Tag: architect

Het gebouw van de Nijmeegse Veiling, Marialaan 104, 19/8/1974 (Jan Cloosterman via F29575 RAN CCBYSA)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Veilinggebouw

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

Marialaan 104 Biezen, 1950 (gesloopt)

Het gebouw van de Nijmeegse Veiling, Marialaan 104, 19/8/1974 (Jan Cloosterman via F29575 RAN CCBYSA)
Het gebouw van de Nijmeegse Veiling, Marialaan 104, 19/8/1974 (Jan Cloosterman via F29575 RAN CCBYSA)

Rond 18-8-1949 vond de aanbesteding plaats van het eerste gedeelte va een bloemen-, groenten- en fruitveilingcomplex aan de Marialaan plaats. De architect was W.Th. Reynen. De laagste inschrijvers waren Fa. Smulders en Graft te Oisterwijk: f 649.000. Zij verkregen daarmee de opdracht. (Nijmeegsch dagblad, 18-8-1949)

Zie voor de voorgeschiedenis van de veiling ook https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Prikbord/prikbord-item.php?t=10470.

Architect W.Th. Reynen

Lees hier over architect Reynen:

W. Th. Reynen, architect van verbouw en nieuwbouw in Nijmegen

Bij de opening

Luchtfoto van de Vogelbuurt in de wijk Wolfskuil : bovenin v.l.n.r. de Marialaan met daarboven de bouw van de Nijmeegse Veiling ; daar onder woningen aan o.a. de Pluvierstraat, de Fuutstraat, de Korhoenstraat, de Patrijsstraat, de Bosduifstraat , de Meerkolstraat en de Roerdompstraat ; rechts onderin een stukje van de Molenweg; daarboven de Tweede Oude Heselaan ; onderin in het midden de Emmalaan en de Prinsenlaan, 1949 (F58504 RAN)
Luchtfoto van de Vogelbuurt in de wijk Wolfskuil : bovenin v.l.n.r. de Marialaan met daarboven de bouw van de Nijmeegse Veiling ; daar onder woningen aan o.a. de Pluvierstraat, de Fuutstraat, de Korhoenstraat, de Patrijsstraat, de Bosduifstraat , de Meerkolstraat en de Roerdompstraat ; rechts onderin een stukje van de Molenweg; daarboven de Tweede Oude Heselaan ; onderin in het midden de Emmalaan en de Prinsenlaan, 1949 (F58504 RAN)

Bij de opening schrijft het Nijmeegsch Dagblad:

“De Nijmeegse veiling in nieuwe uitrusting

Het nieuwe gebouw der Nijmeegse veiling van fruit, groenten en bloemen aan de Marialaan is bijna voltooid. De veiling was meer dan uitgegroeid uit haar oude hallen aan de Arend Noorduynstraat en kan nu tot volle ontplooiing komen op het vier hectare uitgestrekte eigen terrein aan de Marialaan, waar zij over 10.000 vierkante meter overkapping beschikt, waaronder een hal van 6000 m² met twee veilingklokken.

De heer van Reenen uit Den Haag, die de heer M. Prins, voorzitter van het Centraal Bureau van Tuinbouwveilingen in Nederland verving, deelde mede dat de Nijmeegse veiling met haar omzet van f5.000.000 per jaar behoort tot de grootste van de 180 veilingen in Nederland. En deze Nijmeegse veiling, welke f1.000.000 heeft gekost aan opbouw, zal nu Zaterdag 30 September a.s. officieel geopend worden door Z. Exc. Minister van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening de heer S.J. Mansholt.

De heer J.W. Gramser voorzitter van het Veilingbestuur en de heer L. Pijnenburg, directeur van de veiling konden gistermiddag bij de voorbesprekingen over de officiële opening der veiling en de daarmede gepaard gaande, breed opgezette tuinbouwtentoonstelling terecht trots zijn op de vooruitgang der Nijmeegse veiling, welke in 1918 begon in een klein loodsje en sindsdien vijf maal verbouwd en uitgebreid moest worden en thans zó uitgedijd is, dat vier hectare grond nodig was voor de opbouw der nodige loodsen, hallen en kantoren. De aannemers Smulders en Graft te Oisterwijk hebben naar ontwerp van de architect Reijnen dit millioenwerk binnen een jaar uitgevoerd.

Het aanvoergebied van de Nijmeegse veiling is zeer groot. Uit 50 dorpen van de Betuwe, het Rijk van Nijmegen, de Duffelt, Maas en Waal, en het Land van Cuyk worden de producten aangevoerd. Het getal der aanvoerders loopt in de 5000! De heer L. Pijnenborg sinds 1931 administrateur en sinds 1938 directeur, telt gemiddeld 2500 aanvoerders per week op de veiling.

In allerlei toonaarden werd gistermiddag de Nijmeegse veiling bezongen. De burgemeester mr. Hustinx schetste het interne belang van de veiling voor telers en handel, maar wees tegelijk op de voordelen voor Nijmegen als groeiende stad, welke door de veiling weder bemiddelaar kan zijn tussen stad en platteland. Het contact tussen Nijmegen en Betuwe en vooral Noord-Oost Brabant, dat voor de oorlog sterk op Nijmegen was georiënteerd, wordt door de veiling versterkt en hernieuwd. Vooral als Nijmegen aan de aanvoerders steeds meer comfort kan aanbieden.

Ook voor de telers gaat de zich voortdurend uitbreidende veiling hoe langer hoe meer betekenen. Het gemeentebestuur ziet zeer goed het belang der veiling in, ook in verband met eventuële verplaatsing van de cultuurgronden van Zuid-West- naar Oost-Nijmegen in de Ooy, in verband met de steeds toenemende woningbouw in de richting van Hees-Neerbosch met zijn kwekerijen. De heer van Reenen uit Den Haag wees op de economische betekenis der veilingen, als instellingen van kwekers zelf. In 1949 werd via het Centraal Bureau van de Tuinbouwveilingen omgezet voor een totaal van 329.205,951 gulden.

120.000 personen vinden er hun bestaan in.

De agrarische sector leverde in 1949 f327.000.000 op, daarvan kwam 26 pCt voor rekening van de Tuinbouw. Nijmegen was met zijn omzet van f5.000.000 één der grootste van de 180 veilingen. De huidige uitbreiding is dan ook zeer begrijpelijk en belooft nog meer voor de toekomst.

De Rijkstuinbouwconsulent ir. J.H.M. van Stuivenberg te Kesteren sprak over de tuinbouwvoorlichtingsdienst in dit gebied en welke op de a.s. tuinbouwtentoonstelling in de Nijmeegse veiling in woord en beeld zijn nut- en noodzakelijkheid nog duidelijker zal demonstreren. Nederland verstaat de kunst de wetenschap in de tuinbouw in de practijk tot volle ontplooiïng te brengen, Nijmegen was in dit opzicht een uitstekende medewerker, tot eigen voordeel en in het algemeen belang.

De heer Pijnenborg dankte de sprekers op hartelijke wijze en verheugde zich over de prettige samenwerking en zegde voor de toekomst van de zijde der Nijmeegse veiling nog meer samenwerking toe. Geprezen werd de hoofd-assistent de heer Smit uit Weurt voor de medewerking en de uitmuntende werking van de proeftuin te Lent, waarvoor de gemeente Nijmegen ook zijn subsidie schonk. Steeds zal de bedoeling blijven het beste kwaliteitsproduct te brengen tegen de laagst mogelijke kostprijs.” (Nijmeegsch dagblad, 16-9-1950)

Het Veilinggebouw van de Nijmeegse Veiling tijdens een veiling, Marialaan 104, 1951 (GN5213 RAN)
Het Veilinggebouw van de Nijmeegse Veiling tijdens een veiling, Marialaan 104, 1951 (GN5213 RAN)

“Min. Mansholt opende de nieuwe veilinggebouwen

Hele tuinbouwwereld uit de omgeving te Nijmegen

Onder zeer grote belangstelling uit vakkringen heeft de minister van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening, de heer  S.L. Mansholt, Zaterdagmiddag de officiële opening verricht van de nieuwe gebouwen der Nijmeegse Veiling aan de Marialaan en van de grote tuinbouwtentoonstelling. Daarvóór had in de bestuurskamer de onthulling plaats van de drie muurschilderijen, die door de handel, de Kring van de Tuinbouwbond en het personeel van de veiling waren aangeboden, en hadden bestuur en directie op de receptie in de met tientallen fraaie bloemenmanden versierde hal van het hoofdgebouw een uur lang de handen moeten drukken van hen, die bij de officiële opening van hun belangstelling getuigden en hier in de gelegenheid waren persoonlijk hun gelukwensen aan te bieden.

Reeds lang voordat het tijdstip van de opening aangebroken was, waren velen de door de buurtbewoners versierde route naar de nieuwe veilinggebouwen gepasseerd en hadden zij de smaakvol door de Nijmeegse hoveniers aangelegde tuin betreden om vervolgens getuige te zijn van de onthulling der muurschilderingen in de bestuurskamer, onderscheidenlijk voorstellende moeder aarde, herfst en winter en lente en zomer, die daar Wim van Woerkom waren aangebracht, en van het door de aanvoerders aangeboden meubilair. 

Bij deze gelegenheid werd het woord gevoerd door de heer H. Donkelaar uit Werkendam namens de kopers, door de heer H. de Bruin namens de Kring van de Tuinbouwbond, door de heer W. Fontein namens het veiling-personeel en door de heer J. Blokland uit Hees namens de aanvoerders. Na de receptie, die hierop volgde begaven de talrijke belangstellenden zich voor het bijwonen van de openingsplechtigheid naar de grote veilinghal, waar zij een plaatsje vonden op de stoelen, die daar vóór ’t podium, waarop de bestuurstafel was geplaatst, waren neergezet. Onder de aanwezigen bevonden zich de Comissaris der Koningin in de provincie Gelderland, jhr. C.G.C. Quarles van Ufford, Ged. Staten van Gelderland, B. en W. van Nijmegen burgemeesters en andere vertegenwoordigers van diverse gemeenten uit het werkgebied van de Nijmeegse Veiling, afgevaardigden van veilingbesturen uit Nederland en België, vertegenwoordigers van tuinbouw- en handelsorganisaties en vele autoriteiten op tuinbouwgebied.

Nadat minister Mansholt om half drie was gearriveerd, werden de aanwezigen door de heer G. W. Moonen, lid van ’t veilingbestuur, verwelkomd. Het woord was hierna aan de heer J.W. Gramser, voorzitter van het veilingbestuur, die in een historisch overzicht om uiteenzetting  gaf van de ontwikkeling van de veiling. Hij verklaarde voorts, dat de veiling thans commercieel in goede omstandigheden verkeert en vestigde er de aandacht op dat tot de afnemers niet alleen de kleinhandel maar ook de groothandel, de exporteurs en de industrie behoren. Verder herinnerde de heer Gramser aan de moeilijkheden, waarmee men op de oude veiling had te kampen, alsmede aan de omzetting van de  N.V. in ’n coöperatie, die nu circa 5000 aanvoerders telt. Dat de Nijmeegse Veling in hoofdzaak een fruitveiling is, blijkt wel uit het feit, dat aanvoer van fruit in ’49 75pCt. Van de totale aanvoer bedroeg, zo tekende hij aan. Tenslotte richtte de heer Gramser een woord van dank tot de architect, de heer Reijnen, en de aannemers Smulders en Graft uit Oosterbeek voor de wijze waarop zij het bouwproject hebben uitgevoerd, tot het gemeentebestuur voor de in deze verleende medewerking tot de architecten Beunder en Doggenaar voor de wijze waarop zij de tuinbouwtentoonstelling tot ’n smaakvol geheel hebben weten op te bouwen, tot de schenkers van de muurschilderingen en het meubilair, tot prijsinzenders en de standhouders en tot de directeur, de heer L. Pijnenborg voor diens onvermoeide activiteit.

Minister Mansholt: zeer binnenkort een plan voor de landbouw

Minister Mansholt, die hierna aan het woord kwam, begon met vast te stellen dat de drang naar vooruitgang, die als resultaat van gestadige groei de laatste jaren in het gehele gebied van de grote rivieren te constateren valt, bij de bezichtiging van de nieuwe veilinggebouwen sterk naar voern treedt. Hij memoreerde voorts hoe de veiling sinds de oprichting van de N.V. vijfmaal “uit haar jasje is gegroeid”, doch thans eindelijk in staat is geweest zich een “degelijk pak aan te meten, dat ruimte laat voor een toename in omvang”. Wat de toekomst betreft achtte hij geen absolute waarborgen zeker. Het enige wat we kunnen doen is het bedrijf zo goed mogelijk uit te rusten, alsdus de minister. In de eerste plaats richtte hij deze woorden tot de kwekers Hij gaf hen daarom de raad, zoveel mogelijk van voorlichting en onderwijs te profiteren. Het is verheugend, zo vervolgde hij, dat er op dit gebied de laatste jaren zo’n grote vooruitgang valt te constateren.

