Links het Klooster uit 1914 (ontworpen door architect J. Klompers), rechts pension Villa Sancta Maria (voorheen Villa Madeleine) uit 1860 , vanaf 1912 gerund door de Zusters van Barmhartigheid (de Zusters van Ronse), Bredestraat 168-170, 1918 (F12910 RAN)
#Nijmegen, Geen categorie

Bredestraat

Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Bredestraat, een van de bekendste en mooiste straten van de wijk Hees.

Advertentie Stoomwasserij de Zon (PGNC 30/12/1922)

Stoomwasserij de Zon

Naast Ubbergen en Beek kende en kent Nijmegen zelf een aantal wasserijen. Een daarvan was de Stoomwasscherij en Strijkinrichting de Zon. Begonnen op de Bredestraat, werd in 1919 het bedrijf gevestigd in de nieuwbouw op de Graafseweg. Uiteindelijk is het pand in 2008 gesloopt.

Lees verder
De voormalige paarse boerderij, na de renovatie wit geschilderd (januari 2021)

Oude paarse boerderij

Jarenlang was de “onbewoonbaar verklaarde” boerderij aan de Bredestraat in gebruik als paardenstal. Daarbij had ze een opvallende, vaal paarse kleur. Sinds 2021 de het gebouw prachtig gerenoveerd.

Lees verder
Hotel Hees na de verbouwing van 1902, met veranda

Historie van Hotel Heeslust

Waar tegenwoordig woningen staan, aan de Korte Bredestraat tegenover de kerk, was jarenlang een belangrijk middelpunt van het dorpsleven van Hees: Hotel Heeslust. In 1935 sloot Heeslust nadat brand was uitgebroken. Hierna kwamen de paters Kruisheren er te wonen.

Lees verder
Relief van Charles Hammes. Het symboliseert het herstel en de vernieuwing van het Nijmeegse Station, in de Stationstoren (maart 2024)

Charles Hammes, beeldhouwer

Charles Pieter Hammes (Hees, 9 augustus 1915 – aldaar, 16 april 1991) was een Nederlandse beeldhouwer. Veel van zijn beelden zijn te vinden in de openbare ruimte. Daarnaast maakte hij een kerstgroep, welke uit 80 onderdelen bestaat.

Lees verder
Een grote woning met schuur, architect Ibes, foto 1987 (Bertus van As via F13825 RAN CC-BY-SA)

Gemeentelijk Monument: Woonhuis aan Bredestraat 100, architect Ibes

Woonhuis (‘Germina’) met schuur en hekwerken werden gebouwd in 1936. Kippenhandelaar De Vries uit Beek-Ubbergen vroeg architect W.S. Ibes voor het ontwerp. Op 18-8-1936 besteedt W.S. Ibes het bouwen van een landhuis met schuur aan de Breedestraat aan (De Gelderlander 13/8/1936). De aannemers waren H.P. Tax, Willems en Van de Hoge.

Lees verder
Stenen Bank en voormalige kwekerij Kerkstraat (januari 2021)

Herinnering aan opening tramlijn 1922 Hees: de Stenen Bank

De Stenen Bank is een geschenk ter herinnering aan de opening van de tramlijn tussen Nijmegen en Hees. Het is een geschenk ter herinnering aan de opening van de tramlijn tussen Nijmegen en Hees. De bank is ontworpen door Jhr. J. van Rijckevorsel en J. van Vucht Tijssen.

Lees verder

Edelweiss

Advertentie Stoomwasscherij Edelweiss, Breedestraat 34-40, 1935 (F54752 RAN)
Advertentie Stoomwasscherij Edelweiss, Breedestraat 34-40, 1935 (F54752 RAN)

Bredestraat 91

Zie het artikel https://www.noviomagus.nl/Gevels/Gevelstenen/Bredestraat91/Bredestraat91.htm

Bredestraat 206-208

Zie het artikel: https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Gevels/Gevelstenen/Bredestraat206/Bredestraat206.htm

Links het Klooster uit 1914 (ontworpen door architect J. Klompers), rechts pension Villa Sancta Maria (voorheen Villa Madeleine) uit 1860 , vanaf 1912 gerund door de Zusters van Barmhartigheid (de Zusters van Ronse), Bredestraat 168-170, 1918 (F12910 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Sancta Maria

Bredestraat

Links het Klooster uit 1914 (ontworpen door architect J. Klompers), rechts pension Villa Sancta Maria (voorheen Villa Madeleine) uit 1860 , vanaf 1912 gerund door de Zusters van Barmhartigheid (de Zusters van Ronse), Bredestraat 168-170, 1918 (F12910 RAN)
Links het Klooster uit 1914 (ontworpen door architect J. Klompers), rechts pension Villa Sancta Maria (voorheen Villa Madeleine) uit 1860 , vanaf 1912 gerund door de Zusters van Barmhartigheid (de Zusters van Ronse), Bredestraat 168-170, 1918 (F12910 RAN)

Er is al een zeer mooie site over Sancta Maria: WonenBijMaria.nl. Als aanvulling:

De priester Modestus Stephanus Glorieux stichtte in 1845 de congregatie van de Zusters van Barmhartigheid in Ronse, België.

Sinds 1853 (wikipedia) of 1854 (175 jaar) waren de Zusters van Ronse gevestigd in Nederland in ’s-Hertogenbosch. In dat jaar was hun hulp ingeroepen om te gaan werken in het psychiatrisch ziekenhuis Reinier van Arkel. Deze inrichting bestond al eeuwen, waarbij de Broeders van Dongen in 1853 begonnen waren met de verpleging. Deze orde was eveneens door Glorieux  gesticht.

In Nederland zou de congregatie, zeker aanvankelijk, vooral werkzaam zijn in de psychiatrie; in België waren ze vooral actief in het onderwijs, de bejaardenhulp en de gezondheidszorg. Ook in Nederland zouden de Zusters op deze terreinen actief worden, zoals de bejaardenverzorging Sint Joannes Baptist in Den Bosch.

Architect Th.J. Klompers uit Den Bosch

De architect van de uitbreiding in 1912 is Th.J. Klompers uit Den Bosch.

Theo Johannes Klompers was in 1887 benoemd door de Gemeenteraad van Den Bosch tot “bouwkundige”. Deze functie ontwikkelde zich tot dat van architect en hoofd van de Technische Dienst. Hij ontwierp samen met Ir. van Schevichaven (het is mij nog onbekend of het “familie van” betreft), regent van de Godshuizen en hoofdingenieur van de Provinciale Waterstaat van Noord-Brabant, de villa voor de “vrouwelijke klassepatiënten” -waarbij “klasse” slaat op de klasse waarin men verzekerd was- op Voorburg in Vught in 1893-1894. Het complex op Voorburg was een uitbreiding van de Reinier van Arkel inrichting, gebouwd “in het groen”. Ook hier waren de Zusters van Ronse werkzaam. Daarnaast ontwierp Klompers een aantal andere religieuze en daaraan verbonden instellingen; een belangrijk werk waren de werkzaamheden voor het Groot Ziekengasthuis in Den Bosch.

Dat de Zusters van Ronse aan Klompers de opdracht gaven lijkt een logische, in ieder geval vanuit de Bossche connectie.

Onze Lieve Vrouwe Hulp der Christenen

De patroonheilige van de congregatie is Onze Lieve Vrouwe Hulp der Christenen, een van de titels van de Heilige Maria. Het standbeeld van Maria dat centraal boven de ingang staat is dan ook deze verschijningsvorm: Maria met op de ene hand Jezus en in de andere hand een scepter.

Kapel Sancta Maria, ontwerp Charles Estourgie

1925 Bredestraat 168-170

Kapel Sancta Maria, architect Estourgie (RAN)
Kapel Sancta Maria, architect Estourgie (RAN)

De kapel van Sancta Maria; ontworpen in 1925 door Charles Estourgie voor de Zusters van Barmhartigheid (de Zusters van Ronse), die het naastgelegen pension bestuurden.

Gemeentelijk Monument

Sancta Maria is een Gemeentelijk Monument, lees de uitgebreide waardering.

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://www.bossche-encyclopedie.nl/panden/hinthamerstraat%20203.htm

https://nl.wikipedia.org/wiki/Maria_Hulp_der_Christenen

https://wierookwijwaterenworstenbrood.nl/ontdekken/verhalen/gesticht-reinier-van-arkel-in-s-hertogenbosch

https://wierookwijwaterenworstenbrood.nl/ontdekken/verhalen/de-zusters-van-barmhartigheid-van-ronse-eindhoven-zb

https://www.kerknet.be/parochie-heilige-hermes-ronse/artikel/175-jaar-zusters-van-barmhartigheid

https://www.bossche-encyclopedie.nl/personen/klompers,%20theodorus%20johannes%20(1856-1935).htm?p1=_index.1.htm?title=Personen&t1=Personen&title=Theodorus%20Johannes%20Klompers

https://www.gelderlander.nl/nijmegen-e-o/in-dit-oude-damespensionaat-vormt-zich-een-minimaatschappij-en-er-is-nog-plek-vrij~a992f1a1/: een mooi artikel in de Gelderlander uit 2022

https://www.bd.nl/s-hertogenbosch/ook-het-nieuwe-voorburg-zal-van-vught-blijven~aa3d8641/

https://www.bossche-encyclopedie.nl/artikelen/donkers,%20geert/zuster%20van%20barmhartigheid%20van%20ronse.htm: een uitgebreid artikel over de Zuster van Ronse in Den Bosch/Nederland

De Petruskerk en de zijgevel van de Lagere Land- en Tuinbouwschool, 1930 (Keijzer via F33265 RAN) Schependomlaan Hees
#Nijmegen

Schependomlaan

De Petruskerk en de zijgevel van de Lagere Land- en Tuinbouwschool, 1930 (Keijzer via F33265 RAN) Schependomlaan Hees
De Petruskerk en de zijgevel van de Lagere Land- en Tuinbouwschool, 1930 (Keijzer via F33265 RAN) Schependomlaan Hees

Deze pagina verzamelt berichten over de Schependomlaan in de wijk Hees

De Schependomlaan is een van de straten die het oude dorp Hees vormde. Het meest herkenbare gebouw is de Petruskerk. Aan de straat staan een aantal prachtige villa’s. Ook kende deze weg een rijk kwekerij verleden.

Bombardement 22 juli 1942

In de nacht van 21 op 22 juli 1942 vielen 2 zware bommen van een Engelse bommenwerper op Dorpsstraat 122. Naast dit huis werden ook de nummers 118 en 124 totaal verwoest. Andere panden in de omgeving, waaronder de Petruskerk, raakten zwaar tot licht beschadigd. Een groot deel daarvan is uiteindelijk afgebroken.

Van huisnummer 118 (Villa Marie) kwamen beide bewoners om het leven: de gepensioneerde belastingambtenaar en weduwnaar Helmer Harmannus Jansen en zijn zoon Helmer Geert. Op nummer 122 (Villa Frisia) overleed hoofdonderwijzer Andreas van Loon.

De vrouw van van Loon raakte gewond; in totaal waren er twee zwaargewonden en drie lichtgewonden. (https://www.dorpsbelanghees.nl/wp-content/uploads/2020/10/2011-Hees-bij-Nijmegen-22x22_compressed.pdf)

De naam Schependomlaan

De Schependomlaan kreeg in november 1957 haar huidige naam. Daarvoor heette het de Dorpstraat. Het eerste deel van de Dorpsstraat werd daarbij Schependomlaan genoemd, het verlengde daarvan Korte Bredestraat. In 1924 had de Dorpsstraat officieel deze naam gekregen. In het Straatnamenregister staat verder dat in het Adresboek 1892 de namen Hees kerkstr, Hees dorpsstr, Hees dorpsstr b/d kerk voorkomen. Op de Wegenlegger 1858 is het de “Grooteweg van Nijmegen door Hees en Neerbosch naar den Teersdijk” en in 1822 “De Nijmegensche Laan”.

Een prachtige foto van de Schependomlaan tussen 1950 en 1960 is te vinden op F33239 RAN.

Van Welgelegen en Villa Carré naar Huize Insulinde

Waar tegenwoordig het ouderencomplex Insulinde op de hoek van de Voorstadslaan en Schependom staat, stond daarvoor Huize Insulinde, oorspronkelijk opgericht als opvanghuis voor oud-Indië gangers. Daarvóór had het een beroemde bewoner: circusdirecteur Oscar Carré.

Lees verder

Dikke Boom van Hees

De “nieuwe” Dikke Boom van Hees is op 21 november 2003 geplant. Dat is precies 100 jaar nadat de oude Dikke Boom van Hees door blikseminslag was omgegaan.

Lees verder

Hotel-Pension ‘Buitenlust’ architect Willem Hoffmann

In 1903 laten de eigenaressen Delgijer en van Swelm hun café-restaurant “Buitenlust” herbouwen tot Hotel-pension met café “Buitenlust”. Architect Hoffmann ontwerpt een gebouw, dat “met zijn overhangende daken, balkons op alle verdiepingen en ruime veranda enigzins denken aan een groot Zwitsers chalet”.

Lees verder

Distelpark

Het Distelpark is in de jaren 60 aangelegd. Als onderdeel van Park West is het park in 2005 in samenspraak met de bewoners opnieuw ingericht. Het Distelpark is naast de Spoorbuurt en Oud West aangewezen als een van de hitteprojecten in Nijmegen. Deze projecten moeten zorgen voor meer groene en koele plekken, welke bijdragen aan…

Lees verder

Schependomlaan 1

Wanneer de woning in 2025 te koop staat, wordt het een “voormalige slagerij” genoemd. Het bouwjaar is 1928.

Op F33230 RAN is een foto uit 1986 te zien, waarbij de onderverdieping nog duidelijk bestaat uit een winkel.

https://indebuurt.nl/nijmegen/wonen/gespot-op-funda-in-deze-voormalige-slagerij-in-nijmegen-kun-je-wonen~319484/

https://www.funda.nl/detail/koop/nijmegen/huis-schependomlaan-1/43895978/

Jannetje en Johanna

Jannetje en Johanna Schependomlaan juli 2024
Jannetje en Johanna Schependomlaan (juli 2024)

Dit dubbele woonhuis op Schependomlaan 23 en 25 is gebouwd rond 1895. Het is gebouwd in een eclectische stijl, met invloeden van de Chaletstijl en de neo-renaissance.

Over de villa Jannetje en Johanna staat een mooi artikel op Noviomagus.

Rijksmonument

Links Villa Jannetje (was voorheen Villa Wilhelmina) en rechts Villa Johanna (was voorheen Villa Emma), gebouwd in 1898, Schependomlaan 23-25, 1972 (Evert F. van der Grinten via F78883 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)
Links Villa Jannetje (was voorheen Villa Wilhelmina) en rechts Villa Johanna (was voorheen Villa Emma), gebouwd in 1898, Schependomlaan 23-25, 1972 (Evert F. van der Grinten via F78883 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)

Het is een Rijksmonument met als waardering (tevens staat hier een uitgebreide beschrijving):

“Dubbel Woonhuis met Hekwerken gebouwd ca. 1895.

  • Van architectuurhistorisch belang als voorbeeld van een redelijk gaaf bewaarde dubbelwoning rond 1900 in eclectische stijl met duidelijke neorenaissance-kenmerken en invloeden van de chaletstijl.
  • Van stedenbouwkundig belang vanwege zijn ligging aan een hoofdstraat van het voormalige dorp Hees, dat door de stadsuitbreiding van Nijmegen in deze gemeente is opgegaan.
  • Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van een vroege vorm van agglomeratie, waarbij het dorp Hees nog overwegend zijn landelijk karakter heeft weten te behouden.”

