panden bestaand villa-achtig hoekpand, twee woningen omvattend. Langgerekt pand van twee bouwlagen met aan de naar het plein gekeerde lange zijde een uitspringende risaliet met topgevel. Van deze gevel is één hoek, aan de Berg en Dalseweg, afgeschuind; deze draagt op de etage een houten erker met torendak. De muren zijn van baksteen, hebben een brede geprofileerde stucband tussen de etages en hebben gestucte banden ter hoogte van de bovendorpels der vensters. Hoeken en deurpartijen met gestucte blokken. Het (oorspronkelijke leien) dak vertoont chaletvormen: van de steil opgaande schilden van het vlakke dak zijn de onderste gedeelten wijd uitgekraagd op diagonaal geplaatste balkjes. Ook de torenspits is aldus gedekt. De oorspronkelijke leien zijn vervangen door shingles. Drie originele ronde dakkapelvensters. Bouwjaar: 1893 (aangegeven boven venster van de erker). Karakteristiek pand van royale verhoudingen door zijn vormgeving bepalend voor effect van het Mariaplein.”
Studentenhuis/HOEK-huys
Waarschijnlijk is het vanaf 1958 een studentenhuis. Op 4 november vindt de inzegening plaats door pater drs. B. van Ogtrop S.J.. Een foto is te vinden op GN3532 RAN.
Het HOEK-Huys heeft een eigen Facebook pagina (bijgewerkt tot in 2020).
Wonen in Nijmegen 