Ten aanzien van de verpakking en de afzetmethoden valt er echter nog veel te verbeteren. Producten van goede kwaliteit, en de juiste wijze aangeboden, zullen altijd een afzetgebied vinden, ook in moeilijke jaren. Een regelmatige prijsontwikkeling moedigt voorts de consumptie aan, hetgeen niet alleen voor de consument, maar ook voor de tuinbouw en de handel van groot belang is. Een volledige stabiliteit in de prijsontwikkeling zal echter wel nooit te bereiken zijn, maar een goede bewaring waarborgt toch een regelmatige voorziening en tevreden consumenten. In verband met de grote investeringen in het tuinbouwbedrijf, die ten enenmale een groot risico meebrengen, achtte de minister het van evident belang op een regelmatige export te kunnen steunen. Hoewel er ook het laatste jaar weer een aanzienlijke toename van de export viel waar te nemen, bestaat er toch reden van bezorgdheid, aldus de minister. Het oude protectionisme steekt n.l. de kop weer op. De hierdoor ontstane beperkingen veroorzaken een terugkeer naar een niveau, dat onaanvaardbaar is. De regering schenkt alle aandacht aan een werkelijke economische samenwerking, die evenwel onmogelijk is zonder integratie van de land- en tuinbouw. Gelukkig is er in deze tijd een sterker streven naar samenwerking waar te nemen. De minister herinnerde hierbij aan het plan-Schuman en het plan-Stikker. Nederland zal zeer binnenkort in staat zijn een plan voor de landbouw bekend te maken. Tenslotte zeide de heer Mansholt het houden van een tuinbouwtentoonstelling als een bijzonder gelukkige gedachte te beschouwen, die er toe leidt, dat het publiek een indruk krijgt van hetgeen waartoe de tuinbouw in staat is. Hij sprak de hoop uit, dat de veiling zich in de toekomst op dezelfde wijze zal ontplooien als in het verleden is geschied en verklaarde de veiling en de tentoonstelling voor geopende.

Toespraak van de burgemeester

Burgemeester Ch. Hustinx, die vervolgens het woord voerde, heeft nogmaals de aandacht gevestigd op de uitbreiding van de stad en het daarmee samenhangende probleem van de verdringing van de tuinbouw uit het Westen. In dit verband achtte hij het mogelijk een gelukkig verschijnsel, dat de tuinbouwgronden in Hees minder geschikt zijn bevonden. Als mogelijkheid van vervanging van deze gronden noemde hij verplaatsing van de tuinbouw naar de Ooij. Voorts sprak de burgemeester als zijn stellige verwachting uit, dat met de uitbreiding van de stad ook de veiling in belang zal toenemen. Namens het gemeentebestuur richtte hij tenslotte een woord van dank aan hen, die onder leiding van het bestuur de nieuwe veiling hebben gebouwd. De heer Pijnenborg wenste hij in het bijzonder geluk met de bereikte resultaten.

Hierna werd nog gesproken door de heren M. Prins, voorzitter van het Centraal Bureau Tuinbouwveilingen in Nederland, W.M. Driessen, voorzitter van het Bedrijfschap voor Tuinbouwproducten en van het Bedrijfschap voor Groente en Fruit, dr. A.J. Verhage, voorzitter van het Bedrijfschap voor Sierteelt producten, en R. Mol, voorzitter van de Groothandel Groente en Fruit, waarop de minister Mansholt de toegang tot de tentoonstelling openstelde door het doorknippen van een lint met een speciaal voor deze gelegenheid vervaardigde, met druiventrosjes bewerkte schaar, die hem door Annie Pijnenburg werd aangeboden.” Vervolgens wordt ingegaan op de tentoonstelling (Nijmeegsch dagblad, 2-10-1950)

Sloop

De afbraak van het veilinggebouw van de Nijmeegse Veiling ; hier zouden in 1980 huizen gebouwd worden aan de Zwaluwstraat, Marialaan 104 Biezen, 6/1/1976 (Jan Cloosterman via F29578 RAN CCBYSA)
De afbraak van het veilinggebouw van de Nijmeegse Veiling ; hier zouden in 1980 huizen gebouwd worden aan de Zwaluwstraat, Marialaan 104 Biezen, 6/1/1976 (Jan Cloosterman via F29578 RAN CCBYSA)

“In de jaren zestig ontstaat het streven naar grotere veilingen.” (MijnGelderland) Net als bij de melkfabrieken speelde de zogenaamde ruimtelijke schaalvergroting. Voorheen hadden veel plaatsen een eigen veiling (en melkfabriek). Dergelijke verse producten waren slechts beperkt houdbaar en moesten dus dicht bij hun markt zijn. Door nieuwe vervoersmethoden en koeling was die noodzaak steeds minder nodig. Deze ontwikkeling leidde tot schaalvergroting. (EigentijdsNijmegen)

De veilingen van Elst, Nijmegen en Ressen gaan samenwerken in de Veiling Vereniging ’70, waarbij bij Ressen een nieuw veilinggebouw moet worden gebouwd. Wanneer ook de veiling Huissen aansluit, besluit men een groot veilinggebouw op de grens van Angeren, Huissen en Bemmel neer te zetten. De eerste steen wordt in 1973 gelegd en op 8 november 1974 gaat de veiling open.

Op de locatie van de gesloopte veiling kwam de Zwaluwstraat.

Luchtfoto van de bouw van woningen aan de Zwaluwstraat, op het terrein van de voormalige veiling : onderin de Marialaan, links de Koekoekstraat en de Kievitstraat, linksboven de Voorstadslaan en bovenin de Sperwerstraat ; rechtsboven het terrein van de Nijmeegse IJzergieterij en een stukje van de Krayenhofflaan, 1979-1908 (Fotopersbureau Gelderland via F58510 RAN CCBYSA Auteursrechthouder: J.F.M. Trum)
Luchtfoto van de bouw van woningen aan de Zwaluwstraat, op het terrein van de voormalige veiling : onderin de Marialaan, links de Koekoekstraat en de Kievitstraat, linksboven de Voorstadslaan en bovenin de Sperwerstraat ; rechtsboven het terrein van de Nijmeegse IJzergieterij en een stukje van de Krayenhofflaan, 1979-1908 (Fotopersbureau Gelderland via F58510 RAN CCBYSA Auteursrechthouder: J.F.M. Trum)

(Overige) Bronnen en verder lezen:

https://mijngelderland.nl/inhoud/canons/lingewaard/veilingen

Het Eigentijdse Nijmegen, Jan Buursink en Jacques van Dinteren, 2005

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

Café Maxim, Burghardt van den Berghstraat Bottendaal (januari 2026)
#Nijmegen

Burghardt van den Berghstraat

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein
Café Maxim, Burghardt van den Berghstraat Bottendaal (januari 2026)
Café Maxim, Burghardt van den Berghstraat Bottendaal (januari 2026)

Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Burghardt van den Berghstraat.

Burghardt van den Berghstraat 112-114 op 2/11/1978 (Jan Cloosterman via F21322 RAN CC-BY-SA)

Parochiehuis St. Canisius Parochie

In januari 1937 besteedt Okhuysen de verbouwing van “fabriek en magazijnen aan de Burghardt v.d. Berghstraat No. 112 en 114 tot parochiehuis van het Sint Canisius-Ziekenhuis. P. Horssen verkrijgt de aanbesteding op basis van de laagste inschrijving (De Gelderlander 21/1/1937). Hierbij wordt de voormalige fabriek en kantoor van de N.V. De Vreeze Industrie- en Handelsonderneming…

Lees verder
Cooperatieve Verbruikersvereeniging Burghartdt van den Berghstraat Bottendaal 202601
Cooperatieve Verbruikersvereeniging Burghartdt van den Berghstraat Bottendaal (januari 2026)

Broodbakkerij “De Toekomst”

1902 Burghardt van den Berghstraat, Bottendaal

Op 3 juli besteedt M.E. Veugelers het “bouwen van een winkelhuis met twee bovenwoningen, bakkerij en magazijnen aan de Burghardt van den Berghstraat te Nijmegen” aan namens de Coöperatieve Broodbakkerij en Verbruiksverereeniging “De Toekomst” (PGNC 23/6/1901).

“Het nieuwe gebouw van de Coöperatieve broodbakkerij en verbruiksvereeniging “De Toekomst”

Dank zij de vriendelijkheid van den voorzitter der coöperatieve broodbakkerij en verbruiksvereeniging der spoorwegbeambten, “De Toekomst” genaamd, den heer J.L. Raau, waren wij heden in de gelegenheid het nieuwe gebouw eens te bezichtigen.

Zooals men weet, had deze vereeniging reeds een bakkerij aan den Graafschen weg. Door den grooten bloei der vereeniging- zij telt thans niet minder dan 400 leden en nog steeds neemt het aantal toe- kon deze niet meer aan de eischen voldoen en moest worden omgezien naar een grootere. Een geschikt terrein daarvoor werd gevonden in de Burghardt van den Berghstraat, en dank zij den bekwamen architect, den heer E. Veugelers en den ijverigen aannemer, den heer Joh. Buskens, beiden alhier, is het geheel naar de eischen des tijds ingerichte gebouw bijna gereed. Maakt het gebouw van buiten reeds een grootschen indruk met zijn groote, fraaie winkelramen, waarboven prijken de woorden: coöperatieve broodbakkerij en verbruiksvereeniging “De Toekomst” het inwendige houdt daarmee gelijken tred.

In den winkel zijn aan weerskanten toonbanken geplaatst, de eene voor den verkoop van brood, de andere voor dien van kruidenierswaren. Alles is hier in den modernen stijl, zooals overigens het geheele gebouw, hetgeen niet weinig de sierlijkheid verhoogt.

Onze gids bracht ons door een gang naar verschillende lokaliteiten voor de berging der waren. Hier is op uitstekende wijze gezorgd voor frissche lucht, zoodat de waren niet zoo gauw aan bederf onderhevig zijn. Ook de kelders, die wij bezichtigden, munten uit door frischheid.

Dan werden we gebracht in een gezellig kamertje, bestemd voor vergaderingen.

In de broodbakkerij gekomen, viel een oog direct op twee kolossale ovens, heeteluchtovens, zooals onze gids ons zeide. Deze zijn van geheel nieuwe inventie en werkelijk zeer practisch. Teneinde er gemakkelijk in te kunnen zien is aan elk dezer een automatisch gaspitje aangebracht, hetwelk bij openschuiving van het deurtje een goed licht werpt in den oven.

Over de geheele oppervlakte van den vloer van een dezer ovens komt het woord “Toekomst” zooveel malen voor, dat elk brood hiervan is voorzien.

In de bovenverdieping bevinden zich een aantal bergplaatsen en de meelzolder. Deze biedt een groote ruimte aan voor de berging van meel, waarvoor ook op uitstekende wijze is zorg gedragen. Het ligt hier toch op een cementvloer en is door de ligging van den zolder gevrijwaard tegen het zonlicht. Practisch is ook de inrichting der valluiken, waardoor het meel in de bakkerij wordt geworpen en dus niet naar beneden gedragen behoeft te worden.

Ten slotte zij nog vermeld, dat ook goed voor personeel is gezorgd.

Het geheel is zeer practisch en doelmatig ingericht en een kijkje overwaard, waarvoor Zondag en Maandag a.s. de gelegenheid wordt geboden.“ (PGNC 13/2/1902)

Een uitgebreid artikel staat op Noviomagus.

Architect Veugelers

Martinus Eduardus Veugelers, architect

Winkel voor de Toekomst

1911 Burghardt van den Berghstraat Bottendaal

“De Toekomst.

De winkels en magazijnen van de “Toekomst”, de coöp. Broodbakkerij en verbruiksvereeniging aan de Burghard van den Berghstraat zijn alweder uitgebreid. Er kwam ruimte te kort!

Een manufactuur-, ijzer-, glas- en aardewerkhandel zou aan de bakkerij- en kruideniers- en vleeschhandel toegevoegd woden, en dat daarvoor plaats moest gemaakt worden, begreep het bestuur en men ging bouwen.

Er verrees dan ook een glansnieuwe winkel, met fonkelnieuwe bergkamers naast de oude en alles werd op breeden voet ingericht, en bij al het werk werd gedacht aan gerieflijkheid, hygiëne en degelijkheid. En zoo verkreeg men een nieuwe winkel, die mag gezien worden en den architect den heer M.E. Veugelers alle eer aandoet. Helwit is alles wat men ziet in den ruimen frisschen winkel geheel met tegels afgezet en langs de muren van een 40-tal flinke laden en bakken voorzien, die elk 1 H.L. waren kunnen bevatten.

De nieuwe winkel wordt geheel ingericht voor den verkoop van kruidenierswaren, vleesch, brood etc.; beide winkels worden bovendien met elkaar verbonden, zoodat men een flink geheel zal krijgen. Naast den winkel heeft men nieuwe directie-, wacht- en personeelskamers gekregen, terwijl de berglokalen ook veel verruimd zijn, zoo is men daarbij een frissche kelder van 90 M² rijker geworden.

Alles is brandvrij gebouwd en boven en beneden zijn de vloeren van beton gemaakt. De nieuwe zaak wordt geheel electrisch verlicht. De uitvoerder van het werk is de aannemer Tiemstra.