Postkantoor

Postkantoor, vanaf 1977 jarenlang het Bondskantoor van de K.N.V.B. geweest, Schependomlaan 16, 1930 (F33245 RAN)
Postkantoor, vanaf 1977 jarenlang het Bondskantoor van de K.N.V.B. geweest, Schependomlaan 16, 1930 (F33245 RAN)

Van 1899 tot 1930 had Hees een eigen postkantoor.

Van 1931 to 1950 was het een woning-bedrijfspand. Tussen 1950 en 1975 was het een showroom voor Novum schoolmeubilair. En van 1977-1998 KNVB kantoor. Daarna volgde leegstand of was het een kraakpand. In 2014 werd het gebouw gesloopt en tegenwoordig staan er appartementen.

Herinneringen zijn te lezen op: https://www.dorpsbelanghees.nl/wp-content/uploads/2018/12/2014-nr.-2-SB-WEB.pdf (tevens bron)

Gerretsen & Valeton

Gerretsen & Valeton (F32438 RAN)
Gerretsen & Valeton (F32438 RAN)

Voor de oorlog waren er 2 “Gerretsen & Valeton”‘s, die oorspronkelijk met elkaar te maken hadden:

  • Oorspronkelijk hadden Gerretsen en Valeton een winkel in de Hertogstraat, die zij verplaatsten naar nummer 27. Daarbij gaat Gerretsen na het overlijden van Valeton een N.V. aan met P.F. Marttin
  • In de jaren 20 lijkt P.F. Marttin de eigenaar te zijn geworden van de winkel, die Gerretsen & Valeton blijft heten. De kwekerij aan de Dorpsstraat (nu Schependomlaan) wordt geen eigendom van Marttin en gaat eveneens als Gerretsen & Valeton alleen als kwekerij verder. Marttin zal zelf een kwekerij beginnen aan de Wolfkuilseweg.

Koop van een kwekerij en huis Sweet Home

Op 10-1-1899 hebben Hubertus Adrianus Gerretsen, bloemist, wonende te Hees en Hermanus Cornelis Valeton, bloemist, wonende te Utrecht de v.o.f. “Gerretsen en Valenton” opgericht. Gerretsen brengt zijn kwekerij in: “de kassen, bloemen, planten, heesters,  jonge bomen, gereedschappen, in het kort alles wat zich bevindt op en in het stuk grond, liggende te Hees achter het huis “Sweet Home”” en daarbij alle relaties. Valeton brengt 10.000 gulden in en daarnaast maximaal 6.000 gulden voor het aanleggen van een nieuwe kwekerij.

Daarnaast een aantal andere bepalingen, zoals de verdeling van opbrengsten. (Actenummer 1295, archiefnummer 449, inventarisnummer 58).

Enkele maanden kopen zij het huis Sweet Home: Hubertes Adrianus Gerretsen en Hermanus Cornelis Valeton kopen op 1-3-1899 als firmanten van de V.O.F.  “Gerretsen en Valeton” van Herman Hendrik Schomaker (via Herman Schomaker) het huis “Sweet Home”, kadastrale gemeente Neerbosch Sectie B nummer 1419 als huis en tuin ter grootte van negen en twintige aren vijf en zeventig centiaren- waarvan de laatste eigendomtitels en overschrijvingen zijn de acten van koop, verleden den Notaris Klaassen te Nijmegen, respectievelijk, den vijden november achttienhonderd een en negentig, overgeschreven ten kantore van hypotheken te Nijmegen, den zesden November daaraanvolgende, deel …, nummer H, en den veertienden februari achttienhonderd drie en negentig, overgeschreven denzelfden hypotheekkantoor den achttienden februari daaraanvolgende, deel 408, nummer 44.  De prijs is 6.200 gulden. Beide zijn “bloemisten, “te Hees bij Nijmegen woonachtig”. (acte 1349, archiefnummer 449, inventarisnummer 60).

Dezelfde dag, 1-3-1899, kopen zij een stuk bouwland van de landbouwer Theodurus Reijntjes, te Hees wonend. Zowel Gerretsen als Valeton zijn dan “bloemisten”, te Hees woonachtig. Het betreft “Het perceel bouwland te Hees achter de bloemisterij van de koopers en daarmede reeds een geheel uitmakende, bekend op den legger der kadastrale gemeente Neerbosch, Sectie B, kennelijk op het terrein afgedeeld (?) zuidelijk deel ter grootte van ongeveer vijfendertig aren van nummer 1418. Zij betalen 3.500 gulden. (Actenummer 1351, Archiefnummer 449, Inventarisnummer 60).

Hubertus Adrianus Gerretsen

In het Bevolkingsregister van 1880 staat Hubertus Adrianus Gerretsen (soms als Gerritsen geschreven) (29-9-1864 Nijmegen) met als beroep “Tuinman Bloemist”. Zijn huizing is “Hees 80, waarbij later “Breestraat”? is gezet en het “blauwe potlood” heeft 80 doorgehaald en veranderd in 122. Hij is op 14-8-1889 getrouwd met Johanna Elisabeth Jansen (Rhenen, 11/5/1865).

Gerretsen is momenteel nog niet verder uitputtend onderzocht.

Hermanus Cornelis Valeton

Hermanus Cornelis Valeton is geboren op 23-1-1875 te Varik. Hij schrijft zich op 5-1-1899 in, aanvankelijk woont hij bij v.d. Pol, Dorpstraat 201 Hees in, volgens het Dienstbodenregister. Als aanmerking staat er “naar E. 7(?) Bld 125). Hij is dan afkomtsig uit Zeist. (Bevolkingsregister 1900).

Op 3-7-1901 trouwt hij met Geertruida Elisabeth de Jonge (22-1-1876 Brussel; op 15-8-1901 komt zij vanuit Utrecht; zij scheiden op 4-12-1907); op 6-5-1910 staat een toevoeging: overlijden of scheiding? Op 5-1-1899 vestigt hij zich te Hees in Dorpsstraat 201, welke doorgehaald is en vervangen door 46. Bij de Aanmerkingen staat “van D.B.R.” (Dienstboden Register).

Ook Margaretha Magdalena Jolles (7-9-1883? Noordwijkerhout) staat als “vrouw”. Zij overlijdt op 17-6-1910. Op de aanmerking staat “van fol. 45”)

Zie ook:

Schependomlaan 36

Schependomlaan 36 juli 2024
Schependomlaan 36 j(uli 2024)
Plan tot het Bouwen van een Heerenhuis a/d Dorpsstraat te Hees, Datum Dossier 4-12-1903 (D12.378499)
Plan tot het Bouwen van een Heerenhuis a/d Dorpsstraat te Hees, Datum Dossier 4-12-1903 (D12.378499)

Op de bouwtekening van 1903 staan Gerritsen (Gerretsen) en Valeton als eigenaaars weergegeven. De aannemers zijn de Gebr. Haspels, die mogelijk/waarschijnlijk ook de ontwerpers zijn van deze woning.

Gevonden gebruikers zijn:

NaamBeroepAdresAdresboekOpmerking
A. v. ThielKoopman in granenDorpstraat 36 Hees1910 
C.J. van BarneveldArtsDorpstraat 36 Hees1912, 1913-1914, 1914, 1915   
Firma Gerretsen & Valeton  handelskweekerij (en daarbij: Bloemensalon, Hersteeg 33)Dorpstraat 36 Hees1912, 1914In 1914 staat op een andere regel de N.V.
Gerretsen & ValtentonOnder warmoezeniers en kweekerijenDorpstraat 36 Hees1915, 1916 
G.L.J. van HarenaccountantDorpstraat 36 Hees1920, 1922, 1924, 1926, 1932In gebruik als accountantskantoor
     
G.E. WagnerKunstschilderDorpstraat 36 Hees1936 
     
     
     
A.J. BeukersKweekerDorpsstraat 36 Hees1938, 1940 
Geurts & Co.KweekwerijDorpsstraat 36 Hees1938, 1940 
J.M. GiessenfabrieksarbeiderDorpsstraat 36 Hees1938 
C. GeurtsKweekerDorpsstraat 36 Hees1940 
H. GiesenschoenmakerDorpsstraat 36 Hees1940 
P.J.A. van BerkelModelleur schoenfabr.Dorpsstraat 36 Hees1948 
P.J.A. van BerkelTechn. bedrijfsleiderDorpsstraat 36 Hees1951 
H.J. Roelofs Dorpsstraat 36 Hees1955 
Wed. J.J. MakaaijGeb. M.W. van UdenDorpsstraat 36 Hees1955 

Schependomlaan 46

Schependomlaan 46 juli 2024
Schependomlaan 46 (juli 2024)

Volgens de Adresboeken:

Fa. Gerretsen & Valeton, Handelskweekerij is in 1926 gevestigd op Dorpsstraat 46 (de huidige Schependomlaan). (1926, 1932, 1934, 1936, 1938, 1940). Ook in de gevonden advertenties PGNC 8/2/1940, PGNC 31/5/1941, PGNC 7/9/1942, PGNC 18/9/1942 wordt deze Firma nog steeds zo genoemd.

Gerhardus Albertus van der Lugt, “chef bloemisterij” heeft tevens zijn adres op Dorpsstraat 46 (1926, 1928, 1932, 1934, 1936, 1938, 1940). Vanaf 1936 staat er tevens H. v.d. Lugt, bloemist (1936, 1938, 1940). G.A. van der Lugt overlijdt op 71-jarige leeftijd op 24-10-1946. Hij is dan weduwnaar van Renske de Vries (Overlijdensadvertentie De Gelderlander 25/10/1946). H. van der Lugt, bloemist blijft nog voorkomen in de Adresboeken 1948, 1951, 1955.

In De Gelderlander 3/3/1947 staat een advertentie waarin men zich kan aanmelden voor een cursus in tuinarchitectuur. Hier is dan het Secretariaat van de Kon. Ned. Mij. voor Tuinbouw en Plantkunde afdeling Nijmegen en omgeving gevestigd. Ook kan men zich een aantal jaren aanmelden voor een cursus (De Gelderlander 15/10/1952 -dan als G.A. vermeldt- en De Gelderlander 25/6/1955), of voor een tuinenwedstrijd (De Gelderlander 10/3/1953, De Gelderlander 24/4/1956)

In het Adresboek 1948 komt A. Pol voor. In De Gelderlander 16/9/1950 plaatst hij de “Mededeling” dat het “Boekhoud- en Belasting-Adviesbureau A. Pol is verplaatst van Dorpsstraat 46 naar Dorpsstraat 5”. En tevens echtgenote W.J. Zonnenberg, geboren J. Janssen (1948)

Gevonden gebruikers van Schependomlaan 46:

NaamOmschrijvingAdresAdresboekenAantekening
H.C. ValetonFirma Gerretsen & Valeton, bloemistDorpstraat 46 Hees1910-1911 
H.C. Valeton Dorpstraat 46, Hees1914 
Firma Gerretsen & ValetonBloemenmagazijnHertogstraat 271910-1911 
Gerretsen & Valeton Hersteeg 331914 
     
H.C.S. WantingCommies der TelegrafieDopstraat 46 Hees1916Ook advertentie PGNC 13/6/1919
     
E. HieberVerpleegsterDorpstraat 46 Hees1920 
Wed. P. Hieber/ HuberGeb. H. ReggeDorpstraat 46 Hees1920, 1922 
     
N.V. Gerretsen & Valeton’s BloemenmagazijnP.F. MarttinHertogstraat No. 331926 
Gerretsen & Valeton’sBloemenmag. KweekerijWolfkuilscheweg 1891926 
Fa. Gerretsen & Valeton’sHandelskweekerijDorpsstraat 461926, 1932, 1934, 1936, 1938, 1940 
G.A. v.d. LugtChef bloemisterijDorpsstraat 46 Hees1926, 1928, 1932, 1934, 1936, 1938, 1940 
     
Gerretsen & Valeton’s Bloemenmagazijn en Kweekerij Hertogstraat 271932, 1934, 1936, 1938, 1940 
H. v.d. LugtBloemistDorpsstraat 46 Hees1936, 1938, 1940, 1948, 1951, 1955 
     
A. Pol Dorpsstraat 46 Hees1948 
echtg. W.J. Zonnenberg  geb. J. JanssenDorpsstraat 46 Hees1948 

“Gerretsen & Valeton” van P.F. Marttin

Deze “Gerretsen & Valeton” moet niet verward worden met de N.V. Gerretsen & Valeton’s Bloemenmagazijn van P.F. Marttin, welke is gevestigd op Hertogstraat 33, waarbij hij zijn kwekerij heeft op de Wolfkuilscheweg 189. (1926) In ieder geval is het in 1934: Gerretsen & Valeton’s Bloemenmagazijn en Kweekerij 27 in 1934.

Kwekerij Marttin

Op 13-12-1924 verkoopt de Naamlooze Vennootschap tot Exploitatie van Onroerende Goederen aan Petrus Franciscus Marttin, bloemist, wonende te Nijmegen, Hertogstraat 33: “Den moestuin met plantenkas, druivenkas, varkens?, hok, een schuurtje benevens garage en tuinmanswoning aan den Wolfkuilscheweg te Hees, grootte van ongeveer vier en veertig are en dertig centiaren uitmakende een zuidelijk gedeelte van het kadastrale perceel der gemeente Neerbosch sectie B nummer 3080, zoomede het kadastrale perceel der gemeente Neerbosch sectie B nummer 3082 groot vier en zeventig centiaren, in welk laatstgemelde perceel de Heer J.M? Vier..eul? bij het kadaster als mede eigenaar bekend staat van een kamer (uitbouw) in de bovenverdieping”. De vennootschap had dit terrein zelf op 1-6-1923 gekocht. Zij verkoopt het aan Marttin voor 10.000 gulden. (Achiefnr 55, Inventarisnr 232, Actenr 6710)

Villa Jachtlust Schependomlaan

Het gebouw aan Schependomlaan 51 wordt in de volksmond De Witte Villa genoemd. De oorspronkelijke naam was villa Jachtlust, in 1861 gebouwd door bankier L.C en I. van Engelenburg. Een gevelsteen herinnert hieraan.

Volgende bewoners waren dhr. H.J. Koper van Amsterdam.

Dumoulin-Koster

En G. Dumoulin-Koster, die in het Adresboek 1909 Villa Jachtlust Dorpsstraat 160 als adres heeft, terwijl het in het Adresboek 1910-1911 nummer 49 is.

In 1906 wordt Dumoulin-Koster door de bliksem getroffen: “die zich juist in den tuin bevond, werd door het hemelvuur getroffen en tegen een muur geslingerd, waartegen hij met het achterhoofd terecht kwam.

Bewusteloos opgenomen, werd hij in huis gebracht, waar spoedig geneeskundige hulp werd ingeroepen. Hedenmiddag was de toestand niet onbedenkelijk en verkeerde de getroffene afwisselend nog in toestanden van bewusteloosheid.” (Een halve eeuw geleden, De Gelderlander 13/8/1956)

Tandjong Tirto

Vanaf 1911 kwam L. Wieseman hier te wonen. Hij was kapitein van het Koninklijk Nederlands Indisch Leger en noemde het huis Tandjong Tirto, naar een plaats op midden Java.. Wieseman was bovendien de eerste autobezitter van Hees.

Paters Kapucijnen

In 1934 vestigden de Paters Kapucijnen hier een studiehuis annex klooster.

Van 1958 tot 1969 was het in gebruik als broedersjuvenaat.

Eind werd het eind jaren ’60 verhuurd aan Philips voor het huisvesten van Spaanse gastarbeiders. In 1972 werd het vervolgens verkocht.