De geheele nieuwe inrichting geeft den indruk van soliditeit en spreekt van opgewekt leven der geheele coöperatie de “Toekomst”, die een goede toekomst tegengaat.

Op het oogenblik zijn er bij de “Toekomst” 48 man in dienst, aan wie gemiddeld per week f430 loon wordt uitgekeerd.

De hoofdleiding bij deze coöp. Verbruiksvereeniging gaat uit van den heer H. Poppema, bij wien de teugels van bestuur in uitstekende handen blijken te zijn.

Maandag wordt het nieuwe magazijn officiëel geopend.” (De Gelderlander 19/2/1911)

Burghardt van den Berghstraat 3

De woning staat op de hoek van de Burghardt van den Berghstraat en de Stijn Buysstraat. “Het pand is in 1895 gebouwd naar ontwerp van de timmerman/architect H.M. Hendriks in neorenaissancestijl. De grond voor de aanleg van de Burghardt van den Berghstraat, waaraan het pand met de hoofdentree is gesitueerd, is op 10 juli 1889 aangekocht.” (Rijksmonumenten)

Rijksmonument

Het pand + het hekwerk is Rijksmonument met de volgende waardering (tevens staat hier een uitgebreide beschrijving): “

  • Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een herenhuis met ornamentiek beïnvloed door de neorenaissance. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de ornamentiek in de gevels en de onderdelen in het interieur. Er is sprake van een ensemblewerking als onderdeel van de bebouwing langs zowel de Burghardt van den Berghstraat als de Stijn Buysstraat, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare herenhuizen, welke samen met de oudere en latere typen en stijlen goed de ontwikkeling van de bouw van herenhuizen weergeven.
  • Van stedebouwkundige waarde door de zeer prominente situering op de hoek van de Burghardt van den Berghstraat en de Stijn Buysstraat. Deze wegen bezitten nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die een aantrekkelijk en waardevol straatbeeld vormen. De hoekbebouwing met torentje is karakteristiek voor de uitbreidingswijken in dit gedeelte van Nijmegen.
  • Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen in de nieuw aangelegde straten rond de oude stad; een stadsuitbreiding die met het verwijderen van de vestingwerken aan het eind van de 19de eeuw mogelijk was geworden”

van Dulckenstraat 49/Burghardt van den Berghstraat 17 en 19

De grond voor het gebouw was op 10 juli 1889 gekocht.

Zie ook het verhaal ten behoeve van de renovatie op: https://www.resnovamonumenten.nl/projecten-1/burghardt-van-de-berghstraat-nijmegen/

Rijksmonument

“Het blok is in 1897 gebouwd in neorenaissancestijl.” (Rijksmonumenten)

Het pand op de hoek van de van Dulckenstraat en de Burghardt van den Berghstraat is een Rijksmoment. Met als waardering (tevens staat hier een uitgebreide beschrijving): ”

In één keer gebouwd blok met woonhuis, beneden- en bovenwoning en smeedijzeren hekwerk uit 1897 in neorenaissancestijl.

– Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een blok herenhuizen met ornamentiek beïnvloed door de neorenaissance. Het blok valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de stucornamenten in de voorgevel en de onderdelen in het interieur. Er is sprake van een ensemblewerking als onderdeel van de bebouwing langs de Burghardt van den Berghstraat en de Van Dulckenstraat, waarbinnen het blok behoort tot de omstreeks 1900 gangbare herenhuizen, welke samen met de oudere en latere typen en stijlen goed de ontwikkeling van de bouw van herenhuizen weergeven.

– Van stedebouwkundige waarde door de situering aan de Burghardt van den Berghstraat en de Van Dulckenstraat. Deze wegen bezitten nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die een aantrekkelijk en waardevol straatbeeld vormen.

– Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het blok is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen in de nieuw aangelegde straten rond de oude stad; een stadsuitbreiding die met het verwijderen van de vestingwerken aan het eind van de 19de eeuw mogelijk was geworden.”

Burghardt van den Berghstraat 161-163

1895

Zie het verhaal op https://www.wbvg.nl/burghardt-van-den-berghstraat-161-163/

Rattink

Winkel van W. Rattink, hoek Burghardt van Den Berghstraat van Leemptstraat, 1906-1915 (F39271 RAN) Bottendaal
Winkel van W. Rattink, hoek Burghardt van Den Berghstraat van Leemptstraat, 1906-1915 (F39271 RAN) Bottendaal

Hollandsche Spoorweg Maatschappij
#Nijmegen, Benedenstad, Gebouw van de dag

Kannenmarkt

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein
Vanaf de Grote Markt (met links de Waag) in de richting van de Smidstraat; op de voorgrond het pand van Antiquariaat Bernard Israël, Kannenmarkt, 1960 (Jan Cloosterman via F14395 RAN CCBYSA)
Vanaf de Grote Markt (met links de Waag) in de richting van de Smidstraat; op de voorgrond het pand van Antiquariaat Bernard Israël, Kannenmarkt, 1960 (Jan Cloosterman via F14395 RAN CCBYSA)

Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Kannenmarkt.

De naam Kannenmarkt

De naam Kannemerckt komt al in 1410 voor: “Oudtijds verkocht men in deze straat kannen. Toen het glas nog duur was, werden algemeen stenen kannen gebruikt. Kroes en kan waren een veel gevraagd artikel. Vooral de kooplieden uit Keulen dreven handel in dit aardewerk. Reeds in de 15e eeuw werd hun te Nijmegen een vaste marktplaats gegeven.” (Teunissen 1933, zoals weergegeven in het Straatnamenregister)

Kannenmarkt 2/Achter de Hoofdwacht 6

Kannenmarkt 2-10 (juli 2026)
Kannenmarkt 2-10 (juli 2026)

Kannenmarkt 2/Achter de Hoofdwacht 6 is een Rijksmonument met als omschrijving:

“Gepleisterd huis, in oorsprong 16e eeuw, met in de zijgevel aan Achter de Hoofdwacht een tandfries en sierankers.”

Gevonden gebruikers, waaronder Bakkerij Mulders

Blik in de Achter de Hoofdwacht, het smalle straatje dat de Smidstraat met de Grote Markt verbindt; links het pand van de brood en banketbakker Mulders aan de Kannenmarkt 2, Achter de Hoofdwacht, 1950-1955 (F94221)
Blik in de Achter de Hoofdwacht, het smalle straatje dat de Smidstraat met de Grote Markt verbindt; links het pand van de brood en banketbakker Mulders aan de Kannenmarkt 2, Achter de Hoofdwacht, 1950-1955 (F94221)
NaamOmschrijvingAdresboek
H. ScheerderCoiffeur1887
G.J. WolffKappersbediende1887
C. VrensenOnderwijzer1899
P.A. v. OeffelKantoorbediende1901, 1902, 1903
A.W. FrensOnderwijzer1902
H.J. RoelofsAmbtenaar ter secretarie1903
J.M. DiebelsDecoratieschilder1907, 1908
wed. PCM. V.d. Maasgeb. M.A.W. Ohrig  1909
C.A.N. v. Romondtklerk  1910-1911, 1912-1913
A.H. Jagersserg. maj. Kol. Res.1912-1913
F.J.G. ter Ellenwinkelbediende1922
B.H.A. van Hartenwinkelbediende1922
   
A. MuldersBakker1901, 1902, 1903, 1905, 1907, 1908, 1909, 1910-1911, 1912-1913, 1913-1914, 1914-1915, 1915-1916, 1922, 1924, 1926, 1928, 1932, 1934, 1936, 1938, 1940  
Mej. H. Mulders 1916, 1924
A.J. MuldersWinkelbediende1926, 1928, 1934, 1936
J.A.M. MuldersBakker1926, 1928, 1932, 1934, 1936, 1938, 1940, 1948, 1951
W.J. Mulders 1926, 1928
C.J.G. Theeuwes 1971

Hieronder staan de gevonden gebruikers weergegeven. Vóór bakkerij Mulders dient er nog wel een slag om de arm te worden gehouden vanwege eventuele hernummeringen.

De eerstgevonden vermelding van A. Mulders is het Adresboek van 1901. De laatste van 1940. Naast andere familieleden is J.A.M. Mulders, bakker, gevonden in de Adresboeken van 1926 t/m 1951/\.

Op 4 december 1944 overlijdt mevrouw Mulders-Rehé, de vrouw van bakker Mulders aan een granaatinslag als gevolg van Duitse beschietingen. “De bewoners zaten opgesloten in de kelder. Mevrouw Mulders-Rehé werd zwaar gewond afgevoerd naar het ziekenhuis waar zij de volgende dag overleed.” (https://www.oorlogsdodennijmegen.nl/gebeurtenis/c1f8b2b1-4ac0-4860-a08a-6f9c13a7921f)

Advertentie inventaris Jan Mulders Kannenmarkt 2 (De Gelderlander 10/11/1954)
Advertentie inventaris Jan Mulders Kannenmarkt 2 (De Gelderlander 10/11/1954)

In 1954 staat de inventaris van Jan Mulders te koop.

Een foto uit 1971 van vóór de renovatie is tevens te zien op F14375 RAN.

De zijgevel van Kannenmarkt nr. 2 (links); langs Achter de Hoofdwacht 8 - 4, voor de restauratie, 8/8/1966 (Gerrit Berends via F92382 RAN CCBYSA)
De zijgevel van Kannenmarkt nr. 2 (links); langs Achter de Hoofdwacht 8 – 4, voor de restauratie, 8/8/1966 (Gerrit Berends via F92382 RAN CCBYSA)

Na de renovatie zat er fotograaf W.A.M. Valenteijn, “die inmiddels is opgevolgd door de damesmodezaak Mariken”, volgens het bijschrift KN13402-11 RAN, een foto uit 1981.

Tegenwoordig (juli 2026) zit er alweer jarenlang goudsmid Ronald Reijnen.

Kannenmarkt 2 detail (juli 2026)
Kannenmarkt 2 detail (juli 2026)

Kannenmarkt 4

“Het vlakbij gelegen pand Kannenmarkt 4, dat in de 19de eeuw is verbouwd tot woon- en winkelpand (gave winkelpui), heeft een laat-15de-eeuwse kern. Het interieur bevat onder meer een samengestelde balklaag met consoles.” (https://www.dbnl.org/tekst/sten009monu05_01/sten009monu05_01_0157.php)

Kannenmarkt 6: Hollandsche Spoorweg

Hollandsche Spoorweg Maatschappij (juni 2024)

Hollandsche Spoorweg, Kannenmarkt

Op 1 februari 1904 opent de Hollandsche Ijzeren Spoorweg-Maatschappij met een bestelkantoor en een reiskantoor op Kannenmarkt No. 6. Hiervoor had de verbouwing plaats gevonden,

Lees verder


Kannenmarkt 10, 12, 14 en 16

Rijksmonument met als omschrijving:

“PAND met twee verdiepingen en schilddak met dakkapellen, derde kwart 19e eeuw.

Kelder met tongewelf, 16e of 17e eeuw.

Houten winkelpui derde kwart 19e eeuw met gesneden versieringen; voorts gepleisterde lijstgevels met verdiepte pilasters en consoles en stuckuiven XIXc.”

Rond 1875 zat hier een winkel voor goud en zilver. (Foto F63987 RAN gedateerd 1970)

Vanaf de Grote Markt (met links de Waag) in de richting van de Smidstraat; op de voorgrond het pand van Antiquariaat Bernard Israël, Kannenmarkt, 1960 (Jan Cloosterman via F14395 RAN CCBYSA)
Vanaf de Grote Markt (met links de Waag) in de richting van de Smidstraat; op de voorgrond het pand van Antiquariaat Bernard Israël, Kannenmarkt, 1960 (Jan Cloosterman via F14395 RAN CCBYSA)

Kunsthandel H. Teunissen

Sinds 1970 was Kunsthandel van H.Teunissen er gevestigd. (Foto F63987 RAN gedateerd 1970)

Op een foto F14378 RAN uit 1975 is het: “nummer 2 (geheel rechts op de hoek met Achter de Hoofdwacht) met de zaak van de fotograaf W.A.M. Valenteijn, Suske en Wiske kinderkleding, galerie de Hollandse Spoorweg en kunsthandel en lijstenmakerij Teunissen”.

Down Town

Marleen de Kort had al 5 jaar Bairro Alto op Kannenmarkt 6/8 gehad. “Meneer Teunissen, eigenaar van de toen nog lijstenmakerij kwam Marleen persoonlijk opzoeken om te vertellen dat zijn plekje vrij kwam. Hij had een goede buur gehad aan Bairro Alto en gunde ze het nieuws als eerste. Marleen hoefde niet lang na te denken en een paar maanden later verschenen de letters “Down Town” op de deur.” (https://www.intonijmegen.com/blijf-op-de-hoogte/verhaal/marleen-de-kort-down-town)

Kannenmarkt 16 (juli 2026)
Kannenmarkt 16 (juli 2026)

H.B. Brunninkhuis op de Kannenmarkt

Harmanna Bernardina Brunninkhuis (20-5-1863 Ootmarsum – 26-3-1934 Nijmegen(?)) komt op 16 november 1894 naar de Kannenmarkt 5. Zij is dan afkomstig uit Leeuwarden. Als beroep staat “winkelierster”. Op een later tijdstip is dit doorgehaald en vervangend door manufacturen. (Bevolkingsregister 1890).