Bijschrift F22099 RAN, een foto uit 1970 noemt dat “Weer later was het een “Blijf van mijn Lijf””; waarschijnlijk was het “later” in de periode jaren 70 of 80.

Vanaf 1990 heeft de Vereniging Dorpsbelang Hees zich fel verzet tegen sloop. Na een verbouwing kwamen hier appartementen.

Overige bron: https://www.dorpsbelanghees.nl/wp-content/uploads/2020/10/2011-Hees-bij-Nijmegen-22x22_compressed.pdf

Schependomlaan 53

Schependomlaan 53 is een Gemeentelijk Monument met als formele tekst bij aanwijzing (tevens staat hier een uitgebreide beschrijving):

“Architectuurhistorische waarde
Het pand is een uitwendig goed herkenbaar gebleven voorbeeld van een karakteristieke
dorpswoning uit het midden van de tweede helft van de negentiende eeuw. In zijn opzet en
vormgeving wordt dit huis gekenmerkt door een voor dit bouwtype karakteristieke eenvoudige
opzet, met een symmetrische voorgevel met getoogde vensters met luiken en een in het midden
gelegen Vlaamse gevel. In zijn verschijningsvorm weerspiegelt het pand dan ook de ideeën over
dorpswoningbouw zoals die vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw kunnen worden
gezien. Alhoewel het object in de loop van de tijd diverse verbouwingen onderging bleven deze in
hoofdzaak beperkt tot het interieur en de achtergevel en bleef het straataanzicht goed behouden.
Inwendig behield de woning een uit de bouwperiode daterende kelder met tongewelf en
estrikenvloer.


Stedenbouwkundige waarde
Het pand heeft door zijn markante verschijningsvorm met een dominant aanwezige kap met
pannendekking en Vlaamse gevel, een symmetrische voorgevel met in het midden een
ingangsportiek, en getoogde vensters met persienne-luiken, alsmede door zijn prominente
vrijstaande ligging in een bijbehorende tuin belangrijke situationele waarde. Deze betekenis wordt
versterkt door de ligging op een wigvormige kavel bij het raakvlak van de Schependomlaan en het
Kerkpad. Hier is het pand vanuit verschillende standpunten een sterk in het oog vallende blikvanger
en kan zelfs worden gesproken van een oriëntatiepunt. Het pand markeert de toegang tot het
Kerkpad en maakt tezamen met nabijgelegen historische bebouwing deel uit van een waardevol
ensemble.


Cultuurhistorische waarde
Door de opzet als een eenvoudige symmetrische dorpswoning met Vlaamse gevel is het pand
karakteristiek voor de historische bebouwing in het vroegere dorp Hees. Door het overwegend gaaf
bewaard gebleven aanzicht vanaf de straat is het onderhavige pand een cultuurhistorisch
waardevolle representant van deze bebouwing. Deze betekenis wordt versterkt door de markante
ligging op het raakvlak van twee oude verbindingswegen uit het dorp Hees: het Kerkpad en de in
het verleden als de Dorpsstraat bekend staande Schependomlaan.”

Schependomlaan 76

Beeldbepalend pand

Op de Gemeentelijke monumentelijst is Schependomlaan 76 een “Beeldbepalend pand” met als waardering:

“Zowel in de detaillering als de hoofdvorm vrij goed intact gebleven kleine dorpsvilla. Als geheel vormt het gebouw nog een duidelijke verwijzing naar het oorspronkelijke dorpse karakter van het gebied, dat behoort tot het vroegere dorp Hees en dat zeer geliefd was voor de bouw van buitens en villa’s. Door zijn prominente, schuinsgewijze ligging in een bijbehorende tuin en de opzet met een erker en sierspant, neemt het bouwwerk in zijn omgeving een markante positie in.”

Schependomlaan 88

Garage van Beek, Schependomlaan 88  Hees, 12/1962 (F92150 RAN CC0)
Garage van Beek, Schependomlaan 88 Hees, 12/1962 (F92150 RAN CC0)

Op foto F5042 RAN uit 1962-1965 is de garage te zien als Tankstation en Renault-Garage Reij.

Hotel Café Juliana

Hotel Café Restaurant "Juliana", 1986
Heel lang had zaal Juliana een horecabestemming
Sinds een aantal jaren is er een schoonheidssalon gevestigd, Schependomlaan 94, 1986 (KN11552-31 RAN CC0)
Hotel Café Restaurant “Juliana”, 1986
Heel lang had zaal Juliana een horecabestemming
Sinds een aantal jaren is er een schoonheidssalon gevestigd, Schependomlaan 94, 1986 (KN11552-31 RAN CC0)

Op F22164 RAN uit 1991 is Tony Peters te zien, die dan 50 eigenaar is van Juliana.

Schependomlaan 108

Gemeentelijk Monument met als waardering (tevens staat hier een uitgebreide beschrijving):

“Architectuur- en kunsthistorische waarde

Het uit omstreeks 1905 daterende pand is vooral wat betreft het exterieur (straataanzicht) zowel in de detaillering als de hoofdvorm vrij gaaf behouden gebleven en is daardoor nog altijd een goed herkenbaar voorbeeld van villabouw uit de vroege twintigste eeuw. Karakteristiek is onder meer de asymmetrische opzet, met verblendstenen speklagen en dito siermetselwerk, alsmede een van houtbeschot voorziene topgevel. Van een bijzondere betekenis is de grotendeels gave serre met houtgesneden sierstijlen en bovenlichten met roedenverdeling. Ook het houten sierhek van het hierboven gelegen balkon bleef opmerkelijk gaaf behouden. In de loop van de tijd onderging het pand enkele ingrijpende wijzigingen maar die bleven vooral beperkt tot de achterkant en het interieur. Mede omdat de villa aan de Schependomlaan tot de door een beperkt aantal voorbeelden vertegenwoordigde vroeg twintigste-eeuwse bebouwing van Hees behoort, is het object dan ook nog altijd een belangrijke representant van woningbouw uit deze periode. In het pand bevindt zich een pas later geplaatst glas-in-loodraam met een Aesculaapvoorstelling dat kunsthistorische waarde heeft als een voorbeeld van glazenierskunst uit de eerste decennia na de oorlog.

Stedenbouwkundige waarde

Het pand heeft door zijn markante verschijningsvorm met een asymmetrische bouwmassa met oranjeverblendstenen sierdetails, een oorspronkelijke serre met een balkon met sierbalustrade, en een topgevel met houtbeschot, alsmede door zijn prominente vrijstaande ligging aan de noordzijde van de Schependomlaan belangrijke situationele waarde. Hier maakt het object deel uit van de deels nog uit historische panden bestaande lintbebouwing die karakteristiek is voor het nog immer dorpsachtige karakter van Hees. Tezamen met enkele nabijgelegen historische panden, waaronder de forse villa op de nrs. 71-73, maakt de onderhavige woning deel uit van een waardevol en in het oog vallend ensemble.

Cultuurhistorische waarde

Er is bijzondere cultuurhistorische waarde door de verwijzing naar het groei- en ontwikkelingsproces van de vroegere dorpen Hees en Neerbosch. Als onderdeel van de door grote en middelgrote woonhuizen uit diverse periodes bepaalde bebouwing langs de Schependomlaan en in combinatie met de op de hoek van deze straat en de Korte Bredestraat gelegen oude dorpskerk van Hees weerspiegelt de onderhavige villa dan ook de historische ontwikkelingen in het betreffende deel van de gemeente Nijmegen.”

Schependomlaan 118

Deze villa is een ontwerp van de architecten Kleine villa uit 1949, in het kader van de wederopbouw gebouwd naar een ontwerp van de architecten ir. J.G. Deur en Kl. Van Ommen. Opdrachtgever was R.J. van der Tuuk die toen aan de Korte Bredestraat woonde.

Gemeentelijk Monument met als waardering (tevens staat hier een uitgebreide beschrijving):

“Architectuurhistorische waarde

Vooral wat betreft het exterieur in een overwegend gave staat behouden gebleven voorbeeld van villabouw uit de wederopbouwperiode, vormgegeven in Delftse Schoolstijl door de Nijmeegse architecten Kl. van Ommen en J.G. Deur. Het gebouw is kenmerkend voor de villa- en woonhuisbouw in genoemde periode. Karakteristiek is de ambachtelijke en op de klassieke Hollandse woonhuisbouw gebaseerde vormgeving, met zorgvuldig uitgevoerd metselwerk, een zadeldak met keramische dekking, en tuitgevels. Markante elementen vormen de met koper gedekte erker en dakkapellen. In tegenstelling tot andere voorbeelden uit de wederopbouwperiode behield de woning de originele stalen ramen die van wezenlijk belang zijn voor het authentieke karakter. Alhoewel het pand inwendig enige wijzigingen onderging bleef de oorspronkelijke indeling goed herkenbaar. Bovendien zijn er nog diverse uit de bouwperiode daterende elementen waaronder granitovloeren en betegelde lambriseringen.

Stedenbouwkundige waarde

Het pand heeft door zijn markante verschijningsvorm met een asymmetrische bouwmassa, een opvallende hangende erker, en een dominant aanwezige kap met dakkapel, alsmede door zijn prominente vrijstaande ligging aan de noordzijde van de Schependomlaan belangrijke situationele waarde. Hier maakt het object deel uit van een ensemble met gevarieerd vormgegeven en uit diverse periodes daterende objecten die alle vrijstaand zijn gelegen en deel uitmaken van de omkadering van de oude dorpskerk van Hees. Tezamen met deze kerk zijn de diverse woningen karakteristiek voor de historische en dorpsachtige kern van Hees. Hier dient dan ook te worden gesproken van een waardevol en in het oog vallend historisch ensemble waarvan het onderhavige pand een wezenlijk onderdeel vormt.

Cultuurhistorische waarde

Er is bijzondere cultuurhistorische waarde door de verwijzing naar de historie van de vroegere dorpen Hees en Neerbosch. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de tegenover het onderhavige object gelegen dorpskerk zwaar getroffen en ook de nabijgelegen bebouwing liep zware schade op. Het onderhavige pand vormt de opvolger van één van de tijdens de oorlog verloren gegane panden en illustreert de ideeën omtrent het herstel van oorlogsschade waarbij werd uitgegaan van de instandhouding van het dorpse karakter van Hees. Door zijn opzet als een kleine villa sluit het onderhavige object aan bij de al vanaf de achttiende eeuw te constateren betekenis van Hees en Neerbosch als een vestigingsplaats voor welgestelden.”

Land- en Tuinbouwschool

De R.K. Lagere Land- en Tuinbouwschool, Schependomlaan 83 Hees, 1935 (F33250 RAN)
De R.K. Lagere Land- en Tuinbouwschool, Schependomlaan 83 Hees, 1935 (F33250 RAN)

Ook de school raakte tijdens het bombardement van juli 1942 zwaar beschadigd. Een foto daarvan is te zien op F33264 RAN.

De rk lagere Tuinbouwschool (een initiatief van de Noord-Brabantse Christelijke Boerenbond), die op 18 maart 1933 werd geopend in de door de gemeente beschikbaar gestelde voormalige openbare school gebouwd in 1892, samen met de naastliggende onderwijzerswoning, gelegen aan wat toen de Dorpsstraat heette. In 1955 werd de school grondig verbouwd. Rechts een gedeelte van de Petruskerk. Door een bominslag op 22 juli 1942 werd een groot gedeelte van de school verwoest, Schependomlaan 81, 1953 (GN9636 RAN)
De rk lagere Tuinbouwschool (een initiatief van de Noord-Brabantse Christelijke Boerenbond), die op 18 maart 1933 werd geopend in de door de gemeente beschikbaar gestelde voormalige openbare school gebouwd in 1892, samen met de naastliggende onderwijzerswoning, gelegen aan wat toen de Dorpsstraat heette. In 1955 werd de school grondig verbouwd. Rechts een gedeelte van de Petruskerk. Door een bominslag op 22 juli 1942 werd een groot gedeelte van de school verwoest, Schependomlaan 81, 1953 (GN9636 RAN)

Op F7601 RAN staat een foto uit 1980.

Petruskerk

De Petruskerk, Schependomlaan Hees, 1911 (F33246 RAN)
De Petruskerk, Schependomlaan Hees, 1911 (F33246 RAN)

Waarschijnlijk is de Petruskerk een van de bekendste gebouwen in Hees.

Bij de restauratie van deze kerk na de Tweede Wereldoorlog zijn er op deze plek fundamenten gevonden: waarschijnlijk was er in de 13e eeuw al een kapel op deze locatie

15e eeuw

De huidige kerk is vermoedelijk in de 15e eeuw gebouwd, waarbij de toren rond 1550 werd gebouwd. Net als alle kerken in Nijmegen kwam bij de reductie van Nijmegen in 1591 ook deze kerk in handen van de gereformeerde kerk. De katholieken bouwden als vervanging een schuurkerk aan de Dennenstraat. Na de kerk uit 1828 zou daarna op die locatie de huidige Antonius Abtkerk in 1880 worden gebouwd.

Doordat de protestantse bevolking in Hees relatief klein was, was de kerk te groot. In 1835 tot 1860 werd een groot deel bestemd als school. In 1861 vond een verbouwing van het schip plaats tot een woonhuis met vier kamers. De toren fungeerde als gevangenis en als brandspuit- en begrafenishuisje.

Wikipedia noemt: ” Bij de restauratie in 1882 is het witte pleisterwerk verwijderd.” Het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis: “In de negentiende eeuw groeide de Petruskerk uit tot het centrum van de hervormden in hetSchependom. In 1920 werd de kerk opnieuw verbouwd tot een gebedsruimte.”

Tweede Oorlog en Restauratie

Verwoest middenschip Petruskerk, Schependomlaan 85-87 Hees, 4/4/1946  (F33237 RAN)
Verwoest middenschip Petruskerk, Schependomlaan 85-87 Hees, 4/4/1946 (F33237 RAN)

In de Tweede Oorlog raakte de kerk vooral bij het middenschip zwaar beschadigd bij een bombardement op 22 juli 1942.

Na de Tweede Wereldoorlog vond tussen 1947 en 1951 een restauratie en verbouwing plaats. Daarbij kreeg het haar huidige vorm met twee zijbeuken en een consistorie. Vanaf dat moment ligt de ingang van de kerk in de toren. Én de kerk kreeg haar huidige naam: de Petruskerk.

2013 Einde protestantse diensten en verkoop

Vanaf 2013 vinden er niet langer protestantse diensten plaats. De kerk werd verhuurd aan de Bethel Tempel Nijmegen van de Volle Evangelie Gemeenten Nederland.

In 2020 besloot de Protestantse Gemeente de kerk te verkopen (in plaats van de Maranathakerk). De kerk is particulier eigendom, de toren valt onder het beheer van de gemeente.

Gedenksteen

In de zijmuur bevindt zich een gedenksteen met opschrift: ” 1798 8-I stont het waater aan deze steen “

Rijksmonument

De kerk en toren zijn sinds april 1973 Rijksmonument.

(Overige) Bronnen en verder lezen over de Petruskerk

https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Petruskerk

https://nl.wikipedia.org/wiki/Petruskerk_(Nijmegen)

Villa’s

Aan de Schependomlaan staan en stonden prachtige villa’s. Een aantal zijn intussen verdwenen.