Harmanna is dochter van Johannes Antonius Brunninkhuis (15-4-1827 Oostmarsum, timmerman en winkelier) en   Janna (Johanna) ter Braak (16-12-1830 Rijssen) https://heemhuis-ootmarsum.nl/register/2832/ en https://heemhuis-ootmarsum.nl/stamkaart/1226/. In het Bevolkingsregister van Ootmarsum blijken zij 7 dochters (waarin 1 jong overleden) te hebben. Althans, dit zijn de dochters die in het Bevolkingsregister 1860, 1870 en 1880 zijn gevonden.

Een daarvan is, naast Harmanna, Elisabeth Hendrika (7-1-1868), die wij ook in Nijmegen gaan tegenkomen.

Harmanna vertrekt van 3 augustus 1876 tot 1 november 1878 tijdelijk naar Losser. Op 13 juni 1887 vertrekt ze naar ’s-Gravenhage.

Manufacturen

In het Bevolkingsregister 1900 is het “winkelierster in manufacturen” op Kannenmarkt 15.

In het Adresboek 1895 komt H.B. Brunninkhuis, dan nog als winkelierster voor op Kannenmarkt 5.  Vanaf 1896 is het “in manufacturen” en daarna ook nog in 1901, 1902, 1903, 1907.

Advertenties Brunninkhuis Kannenmarkt 5 en Meijer en Josephy, Kannenmarkt 15 (De Gelderlander 10/7/1898)
Advertenties Brunninkhuis Kannenmarkt 5 en Meijer en Josephy, Kannenmarkt 15 (De Gelderlander 10/7/1898)

Hoewel uitputtend onderzocht, zijn er een aantal advertenties gevonden waarbij Brunninkhuis, Karrenmarkt 5 en Meijer & Josephy, Karrenmarkt 15 onder elkaar een advertentie hebben geplaatst.

Haar zus Elisabeth Henrika Brunninkhuis s op 13 april 1893 getrouwd met Carl Joseph Meijer, weduwnaar van A.M. Josephy  (advertentie aankondiging ondertrouw De Gelderlander 28/3/1893) i

In het Adresboek 1908 komt Brunnninkhuis voor op Kannenmarkt 15. Daarna komt Brunninkhuis voor in 1909, 1910-1911 op nummer 15.

Verhuizing Molenstraat

Advertentie aankondiging verhuizing Brunninkhuis naar Molenstraat 88 (PGNC 27/1/1912)
Advertentie aankondiging verhuizing Brunninkhuis naar Molenstraat 88 (PGNC 27/1/1912)

Leest hier verder voor het vervolg van Brunninkhuis in de Molenstraat:

Drie generaties Van den Boogaard, architecten van Nijmegen en omgeving

Tielemans

Kannenmarkt 11 (oud)

Etalage van de winkel in behangselpapieren en gros en detail met personeel en eigenaar H.J. Tielemans voor de winkel, Kannenmarkt 11 (oud adres), 1897-1899 (F15187 RAN)
Etalage van de winkel in behangselpapieren en gros en detail met personeel en eigenaar H.J. Tielemans voor de winkel, Kannenmarkt 11 (oud adres), 1897-1899 (F15187 RAN)

“Een nieuwe winkel.

De heer H. Tielemans, die voor dezen zijn behangerij en stoffeerdeij in de Paulstraat had, heeft deze overgeplaatst naar het perceel Kannenmarkt No. 11, waar hij hedenavond opent. Op keurige wijze heeft de heer Tielemans zijn eerste étalage in gereedheid gebracht. Wij zagen daarin hedenmorgen prachtige bontwerken, een stuk fraaie gobelin, een opgezette kangoeroe, etc. Vanavond zal de étalage met kunstlicht, zonder twijfel veel effect maken.” (PGNC 25/11/1906)

In ieder geval komt H.J. Tielemans voor als behanger in de Adresboeken van 1908, 1909, 1910-1911, 1912-1913, 1913-1914, 1914-1915, 1915-1916, 1916.

Kannenmarkt 17

In 1730 staat Jan Sanders van Well op dit adres en daarvóór Cornelis de Hoge.

In 1783 Fijt van Eldik. In 1790 “de helt Engelbert van Eldik en zijne moeder de Wed. Geb. van Sinderen). Daarna de Gezusters Engelbert van Eldik.

In 1814 G.B. van Eldik. Hij “verbond daar aankoop van een perceel in de Vijfringengas D305, dat tot stal gemaakt werd, dit perceel met zijn huis aan de Kannenmarkt.”

De firma werd later voortgezet door de heer Metz, waarbij de naam van Eldik blijft behouden. Metz bewoonde villa Leeuwenstein in Hees. N.J. Metz komt in het Adresboek van 1878-1881 voor als firma E.R. van Eldik, In ijzerwaren, fabrikant van dozen, Kannenmarkt D. 12 (de N. is een zetfout). Op 15-7-1881 krijgt Metz vergunning tot “het verbouwen van zijn huis aan de Kannemarkt.” (Gemeenteverslag 1881). M.J. Metz is Menso Johannes Metz (Rhenen, 11/8/1817, Koopman).

Zie ook https://www.noviomagus.nl/Gevels/Gevelstenen/Voorstadslaan313/Voorstadslaan313.htm

Metz en daarna Steffelaar op de Kannenmarkt (Bevolkingsregister 1880)
Metz en daarna Steffelaar op de Kannenmarkt (Bevolkingsregister 1880)

Daarna nemen W.H. en L.C. Steffelaar het bedrjif over. (De Gelderlander 2/12/1908) Op 2 augustus 1882 komt Henricus Willebrordus Steffelaar (Amsterdam, 5/8/1842, Koopman) met zijn familie op dit adres. Ze zijn dan afkomstig uit Schiedam. L.C. is Leonard Cornelis Steffelaar (Amersfoort, 22/5/1868), zijn zoon.

H.W. en L.C Steffelaar komen voor in het Adresboek 1899.

In het Adresboek 1902 is het naast L.C. de weduwe H.W. Steffelaar, geboren G.M.A. v. Beek. Weduwe van Beek lijkt daarna niet meer terug te komen: tot en met het Adresboek 1910-1911 is het alleen L.C. Steffelaar, koopman, met de firma E.B. van Eldik.

April 1926 opent Bloemenmagazijn door G. van Groningen. Daarvoor zat er de ijzerwarenzaak van de firma van Eldik. Half september 1926 lijkt van Groningen alweer te vertrekken naar Groote Markt 29. Groote Markt 29 was het pand naast Kannenmarkt 17, de plaats waar nu Kannenmarkt 19 t/m 23 ligt. (https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=OudNijmegen/156/1559.html)

Op 16 december 1926 wordt de slagerij Jan Weijers geopend. (https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=OudNijmegen/141/1404.html, met foto)

Korenmarkt

Waar vroeger parkeerplaatsen waren, is het tegenwoordig in de zomermaanden gezellig picknicken op de Korenmarkt. Het was een van de…

Zonnewijk, Javastraat oneven (maart 2026)
#Nijmegen

Javastraat

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein
Zonnewijk, Javastraat oneven (maart 2026)
Zonnewijk, Javastraat oneven (maart 2026)

Deze pagina verzamelt artikel over de Javastraat/

Villa Saxon Holme, Javastraat 104. Het witte huis links is Villa de Plecht, waar Estourgie in 1921 naar toe verhuist (Maart 2024)

Villa Saxon Holme, later Veegerkliniek

In 1914 ontwierp Estourgie samen met zijn broer Henri de villa Saxon Holme voor F.H. Hague. Frank Howard Hague was de accountant van Jurgens Margarinefabriek. Frans Jurgens had in 1912 door Estourgie Huize Heyendaal laten ontwerpen. Saxon Holme was het tweede ontwerp van Estourgie in Nijmegen.

Lees verder
Zonnewijk, Javastraat oneven (maart 2026)

Zonnewijk

Vanwege de ingestorte woningmarkt voor middenklassewoningen na de Eerste Wereldoorlog, kregen woningcorporaties steun van het Rijk voor de bouw van dergelijke woningen. Op 8-8-1919 werd de Woningbouwvereniging Zonnewijk opgericht. Deze liet 30 woningen bouwen aan de Javastraat, Celebesstraat en Baliplein, naar ontwerp van architect A.H. van Wamelen uit Hilversum.

Lees verder
Javabosje, oude bomen met narcissen (maart 2024)

Javabosje

Veel niet-buurtbewoners zullen nog steeds voorbij lopen aan een van de meest verscholen groene plekken van Nijmegen: het Javabosje. Het ligt tussen de Javastraaat, Fransestraat, St.-Annastraat en Archipelstraat in, met als enige ingang aan de Javastraat: het paadje tussen nummer 66 en 80. Hoewel niet erg groot, is het een schitterende plek om bij een…

Lees verder

Timorstraat 11 en Javastraat 21, 23 en 25

Timorstraat 11 en Javastraat 21, 23, 25, maart 2025 (Google Streetview)
Timorstraat 11 en Javastraat 21, 23, 25, maart 2025 (Google Streetview)

Het blok van Timorstraat 11 en Javastraat 21 t/m 25 is ontworpen door architect-aannemer P.J. v.d. Hooff (https://www.planviewer.nl/imro/files/NL.IMRO.0268.BP7006-VG01/b_NL.IMRO.0268.BP7006-VG01_tb13.pdf). Op de bouwtekening heeft ondertekend als “eigenaar en bouwkundige”, waarbij zijn adres Pontanusstraat 44 is.

De volledige is Petrus Johannes van den Hooff. In het Adresboek 1910-1911 komt P.J. v.d. Hooff voor als “timmerman en aannemer” op Pontanusstraat 42.

De jaren daarvóór komt hij in de Adresboeken geregeld op een ander adres voor, steeds als “timmerman en aannemer”:

  • 1905: De Ruijterstraat 121
  • 1907: Zg. Seegerstraat 9
  • 1908 en 1909: Graafsche Dwarsstraat 63

In Adresboeken 1912-1913 en 1913-1914 is het “bouwkundige en aannemer”, hij heeft dan nummer 44 als adres.

Advertentie verhuizing P.J. v.d. Hooff naar Javastraat 19a (PGNC 22/2/1914)
Advertentie verhuizing P.J. v.d. Hooff naar Javastraat 19a (PGNC 22/2/1914)

En in het Adresboek 1914-1915 en 1915-1916 komt hij voor op Javastraat 19a. Waarschijnlijk is dat het hoekhuis welke een zij-ingang heeft aan de tegenwoordige Timorstraat 11; in ieder geval is de huidige Javastraat 19 de overkant van de Timorstraat.

In 1916 heeft v.d. Hooff weer een ander adres: van Goorstraat 5 in 1 van de Adresboeken, Grootestraat 5 in een ander. In 1918 is het van Goorstraat 5. En vervolgens komen we v.d. Hooff in de Adresboeken tegen als:

  • 1920: Weurtsche weg 30, als bouwkundige en aannemer
  • 1922 als bouwkundige en aannemer, vanaf 1924 alleen aannemer, 1926 en 1928: Groesbeeksche weg 242, als bouwkundige en aannemer
  • 1932: Groesbeekscheweg 210; als aannemer
  • 1934, 1938, 1940: Reestraat 28, als bouwkundige en taxateur; in 1940 staat ook P.J. v.d. Hooff Jr, Reestraat 28 in het Adresboek
Plan vier Heerenhuizen a/d Javastraat Nijmegen Gemeente Hatert Sectie A no 4387-4388-4389 en 4390, eigenaar en bouwkundige P.J. van den Hooft(?), Pontanusstr 44, datum tekening 15-9-1911 (D12.382336)
Plan vier Heerenhuizen a/d Javastraat Nijmegen Gemeente Hatert Sectie A no 4387-4388-4389 en 4390, eigenaar en bouwkundige P.J. van den Hooft(?), Pontanusstr 44, datum tekening 15-9-1911 (D12.382336)

Javastraat 27 – 35

Javastraat vanaf hoek Celebesstraat maart 2026
Javastraat vanaf hoek Celebesstraat: op de voorgrond Celebesstraat 16 en daarna 27-35 (maart 2026)

Op bovenstaande foto is allereerst de Celebesstraat te zien en daarna Javastraat 27- 35. De 5 woningen zijn van bouwkundige en aanvrager Firma G. Tiemstra en Zonen, met als datum van bouwdossier maart 1920.