Villa Edith

Villa "Edith", Dorpsstraat Hees, 29/4/1910 (F21309 RAN)
Villa “Edith”, Dorpsstraat Hees, 29/4/1910 (F21309 RAN)

Klambir-Lima

De villa Klambir-Lima (5 klapperbomen) zo genoemd door de toenmalige eigenaar J.A. van Zijp. Daarvoor droeg de villa de naam Bloemendaal; het buiten met grote tuin en vijver werd in 1833 gekocht door de moeder van de eerste Nijmeegse gemeentearchivaris, Diederik van Schevickhaven die er enige jaren van zijn jeugd doorbracht. In 1931 werd de villa verkocht ter afbraak en herinnert slechts een straatnaam aan het buiten. In het adresboek werd Kerkstraat 81 opgevoerd, Dikkeboomweg, 1910-1912 (F78684 RAN)
De villa Klambir-Lima (5 klapperbomen) zo genoemd door de toenmalige eigenaar J.A. van Zijp. Daarvoor droeg de villa de naam Bloemendaal; het buiten met grote tuin en vijver werd in 1833 gekocht door de moeder van de eerste Nijmeegse gemeentearchivaris, Diederik van Schevickhaven die er enige jaren van zijn jeugd doorbracht. In 1931 werd de villa verkocht ter afbraak en herinnert slechts een straatnaam aan het buiten. In het adresboek werd Kerkstraat 81 opgevoerd, Dikkeboomweg, 1910-1912 (F78684 RAN)
De Rijwielzaak & Smederij van de gebroeders Nieuwenhuis, 1986 (KN11551-4 RAN CC0)
De Rijwielzaak & Smederij van de gebroeders Nieuwenhuis, 1986 (KN11551-4 RAN CC0)

(Overige) Bronnen en verder lezen over de Schependomlaan

https://gaypnt.home.xs4all.nl/straatnamen/S.html

Historie van Hotel Heeslust

Waar tegenwoordig woningen staan, aan de Korte Bredestraat tegenover de kerk, was jarenlang een belangrijk middelpunt van het dorpsleven van…

De voormalige paarse boerderij, na de renovatie wit geschilderd (januari 2021)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Oude paarse boerderij

Bredestraat 187-191 Hees Gemeentelijk Monument

Oude paarse boerderij na renovatie (januari 2021)
Oude paarse boerderij na renovatie (januari 2021)

Jarenlang was de “onbewoonbaar verklaarde” boerderij aan de Bredestraat in gebruik als paardenstal. Daarbij had ze een opvallende, vaal paarse kleur. Sinds 2021 de het gebouw prachtig gerenoveerd.

Boerderij ouder dan 1832

De Gemeentelijke Monumentenlijst: ‘De uitmonstering van het voorhuis, met zesruits schuifvensters, geeft het boerderijtje een negentiende-eeuws karakter. De hoofdvorm van de boerderij wekt, met name door de lage gevels van het achterhuis, de indruk dat het gaat om een oudere boerderij. Op het kadastrale minuutplan uit 1832 is de boerderij reeds in zijn huidige vorm getekend, dit betekent dat de boerderij in ieder geval vóór dit jaartal is gebouwd.
De boerderij is dubbel bewoond geweest, dit is nog te zien aan het feit dat het voorhuis
een voordeur heeft in de voorgevel en een deur in de rechter zijde.”

Daarna geeft zij vervolgens een uitgebreide beschrijving van de boerderij.

Onbewoonbaar verklaard

De zijgevel van "de paarse boerderij" aan de Bredestraat 191, 1987 (Bertus van As via F13813 RAN CCBYSA)
De zijgevel van “de paarse boerderij” aan de Bredestraat 191, 1987 (Bertus van As via F13813 RAN CCBYSA)

De boerderij was jarenlang bewoond door meerdere gezinnen. In de jaren zeventig verklaarde de gemeente Nijmegen het pand onbewoonbaar. Het was daarbij de bedoeling dat de boerderij gesloopt zou worden, maar dat is er niet van gekomen.

Paardenstal

Theo Peters verbouwde de boerderij tot paardenstal, zowel de deel, het voorhuis en de inmiddels gesloopte aanbouw. Na de dood van Peters raakte projectontwikkelaar Bob van de Water in gesprek met de dochter Peters. Daarbij kwamen ze tot het  plan om de boerderij te slopen om er bungalows neer te zetten. In 2009 wees de gemeente de boerderij echter aan als gemeentelijk monument. Vervolgens kocht van de Water het pand aan voor eigen bewoning. Het duurde vervolgens 5,5 jaar voordat de renovatie gereed was. Een mooi magazine over deze verbouwing is te vinden op vakgroeppresentatie.

Waarom de was de boerderij paars?

De paarse boerderij, toen hij nog paars was en onbewoonbaar verklaard, juli 2015 (Google Streetview)
De paarse boerderij, toen hij nog paars was en onbewoonbaar verklaard, juli 2015 (Google Streetview)

Het magazine -met tevens mooie foto’s van de boerderij in het paars- verklaart ook waarom de boerderij paars geverfd was: “Toch nog even over die kleur. Hoezo was de boerderij paars? De reden is minder prozaïsch dan vaak verondersteld: rond 1980 waren er wat potten karmijnrode verf over, waarmee de boerderij toen maar is opgeschilderd. Dat de verf al snel naar paars verkleurde, bleek pas na het aanbrengen. Nu is de boerderij lichtgrijs, de kleur van de mortel. Het houtwerk staat in de grondverf. Bob en Noortje gaan nog beslissen over de definitieve kleuren. ‘Er zijn mensen die pleiten voor paars, maar dat gaat het waarschijnlijk niet worden’, zegt Bob met een grote grijns”.

Omvangrijke verbouwing van de paarse boerderij, juni 2016  (Google Streetview)
Omvangrijke verbouwing van de paarse boerderij, juni 2016 (Google Streetview)

Gemeentelijk Monument

Sinds 2007 is het een Gemeentelijk Monument. Met als waardering: “

Architectuurhistorische criteria
Hoewel het interieur van de boerderij ingrijpend is gewijzigd heeft de boerderij haar
oorspronkelijke agrarische karakteristiek goed behouden. Het is een goed en in het
exterieur vrij gaaf bewaard voorbeeld van een eenvoudige boerderij uit de achttiende of
vroege negentiende eeuw. Waardevol in het interieur is de deels bewaard gebleven
brandmuur die de scheiding tussen voor en achterhuis markeert en de restanten van de
oorspronkelijke gebintconstructie. Als zodanig heeft zij architectuurhistorische waarde.
Boerderijen met een dergelijke ouderdom komen nog slechts sporadisch voor in de
gemeente Nijmegen. Bredestraat 187-191 heeft derhalve zeldzaamheidswaarde.

Stedenbouwkundige criteria
De boerderij maakt onderdeel uit van de historisch gegroeide open bebouwing aan de
Bredestraat en verwijst naar het oorspronkelijke grondgebruik van dit gebied. Als
zodanig heeft de boerderij stedenbouwkundige waarde

Cultuurhistorische criteria

De boerderij is typerend voor de karakteristieke, agrarische bebouwing die van oorsprong veel aan de Bredestraat en Hees voorkomt en herinnert aan de agrarische geschiedenis van Nijmegen en in het bijzonder Hees. Bovendien geeft de boerderij inzicht in het bestaan op een eenvoudige boerderij in de achttiende en negentiende eeuw. Als zodanig heeft de boerderij cultuurhistorische waarde.”

Abonneren

Abonneren om de nieuwste verhalen in je inbox te krijgen.

De paarse boerderij, toen hij nog paars was en onbewoonbaar verklaard, juli 2015 (Google Streetview)
De paarse boerderij, toen hij nog paars was en onbewoonbaar verklaard, juli 2015
(Google Streetview)

(Overige) Bronnen en verder lezen

Historie van Hotel Heeslust

Waar tegenwoordig woningen staan, aan de Korte Bredestraat tegenover de kerk, was jarenlang een belangrijk middelpunt van het dorpsleven van…

Studiehuis St Jozef

Het voormalige St. Jozefklooster, Kerkstraat is oorspronkelijk gebouwd als Studiehuis voor de Priesters van het H. Hart. Het is In…

Emmalaan 10 Nijmegen voorheen Emmalaan 5. Achitect is Oscar Leeuw, gebouwd in 1902 1903
#Nijmegen

Emmalaan

Emmalaan 10 Nijmegen voorheen Emmalaan 5. Achitect is Oscar Leeuw, gebouwd in 1902 1903
Emmalaan 10 Nijmegen voorheen Emmalaan 5. Achitect is Oscar Leeuw, gebouwd in 1902 1903

De aanleg van de Emmalaan houdt verband met de stichting van de het Villapark Hees, welke uiteindelijk nauwelijks van de grond is gekomen: uiteindelijk zijn er tussen 1903 en 1904 slechts 3 villa’s gebouwd. De eerstvolgende bouw was in 1924.

Naam Emmalaan

De straat is vernoemd naar “Koningin Emma” oftewel Adelheid Emma Wilhelmine Therese van Waldeck Pyrmont (Arolsen, Duitsland 2 augustus 1858 – ‘s-Gravenhage 30 maart 1934). De naam is in de Raadsvergadering van 5-3-1904 vastgesteld.

1904: Jubileum Emma

Hoewel er geen reden wordt gegeven bij de vaststelling van deze naam, is het waarschijnlijk dat er een verband is met het 25-jarig jubileum van de zeer populaire Emma.

In 1904 waren er in het hele land grote feesten ter herdenking van het 25-jarig jubileum dat Emma naar Nederland was gekomen. Zij was op 1-1-1879 getrouwd met koning Willem III. Op 14-11-1890 wordt zij benoemd tot Regentes. Willem III is niet meer in staat te regeren en zal op 23-11-1890 overlijden. Op 8-1-1890 wordt zij als Regentes beedigd om de regeringstaak waar te nemen, totdat prinses Wilhelmina meerderjarig wordt. Op 31-8-1898 volgt Wilhelmina Emma op. In Nijmegen zijn er op 20 en 21 april 1904 2 grote feestavonden in Sociëteit de Vereeniging. Een verslag van de “Eerste Emma-avond” is te lezen in PGNC 22/4/1904

Emmalaan 10 Nijmegen voorheen Emmalaan 5. Achitect is Oscar Leeuw, gebouwd in 1902 1903

Emmalaan 10 (villa 2) architect Oscar Leeuw

Rond 1908 verkoopt M. Verdonck  het pand Emmalaan 10 (dan Emmalaan 5) aan Ph.A Knijff (spoorwegbeamte), die er gaat wonen. Architect is Oscar Leeuw en het pand is gebouwd in 1902/1903

Lees verder
Dubbel woonhuis van architect C.J. Ebing (Guido Gezellestraat 63), gebouwd in 1932 in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen), Emmalaan 7, 1955 (F88069 RAN)

Emmalaan 5 en 7, architect Ebing

In 1932 ontwerpt de architect C.J. Ebing Dubbel (Guido Gezellestraat 63) een dubbel woonhuis, Emmalaan 5 en 7. Dit in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen). Horstink zal zelf op nummer 5 gaan wonen. Lamers is makelaar van beroep en verkoopt nummer 7 aan B. Kistemaker.

Lees verder

Emmalaan 2 4 6 en 8, architect Hoffmann

In 1928 vragen J. F. Sieben en Ph. A. Knijff vergunning aan voor het bouwen van 4 Woonhuizen (Gemeenteverslag 1928). Dit zijn oude bekenden, namelijk de buren in het Villapark Hees, Villa 1 en Villa 2. De architect is Hoffmann.

Lees verder

Emmalaan 9

Waarschijnlijk is de bouw van dit dubbel woonhuis de eerste bouwactiviteit nadat Villa Rica uit 1904, welke de laatste van de 3 gebouwde villa’s was in het kader van Villapark Hees.

Lees verder
The Corner, Villa 1 van Villapark Hees, Tweede Oude Heselaan 522

The Corner

1903, Huidig adres: Tweede Oude Heselaan 522 Het huis dat tegenwoordig The Corner heet was 1 van de eerste 2 villa’s van het Villapark Hees. De architect was Oscar Leeuw. In dit artikel wordt nader ingegaan op dit villapark. Verkoop Villa Leeuwenstein Op 8 en 22 juli 1897 zal de villa “Leeuwenstein” onder Hees met…

Lees verder

2021 Herinrichting Emmalaan

Emmalaan (augustus 2025)
Emmalaan (augustus 2025)

In 2021 vond de herinrichting van de Emmalaan plaats.

De aanleiding hiervan was de vernieuwing van de riolering, waardoor de hele straat sowieso zou worden opgebroken. De gedachte was toen dat alles weer op zijn oude plaats zou kunnen worden gezet, maar dat het misschien beter was om de straat dan in te richten naar de wensen van de bewoners. Daarbij werd aan de bewoners gevraagd intensief mee te denken. Ook de Plutostraat en Perzikstraat waren onderdeel van deze testaanpak.

Vergroening Emmalaan (augustus 2025)
Vergroening Emmalaan (augustus 2025)

De voornaamste wensen die daaruit voort kwamen lijken vooral:

  • meer groen: hoewel de Emmalaan gekenmerkt wordt door de kastanjebomen, was de straat zelf vrij stenig; “het mooiste bomenlaantje”
  • rustiger wegdek, maar wel een klinkerweg
  • meer parkeerplaatsen en minder sluipverkeer

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://gaypnt.home.xs4all.nl/straatnamen/E.html

https://www.heijmans.nl/nl/verhalen/in-co-creatie-naar-klimaatadaptatie-nijmegen/

EMMALAAN SAMENVATTING RESULTATEN …

herinrichting emmalaan – Nijmegen

https://www.gelderlander.nl/nijmegen/nieuwe-riolering-dan-gelijk-een-nieuwe-straat-naar-de-wens-van-de-bewoners~a1084952/

https://nl.wikipedia.org/wiki/Emma_van_Waldeck-Pyrmont

Emmalaan 10 Nijmegen voorheen Emmalaan 5. Achitect is Oscar Leeuw, gebouwd in 1902 1903
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Emmalaan 10 (villa 2) architect Oscar Leeuw

1903, Villapark Leeuwenstein Villa 2 Oud adres: Emmalaan 5

Emmalaan 10 Nijmegen voorheen Emmalaan 5. Achitect is Oscar Leeuw, gebouwd in 1902 1903
Emmalaan 10 Nijmegen voorheen Emmalaan 5. Achitect is Oscar Leeuw, gebouwd in 1902 1903

Wat tegenwoordig Emmalaan 10 is, is gebouwd als ‘Villa 2’ in het project Villapark Leeuwenstein. De voorgeschiedenis van Villa 1 en 2 staat weergegeven in het artikel over The Corner:

Kort samengevat: Op 31-12-1902 vindt aanbesteding plaats voor beide villa’s. De architect is Oscar Leeuw. De namen van de eerste bewoners zijn vooralsnog niet bekend. Op veiling van 16 en 30 juli 1907 vindt de veiling van het pand plaats: “De VILLA met TUIN, groot 6.09 A., aan de Emmalaan No. 5 hoek Prinsenlaan, bevattende benden: 2 Kamers (en Suite), Veranda, Keuken en Kelder; boven: 4 Kamers, Balcon, beschoten Zolder en Dienstbodenkamer.” (PGNC 8/7/1907).

Rond die tijd verkoopt M. Verdonck  het pand aan Ph.A Knijff (spoorwegbeamte), die er gaat wonen.

Phillippus Antonius Knijff

Bevolkingsregister 1900

Phillippus Antonius Knijff (22-2-1860 Veenendaal).  Hij is op 25-5-1893 in Nijmegen komen wonen, hij is dan afkomstig van Gouda. Hij komt te wonen in Lange Hezelstraat no 106. Zijn beroep is ‘Spoorbeambte SS’. Hierbij staat SS voor Staatsspoorwegen.