Ontwerp voor den bouw van vijf Heerenhuizen aan de Javastraat te Nijmegen, Bouwkundige en aanvrager Firma G. Tiemstra en Zonen, Javastraat 27 – 35 datum bouwdossier 23-3-1920 (D12.386186)
Ontwerp voor den bouw van vijf Heerenhuizen aan de Javastraat te Nijmegen, Bouwkundige en aanvrager Firma G. Tiemstra en Zonen, Javastraat 27 – 35 datum bouwdossier 23-3-1920 (D12.386186)

Celebesstraat 16/Javastraat 37

Plan voor het bouwen van een Winkelhuis met Bovenwoning aan de Javastraat hoek Celebesstraat, N.V. Aannemersbedrijf v/h. G. Tiemstra & Zonen, datum tekening februari 1925 (D12.389341)
Plan voor het bouwen van een Winkelhuis met Bovenwoning aan de Javastraat hoek Celebesstraat, N.V. Aannemersbedrijf v/h. G. Tiemstra & Zonen, datum tekening februari 1925 (D12.389341)

Het hoekpand behoort niet tot dit plan. Ook dit gebouw is echter van de hand van Tiemstra, dan onder de naam N.V. Aannemersbedrijf v/h. G. Tiemstra en Zonen uit 1925. Het is gebouwd in opdracht van J. v. Riet (PGNC 16/2/1925), die er zijn winkel in vleeswaren zal openen.

De winkel zat op de hoek. Daarnaast zat aan de kant van de Javastraat de woonkamer met daarachter de salon, en aan de kant van de Celebesstraat de entree naar de bovenwoning en keuken. Met daarachter een portaal met trap naar de slaapkamer van de benedenwoning op de eerste verdieping.

Op de eerste verdieping is daarnaast de salon, woonkamer en keuken van de bovenwoning.

Op de tweede verdieping heeft elke woning nog een aantal slaapkamers.

Winkel Jan van Riet.

De kruidenierswinkel van A.F.C. Ros op de hoek Javastraat en Celebesstraat. Anno 2026 is het pand een woonhuis met voortuin, Javastraat 37, 7/1962 (Nico Grijpink via F92054 RAN CCBYSA)
De kruidenierswinkel van A.F.C. Ros op de hoek Javastraat en Celebesstraat. Anno 2026 is het pand een woonhuis met voortuin, Javastraat 37, 7/1962 (Nico Grijpink via F92054 RAN CCBYSA)

“Een nieuwe zaak.

Hedenmiddag wordt in het nieuw gebouwde perceel Javastraat 37 hoek Celebesstraat door den heer J. van Riet een zaak geopend in fijne vleeschwaren, comestibles, kruidenierswaren, wijnen en limonades. De winkel ziet er uit- zoowel als inwendig keurig uit. De firma Tiemstra en Zonen heeft het pand gebouwd en daarop, gelijk met al haar bouwwerken het geval is, den stempel van degelijkheid en schoonheid gedrukt. De inrichting van den winkel beantwoordt geheel aan de eischen, die heden ten dage aan een dergelijke zaak worden gesteld. Er is een groote voorraad van artikelen, alle van eerste-klasse firma’s en de moderne toestellen, die op de toonbank staan, een weegschaal en vleesch-snijmachine (van Berkels patent en wel de nieuwste constructie) bevestigen den goeden indruk, dien de bezoeker ongetwijfeld van dezen nieuwen winkel krijgt.” (PGNC 8/8/1925)

Advertentie J. van Riet, Javastraat 37 (De Gelderlander 4/11/1926)
Advertentie J. van Riet, Javastraat 37 (De Gelderlander 4/11/1926)
Advertentie J. van Riet, Javastraat 37 (De Gelderlander 4/11/1926)
Advertentie J. van Riet, Javastraat 37 (De Gelderlander 4/11/1926)

Vervolg

Er is nog niet uitputtend onderzocht wat het vervolg is geweest. In ieder zijn onderstaande vermeldingen gevonden.

In een advertentie voor Ten Cate’s Five o’clock tea is het “G. v. ’t Joff, v.h. v. Riet, Javastraat 37” De Gelderlander 9/11/1929.

Advertentie verhuizing H. Schilt & Zn naar Javastraat 37 (PGNC 24/12/1930)
Advertentie verhuizing H. Schilt & Zn naar Javastraat 37 (PGNC 24/12/1930)
Advertentie opening H. Schilt, Javastraat 37 (PGNC 24/12/1930)
Advertentie opening H. Schilt, Javastraat 37 (PGNC 24/12/1930)

Vervolgens is H. Schilt gevonden: de verhuizing van H. Schilt & Zn., aannemer en de opening van de winkel van H. Schilt in 1930. Het is nog onduidelijk of dit dezelfde H. Schilt is en of met de opening van de winkel hij al dan niet gestopt is als aannemer.

Komt daarna van Riet weer terug? In De Gelderlander 15/12/1934 en PGNC 5/1/1935 komt J. van Riet terug als een van de adresseen waar Wennex schoonmaakproducten te verkrijgen zijn. Rond begin september heeft J. van Riet en zijn gezin zeer weer gevestigd op nummer 37. Het gezine is dan afkomstig uit Gouda. (PGNC 7/9/1935)

Rond begin juli 1936 verhuist J. de Haas-van Wijhe en gezin van Javastraat 37 naar Cheribon (PGNC 4/7/1936).

G. van Schijndel en gezin, stoffeerder en gezin vestigt zich rond begin januari 1938 (PGNC 8/1/1938). Ze zijn dan afkomstig uit Tilburg. M.E.G.F. v. Schijndel en gezin vertrekt rond begin januari 1941 naar Tilburg. (De Gelderlander 4/1/1941)

In De Gelderlander 27/11/1944 is een advertentei van Peters-Gerrits Groenten en Fruithandel gevonden. In De Gelderlander 14/2/1949 is een advertentie gevonden waarbij de Firma Peters-Gerrits “Vonk’s Diepvries Groenten en Fruit” verkoopt.

In 1955 vraagt levensmiddelenbedrijf A. Ros een winkeljuffrouw (De Gelderlander 31/5/1955).

Villa Saxon Holme, Javastraat 104 (Maart 2024)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Villa Saxon Holme, later Veegerkliniek

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1914, Javastraat 104 Galgenveld

De Dr. Veegerkliniek in de villa Saxon Holme, ontworpen in 1914 door de broers Charles en Henri Estourgie i.o.v. F.H. Hague, 1965-1970 (Fotopersbureau Gelderland auteursrechthouder J.F.M. Trum via F11468 RAN CCBYSA Javastraat 104 Estourgie
De Dr. Veegerkliniek in de villa Saxon Holme, ontworpen in 1914 door de broers Charles en Henri Estourgie i.o.v. F.H. Hague, 1965-1970
(Fotopersbureau Gelderland auteursrechthouder J.F.M. Trum via F11468 RAN CCBYSA)

In 1914 ontwierp Estourgie samen met zijn broer Henri de villa Saxon Holme voor F.H. Hague. Frank Howard Hague was de accountant van Jurgens Margarinefabriek. Frans Jurgens had in 1912 door Estourgie Huize Heyendaal laten ontwerpen. Saxon Holme was het tweede ontwerp van Estourgie in Nijmegen.

Bovendien zou dit pand later de “buurman” van Estourgie worden: Estourgie verhuist in 1921 Villa de Plecht op Javastraat 106.

Architect Charles Estourgie

Lees hier over architect Estourgie:

Charles Estourgie en Charles Estourgie Jr

Charles Marie Francois Henri Estourgie (23 juni 1884 Amsterdam, 26 augustus 1950 Nijmegen) Charles Marie François Henri Estourgie (Amsterdam, 23…

Veeger klinkiek

“Kinderkliniek Universiteit te Nijmegen geopend

Voorlopig onder beheer van St. Canisius-ziekenhuis

(Van onze correspondent)

De Katholieke I Universiteit van Nijmegen is Maandagmiddag haar eigen kinderkliniek rijk geworden, want het nieuwe instituut blijft voorlopig nog wel onder beheer van het Canisiusziekenhuis, maar het toch bedoeld als onderdeel van het complex instellingen ten behoeve van de nieuwe medische faculteit. De kliniek is ondergebracht in het voormalige herenhuis Saxonhome, op de hoek van de Javastraat en de Archipelstraat; zij draagt de naam van de onlangs overleden dr. Veeger, oud-voorzitter o.m. van het Wit-Gele Kruis; zij staat onder directie van dr. C. J. A. Backx, beschikt over tien verpleegsters en biedt plaats aan veertig patiëntjes. De officiële opening geschiedde, nadat rector C Kaal bet gebouw had ingezegend, door de voorzitter van de St. Radboudstichting, mgr. dr. R. Post, die de leiding van de kliniek voorlopig — tot aan de dag, waarop de St Radboudstichting die zelf over kan nemen — aan het St. Canisiusziekenhuis overdroeg. Prof. dr. W. Duynstee C.ss.R, waarnemend voorzitter van het college van regenten van het St. Canisiusziekenhuis, gewaagde van de erkentelijkheid van dat college voor het vertrouwen, dat de St Radboudstichting in zijn beheer stelde; hij zag in de samenwerking, zoals die is tot stand gekomen, het streven van dr. Veeger, die daar altijd voor geijverd heeft, verwerkelijkt. Dr. J. Enneking, de directeur van het St. Canisiusziekenhuis, aanvaardde tenslotte dankbaar de hem toevertrouwde dagelijkse leiding van de dr. Veegerklinlek, en droeg haar vol vertrouwen weer over aan dr. Backx.

Er was voor deze officiële plechtigheid veel belangstelling van officiële persoonlijkheden, hoogleraren, curatoren, studenten. Onder hen werden opgemerkt de inspecteur van de Volksgezondheid in Gelderland, dr. Weebers, en wethouder N. Windt, die het gemeentebestuur van Nijmegen vertegenwoordigde.” (De tijd : dagblad voor Nederland, 23-4-1952)

Over Villa Saxon Holme is al veel geschreven, daarom hier een aantal verwijzingen:

Javastraat 104a, Noviomagus: veel informatie over de geschiedenis van dit pand

Met pensioen – herinneringen aan de Veegerkliniek in Nijmegen: mooi artikel over de Veegerkliniek

http://www.saxonholme.nl/historie/ : de eigen website over de villa van de huidige bewoners (juli 2025 werkt de site niet meer)

Villa Saxon Holme, Javastraat 104 (Maart 2024)
Villa Saxon Holme, Javastraat 104. Het witte huis links is Villa de Plecht, waar Estourgie in 1921 naar toe verhuist (Maart 2024)

Galgenveld

Deze pagina verzamelt de artikelen die reeds over Galgenveld zijn verschenen.

Charles Estourgie en Charles Estourgie Jr

Charles Marie Francois Henri Estourgie (23 juni 1884 Amsterdam, 26 augustus 1950 Nijmegen) Charles Marie François Henri Estourgie (Amsterdam, 23…

Archipelstraat

De Archipelstraat is de lange weg die de St. Annastraat met de Groesbeeksweg verbindt. Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen…

Piushove met nieuw te bouw appartementen in de verkoop (december 2024)
#Nijmegen

Van Slichtenhorststraat

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein
Piushove met nieuw te bouw appartementen in de verkoop (december 2024)
Piushove met nieuw te bouw appartementen in de verkoop (december 2024)
Het parochiehuis “Pius Convict”, achter het parochiehuis de Kerk van de H. Antonius van Padua, foto 1935-1940 (GN5861 RAN), architecten Meerman en van der Pijll

Parochiehuis architecten Meerman van der Pijll

De architecten Meerman en van der Pijll ontwierpen het Parochiehuis in de Van Slichtenhorststraat in 1935. Het behoorde bij de Kerk van de H. Antonius van Padua. Het gebouw bestaat uit een hoofdgebouw en een grote toneel-, film-, vergader- of conversatiezaal.

Antonius van Paduakerk, achterzijde; rechts de Pastorie, Groesbeekseweg Galgenveld, 1917 (F87789 RAN)

Sint Antonius van Paduakerk, architect Margry

De Antonius van Paduakerk aan de Groetsbeekseweg is in 1916-1917 gebouwd. De architect was Jos. Margry. De kerk is gebouwd in neogotische stijl, waarbij de toren van 50 meter in het ontwep nooit is gebouwd. Door geldgebrek werd gekozen het budget te besteden aan de bouw van de parochiehuis.

Piushove met nieuw te bouw appartementen in de verkoop (december 2024)

Piushove

De Piushove is gebouwd in 1926 als een convict: een huis voor priesters en priesterstudenten. Hier kregen ze volledig pension. Daarbij golden de kloosterregels hier niet: het betrof seculiere priesters en -studenten, oftewel: ze waren niet gebonden aan een klooster.

Beneden en Bovenwoningen voor Tesser

In augustus 1924 zijn er 2 bouwdossiers voor de van Slichtenhorststraat 98-100 en 102-104, welke 3 dagen na elkaar gedateerd zijn.

Bouw van een Beneden- en Bovenwoning

v. Slichtenhorstraat 98-100

Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389121)
Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389121)

Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389121)

https://studiezaal.nijmegen.nl/digitaalgebouwenarchiefnijmegen.php

1924 Van Slichtenhorststraat 102-104

De datumvermelding van het dossier is 8-8-1924.

Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389108)
Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389108)

Je t’embrasse, Babette Degraeve

Je t’embrasse, Babette Degraeve, Van Slichtenhorststraat (december 2024)
Je t’embrasse, Babette Degraeve, Van Slichtenhorststraat (december 2024)

Straatbeeld, gezien vanaf de splitsing met de St. Annalaan (St. Annastraat) in de richting van de Groesbeeksche straat (Groesbeekseweg). Links, de afslag naar de Pontanusstraat, 1898-1900 (Vivat, Amsterdam via F17105 RAN)
#Nijmegen

Fransestraat

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein
Straatbeeld, gezien vanaf de splitsing met de St. Annalaan (St. Annastraat) in de richting van de Groesbeeksche straat (Groesbeekseweg). Links, de afslag naar de Pontanusstraat, 1898-1900 (Vivat, Amsterdam via F17105 RAN)
Straatbeeld, gezien vanaf de splitsing met de St. Annalaan (St. Annastraat) in de richting van de Groesbeeksche straat (Groesbeekseweg). Links, de afslag naar de Pontanusstraat, 1898-1900 (Vivat, Amsterdam via F17105 RAN)

Deze pagina verzamelt artikelen over de Fransestraat.

Situatietekening van wegen tussen de Oranjesingel, de Fransestraat en de St. Annastraat, 1/1/1892-31/12/1892 (KPU-274 RAN)
Situatietekening van wegen tussen de Oranjesingel, de Fransestraat en de St. Annastraat, 1/1/1892-31/12/1892 (KPU-274 RAN)

Op bovenste kaart is de Fransche straat rechts te zien. De loopt tussen de Groesbeeksche straat en de St. Annastraat. Merk daarbij op dat de Fransche straat op dat moment nog geen vertakkingen heeft naar andere straten van Galgenveld: de Fransche straat is dan de grens tussen Nijmegen en gemeente Hatert.

Zie ook de kaart uit 1896, KPU-405 RAN. Waar in 1892 de straat nog onbebouwd lijkt, lijkt een aantal jaren later de straat dan inmiddels volgebouwd. Lijkt, want de van Spaenstraat is op de kaart van 1896 niet ingetekend; wel lijkt er een rode lijn getrokken te zijn voor de riolering.

Wat in 1896 wél is ingetekend, is het “Opgeheven Fort Kijk in de Pot”. Met een stippellijn zijn de “militaire gronden” aangegeven.

Naam Fransestraat: 11 Juni 1702

En het was het Fort Kijk in de Pot en het Steenen Kruis, waar de Fransen op 11 juni 1702 hun aanval op richtten. Lees het stuk onderaan de pagina: “10 en 11 Juni 1702: de Franse aanval op Nijmegen”

Hoek St. Annastraat met Fransestraat, op St. Annastraat 53a Antiekzaak L’Antique Interieure en op de hoek St. Annastraat 55 café St. Anneke, 1989 ( Anton van Roekel via RAN CCBYSA)

Hoek Fransestraat Annastraat verbouwing Zoetmulder en van der Pijll

Veel Nijmegenaren kennen het hoekpand op de St. Annastraatstraat en de Fransestraat als café St. Anneke. Oorspronkelijk was het samen met het huidige nummer 53a 1 grote woning, die er in ieder geval in 1910 al stond. De architect Zoetmulder ontwierp de splitsing naar 2 winkels met bovenwoningen. Op 53a zaten hier jarenlang meubelzaken (Tilders…

Lees verder

Fransestraat 83/St. Annastraat 55A

“Het pand is gebouwd als woonhuis, dateert uit ca 1900 en is gebouwd in de stijl van de neorenaissance. Het is vermoedelijk tegelijk gebouwd met de drie naastliggende panden aan de St. Annastraat, die gelijkenis vertonen in architectuur en detaillering.” (Rijksmonumenten)_

Rijksmonument

Het pand is een Rijksmonument met als waardering

“Herenhuis met spijlenhek uit ca 1900 in een stijl beïnvloed door de neorenaissance.

– Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een herenhuis met ornamentiek beïnvloedt door de neorenaissance. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de rijk bewerkte erker in de voorgevel en de gestucte onderdelen in het interieur. Er is sprake van een ensemblewerking als onderdeel van de bebouwing langs de Fransestraat en de St. Annastraat, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare herenhuizen, welke samen met de oudere en latere typen en stijlen goed de ontwikkeling van de bouw van herenhuizen weergeven.

– Van stedebouwkundige waarde door de situering op de hoek van de St. Annastraat. De weg bezit nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die een aantrekkelijk en waardevol straatbeeld vormen.

– Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen langs de grote uitvalswegen.”

Bakkerij Fransestraat 23

De Bakkerij van H.H. v.d. Waal, Fransestraat 23, 1968 (F86406 RAN CC0)
De Bakkerij van H.H. v.d. Waal, Fransestraat 23, 1968 (F86406 RAN CC0)

Inmiddels zit alweer 50 jaar de Knollentuin op Fransestraat 23. Lees hierover het artikel op Issu (vanaf bladzijde 18).

In het Adresboek 1951, 1955 en 1959 komt J. Troost, (brood en banket) bakker voor op dit adres.

In 1963 komt H.H. en P. van der Waal voor als bakker op Fransestraat 23; mw. H. Troost en J. Troost komen dan voor op 23 a.

In 1968 zit bakkerij H.H. v.d. Waal op nummer 23.

Pontanusstraat 51 (hoek van Spaenstraat)

Pontanusstraat 51 (hoek van Spaenstraat), maart 2026 Galgenveld
Pontanusstraat 51 (hoek van Spaenstraat), maart 2026

In ieder geval in 1987 is het Joyce Corner; een foto is te zien op F65978 RAN.

Café Frowijn

“Café Frowijn stamt uit 1993 en dankt zijn naam aan eerdere eigenaar Rob Frowijn. Het pand zelf is al veel ouder. “Frowijn was vóór 1993 een snackbar, en daarvoor een sigarenwinkel. Het pand is meer dan 100 jaar oud, dat kan je nog terug zien aan het glas in lood in de ramen.” (https://indebuurt.nl/nijmegen/bedrijvigheid/ondernemer-uitgelicht/cafe-frowijn~12706/, een leuk interview uit 2017 met Paul Huismans, die op dat moment eigenaar was)

Huismans en zijn vrouw Ellen Engbers hadden in 2008 Frowijn overgenomen, nadat ze daarvoor café De Deut 15 jaar hadden gehad. In 2022 vertrekken ze naar Limburg (https://indebuurt.nl/nijmegen/bedrijvigheid/cafe-frowijn-staat-nog-steeds-te-koop-de-tijd-dringt~193371/). Dan staat het café een tijdje leeg; eind 2022 koopt Mathieu van Straten het café.

Pontanusstraat 51: Vanuit de Fransestraat, rechts de Van Spaenstraat, links de Pontanusstraat, 1908 (F32191 RAN) Galgenveld
Pontanusstraat 51: Vanuit de Fransestraat, rechts de Van Spaenstraat, links de Pontanusstraat, 1908 (F32191 RAN)

Hoek Pontanusstraat Fransestraat

Een van de gebruikers van het gebouw was Jan Fleuren. Het is mij nog niet bekend welk deel van het pand nummer 37 heeft: ter hoogte van de ingang aan Pontanusstraat zit aan de Van Spaenstraat de ingang met huisnummer 37.

Johannes Jacobus (Jan) Fleuren (Nijmegen, 17-12-1877 – 7-12-1965) trouwde in 1910 op 32-jarige leeftijd met Petronella Maria (Nellie) Wouters (Weurt, 21-4-1885). “Na de ambachtsschool te Nijmegen leerling timmerman, timmerman en aannemer (een van de huizen aan de Oranjesingel is door hem gebouwd), kruidenier (1910-2920) aan de Grootestraat en vanaf ca 1918 aan de Molenstraat, later groothandelaar in kruidenierswaren aan de Gorisstraat 34 vanaf 29-12-1929 tot circa 1932, daarna groothandel in Koffie, thee en tabak. Omdat hiervoor minder ruimte nodig was is de zaak verhuist naar van Spaenstraat 37. Daarnaast had hij met zijn zonen nog de sigaren fabriek “Valkhof sigaren” en een fabriekje voor shag en pruimtabak aan de Jan van Galenstraat. Ook hebben ze de mosterdfabriek aan de van Somerenstraat overgenomen en de productie verkocht.” (https://home.hccnet.nl/

Garage Knoop

1930 hoek Fransestraat-Pontanusstraat Galgenveld

De voormalige garage Knoops, hoek Fransestraat -Pontanusstraat architect Veugelers (Maart 2024)
De voormalige garage Knoops, hoek Fransestraat -Pontanusstraat (Maart 2024)

Een foto uit 1953 is te vinden bij RAN GN4407

“Een verbetering.

De Garage Knoops.

Het pand St. Annastraat, met diep doorloopenden tuin tot in de Pontanusstraat, was een dood punt in dat kwartier van nieuw Nijmegen.

De architect Veugelers heeft er iets levendigs van gemaakt, een auto-garage is ontworpen, welke nochtans geen afbreuk doet aan het aspect der St. Annastraat. Het doodsche stuk van de Fransche straat, is nu verlevendigd met een garage, waarboven vijf moderne woonhuizen zijn gebouwd, welke door geluiddempende plafonds van het autopaleis zijn gescheiden.

Het bouwwerk werd uitgevoerd door den bouwkundige Meuster uit Amstelveen.

Zaterdagmiddag werd de nieuwe garage “Knoop”, tevens vertegenwoordiger van de Studebaker-automobielen en de N.A.G. lastwagens officiëel geopend.

De garage met zijn wagens maakte een grootschen indruk en met vreugde mocht de verteggenwoordiger van den Studebaker wijzen op deze voorname aanwinst van de automobiel-nijverheid en handel in Nijmegen.

Het oude heerenhuis op den hoek St. Anna-Franschestraat blijft nog voorlopig in den tegenwoordigen toestand bewoond. Mocht het bedrijf uitbreiding behoeven, dan zal ook hier tot verbouwing worden overgegaan.” (De Gelderlander 6/10/1930)

Luxe verhuur tel 23002:een herinnering aan de Sneltax van Garage Knoop Fransestraat 56 (Maart 2024)
Luxe verhuur tel 23002: een herinnering aan de Sneltax van Garage Knoop Fransestraat 56 (Maart 2024)
Advertentie Sneltax Garage Knoop (De Gelderlander 29/3/1934)
Advertentie Sneltax Garage Knoop (De Gelderlander 29/3/1934)

Tegenwoordig is hier Restobar Fiftyeight gevestigd.

Fransestraat 51

De 'Fransche straat' met de woning van houthandelaar Jacobus Winus Johannes (Cobus) Hallo (01/06/1880 - 01/01/1934) en echtgenote Johanna Christina van Houweninge (11/12/1891 - 21/07/1974), jongste dochter van Joachimus (Chiem) van Houweninge (24/03/1859 - 22/02/1936), steenkolenhandelaar, grootgrondbezitter van het gebied op en grenzend aan de Kwakkenberg en oprichter van het gelijknamige villapark, en echtgenote Sophia Frederika Hamerslag (05/02/1862 - 07/10/1936), Fransestraat 51 (huidig), 1915 (F39603 RAN)
De ‘Fransche straat’ met de woning van houthandelaar Jacobus Winus Johannes (Cobus) Hallo (01/06/1880 – 01/01/1934) en echtgenote Johanna Christina van Houweninge (11/12/1891 – 21/07/1974), jongste dochter van Joachimus (Chiem) van Houweninge (24/03/1859 – 22/02/1936), steenkolenhandelaar, grootgrondbezitter van het gebied op en grenzend aan de Kwakkenberg en oprichter van het gelijknamige villapark, en echtgenote Sophia Frederika Hamerslag (05/02/1862 – 07/10/1936), Fransestraat 51 (huidig), 1915 (F39603 RAN)

10 en 11 Juni 1702: de Franse aanval op Nijmegen

Het was het Fort Kijk in de Pot en het Steenen Kruis, waar de Fransen op 11 juni 1702 hun aanval op richtten. De bevelhebbers aan Franse kant waren maarschalk Louis-François de Boufflers en Louis van Bourgogne, kleinzoon van Lodewijk XIV.

De bedoeling was om met een verrassingsaanval het slecht verdedigde Nijmegen in te nemen. De vestingwerken waren door Menno van Coehoorn wel versterkt, maar er lagen maar 2 infanterie bataljons in Nijmegen en er op dat moment geen kanonnen op de wallen.

Spaanse Successieoorlog

De aanval op Nijmegen was onderdeel binnen de Spaanse Successieoorlog, die rond mei 1702 was uitgebroken. Daarbij lag een groot leger van geallieerden (Het Roomse Rijk, Pruisen en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden) voor Kaiserswerth (tegenwoordig onderdeel van Dusseldorf), waarbij het vallen van deze vesting waarschijnlijk een kwestie van tijd was.

Daarom bedacht Boufflers het plan om Nijmegen aan te vallen. In de hoop om zo het Nederlands-Engelse leger dat in een zeer versterkte positie lag, te bewegen deze positie te verlaten en slag te leveren tegen een overmacht. Nijmegen was van groot strategisch belang, wanneer het de Fransen zou lukken om haar in te nemen, zou dat betekenen dat de Republiek aan de oostkant open zou liggen.

Een aantal factoren deed de aanval mislukken. Louis van Bourgogne, de 20-jarige bevelhebber van het Franse leger, bleef die dag te lang in bed liggen. Daardoor begonnen de Fransen op 10 juni veel te laat aan hun opmars en moesten ze in de bloedhitte marcheren over stoffige zandwegen.

Dat bood de graaf van Athlone, die met zijn leger tussen Kleef en Nijmegen, de mogelijkheid om naar Nijmegen te trekken om haar bij te staan. Hoewel hij al ’s ochtends gehoord had van het optrekken van de Fransen, wachtte echter nog tot in de avond, toen bleek dat noodzakelijk om Nijmegen te hulp te komen; het betekende immers dat hij zijn sterke positie moest opgeven.

En het waren de Nijmegenaren zelf die voor de verdediging zorgden, toen ze die zondagmorgen van 11 juni hoorden dat de Fransen er aan kwamen. Vooral de rol van dominee Elbracht wordt daarbij genoemd: toen het bericht dat de Fransen er aan kwamen, was hij juist bezig met zijn kerkdienst. Hij was vervolgens een van de degenen, die de verdediging organiseerde. Echter: naast dat er geen geschut op de wallen stond, waren er geen mensen het te bedienen en de sleutels van het wapenmagazijn bleken zoek. De Nijmeegse burgers sleepten geschut naar de wallen en braken het arsenaal open. Die dag werd Fort Kijk in de Pot tot twee keer door de Fransen ingenomen en door de Nijmegenaren weer veroverd. “But these fights too were nothing more than skirmishes.” (https://en.wikipedia.org/wiki/Assault_on_Nijmegen_(1702))

Athone bereikte Nijmegen, waarbij hij zijn infanterie op de wallen neerzette en zijn cavalerie in het glacis. Geconfronteerd met de kanonnen en de soldaten van Athlone die in positie bleven en niet konden worden verleid tot een gevecht, trokken de Fransen zich om 5 uur ’s middags terug. De Fransen veel meer schade hadden aangericht dan andersom (700 tegenover 200 verliezen; daarnaast hadden de Fransen 300 wagens weten te overmeesteren).

Toch wordt de aanval gezien als een mislukking: de Fransen waren niet in staat om Nijmegen te veroveren of het leger van Athlone te verslaan. Wanneer een van deze twee gelukt zou zijn, zou dat waarschijnlijk rampzalig voor de geallieerden zijn geweest. Ook werd de inname van Kaiserswerth niet voorkomen: deze plaats viel een aantal dagen later alsnog.

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Mislukte_aanslag_in_1702

https://en.wikipedia.org/wiki/Assault_on_Nijmegen_(1702)

https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Kaiserswerth

https://en.wikipedia.org/wiki/Kaiserswerth.

https://gaypnt.home.xs4all.nl/straatnamen/F.html

Galgenveld

Deze pagina verzamelt de artikelen die reeds over Galgenveld zijn verschenen.

Zonnewijk

Vanwege de ingestorte woningmarkt voor middenklassewoningen na de Eerste Wereldoorlog, kregen woningcorporaties steun van het Rijk voor de bouw van…

De R.K. St. Antonius Abtkerk en pastorie, 1904 (Uitg. Dr. Trenkler en Co via F16087 RAN) Dennenstraat Hees
#Nijmegen, Gebouw van de dag

St. Antonius Abtkerk

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1879-1880 Dennenstraat Neerbosch-Oost/ Hees

De R.K. St. Antonius Abtkerk en pastorie, 1904 (Uitg. Dr. Trenkler en Co via F16087 RAN) Dennenstraat Hees
De R.K. St. Antonius Abtkerk en pastorie, 1904 (Uitg. Dr. Trenkler en Co via F16087 RAN)

In 1874 ontwerpt P.J.H. Cuypers, welke in 1879-1880 gereed kwam. Het gebouw is een zogenaamde neo-gotische hallenkerk.

Interieur

De St. Antonius Abtkerk tijdens het 25- jarig bestaan. (zie de data 1903-1928). Rooms Katholieke kerk. Ontworpen in 1874 door P.J.H. Cuypers en het gebouw zelf dateert uit 1879-1880. Neo-gotische driebeukige hallenkerk. Het oorspronkelijk rijk gekleurde interieur werd in de jaren zestig witgepleisterd. De glas-in-lood vensters werden vervaardigd door glasatelier F. Nicolas en Zonen uit Roermond. Ze werden geplaatst tussen 1880 en 1925. In de kerk bevindt zich een 16-eeuws kruisbeeld uit Kalkar, Dennenstraat 121, 1928 (F16084 RAN)
De St. Antonius Abtkerk tijdens het 25- jarig bestaan.
Het oorspronkelijk rijk gekleurde interieur werd in de jaren zestig witgepleisterd. De glas-in-lood vensters werden vervaardigd door glasatelier F. Nicolas en Zonen uit Roermond. Ze werden geplaatst tussen 1880 en 1925. In de kerk bevindt zich een 16-eeuws kruisbeeld uit Kalkar, Dennenstraat 121, 1928 (F16084 RAN)

Bijzonder zijn een kruisbeeld uit begin 16e eeuw, vervaardigd door de “Meester van het Kalkarse Anna-altaar”. Deze bevond zich tot 1804 in een Dominicaenklooster in Kalkar. En daarnaast de glas-in-lood ramen, vervaardigd door F. Nicolas en Zonen uit Roermond. De kruiswegstaties zijn gemaakt door Dorus Arts, een kunstschilder afkomstig uit Nijmegen. Verschillende parochianen hebben toendertijd voor de kruiswegstaties geposeerd.

Een uitgebreide geschiedenis en meer informatie over de kerk is te lezen op de eigen site van de parochie: https://stefanus.nl/antonius-abt/geschiedenis

Rijksmonument

St.-Antonius Abtkerk met pastorie (midden) en bondsgebouw, Dennenstraat, 1920-1925 (Evert F. van der Grinten via F78872 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)
St.-Antonius Abtkerk met pastorie (midden) en bondsgebouw, Dennenstraat, 1920-1925 (Evert F. van der Grinten via F78872 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)

De kerk is een Rijksmonument met als omschrijving:

“Driebeukige neogotische HALLENKERK met ingebouwde toren.

De zijbeuktraveeën hebben puntgevels en dwars op de kap van de middenbeuk gerichte zadeldaken, een dispositie, die niet overeenkomt met de inwendige ruimtewerking.

Slanke achthoekige pijlers van baksteen, welker profileringen zonder kapitelen overgaan in de scheibogen.

Stenen kruisribgewelven.

De zeer drukke polychromering van het interieur is in de jaren zestig vervangen door een sobere bepleistering; bewaard bleef slechts de rijke beglazing.

Laatgotisch, houten kruisbeeld, in 1804 uit het Dominicanenklooster te Kalkar hierheen overgebracht. Begin 16e eeuws, door de Meester van het Kalkarse Anna-altaar.”

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Antonius_Abtkerk_(Nijmegen)

https://www.noviomagus.nl/Vrij/Dennenstraatkerk/DennenstraatkerkCat.h

Verpleeghuis / bejaardenhuis Huize 'Sint Anna' (Sint Annagesticht of Annastichting) van de Zusters Dochters van Maria en Jozef uit 's-Hertogenbosch (Zusters van de Choorstraat), gebouwd tussen 1925 en 1928 naar ontwerp van de Nijmeegse architect François Joseph Oscar Leeuw (Roermond, 28 juli 1866 - Nijmegen, 16 februari 1944). Het pand werd in 1972 gesloopt voor de bouw van verpleeghuis 'Joachim en Anna', 1928-1929 (G.C. Richelle via F91439 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Bejaardenoord “St. Anna”, architect Oscar Leeuw

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1925-1928 Groesbeekseweg 327-329 Groenewoud, gesloopt in 1971/1972

Bejaardenoord "St. Anna", Groesbeekseweg 1934-1936 (F14215 RAN)
Bejaardenoord “St. Anna”, Groesbeekseweg 1934-1936 (F14215 RAN)

Oscar Leeuw ontwierp het Bejaardenoord “St. Anna” in 1926. Daarbij vond in juli 1926 de aanbesteding plaats namens het R.K. Parochiaal Armbestuur onder “R.K. georganiseerde aannemers”. (PGNC 23/6/1926)

De laagste inschrijver was B. van Tienen met f364.980 (met wijziging van de kapel f5.500 minder) (PGNC 7/7/1926). De werk werd echter gegund aan W. van der Wagt, die de 2 na laagste inschrijving had. (Noviomagus)

Het Bejaardenhuis St. Anna (later Joachim en Anna genoemd) is in 1928 gereed gekomen. Vanaf 1928 tot 1945 verleenden de Zusters Dochters van Maria en Jozef (de Zusters van de Choorstraat te Den Bosch) hier de zorg. Van 1946 tot 1959 werd de zorg verleend door de Zusters Franciscanessen van de Allerzaligste Maagd Maria ter Engelen. Vervolgens van 1959 tot 1971 weer de Zusters van de Choorstraat. In 1971/1972 werd het pand gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw.

Kapel van de St. Anna Stichiting; Mgr. A.F. Diepen, bisschop van 's-Hertogenbosch in de kapel van de nieuw gebouwde Sint Annastichting (het latere Joachim en Anna) tijdens de plechtige opening en inwijding van het gebouw, ontworpen door Oscar Leeuw, dat 100 bejaarden kon huisvesten. Het gebouw is inmiddels vervangen door nieuwbouw, 25/1/1928, Groesbeekseweg 329 F87257
Kapel van de St. Anna Stichiting; Mgr. A.F. Diepen, bisschop van ‘s-Hertogenbosch in de kapel van de nieuw gebouwde Sint Annastichting (het latere Joachim en Anna) tijdens de plechtige opening en inwijding van het gebouw, ontworpen door Oscar Leeuw, dat 100 bejaarden kon huisvesten. Het gebouw is inmiddels vervangen door nieuwbouw, 25/1/1928, Groesbeekseweg 329 (F87257 RAN)

Oscar Leeuw

Het ontwerp was afkomstig van architect Oscar Leeuw. Lees hier meer over deze architect:

Oscar Leeuw, architect

Oscar Leeuw is een van de belangrijkste architecten van Nijmegen. Bekende werken van hem zijn onder de synagoge, museum Kam…

Een mooie foto van dit complex is tevens te vinden op Noviomagus, waarin goed te zien is hoe de 100 meter lange gevel met zijn 4 torens een burchtachtige, maar tevens statige indruk maakt. Noviomagus noemt het een “schoolvoorbeeld van expressionisme”.

(Overige) Bronnen en verder lezen:

Bijschrift F13052

Noviomagus

Groesbeekseweg

De Groesbeekseweg is een belangrijke weg voor Nijmegen. Hieraan staan vele grote gebouwen, waaronder scholen, een kerk, twee kazernes. De…

Oscar Leeuw, architect

Oscar Leeuw is een van de belangrijkste architecten van Nijmegen. Bekende werken van hem zijn onder de synagoge, museum Kam…

Het bos Mariënbosch

Het Marïenbosch is een restant van het sterrenbos dat in het midden van de 19e is aangelegd. Toen hoorde het…

Antonius van Paduakerk, achterzijde; rechts de Pastorie, Groesbeekseweg Galgenveld, 1917 (F87789 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Sint Antonius van Paduakerk, architect Margry

ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1916-1917 Groesbeekseweg Galgenveld

Antonius van Paduakerk, achterzijde; rechts de Pastorie, Groesbeekseweg Galgenveld, 1917 (F87789 RAN)
Antonius van Paduakerk, achterzijde; rechts de Pastorie, Groesbeekseweg Galgenveld, 1917 (F87789 RAN)

De Antonius van Paduakerk aan de Groetsbeekseweg is in 1916-1917 gebouwd. De architect was Jos. Margry. De kerk is gebouwd in neogotische stijl, waarbij de toren van 50 meter in het ontwep nooit is gebouwd. Door geldgebrek werd gekozen het budget te besteden aan de bouw van de parochiehuis.

De kerk is mede gefinancierd door de Kerkenbouwstichting. Deze stichting had tot doel kerken te bouwen vernoemd naar Sint Antonius van Padua. Ook de Heilige Antonius van Padua-Sint Annakerk oftewel de Groenestraatkerk, ontworpen door de vader van Jos. Margry, is gebouwd met geld uit dit fonds.

Op 20 juni 1917 vond de inwijding van het kerkgebouw plaats door pastoor O’Reilly.

Artikel Eerste steenlegging

Eerste steenlegging van de Antonius van Paduakerk door pastoor O'Reilly, Groesbeekseweg Galgenveld, 4/4/1916 (F87784 RAN)
Eerste steenlegging van de Antonius van Paduakerk door pastoor O’Reilly, Groesbeekseweg Galgenveld, 4/4/1916 (F87784 RAN)

“Eersten-steenlegging.