Hij is getrouwd met Lammigje Hellema (9-12-1864 Franeker, 13-1-1941 Nijmegen). Zij hebben 2 zonen:

  • Tjepke Siebern Ariën (8-12-1891 Gouda). Tjepke verhuist mee. Van 12-9-1914 tot 17?-11-1918 is hij naar Zierikzee gegaan. Bij zijn terugkeer staat als beroep onderwijzer. Op 2-5-1919 vertrekt hij naar Batavia, Nederlands Indië.
  • Phillippus Antonius Carolus Theodorus (13-2-1894 Nijmegen). Phillippus is dus geboren in de Lange Hezelstraat. Hij zal maar een paar jaar wonen op de Emmalaan: op 2-9-1910 vertrekt hij naar Amsterdam. Op 8-12-1920 komt hij weer te wonen op Emmalaan 5. Hij is dan afkomstig uit Batavia. Zijn beroep is “1e officier gouvernements Marine N. I.”

(Daarnaast woont van 2-3-1899 tot 23-4-1902 woont een nicht, Wilhelmina Knijff  (15-12-1880) bij hen op de Lange Hezelstraat).

In het Bevolkingsregister 1900 is zijn beroep “1n stations assistent`Spoorbeambte te SS”. De ‘1n’  stations assistent is er bij gevoegd wanneer het adres Lange Hezelstraat no 106 is vervangen door Emmalaan 5. De ‘1n’ is nauwelijks leesbaar en een benadering; in het register van 1910 staat “1e“.  In de opmerkingen staat E.C. 114, waarbij de 4 een vervanging lijkt te zijn. In het register van 1910 staat bovendien de datum 1-1-21: waarschijnlijk is de verandering naar Emmalaan 5 in het register 1900 ook van deze datum.

Emmalaan 10 (dan nog Emmalaan 50, Woningkaart 1920)
Emmalaan 10 (dan nog Emmalaan 50, Woningkaart 1920)

In de adresboeken 1908 t/m 1920 komt Knijff op Emmalaan 5 voor als spoorambtenaar. In het adresboek 1922 t/m 1928 is zijn beroep 1e stationsassistent N.S.. Soms komt hij in kranten voor. Zo is hij in 1918 is hij adjunct stationschef (PGNC 7/8/1918) en onderstationschef De Gelderlander 6/9/1921).

In het adresboek 1932 t/m 1938 staat geen beroep meer vermeld.

Zijn zoon Phillippus komt in 1922 tevens voor op Emmalaan 5, als 1e off. gouv. Marine N. Ind. (Algemeen adresboek van de stad Nijmegen en omliggende dorpen 1922). In de boeken 1924 en 1926 niet, maar in 1928 weer wel. Hij is dan “gezagh. gouv. mar. N.S.

In het Adresboek 1938 komt tevens P.G.H. Ritzer, machinist op dit adres voor.

Lammigje Knijff-Hellema overlijdt op 13-1-1941. Zij is dan 76 jaar (PGNC 14/1/1941).

Philippus Anthonius Knijff overlijdt op 23-8-1942. Hij is dan 82 jaar. (PGNC 29/8/1942)

Na de oorlog

Emmalaan 10, architect Oscar Leeuw, 1972 (Evert F. van der Grinten via F78194 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)
Emmalaan 10, architect Oscar Leeuw, 1972 (Evert F. van der Grinten via F78194 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)

In de adresboeken 1948 t/m 1963 zijn de volgende bewoners gevonden. Na 1963 is niet meer onderzocht:

mej. A.M. Hootsmanonderwijzeres1948, 1951, 1955, 1959 (dan mw ipv mj), 1963
mej. C.B.J. Hootsman1948, 1951, 1955, 1959  (dan mw ipv mj), 1963
C.N.J. Hootsman1948, 1951, 1955
mej. M.J.Fr. Hootsmanonderwijzeres1948
P. Diendergepensioneerd1948, 1951, 1955
E. Doetstijd. Hulpkommies belasting1948
A.A. de Rooskellner1951, 1955, 1959, 1963

Buren-borrel: ”

1942 – De 2 zonen Philippe & Tjepke worden mede-eigenaar ( zaten beide sinds 1920 in Indië, de één als marine officier de andere als leraar). Tjepke keert in1930 terug en koopt diverse grondpercelen in Hees en laat er woningen op bouwen.

1948 – verhuurd aan C.N. Bootsman

1966 – De Knijff’s verkopen aan Niesten die er gaat wonen 1985 – Niesten verkoopt aan Frans Aarts/Nellie Breed, die er gaan wonen. Hr Aarts is enkele jaren geleden overleden. Familie Knijff is dus van 1908 tot 1966 dus maar liefst 56 jaar eigenaar geweest! De nazaten Knijff vertrokken naar Den Haag en bezaten tot voor enkele jaren nog diverse panden in Hees.”

Lees ook:

Dubbel woonhuis van architect C.J. Ebing (Guido Gezellestraat 63), gebouwd in 1932 in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen), Emmalaan 7, 1955 (F88069 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Emmalaan 5 en 7, architect Ebing

1932

Dubbel woonhuis van architect C.J. Ebing (Guido Gezellestraat 63), gebouwd in 1932 in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen), Emmalaan 7, 1955 (F88069 RAN)
Dubbel woonhuis van architect C.J. Ebing (Guido Gezellestraat 63), gebouwd in 1932 in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen), Emmalaan 7, 1955 (F88069 RAN)

In 1932 ontwerpt de architect C.J. Ebing Dubbel (Guido Gezellestraat 63) een dubbel woonhuis, Emmalaan 5 en 7. Dit in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen). Horstink zal zelf op nummer 5 gaan wonen. Lamers is makelaar van beroep en verkoopt nummer 7 aan B. Kistemaker.

Bij het RAN is hier een foto uit 1955.

Plan v/e dubbel landhuis a/d Emmalaan te Nijmegen Kad bek Neerbosch B3650, datum tekening 12-5-1932 (D12.398217 Detail)
Plan v/e dubbel landhuis a/d Emmalaan te Nijmegen Kad bek Neerbosch B3650, datum tekening 12-5-1932 (D12.398217 Detail)

Emmalaan 5

NaamBeroepAdresboeken
W.J.M. HorstinkOnderwijzer1934, 1936, 1938, 1940
Wed. Th.E.A. Horstink geb. M. Hermsen 1936, 1938
Wed. M.W. Lamers, geb. J.J. Thijssen 1948, 1951, 1955
Horstink, wed. F.Th.J. geb. M.J.H. Lamers 1948, 1951, 1955, 1959, 1963, 1966, 1968
J.R.A. Lamers 1959
M.W.I.M. Horstink 1966
Gevonden namen en jaartallen in Adresboeken

Merk bij 1948 de weduwe Horstink-Lamers op. Mogelijk/waarschijnlijk waren de aanvragers Horstink en Lamers voor de bouwvergunning familie? Dit is nog niet verder onderzocht.

Emmalaan 7

Op 11-2-1933 plaatst Lamers de advertentie voor het in aanbouw zijnd Heerenhuis gelegen in de Emmastraat

advertentie 11/2/1933

Op 11-2-1933 plaatst Lamers de advertentie voor het in aanbouw zijnd Heerenhuis gelegen in de Emmastraat

Hieronder staan de gevonden bewoners weergegeven. Een aantal advertenties/krantenartikelen bieden daarbij verdere aanknopingspunten:

B. Kistemaker zal het huis tussen februari en juni 1933 hebben gekocht: Vanaf 3-6-1933 wordt mevrouw Kistemaker op Emmalaan 7 in advertenties van de “R.K. vereniging ter bescherming van meisjes, in Nederland”. (De Gelderlander 3/6/1933)

Diepenbroek, wed. F.B. geb. A.R.J. Vinke, oftewel Anna Regnera Joanna Vinke, weduwe van Ferdinand Bernard Diepenbroek, overlijdt op 23-7-1938 (rouwadvertentie De Gelderlander 23/7/1938)

In ieder geval is er ten aanzien van A.Th.A.K. Lange op 1-4-1939 een advertentie gevonden met Emmalaan 7 als adres (hij blijkt daarbij secretaris van de Nijmeegsche Zwemclub 1921 te zijn) (De Gelderlander 1/4/1939)

Gevonden in Adresboeken:

B. KistemakerHoofd R.K. bijz. school1934, 1936, 1938
Diepenbroek, wed. F.B. geb. A.R.J. Vinke 1934, 1936, 1938
A.Th.A.K. LangeScheik. Ing.1940
KI.D. de GrootReiziger1948
A.Ph. KrijffChemicus1951, 1955
J.P. TazelaarArb. Analist1959, 1963
Wed. P.J. van Bortel, geb. A.E. Weijkman 1959, 1963
P.J.H.M. Heijndaalpsycholoog1968


Familie Krijff

Op het terras achtertuin familie Krijff, van links naar rechts: Luco, Nienke, Jan, ma en pa, 5-8-1955 (foto beschikbaar gesteld door J. Krijff, copyright: J. Krijff)
Op het terras achtertuin familie Krijff, van links naar rechts: Luco, Nienke, Jan, ma en pa, 5-8-1955 (foto beschikbaar gesteld door J. Krijff, copyright: J. Krijff)

Jan Krijff stuurde de volgende reactie:

“Vanuit Delft komende heb ik op dit adres gewoond van 1951 tot en met 1956. Dit samen met mijn ouders , broer Luco en zusje Nienke. Mijn vader werkte bij Smit, Transfomatoren. In 1956 zijn wij vertrokken naar Bloemendaal. In Nijmegen zat ik op de freubel school bij Mej Boot op de Oranje Singel. Daarna op de3 Nutschool. In het begin met de tram naar school het laatste jaar met de fiets. Het was een rustig buurtje waar weinig op straat werd gespeeld. Erg veel kan ik mij niet herhinneren maar wel dat soldaten langs kwamen met grote melkbussen met snert. ook weet ik nog dat er geschaatst werd in de haven. Ik ben nog een paar keer teruggeweest in Nijmegen.”

En in een brief: “Wij hebben daar maar een korte periode gewoond en ik kan mij van het interieur niet veel herinneren. Volgens mij was er geen centrale verwarming en weet ik ook niet meer of er een badkamer was.

Een wandeling op de Prinsenlaan, die rechts afbuigt. Op de hoek is Prinsenlaan 18 (huidig nummer) te zien en nog een klein stukje Prinsenlaan 12 rechts daarvan. De weg links is de Patrijsstraat: daar is 1 van de nieuwbouwwoningen te zien (en vaag links daarvan een aantal andere nieuwbouwwoningen), 1955/1956; Foto beschikbaar gesteld door J. Krijff, copyright J. Krijff
Een wandeling op de Prinsenlaan, die rechts afbuigt. Op de hoek is Prinsenlaan 18 (huidig nummer) te zien en nog een klein stukje Prinsenlaan 12 rechts daarvan. De weg links is de Patrijsstraat: daar is 1 van de nieuwbouwwoningen te zien (en vaag links daarvan een aantal andere nieuwbouwwoningen), 1955/1956
(Foto beschikbaar gesteld door J. Krijff, copyright J. Krijff)

Er was nagenoeg geen contact met de buren, die naar ik herinner zeer Christelijk waren. Voor mijn vader was Nijmegen na Delft een soort thuis komen. Hij heeft zijn heel HBS tijd in Nijmegen gewoond en is daarna naar Utrecht vertrokken. Mijn moeder was een Arnhemse en vond Nijmegen maar niks. Zij was blij naar Bloemendaal te kunnen gaan.

Verder kan ik mij nog een paar namen van de Nut School (Lagere School) herinneren. Han Meijbergen van de margarine fabriek, Eric Nuver, zoon van de huisarts, Hansje Blokland die zijn vader fruitteler was (appels). De school was gelegen tegenover de winkel die Marklin treinen verkocht waar met Kerst een groot aantal mensen voor de ramen stonden. Wij hebben recent genoten van de documentaire over de Nijmeegse jongens van Lymborch in mijn tijd in Nijmegen nooit van gehoord.”

Klik op onderstaande foto’s voor een vergroting:

Achtertuin familie Krijff Emmalaan 7: grootvader Jan Joosten met kleinkinderen Krijff, 1955/1956 (ter beschikking gesteld door J. Krijff; copyright: J. Krijff)
Op het terras achtertuin familie Krijff, 5-8-1955 (ter beschikking gesteld door J. Krijff, copyright: J. Krijff)
1956: Mevr. Krijff-Joosten (links) en Mevr Bussemaker-Joosten (rechts); zussen van elkaar (ter beschikking gesteld door J. Krijff; Copyright: J. Krijff)
1956: Mevr. Krijff-Joosten (links) en Mevr Bussemaker-Joosten (rechts); zussen van elkaar (foto beschikbaar gesteld door J. Krijff; Copyright: J. Krijff)
Emmalaan 6: kinderen familie Krijff, zij woonden op Emmalaan 7. Op 6 woonde Mej. van Grondelle, akela bij Keizer Karel Padvinders, 1955 (foto beschikbaar gesteld door J. Krijff; Copyright: J. Krijff)
Emmalaan 6: kinderen familie Krijff, zij woonden op Emmalaan 7. Op 6 woonde Mej. van Grondelle, akela bij Keizer Karel Padvinders, 1955 (foto beschikbaar gesteld door J. Krijff; Copyright: J. Krijff)
Emmalaan 5 en 7 (September 2022, Google Streetview) architect Ebing
Emmalaan 5 en 7 (September 2022, Google Streetview) architect Ebing
Dubbel woonhuis van architect C.J. Ebing (Guido Gezellestraat 63), gebouwd in 1932 in opdracht van M.W. Lamers (Haps) en W.J.M. Horstink (Nijmegen), Emmalaan 7, 1955 (F88069 RAN)

Herinneringen aan Emmalaan 5 en 7?

← Terug

Bedankt voor je reactie. ✨

Emmalaan 9

Waarschijnlijk is de bouw van dit dubbel woonhuis de eerste bouwactiviteit nadat Villa Rica uit 1904, welke de laatste van…

Het voormalige St. Jozefklooster, Kerkstraat 65. In 1930 gebouwd naar ontwerp van architect Deur op het terrein van villa Andelshof voor de Priesters van het H. Hart. Hees Nijmegen
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Studiehuis St Jozef

1930, Kerkstraat 65-67, Gemeentelijk monument

Het voormalige St. Jozefklooster, Kerkstraat. In 1930 gebouwd naar ontwerp van architect Deur op het terrein van villa Andelshof voor de Priesters van het H. Hart.

Het voormalige St. Jozefklooster, Kerkstraat is oorspronkelijk gebouwd als Studiehuis voor de Priesters van het H. Hart. Het is In 1930 gebouwd naar ontwerp van architect Deur op het terrein van villa Andelshof. Rond 1970 is van het studiehuis een bejaardenoord voor kloosterlingen gemaakt, waarbij het de naam St. Jozefklooster kreeg.

Op 14-9-1929 vond de aanbesteding plaats. De laagste inschrijver, C.H.M. Arts te Nijmegen was de laagste inschrijver (f264.800). (PGNC 16/9/1929)

Priesters van het H. Hart

Leon Dehon

De oprichter van de Priesters van het H. Hart, oorspronkelijk Oblaten van het Hart van Jezus, was Leon Dehon (La Capelle, 14 maart 1843 — Brussel, 12 augustus 1925).

“De congregatie van de Priesters van het H. Hart werd in 1878 gesticht door kanunnik Leon Dehon, een man, die er een carrière en vermogen voor over had zijn roeping te volgen en die het klooster boven kerkelijke ereambten verkoos. “Jammer; hij had kardinaal kunnen worden”, aldus uitte er een Frans priester-socioloog zijn spijt over, dat Pater J.L. Dehon ooit zijn H.  Geloften had afgelegd. Een geleerde, zo mag hij gerust heten om zijn verschillende doctoraten, en toch toont hij zich soms oppervlakkig; innige vroomheid kenmerkte zijn leven, maar het hield hem niet terug van vergaderlokalen en verstrooiende reizen. Hij reisde de hele wereld rond; publiceerde daarbij boeken en artikelen; was paedagoog. Een veelzijdig iemand met honderd interessen, maar tenslotte slechts een enkel levensbelang: de vestiging van het Rijk van het H. Hart. Daar ligt het eenheidgevende princiep van dit overvolle leven. Uit dit ideaal kwamen ook zijn stichtingsplannen voort.” (De Gelderlander 25/5/1950)

Nederlandse provincie

In 1911 werd de afzonderlijke Nederlandse provincie van de Priesters van het H. Hart opgericht. In 1912 vond de oprichting van het Groot-Seminarie in Liesbosch plaats. Deze locatie is al gauw te klein. In 1922 werd als noodoplossing nog een vleugel aangebouwd. Daarom besloot de orde tot de oprichting van een 2e Groot Seminarie.

Nijmegen had daarbij de voorkeur: een klooster daar zou tevens woongelegenheid geven aan paters die aan de universiteit hun opleiding kregen. De aanbiedingen die de orde kreeg, voldeden echter niet. Daarom betrok de “Hoogeerwaarde Pater Provinciaal toch met enige universiteits-studenten een huis aan de “Berg-en-Dalseweg, vlakbij de St. Stephanuskerk. Achteraf lijkt het, alsof hij niet langer heeft willen wachten, al was niet alles naar wens”

Villa Andelshof

Villa Andelshof. Vóór 1930: deze foto is nog zonder het studiehuis, maar met het mooie park (F21623 RAN)
Villa Andelshof. Vóór 1930: deze foto is nog zonder het studiehuis, maar met het mooie park (F21623 RAN)

De kans kwam toen In 1928 mevrouw Rijckevorsel-van Kessel-Bonnike de villa Andelshof met grond en bijbehorende gebouwen wilde verkopen. Aanvankelijk betrokken de paters, broeders en theologiestudenten de villa en het koetshuis. Deze villa was rond 1885 gebouwd, het koetshuis rond 1889. Vooral het park moet erg mooi zijn geweest: “Oudere bewoners van Hees, die het oorspronkelijke “Andelshof” gekend hebben roemen er nog over. Trouwens, de kopers zelf wisten het te waarderen: zo drong een van hen er bij zijn eerste bezoek in het pasgekochte huis op aan, dat de nieuwe bouw, die gezet moest worden, zover mogelijk van de straat af zou komen: het park moet intact blijven.” Op grond van technische bezwaren heeft men deze raad niet opgevolgd: in het park werd grondig gerooid en einde 1929 begon men met de bouw van het tegenwoordige huis, dat op de villa aansloot.” (De Gelderlander 25/5/1950)

Het nieuwe Studiehuis

Het Studiehuis St. Jozef, rechts Huize Andelshof (van 1927 tot 1944 het klooster van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus), 1935 (F18910 RAN)
Het Studiehuis St. Jozef, rechts Huize Andelshof (van 1927 tot 1944 het klooster van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus), 1935 (F18910 RAN)

Priesters van het H. Hart.

… Dit missiehuis, dat gebouwd is naar de plannen van onzen stadgenoot den heer Ir. J.G. Deur, is reeds eenige maanden uitwendig voltooid, en is bestemd voor studiehuis (theologie) der E.E.P.P. priesters van het H. Hart (Liesbosch-Princenhage). De toekomstige missionarissen voltooien hier hun laatste studies voor het priesterschap. Deze missie congregatie heeft haar juvenaten te Bergen op Zoom en te Bakel bij Helmond- dat laatste studiehuis is toegewijd aan Christus-Koning.

Het nieuw missie-studiehuis te Hees is gebouwd op het vroegere goed Andelshof van de familie van Rijckevorsel van Kessel “ (De Gelderlander 24/2/1931)

“Na een jaar konden de theologie-studenten met hun paters professoren het nieuwe klooster betrekken, en liep dus het aantal bewoners van het Groot-Seminarie te Liesbosch naar wens in voldoende mate terug. De zes jaren hogere studie, die de toekomstige priester moet maken, waren voortaan zo gesplitst, dat de tweejarige philosophie-cursus en het eerste jaar theologie in Lieshout gevolgd werden en de resterende drie jaar in Nijmegen.

Hier ontleende het oude “Andelshof” voortaan zijn sfeer en karakter van regelmaat van het Scholasticaatsleven. Een leven, dat door de buitenstaander gewaardeerd mag worden naar wandelende fraters of een feestelijk klinkende bel, maar dat voor de insider is opgebouwd uit een harmonisch geheel van gebed, studie en ontspanning, totaal ingesteld op het feitelijk berieken van het bestreefde doel: het H. Priesterschap.” (De Gelderlander 25/5/1950)”

Oorlog

Het door wegtrekkende Duitsers in brand gestoken Huize Andelshof rechts, en links het Studiehuis St. Jozef, van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus, 1944 (F19110 RAN)
Het door wegtrekkende Duitsers in brand gestoken Huize Andelshof rechts, en links het Studiehuis St. Jozef, van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus, 1944 (F19110 RAN)
Het door wegtrekkende Duitsers in brand gestoken Huize Andelshof rechts, en links het Studiehuis St. Jozef, van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus, 1944 (F19110 RAN) Het door wegtrekkende Duitsers in brand gestoken Huize Andelshof rechts, en links het Studiehuis St. Jozef, van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus, 1944 (F19110 RAN)

In 1942 vorderden de Duitsers het studiehuis, inclusief inventaris. De paters ging verder met haar opleiding in 5 “fililiaal-huizen”, meestal uitgewoonde villa’s. Toen de Duitsers zich in september 1944 terugtrokken, staken zij het hoofdgebouw en de villa in brand. Het hoofdgebouw kon behouden blijven, de villa niet. De inventaris was door de Duitsers meegenomen.

Na de bevrijding was het studiehuis gevorderderd door Engelse en Canadese militairen. “…Veel goeds is er niet van te zeggen. Het gebouw is sinds de bevrijding meer uitgewoond dan anders in een zeer groot aantal jaren.” (De Gelderlander 11/7/1945)

Herstel

Na de oorlog begon de congregatie met het herstel. Daarbij werd tevens besloten een nieuwe kapel te laten bouwen: er was behoefte aan een grotere kapel, zodat plechtige gelegenheden beter kon worden opgeluisterd. Daarnaast kon de oude kapel worden ingericht als woonruimte. Deze kapel uit 1950 is eveneens van de hand van architect Deur (Architectenbureau Ir. Deur- Ir. Pouderoyen).

St. Jozefklooster

Door ontkerkelijking daalde het aantal studenten en kloosterlingen. Daarop besloot de congregatie rond 1970 om van het studiehuis een bejaardenoord voor kloosterlingen te maken. Deze was bestemd voor de Priesters van het Heilig Hart en voor de Zusters van de H. Carolus Borromeus. De naam werd veranderd in St. Jozefklooster.

Verder

Het in renovatie zijnde Klooster van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus, voorheen het Studiehuis St. Jozef. Hier een gedeelte van de achterzijde, rechts is zichtbaar de nieuwbouw van het Klooster, 1987 (foto Anton van Roekel, CC-BY-SA via F18913 RAN)
Het in renovatie zijnde Klooster van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus, voorheen het Studiehuis St. Jozef. Hier een gedeelte van de achterzijde, rechts is zichtbaar de nieuwbouw van het Klooster, 1987 (foto Anton van Roekel, CC-BY-SA via F18913 RAN)

Het koetshuis is vanaf 1968 in gebruik als peuterspeelzaal. Aanvankelijk als de Kleuterhof, later als de Vlindertuin.

De renovatie eind jaren 80 werd uitgevoerd door Pouderoyen, de opvolger van architectenbureau Deur-Pouderoyen. Daarbij vond herindeling van het hoofdgebouw plaats en werd de interieurafwerking vernieuwd. De kapel uit de jaren 50 is in 1986 gesloopt . Hier staan nu een gebouw met kapelruimte en ontvangstzaal en daarnaast een aantal wooneenheden.

De kapel van Studiehuis St. Jozef, 1935 (F50619 RAN)
De kapel van Studiehuis St. Jozef, 1935 (F50619 RAN)
Duitse militair op wacht voor wachthuisje voor studiehuis St. Jozef, 1942 (F56079 RAN)
Duitse militair op wacht voor wachthuisje voor studiehuis St. Jozef, 1942 (F56079 RAN)

Bronnen en meer lezen:

Kapel studiehuis “St. Jozef” te Hees wordt geconsacreerd, De Gelderlander 25/5/1950

Ambitiedocument St. Jozefklooster 21 september 2021


Historie van Hotel Heeslust

Waar tegenwoordig woningen staan, aan de Korte Bredestraat tegenover de kerk, was jarenlang een belangrijk middelpunt van het dorpsleven van…

In 1915 nam de afdeling Nijmegen van de Nederlandse Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde het initiatief tot oprichting van een winterschool voor jonge tuinders. In 1920 werd deze Rijks Winter Tuinbouwschool in gebruik genomen. Het gebouw werd in de jaren zeventig van de vorige eeuw afgebroken, Voorstadslaan 327, afgbroken, 1920-1930 (GN9490 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Tuinbouw-Winterschool, later Rijks Middelbare Tuinbouwschool architect Weve

1920 Voorstadslaan 327 – afgebroken, Hees

In 1915 nam de afdeling Nijmegen van de Nederlandse Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde het initiatief tot oprichting van een winterschool voor jonge tuinders. In 1920 werd deze Rijks Winter Tuinbouwschool in gebruik genomen. Het gebouw werd in de jaren zeventig van de vorige eeuw afgebroken, Voorstadslaan 327, afgbroken, 1920-1930 (GN9490 RAN)
In 1915 nam de afdeling Nijmegen van de Nederlandse Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde het initiatief tot oprichting van een winterschool voor jonge tuinders. In 1920 werd deze Rijks Winter Tuinbouwschool in gebruik genomen. Het gebouw werd in de jaren zeventig van de vorige eeuw afgebroken, Voorstadslaan 327, afgbroken, 1920-1930 (GN9490 RAN)

“Tuinbouw-Winterschool.

Men kan een inrichting van algemeen nut, b.v. een school, waaraan behoefte is gevoeld en waarvan het onderwijs velen den weg zal wijzen naar hun plaats in de maatschappijk, op verschillende wijzen openen. De nuchterste is, dat men in den besloten kring van leeraren, leerlingen en schooltoezicht letterlijk de deur opent en haar direct daarna weer potdicht sluit; dat men dan de wijsheidskraan opendraait en… dan is de zaak in orde. Het groote publiek zal wel bemerken, dat de machine draait.

Men kan ook anders doen en in zijn vreugde, dat er iets tot stand is gekomen, waarnaar al lang verlangend werd uitgezien en dat een zegen voor velen zal zijn, het publiek, welks belang hier behartigd zal worden deelgenoot maken van zijn voldoening over het bereikte.

De eerste weg is, meenen wij, gevolgd bij de opening der Handelsdagschool, maar de Commissie van Toezicht en de Directeur van de Rijks-Tuinbouwwinterschool aan de Voorstadslaan onder Heers, hebben aan de laatstbedoelde methode voorkeur gegeven.

Wij althans werden uitgenoodigd tot “bijwoning der officiëele overdracht van de Tuinbouw-Winterschool te Nijmegen door de Gemeente aan het Rijk”.

Met graagte hebben wij aan die uitnoodiging voldaan, omdat wij overtuigd zijn van het groote belang van deze nieuwe inrichting voor een streek, waarin de tuinbouw in al zijn onderdeelen telkens meer beoefenaars vindt en een welvaartsbron belooft te worden voor honderden in deze gemeente en haar wijden omtrek.

De plechtigheid, die gisteren plaats had, was in den grond der zaak niet de opening der school als inrichting van onderwijs. Immers de lessen zijn reeds in 1919 begonnen, maar werden, zoolang de school, het gebouw, niet gereed was, gegeven in een lokaal van de Kweekschool voor Onderwijzers.

Nu echter de nieuwe school aan de Voorstadslaan gereed is, moest de overdracht van het door de gemeente opgerichte gebouw met de daarbij behoordende 2 H.A. tuingrond aan het Rijk worden overgedragen en het was de wensch van den Minister van L., N. en H., dat dit met zekere plechtigheid gebeurde.

Een uitgezocht gezelschap kwam dan ook op het aangegeven uur in de school bijeen: de Directeur-Generaal van Landbouw, de heer v. Heek, als vertegenwoordiger van den Minister; de Commissaris der Koningin in Gelderland met leden van Gedeputeerde Staten; de Burgemeester en Wethouders van Nijmegen met den Secretaris en eenige raadsleden; de Inspecteur van het Landbouwonderwijs, Dr. v.d. Zande; Directeur en leeraren van de school; de Commissie van Toezicht, waarvan echter de voorzitter buitenlands was; vertegenwoordigers van de Vereeniging Proef- en Schooltuin en van de Verschillende takken van tuinbouw uit dezen omtrek; en een groot aantal genoodigden die geacht werden de nieuwe inrichting een goed hart toe te dragen.

Na een vriendelijk en hartelijk welkomstwoord van den heer J.A.H. Steinweg, secretaris van de Commissie van Toezicht, die bij afwezigheid van den voorzitter, den heer K. de Jong Mzn., de genoodigden ontving, voerde allereerst de Burgemeester van Nijmegen het woord. Spr. gaf in ’t kort een overzicht van de besprekingen en onderhandelingen, die aan de aanwijzing van Nijmegen als plaats van vestiging eener Rijkstuinbouwwinterschool en de oprichting van het nu voltooide gebouw zijn voorafgegaan en getuigde daarbij van de groote belangstelling van B. en W. en van den Gemeenteraad voor een inrichting als deze, die, naar spr. hoopte, veel zal kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van het tuinbouwbedrijf, dat in deze gemeente en haar omtrek reeds zulk een vlucht heeft genomen. Spr. verzekerde, dat al het mogelijke was gedaan om het gebouw aan het doel der oprichting te doen beantwoorden, waartoe de Wethouder v.d. Waarden en de Directeur van Gemeentewerken verschillende plaatsen hadden bezocht. Het resultaat van dat onderzoek is neergelegd in tekening en bestek van den heer Weve en de uitvoering daarvan is opgedragen aan den heer Offermans als aannemer. Spr. verzocht den heer Directeur-Generaal van Landbouw als vertegenwoodiger der Regeering het gebouw over te nemen, dat de gemeente in bruikleen aanbiedt.