De Eersten-steenlegging der nieuwe parochiekerk St. Antonius aan den Groesbeekschen weg had gistermiddag om vier uur, gelijk reeds in het kort gemeld is, plaats.

De plechtigheid werd verricht door den zeereerw. heer o’Reilly, die geassisteerd werd door den zeereerw. heer B.A. Kruitwagen, pastoor der St. Franciscuskerk, den zeereerw. heer Pastoor Eyken uit Ewijk, den vicaris der H. Landstichting, rector Arn. Says en de eerw. heeren kapelaans der St. Autustinuskerk Francken en Wern?ers.

Vele eerw. heeren geestelijken uit de stad en naaste omgeving, de drie katholieke wethouders, tal van gemeenteraadsleden en vele kerkmeesters woonden de plechtigheid bij.

Op het terrein der plechtigheid was een stemmige versiering aangebracht van palmen en van pauselijke en Nederlandsche vlaggen, welke aan de plaats, waar eens het hoofdaltaar zal verrijzen een feestelijke aanblik geven.

Onder plechtige lithurgische gezangen werden de eerste steen, het kruis, staande op de plaats, waar het hoofdsaltaar zal komen te staan, door den zeereerw. heer O’Reilly gewijd, die vervolgens vooruitgegaan door de misdienaars, de omtrekken en fundamenten der nieuwe kerk met gewijd water zegende.

De oorkonde der stichting van de nieuwe kerk werd vervolgens voorgelezen en door den nieuwen pastoor, de assisteerende geestelijken, de wethouders, den architect, de aannemerse en eenige andere heeren geteekend, welke oorkonde vervolgens in den gewijden eersten steen werd gelegd.

Na voleindiging der inzegeningsplechtigheden richtte de toekomstige pastoor der nieuwe parochie het woord tot de aanwezigen, waaronder zich vele toekomstige parochianen bevonden.

Een heele lijdensweg den bouw dezer nieuwe kerk vooraf, welke dank zij veler medewerking thans toch tot stand zal komen. Deze kerk zal hier dan gebouwd worden tot de zedelijke en godsdienstige verheffing van de bewoners dezer wijk, een der mooiste van de gemeente Nijmegen.

Spreker hoopte, dat door eigen krachtsinspanning en door toewijding der nieuwe parochianen deze parochie tot een der waardigste en schoonste van het dekenaat Nijmegen zou worden. Met Gods zegen, waaraan immers alles is gelegen, want wanneer Hij het huis niet bouwt, werken de bouwlieden tevergeefs, hoopte spreker hier zijn pastoreelen arbeid te verrichten ook in het belang van het maatschappelijk welzijn der gemeente Nijmegen, waarvoor ook de aanwezige wethouders de taak hebben te zorgen.

Vol waardering sprak de eerw. heer o’Reilly over de vorstelijke mildadigheid van de pastorie in de Molenstraat, waardoor de taak van den bouw dezer nieuwe kerk zeer verlicht was. Ten slotte uitte de eerw. spreker de verwachting dat de nieuwe parochianen naar hun best vermogen zouden medezorgen voor de uitbreiding en het onderhoud dezer nieuwe parochie tot grooter eer van God en tot heil van Nijmegen.

Met een aanbeveling der nieuwe parochie in aller belangstelling eindigde de toekomstige pastoor zijn opwekkende toespraak.

Den hoogeerw. heer deken Van Son verheugde het ten zeerste getuige te kunnen zijn van deze blijde plelchtigheid, waarbij een nieuwe kerk gesticht werd. Bijzonder richtte de spreker een woord van lof aan den zeereerw. heer pastoor Bonnke s.J. van de St. Iganatius-parochie, die een krachtigen steun verleend had bij het oprichten dezer nieuwe kerk.

De reden van de instelling dezer nieuwe parochie lag hierin, dat het tegenwoordig in het belang van de betere zielzorg is, dat de grootere parochies door de kleinere vervangen worden. Daar de zoo hoog geprezen orde van de Sociëteit van Jezus over te weinig personeel beschikte om deze nieuwe parochie te bedienen, had de pastoor der St. Ignatiusskerk er mild in toegestemd het mooiste deel zijner parochie af te staan den den clerus van het bisdom Den Bosch. Hiervoor bracht spreker zijn oprechten dank, ook uit naam van den Bisschop, aan de eerw. paters Jezuieten. Hij hoopte, dat deze nieuwe parochie inderdaad een der mooiste van zijn decanaat zou worden.

Antonius van Paduakerk, oorspronkelijke ontwerptekening met toren, architect Jos. Margry, Groesbeekseweg Galgenveld, 1916 (F87775 RAN)
Antonius van Paduakerk, oorspronkelijke ontwerptekening met toren, architect Jos. Margry, Groesbeekseweg Galgenveld, 1916 (F87775 RAN)

Iets hindert er nochtans nog aan dezen nieuwe kerkbouw, n.l. het ontbreken van een toren in de uit te voeren bouwplannen.

Wegens de duurte door den oorlog had men uit financieele overwegingen gemeend den bouw van den toren voorloopig achterwege te moeten laten.

Doch wie weet of de patroon der nieuwe kerk, de H. Antonius, hier ook geen uitkomst zal geven.

En wat nog niet is, kan nog komen; één jaar moet er nog gebouwd worden, aleer de nieuwe kerk geheel gereed is, en in dien tijd kan er nog heel wat gebeuren, wanneer de parochianen den handen ineenslaan.

Spreker zou er trotsch op zijn, wanneer hier een toren verrees, welke den oude St.-Stefanustoren in pracht zou overtreffen. Ten slotte wenschte de hoogeeerw. heer Deken den nieuwen pastoor geluk met zijn jonge parochie, en hoopte, dat deze er lange jaren zou mogen werkzaam zijn tot heil zijner parochianen.

Na deze opgewekte toespraken gingen velen der aanwezigen op voorbeeld van de hoogere geestelijken er toe over een steentje bij te dragen voor den nieuwen bouw, door in letterlijken zin een steen te metselen naast den gewijden eersten steen.

Moge deze nieuwe kerkbouw, onder leiding van den bekwamen architect, den heer Margry, den kerkenbouwer voorspoedig opgetrokken worden door de Nijmeegsche aannemers, de heeren Ant. van Sambeek en W. Thunnissen.” (De Gelderlander 6/4/1916)

Zie voor het verhaal en foto’s ook: https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Vrij/Padua/PaduaCat.html

Jos. Margry

Josephus Cornelius Franciscus (Jos) Margry (7 februari 1888 - 20 maart 1982), architect in 1916 van de R.K. H. Antonius van Paduakerk aan de Groesbeekseweg, 1930-1940 (F87777 RAN)
Josephus Cornelius Franciscus (Jos) Margry (7 februari 1888 – 20 maart 1982), architect in 1916 van de R.K. H. Antonius van Paduakerk aan de Groesbeekseweg, 1930-1940 (F87777 RAN)

Josephus Cornelius Franciscus (Jos) Margry (Rotterdam, 7 februari 1888 – aldaar, 20 maart 1982) was een architect. Hij ontwierp woningen, winkels, kantoren, ziekenhuizen en kerken.

Jos was een zoon van architect Albert Margry, die wij in Nijmegen vooral kennen van de Groenestraatkerk. Jos studeerde aan de Technische Hogeschoolin Delft. Toen zijn vader in 1911 plotseling overleed brak hij zijn studie Bouwkunde af, omdat hij onimddelijk het bureau Margry in Rotterdam moest overnemen. Daarbij moest hij aantal grote projecten overnemen, onder meer de Onze Lieve Vrouwekerk in Helmond. Ook nam hij het atelier voor kerkelijke kunst over.

Uiteindelijk zou hij 13 kerken ontwerpen. Een deel daarvan werd gefinancierd de Rotterdamse zakenman Joannes Petrus Grewen. Hij gebruikte een deel van zijn kapitaal om kerken te laten bouwen die gewijd waren aan Sint Antonius van Padua. Naast Nijmegen ontwierp hij op deze manier ook de kerken van Keldonk, Tilburg en Eindhoven.

Met Jan Stuyt maakte hij het ontwerp voor de Cenakelkerk in de Heilig Landstichting.

Margry bouwde zijn kerken in neogotische of neoromaanse stijl, “zijn latere ontwerpen van woningen, winkels en andere gebouwen, zijn eerder modernistisch.” (wikipedia)

“Jos Margry behoorde tot de eerste wederopbouwarchitecten van het gebombardeerde Rotterdam.” (https://www.kerkramentussenmaasenwaal.nl/architecten/margry-jos/) “Hij behield de katholieke klantenkring, maar vernieuwde de architectuur. In de jaren dertig werden robuuste bakstenen gebouwen gerealiseerd en tijdens de wederopbouw worden aarzelend moderne materialen en technieken gebruikt. Het bureau richt zich dan vooral op de ziekenhuisbouw.” (https://www.archined.nl/2013/02/werknummer-4000/)

Ook 3 zonen van hem, Jan, Fons en Joost, zouden in de architectuur (en stedenbouw) werkzaam worden. Fons kwam in 1947 bij het bureau. In 1958 ging Jos met pensioen. Tegenwoordig heet het bureau MAS Architectuur.

(Overige) gevonden Werken

BouwNaamPlaatsBijzonderheden
1911-1913HoefstraatkerkTilburgOntwerp door Albert Margry, voltooid door Jos Margry
1915-1928O.L.V. ten HemelopnemingkerkHelmondOntwerp door Albert Margry, voltooid door Jos Margry
1912Antonius van PaduakerkKeldonk 
1912Antonius van PaduakerkLoosbroek 
1912-1913Franciscus van AssisikerkRotterdamAfgebroken in 1975
1913Antonius van PaduakerkBiest-Houtakker 
1913-1914Onze Lieve Vrouw van LourdeskerkRotterdamMet Paul Biesta. Door oorlogshandelingen verwoest in 1940
1913-1915CenakelkerkHeilig LandstichtingGezamenlijk ontwerp met Jan Stuyt
1916-1917Antonius van PaduakerkNijmegen 
1916-1917Johannes de DoperkerkEwijk 
1919-1920Heilig-Hart-van-JezuskerkDe ZilkUitbreiding 1922, toren uit 1928
1921-1922LiduinakerkHaarlemIn 1993 verbouwd en hernoemd tot Adelbertuskerk
1922-1923BarbarakerkRotterdamAfgebroken in 1977
1924NicolaaskerkRotterdamAfgebroken
1925Bewaarschool Sint-Theresia, Van MeursstraatRotterdamAfgebroken
1927-1928Complex met twee scholen en zusterhuis Stella Maris, MathenesserstraatRotterdam 
1929StadhuisSchipluidenIn gebruik als stadhuis tot 2013
1929-1930Klooster Regina Pacis met twee scholenRotterdamVerwoest bij bombardement 1943
1930-1931AdrianuskerkNaaldwijk 
1938R.-K. Lyceum voor meisjes Maria VirgoRotterdamPand wordt in 2017-2018 verbouwd tot appartementencomplex

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Jos_Margry

Margry, Jos

https://www.archimon.nl/architects/ejmargry.html

Zie ook: https://kdc-opac.hosting.ru.nl/lijsten/plaatsing/pdf/MGRY.pdf

Gemeentelijk Monument

Pastorie Antonius van Paduakerk, architect Jos. Margry, Groesbeekseweg Galgenveld, 1916 F87782
Pastorie Antonius van Paduakerk, architect Jos. Margry, Groesbeekseweg Galgenveld, 1916 F87782

De Sint Antonius van Paduakerk is samen met de pastorie en het parochiehuis een Gemeentelijk monument met als waardering:

  • Architectuurhistorische waarde: Het complex is van architectuurhistorische waarde als goed bewaard katholiek religieus complex. Het kerkgebouw en de pastorie zijn gaaf bewaarde en representatieve voorbeelden uit het oeuvre van Jos Margry. Het kerkgebouw is een reprensentatief voorbeeld van een kruisbasiliek met dubbel transept in laat neo-gotische stijl. Het complex is in 1935 uitgebreid met een parochiehuis, naar ontwerp van B.J. Meerman & J. van der Pijll. Het parochiehuis is een goed en gaaf bewaard voorbeeld uit het oeuvre van Meerman & van der Pijll.
  • Stedenbouwkundige waarde: Kerk, pastorie en parochiehuis maken deel uit van een nog herkenbaar katholiek complex op het terrein tussen de Groesbeekseweg en Van lichtenhorststraa
  • Cultuurhistorische waarde: Het complex is van grote waarde voor de religieuze en algemene ontwikkeling van de stad Nijmegen. De katholieke emancipatie kwam nadrukkelijk tot uiting door de bouw van nieuwe kerkelijke complexen in de negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse stadsuitbreidingen.”

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://avpnijmegen.nl/gebouw

https://nl.wikipedia.org/wiki/Antonius_van_Paduakerk_(Nijmegen)

Groesbeekseweg

De Groesbeekseweg is een belangrijke weg voor Nijmegen. Hieraan staan vele grote gebouwen, waaronder scholen, een kerk, twee kazernes. De…