Gaarne voldoet de heer Van Hoek aan dit verzoek namens den Minister van L., N. en H. waar de wetenschappelijke grondslagen zullen worden gelegd voor een verbeterde beoefening dezen tak van nijverheid. In den oorlogstijd hebben land- en tuinbouw evenals vele andere takken van bestaan geleden en de toekomst is nog verre van helder. Om vergrooting en verbetering der productie te verkrijgen en oude afzetgebieden te herwinnen en nieuwe daarbij te verwerven, is groote inspanning noodig en moet er hard gewerkt worden. De reeds lang bestaande Wintertuinbouwcursussen hebben al veel goeds gedaan, maar wat de toekomstige bedrijfsleiders noodig hebben, konden deze niet geven. De Nijmeegsche afdeeling van de Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde heeft dat ingezien. Zij heeft aangeklopt bij de gemeente Nijmegen en daar een open oor gevonden, want ook zij besefte het belang van een Middelbare onderwijsinrichting op tuinbouwgebied, en de gemeente vond op haar beurt gehoor bij den Minister. Sedert de school te Tiel tot een Landbouwschool was veranderd hadden alleen de beide Hollanden tuinbouwwinterscholen en bij uitbreiding van dat aantal, was Nijmegen de aangewezen plaats. De kweekers hadden het bedrijf reeds door eigen kracht op een hoog peil gebracht en de ontwikkeling van den tuinbouw in dezen omtrek was heel sterk. Had de omtrek van Nijmegen in 1895 reeds 4500 H.A. voor fruitteelt in gebruik, in 1919 was dat gestegen tot 6900 H.A., terwijl zoo goed als overal onderplanting was ingevoerd. In 1895 werd voor de groenteteelt zoo goed als geen plat glas gebruikt; in 1906 besloeg het platte glas een oppervlakte van 45100 vierk. Meter en in 1912 (het laatste jaar waarvan officiciëele cijfers bekend zijn) besloeg het platte glas 95200 vierk. Meters; zeker is het na dien tijd nog toegenomen. Wat de bloemisterij aangaat kan deze streek met Aalsmeer en Boskoop wedijveren, al heeft ook elk van deze drie centra zijn bijzondere cultures. Uit alles blijkt, dat een middelbare tuinbouwschool hier op haar plaats is.

In 1919 is de school begonnen in de Kweekschool voor Onderwijzers. Aanvankelijk werd alleen aandacht geschonken aan fruitteelt, groenteteelt en bloemisterij, maar toen bij de Regeering gewezen werd op het belang van onderwijs in bloembinden en -schikken en tuinarchitectuur werd er besloten deze vakken aan het programma van deze school als proef toe te voegen en zoo is Nijmegen de eerste plaats, waar daarin onderwijs wordt gegeven. Van groot belang voor de school en voor de omgeving is de proef- en schooltuin, die onder toezicht staat van de Vereeniging “Proef- en Schooltuin voor Nijmegen en Omstreken”. Die tuin, waarvoor de gemeente 2 H.A. beschikbaar stelde, is allereerst schooltuin voor de leerlingen, verder het terrein voor practische werkzaamheid en zoo ook leerschool voor de kweekers, ten slotte is hij een gelegenheid voor het nemen van proeven met minder bekende gewassen, nieuwe behandelingswijzen en onderzoekingen of eenig gewas hier gedijt. Natuurlijk werkt zulk een tuin met verlies, het Rijk zal door subsidie het tekort helpen aanvullen en het is te verwachten, dat ook de Provincie, die reeds van haar belangstelling getuigde, ook hierin niet zal achterblijven: het geldt hier ook een provinciaal belang.

Achtereenvolgens brengt spr. aan de gemeente Nijmegen voor de offers, die zij bracht en de ruime opvatting van het belang der school; aan den bouwmeester voor de plannen voor het gebouw en de uitwerking daarvan; aan de Commissie van Toezicht, waarvan velen in andere functie reeds zooveel deden en van wie nog zooveel verwacht wordt; aan de Vereeniging Proef- en Schooltuin en vooral aan haar Voorzitter, den heer K. de Jong Mzn. Spr. richt nog een woord tot den Inspecteur van het Landbouwonderwijs, den heer van der Zande, tot Directeur en leeraren en tot de leerlingen. Met de beste wenschen voor den bloei der school en haar zegenrijke werking, aanvaardt spr. het nieuwe gebouw.

De Commissaris der Koningin in Gelderland, Jhr. Mr. v. Citters, verzekert de aanwezigen van de groote belangstelling van het provinciaal bestuur in deze school, getuige o.a. de aanwezigheid van heeren Gedeputeerde Staten. Spr. is overtuigd, dat dit en gelukkige dag moest zijn voor den heer Directeur-Generaal van Landbouw, voor de gemeente Nijmegen, maar vooral ook voor den Burgemeester van Nijmegen, onder wiens veeljarig bestuur al zóóveel goeds tot stand is gekomen, dat Nijmegen een bijzondere plaats inneemt onder de steden van ons vaderland. Wel doorleeft de tuinbouw een moeilijken tijd en er is wat optimisme noodig om aan de moeilijkheden het hoofd te kunnen bieden, want de tuinbouw moet leven van export en de export vindt overal hinderpalen. Er is heel wat zorg noodig om den tuinbouw op de been te houden en dat kan naar sprekers meening geschieden, als land- en tuinbouw elkaar steunen en samenwerken. Spr. besluit met de hoop, dat de nieuwe onderwijsinrichting een goeden naam zal krijgen en houden, maar vooral, dat de leerlingen dien naam zullen steunen. Als het een eer wordt te zijn opgeleid aan deze school, dan zal dat een zegen zijn voor Nijmegen en voor het heele gewest.

De heer Valeton, secretaris van de Tuinbouwraad, getuigt van zijn belangstelling voor hetgeen hier bereikt is. Spr. weet, dat de geschiedenis van den tuinbouw, hier vooral, is een aaneenschakeling van pogen en proberen; ondanks tegenslagen heeft men ’t hier niet opgegeven; deze omtrek telt stoere werkers en mannen van volharding en spr. vertrouwt, dat de praktische tuinbouwers dankbaar zullen zijn, dat deze inrichting hier is verrezen en dat zij het hunne zullen doen om Directeur en leeraaren en daardoor de school te steunen, die ook voor hen een steun kan zijn.

Namens de afdeeling Nijmegen van de Maatschappij van Tuinbouw en Plantkunde spreekt de heer Lodder. Spr. gaat de voorgeschiedenis van de oprichting na en memoreert, dat reeds in 1915 door den heer Monhemius het denkbeeld van de oprichting eener school als deze werd opgeworpen; hoe een Commissie uit de afdeeling, bestaande uit de heer Monhemius, Leenders en spr., met den heer v.d. Veen (nu Directeur) en met het gemeentebestuur van Nijmegen overlegde en hoe van alle zijden het denkbeeeld met ingenomenheid werd begroet. Spr. brengt dank en hulde aan allen, die tot de oprichting hebben meegewerkt en uit de beste wenschen voor de school en haar personeel.

De heer R. v.d. Veen, Directeur der School en Rijkstuinbouwconsulent voor het zuidelijk gedeelte van ons land, wijst op de verschillende vormen van tuinbouwondewij: het hooger onderwijs van Wageningen, het lagere van de wintercursussen en het tusschenliggende middelbare, dat nu ook hier gegeven staat te worden. De wintercursussen zijn al een kleine 20 jaar oud en hebben veel nut gesticht, maar voor patroons, bedrijfsleiders en buitenlandsche handelaren is meer noodig dan zulk een cursus kan geven. De Middelbare School bepaalt zich niet tot avondlessen, maar geeft het onderwijs overdag en breidt de lijst van onderwijsvakken uit. Maar dat onderwijs regelt zich naar de streek, waar de school gevestigd is; zoo staat te Aalsmeer de bloemisterij, te Lisse de bloembollenteelt, te Boskoop de boomkweekerij voorop. Hier echter kan de zaak veelzijdiger worden opgevat, dank zij de veelvuldigheid der onderdeelen van het tuinbouwvak. Want den streek is een belangrijk centrum, waar fruitteelt en groenteteelt extensief en intensief worden beoefend ook naar de meest moderne methoden. Spr. brengt op zijn beurt hulde aan allen, die tot de totstandkoming der school hebben meegewerkt, vooral ook aan het gemeentebestuur van Nijmegen en geeft ook namen de leeraren de verzekering, dat allen, die aan de school verbonden zijn, het hunne zullen doen om haar tot bloei te brengen.

De plechtigheid was hiermee ten einde en namens den heer K. de Jong Mzn. Bood de heer Steinweg den genoodigden den eerewijn aan, waarna de Directeur de aanwezigen uitnoodigde tot een rondwandeling door de school en over de terreinen.

Het gebouw mag er zijn; de lokalen zien er keurig uit, de inrichting er van bewijst dat er advies is gegeven door mannen van de praktijk. Voorloopig is er zeker ruimte genoeg, maar mocht, zooals ook wij hopen, de toeloop van leerlingen sterker, zeer sterk zelfs, worden, dan zou het kunnen zijn, dat de behoefte werd gevoeld aan een ruimer lokaal dat- om een dik woord te gebruiken- als aula dienst zou kunnen doen. De ontvangst van gisterenmiddag had plaats in de met planten getooide hal.

In den tuin keur van planten en kruiden en bloemen en struiken en platte bakken en een ruime flinke kweekkas voor druiven, perziken en wat de tijd en de cultuur eischen.

Voor volledigheid vermelden wij ten slotte nog, dat de bouw plaats had onder leiding van den heer Offermans; dat voor de centrale verwarming en ventilatie werd gezorgd door P.H. Lamers te Hees; voor het schilderwerk door B. Fooy te Hees; voor de electrische installatie door P. Megens te Nijmegen; voor het stucadoorswerk door Otten te Nijmegen en dat de keurig afgewerkte schoolbanken werden geleverd door de fabriek van schoolbanken van den heer Kooymans te Wijchen.” (PGNC 6/10/1920)

Park Leeuwenstein

Het Park Leeuwenstein was vroeger de tuin van Villa Leeuwenstein. Het lijkt wat verborgen te liggen door de bebouwing van de Marialaan en de Bosduifstraat. Dat het park mogelijk wat onbekend is, is onterecht: er staan veel verschillende bomen, waaronder bijzondere soorten.

Koetshuis Park Leeuwenstein

De woning is oorspronkelijk in 1864 gebouwd als koetshuis door de familie Metz-van Holst.

Huize Insulinde met tuin, Voorstadslaan, 1935-1940 (F5537 RAN) Hees
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Van Welgelegen en Villa Carré naar Huize Insulinde

Villa Carré, Voorstadslaan, 1910 (F5532 RAN)
Villa Carré, Voorstadslaan, 1910 (F5532 RAN)

Waar tegenwoordig het ouderencomplex Insulinde op de hoek van de Voorstadslaan en Schependom staat, stond daarvoor Huize Insulinde, oorspronkelijk opgericht als opvanghuis voor oud-Indië gangers. Daarvóór had het een beroemde bewoner: circusdirecteur Oscar Carré.

Welgelegen/Villa Carré

Rond 1860 werd in de buurt van de hoek Voorstadslaan en Schependomlaan de Villa Welgelegen gebouwd (Bron: Noviomagus). Op 21/9/1870 koopt Conraad van Erpers Rooijaards de villa Welgegelen van Cornelis van Sonsbeek: ““Het buitenverblijf, genaamd “Welgelegen” te Hees, gemeente Nijmegen gelegen, bestaande ene(?) heerenhuis, koetshuis en stal, erf en tuin, voorkomende op den perceelsgewijze kadastralen legger van Neerbosch in Sectie B Nommers 58(?) huis en erf, groot vier aren drie en dertig centiaren/43 tuin, groot een hectare negen aren zeven en zestig centiaren.” Hij betaalt hiervoor 16.000 gulden. Van Erpers Rooijaard is dan “zonder beroep”.

De verkoper Cornelis van Sonsbeek had zelf de villa het jaar daarvoor, op 1 september 1869, gekocht. (Actenr 1386, Archiefnr 440, Inventarisnr 67).

De familie Rooyaards woonde hier 40 jaar (Noviomagus. Daarna woonde er een gepensioneerd kolonel Roloff (Noviomagus en Hees bij Nijmegen.).

Villa Carré

Een replica met foto's van de verschillende onderdelen van het Koninklijk Nederlands Circus O.Carré: Villa Carré Hees, Farm in Hees, Magazijn en werkstellen Hees en het Circus Amsterdam met interieur dat in 1887 werd gebouwd, 1887-1900 (1000.2539 RAN)
Een replica met foto’s van de verschillende onderdelen van het Koninklijk Nederlands Circus O.Carré: Villa Carré Hees, Farm in Hees, Magazijn en werkstellen Hees en het Circus Amsterdam met interieur dat in 1887 werd gebouwd, 1887-1900 (1000.2539 RAN)

Daarna kocht de beroemde circusdirecteur Oscar Carré het landgoed op 2-9-1901. Wilhelm Roloff was intussen, op 23-11-1900, overleden (Archiefnr 450, Inventarisnr 182, Actenr 7107).

Hij gebruikt het landgoed als winterverblijf. In ieder geval wordt er begin 1903 al gerefereerd naar Villa “Carré” (of Nero terug is gevonden, is niet bekend). Voorstellingen worden er echter niet gegeven, blijkt uit een artikel uit 1904:

Villa "Carre", advertentie verdwenen hond (De Gelderlander 1-1-1903)
Villa “Carre”, advertentie verdwenen hond (De Gelderlander 1-1-1903)

Kon. Nederl. Circus Oscar Carré.

De heer Oscar Carré, die zooals men weet eigenaar is van eene fraaie villa te Hees, heeft na een verblijf vol succes te Bremen, alhier zijn winterkwartieren betrokken. Tengevolge van een veranderde wijze van exploitatie- er is n.l. dit jaar niet meer gereisd met de houten tenten, doch met de in enkele uren verplaatsbare linnen dito’s, waarmee veel meer plaatsen kunnen worden bezocht dan vroeger het geval was – rust het circus gedurende den winter uit om in het voorjaar opnieuw zijne reizen door Europa te hervatten. Met het oog hierop is te Hees door den heer Carré een uitgebreid terrein gekocht, waarop een groot houten gebouw is verrezen, dat dient tot stalling der paarden en tot berging van het materiaal. Daaraan is verbonden een manége voor de dresseur der paarden, welk vermoeiend werk geen enkelen dag mag stilstaan. Slechts het stalpersoneel is in dienst gebleven, alle artiesten zijn thans elders werkzaam. De heer Albert Carré, de als schoolrijder en dressuur zoo terecht hoog geroemde zoon van den directeur, treedt deze winter op in het circus Schumann te Berlijn.

Men heeft het gerucht verspreid dat de heer Carré gedurende den winter te Hees voorstellingen zou geven. Niets is minder waar, hetgeen uit bovenstaande duidelijk blijkt.” (PGNC 19/11/1904)

Hij zou er zijn laatste levensjaren doorbrengen, om in 1911 te overlijden. Daarna bleef zijn vrouw Elisa Maud Adams samen met zijn dochter Wilhelmina tot 1919 in de villa wonen.

Huize Insulinde

Huize Insulinde.
Tehuis voor oud-indisch militairen, Voorstadslaan 274, 1935 (F5557 RAN)
Huize Insulinde. Tehuis voor oud-indisch militairen, Voorstadslaan 274, 1935 (F5557 RAN)

In 1918 kocht de ‘Stichting Verblijf van de Oud-Indische Militairen’ de villa aan. De stichting had als doel het “oprichten en het exploiteeren van een verblijf voor den Oud-Indische Militair, tevens een Doorgangs- tevens Kosthuis, waarin gevestigd een Arbeidsbeurs en een Voorschotbank, daarmede hoofdzakelijk beoogde van een algemeen maatschappelijk belang.”

Arie van Boxtel

Registratie van Arie van Boxtel, Nationaal Archief, Stamboek
Stamboeken Bronbeek, Den Haag, folio 117; 549
Registratie van Arie van Boxtel, Nationaal Archief, Stamboek Stamboeken Bronbeek, Den Haag, folio 117; 549

De oprichter was Arie van Boxtel (1876-1954). Hij was als 13-jarige het Indische ingegaan en was op dat moment onderluitenant. (IndischHistorisch.nl). Aanvankelijk opende de Stichting het voormalige Hotel de Doelen op de Varkensmarkt. Er was voor Nijmegen gekozen, omdat hier het opleidingscentrum van de KNIL was. Daarbij was de Varkensmarkt geschikt, omdat deze niet al te ver van de kazerne af lag. Hier ving de stichting gerepatrieerde en gepensioneerde KNIL-militairen en hun gezinnen op. Veel oud-soldaten en lagere officieren hadden slechts een beperkt pensioen opgebouwd. Voor vrijgezellen of degenen die invalide waren geraakt was Huize Bronbeek opgericht. Huize Insulinde bood echter plaats voor militairen met hun gezin.

1931 opening Huize Insulinde

In 1931 werd het tehuis na een verbouwing geopend. Daarbij kreeg de villa de naam Huize Insulinde. Er was plaats voor vijfenvijftig inwoners. Duizenden bewoners hebben hier kortere of langere tijd gewoond.

Bouwtekening van Huize Insulinde, gebouwd op de plek van de voormalige villa Welgelegen. Deze villa werd rond 1860 gebouwd voor de oud kolonel Rooijaards. In 1900 werd het pand aangekocht door circuseigenaar Oscar Carré, die de villa omdoopte in Villa Carré. In 1931 verwierf de Stichting Verblijf Oud-Indisch Militairen het pand en werd het Huize Insulinde tot in 1973 de sloop volgde, 1930-1940 (F63555 RAN)
Bouwtekening van Huize Insulinde, gebouwd op de plek van de voormalige villa Welgelegen. Deze villa werd rond 1860 gebouwd voor de oud kolonel Rooijaards. In 1900 werd het pand aangekocht door circuseigenaar Oscar Carré, die de villa omdoopte in Villa Carré. In 1931 verwierf de Stichting Verblijf Oud-Indisch Militairen het pand en werd het Huize Insulinde tot in 1973 de sloop volgde, 1930-1940 (F63555 RAN)

In de Tweede Wereldoorlog vorderden de Duitsers Insulinde. Van 1944 tot 1946 verbleven hier daarna geallieerde soldaten. “Van de inventaris was niet veel overgebleven en het interieur was danig beschadigd” (bijschrift F92929 RAN).

Na de oorlog en de Indonesische onafhankelijkheid kwamen ook burgers in Insulinde terecht. In de loop der jaren kwamen steeds meer “gewone” burgers in het Huis: er kwamen immers geen repatrianten meer en er was sprake van vergrijzing.

“De stichting bleef lange tijd afhankelijk van giften en pensiongelden totdat de komst van AOW en de bejaardenzorg gestalte kreeg.” (bijschrift F92929 RAN); de AOW ging in 1956 in (wikipedia).

In 1969 ging Insulinde op in de Stichting bejaardenhuizen Nijmegen.

Op de foto staat een groep bewoners op het bordes voor de villa Insulinde, 1948 (F92929 RAN)
Op de foto staat een groep bewoners op het bordes voor de villa Insulinde, 1948 (F92929 RAN)

Zie hieronder voor een uitgebreid verslag van de opening in oktober 1931.

1970: Sloop en Bejaardencomplex

In 1970 werd de gesloopt en op deze plek kwam het bejaardencomplex Insulinde. Daarbij waren de laatste bewoners van Insulinde ondergebracht in Nieuw Maldenborgh in Hatert.  Het hek rond de tuin bleef echter behouden en hier is ook de naam Insulinde te lezen.

Bij de opening van het Huis voor Oud-Indisch Militairen

De Gelderlander bij de opening in oktober 1931: “Huis voor oud indisch militairen

“Voor Oud-Indisch Militairen.

De Opening der Nieuwe Stichting.

Een rustig, gezond verblijf te Hees bij Nijmegen.

Hedenmiddag werd officieel geopend de nieuwe stichting: Verblijf voor den Oud-Indisch Militair, gevestigd in de voormalige villa Carré aan de Voorstadslaan onder Hees, tegenover het pleintje waar vroeger de traditionele “Dikke Boom” in den weg stond.

Wie zich Hees nog denkt als voor vijftien jaar terug, stelt zich de stichting voor te midden van een landelijke omgeving van tuinen en boomgaarden, van stadsboerderijtjes en lange landelijke wegen.

Hees is hier stadskwartier geworden, dank zij een lange lintbouw, welke voorstad met middenstad verbindt.

Huize Insulinde met tuin, Voorstadslaan, 1935-1940 (F5537 RAN) Hees
Huize Insulinde met tuin, Voorstadslaan, 1935-1940 (F5537 RAN)

En het nieuwe Verblijf voor de Oud-Indisch Militair, op den driesprong Breedestraat-Heeschelaan, zou ook inderdaad in het voortadsbedrijf gestaan hebben als het niet zóó landelijk weggelegen was in een grooten, schaduwrijken tuin, welke door de tuinarchitecten der firma Gerretsen en Valeton (Martin en Zonen) nog voornamer aanzien kreeg door den aanleg van een uitgestrekt gazon voor het grijze gebouw.

Dat rijst er nu kloek en strak op den achtergrond- een afbeelding op onze fotopagina geeft eenige indruk van dit massieve huis, dat binnen een gezellig home is voor de honderden Oud-Indische gasten, die uit den Oost of den West naar het vaderland terugkeeren en in afwachting van een vast tehuis het Verblijf in Hees als eerste en op-hun-gemak stemmende Doorgang waardeeren naar vaste huisvesting.

Het verblijf is een uitstekende uitkijkpost voor hen, die uit de tropen komen, eigenlijk wildvreemd staan tegenover een milieu van andere levensgewoonten en opvattingen dan in Indië en die eerst willen acclimatiseeren, voor zich voor vast nergens neer te zetten.

En om dan de Stichting werkelijk aan haar doel te doen beantwoorden, moet zij het comfort bieden van goede huisvesting, gezellig verkeer en gezondheidsbevorderende verzorging van den inwendigen mensch, die zich physiek geheel moet kunnen restaureeren.

Aan dit alles is gedacht.

Trouwens den overgang van stad naar buiten van Oude Varkensmarkt naar Hees, was zoo wijd en zoo groot, dat er veel aan in- en uitwendige reorganisatie kon gedaan worden.

En met stuwkrachten als de heeren van Boxtel en Lucas en anderen daar achter- werd er ook veel gedaan en bereikt.

Wie den toestand van het oude Tehuis in het Vroegere Oude Doelen op de Oude Varkensmarkt kent en nu de nieuwe stichting betreedt, staat verbaasd en is vol bewonderende waardeering voor de mannen van het initiatief en de daad.

De gasten vinden er een goed home- met uitzicht naar alle kanten op een verfrisschende natuur.

De ingang tot het huis is- zoo op den eersten indruk- aan de achterzijde van het gebouw. Dat heeft het groote voordeel, dat de kamers en zalen beneden naar den kant van den hoofdweg een ongehinderd uitzicht hebben.

De entree is eenvoudig. Men komt door de rustige vestibule langs portiersloge, wachtkamer voor de arbeidsbeurs voor Oud-Indische militairen, vor wier rechten en belangen de heer A. van Boxtel steeds op de bres staat, in de kern van het Verblijf.

Een rustige, gezellige sfeer hangt er in leeszaal, ontspanningszaal en eetkamer. In soberen toon en toch harmonisch is iedere hoofdzaal gehouden.

De Oud-Indische gasten moeten zich hier thuis gevoelen in deze gezellige zalen, welke ook stemmig zijn ingericht met de parketvloeren, de cellotex plafonds en in warmen toon geschilderde wanden. De meubileering is niet luxueus, maar comfortabel. De drie hoofdzalen eet-, lees- en ontspanningszalen loopen als in elkaar en sluiten onmiddellijk aan op het restauratiebuffet, op de frissche keukens en provisiekamer. Tevens is hier nog een kantoor voor den directeur der Stichting, den heer Lucas, geprojecteerd.

Op de eerste verdieping, bereikbaar langs een makkelijken trap, zijn ingericht negen dubbele zit-slaapkamers voor gezinnen met of zonder kinderen.

Hygiënisch en comfortabel is ieder gezinsverblijf op zich zelf.

Het woonvertrek is eenvoudig maar aantrekkelijk gemeubileerd. De slaapkamer met opklapbare bedden en voorzien van vaste waschtafels met koud- en warmstroomend water, kan zoonoodig, wanneer de opgeklapte bedden als weggescholen staan achter de gordijnen, nog dienen als zitkamer.

Het tuigt van zuiver sociaal gevoel van de leiders der stichting, dat hier ook gedacht is aan de belangen van groote gezinnen, welke natuurlijk ook hier opname vinden.

De  Oost-Indische gasten vinden op hun étage een droogkamer, een strijkkamer, badkamers en douches en ook een waschgelegenheid, waar de Indische vrouwtjes, die gewoon zijn iederen dag haar waschje te doen, de gewoonte van eigen land niet vaarwel behoeven te zeggen.

De opzet was- en de leiding is naar best vermogen geslaagd- om de Indische gasten, in hun vaak moeilijke overgangstijd, in het nieuwe Tehuis geheel op hun gemak te stellen en hen niet te veel te laten gevoelen het gemis van zon en van gemak, dat de Tropen biedt.

Gaan wij nog een verdieping hooger, dan komen wij in het nieuw aangebouwd gedeelte van het oorspronkelijk buiten.

Deze bijbouw is economisch benut voor vrijgezellenverblijf. Hier zijn drie en twintig kamers ingericht voor alleenstaande personen. Deze kamers bieden hetzelfde comfort als die van de eerste verdieping. Ook hier zijn badkamers, bergkamers, droogkamers, enze doen, de gewoonte van eigen land niet vaarwel behoeven te zeggen.

De opzet was- en de leiding is naar best vermogen geslaagd- om de Indische gasten, in hun vaak moeilijke overgangstijd, in het nieuwe Tehuis geheel op hun gemak te stellen en hen niet te veel te laten gevoelen het gemis van zon en van gemak, dat de Tropen biedt.

Gaan wij nog een verdieping hooger, dan komen wij in het nieuw aangebouwd gedeelte van het oorspronkelijk buiten.

Deze bijbouw is economisch benut voor vrijgezellenverblijf. Hier zijn drie en twintig kamers ingericht voor alleenstaande personen. Deze kamers bieden hetzelfde comfort als die van de eerste verdieping. Ook hier zijn badkamers, bergkamers, droogkamers, enz.

De geheele indeeling is zoo, dat ieder op eigen kamer volkomen vrij is- een breede gang loopt langs alle afdeelingen boven en beneden, waar in het gebouw nog gezellige rusthoekjes zijn, bij wijze van kleine vestibule. Op de eerste verdieping is een overdekt balcon, waar herstellenden kunnen genieten van de frissche lucht.

Aan veiligheid is ook zorg besteed- door het aanbrengen van nooduitgangen in het groote gebouw, dat in ieder opzicht hygiënisch is ingericht.

Zoo is er o.m. een koker in huis van boven naar beneden, waardoor alle gebruikte goederen en ook wasch naar beneden gestransporteerd kan worden.

Naast het hoofdgebouw staat aan den rechtervleugel de directeurswoning van den heer Lucas, die langs een overdekte gang in de stichting kan komen.

Het geheel Verblijf is naar alle zijden door groen omgeven, op een eigendom van ruim een H.A. tuin en boschage, terwijl men van alle kamers op eerste en tweede verdieping een vrij uitzicht heeft op omringende tuinen en akkers, met op de achtergrond de stad Nijmegen.

Wij zeiden het reeds, dat dat meubileering van het huis eenvoudig is en toch gezellig. Meerdere vereenigingen en firma’s schonken hun aandeel aan de aankleeding van het home der Oud-Indische gasten.

Zoo trof het ons, dat de gangen een aangename afwisseling bieden door fraaie foto’s van Ned-Indië en zijn bevolking. Deze tweehonderd ingelijste Indische foto’s zijn een geschenk van de Vereeniging van Oud-Korporaals en Soldaten “Voorwaarts”.

Verder werden geschenken ontvangen van het korps der Koloniale Reserve een staande klok; van de vereeniging van oud- en actief diendende O.O. “Madjoe” een schrijfbureau met kantoorstoel voor directeurskamer; van de O.O.-vereeniging “Ons Aller Belang” een hangklok; van v. Bendegoms bouwbureau een hangklok; van den Bond van Ridders der Mil Willemsorde beneden den rang van officier een portret van wijlen Z. Exc. luit.-generaal J.B. van Heutsz; van de firma Pollmann een collectie muurborden; van het electronisch bureau de Hing twee electrische strijkijzers en 23 aschbakken; van de firma Vroom & Dreesman drie teekeningen Oud-Nijmegen; van de cartonnagefabriek J.P.A. Kilsdonk een partij stapeldoozen; van het advertentie- en reclamebureau “De Atlas” een brievenweg; van het Vreemdelingenverkeer Nijmegen Vooruit muurborden; van de firma Eekhoff aschbakken, kalender en een stapel houtblokken voor de haard, welke het zoo sierlijk en gezellig doet in de ontspanningszaal.

Verschillende firma’s werkten met den bekwamen architect, den heer Willem Gerretsen uit Arnhem, mede aan de verbouwing en voltooiing van dit nieuwe gebouw.

Bendegoms Bouwbureau te Nijmegen voerde de verbouwing uitstekend uit.

Het geheele gebouw is natuurlijk centraal verwarmd- de centrale verwarming werd aangelegd door de firma Lamers te Hees, de electrische installatie door de firma Derksen te Nijmegen, terwijl de firma Reijers te Nijmegen kamers, gangen en vestibules in harmonieerende en warmaandoende kleuren zette. Het meubilair werd geleverd door de firma Vroom en Dreesmann te Nijmegen en het glaswerk door de firma Polmann te Nijmegen.

Vanmiddag om twee uur werd het gebouw officieel geopend in tegenwoordigheid van regeerings-, gemeentelijke- en militaire autoriteiten.

Daar werd gesproken door den voorzitter der Stichting, den heer F. Dieleman gepensioneerd kapitein van het O.I. Leger, door den heer De Jongh als vertegenwoordiger van den minister van Koloniën en door den heer A. van Boxtel, de ziel der stichting, die hulde bracht aan den voorzitter, den heer F. Dieleman, den penningmeester, den heer A.J. Slabbekoorn en Overste Barendsen, commandant der Koloniale Reserve.

Nog meerdere autoriteiten en vertegenwoordigers van vereenigingen, welke verband houden met het Indisch Leger, voerden het woord- allen prezen als om strijd het werk hier tot stand gebracht.

Het is een stichting, de verwezenlijking van de ideëele plannen van den gep. 2e luitenant-titulair O.I. L. de heer A. van Boxtel, waarop de leiders en ook de gemeente trotsch mag gaan.” (De Gelderlander 31/10/1931)

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://www.noviomagus.nl/vrijkun27.htm

https://www.dorpsbelanghees.nl/wp-content/uploads/2020/10/2011-Hees-bij-Nijmegen-22x22_compressed.pdf

https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB24:061931000:pdf

Indische Sporen in Nijmegen en Hees, scriptie

Dikke Boom van Hees

De “nieuwe” Dikke Boom van Hees is op 21 november 2003 geplant. Dat is precies 100 jaar nadat de oude…

Villa Rica

Pascal koopt van Verdonck in 1904 twee stukken grond aan de Voorstadslaan. Hij laat daarop een villa ontwerpen door de…