Het parochiehuis “Pius Convict”, achter het parochiehuis de Kerk van de H. Antonius van Padua, foto 1935-1940 (GN5861 RAN)
De architecten Meerman en van der Pijll ontwierpen het Parochiehuis in de Van Slichtenhorststraat in 1935. Het behoorde bij de Kerk van de H. Antonius van Padua. Het gebouw bestaat uit een hoofdgebouw en een grote toneel-, film-, vergader- of conversatiezaal.
De Gelderlander in mei 1935:
“De Katholieke Jeugdbeweging: R.K. Parochiehuis Groesbeekscheweg een modelinrichting
“In de Parochie van St. Antonius van Padua aan den Groesbeekschenweg is iets nieuws in wording, wat van groote betekeenis zal zijn voor de toekomst.
Sinds eenigen tijd wordt er achter de kerk aan de Van Slichtenhorststraat gewerkt en gebouwd. Niets meer of minder dan een volgens de eischen des tijds ingericht R.K. Parochiehuis, een modelinrichting, bestemd voor de vele en uitgebreide nooden van het huidige R.K. Parochieele Jeugdwerk, bestemd voor allerlei vergaderingen en bijeenkomsten die, wil het Katholieke leven eener Parochie op pijl blijven ja nog tot hooger bloei komen, tenminste van tijd tot tijd noodzakelijk zijn.
Zooals gezegd, wordt dit gebouw een modelinrichting, waar het geheel en het interieur in het bijzonder mede zullen werken tot het scheppen van een echt Katholieke sfeer, waar, in dezen tijd van vijandelijke aanvallen op datgene, wat ons dierbaar is, met vereende krachten zal worden gewerkt aan de toekomst van onzen Katholieke jeugd.
Het Parochiehuis zal aan den straatwand door zijn juiste verhoudingen en door de met zorg gekozen materialen en detailleering een cachet geven, rustig en voornaam, onder de schaduw der kerk. Hiermede verdwijnt dus tevens den eenigzins rommeligen aanblik van het minder mooie groote hek aan de Van Slichtenhorststraatzijde.
Het gebouw, bestaande uit een hoofdgebouw en de groote tooneel-, film-, vergader- of conversatiezaal, wordt opgetrokken in fraaie dunne oranjekleurige steen of donker basement.
Toneeluitvoering in het Parochiehuis van de operette ‘Repelsteeltje’, samengesteld uit bekende melodieën door Johanna Veth en gespeeld (en gezongen) door de jeugdige actrices van de Katholieke Jonge Meisjes (KJM), februari 1937 (De Gelderlander 11/02/1937, p. 9 via F23422 RAN)
Deze groote zaal, met zijn speciaal ontworpen kapconstructie, plaats biedende aan ongeveer 300 personen, wordt van binnen geheel opgetrokken in geel-kleurigen baksteen op plint van verglaasen wijnrooden steen, welke met de in dito kleur toe te passen naadlooze vloerbedekking een harmonisch geheel zal vormen. Behalve een flinke tooneelruimte komen er ruime kleedkamers en flinke bergruimten onder zaal en tooneel.
In het hoofdgebouw zijn de grootere en kleinere practisch ontworpen groepskamers en vergaderzalen geprojecteerd en voorts de ruime zalen voor de te beoefenen handenarbeid, toiletgelegenheden, e.d.
Hallen, trappen, bordessen e.d. worden zeer ruim gehouden en geheel in gewapend beton uitgevoerd. De wanden zijn ook hier wederom in verglaase steen opgetrokken. Buitenramen en deuren, voorzien van panieksluitingen, en binnenkozijnen worden in staal uitgevoerd, zoodat hier bij het ontwerpen bijzondere zorg is besteed met het oog op eventueel brandgevaar.
Op de eerste verdieping van het hoofdgebouw en uitkomende in de achterwand van de groote zaal is een filmcabine geprojecteerd, eveneens in gewapend beton, voorzien van de noodige veiligheidsmaatregelen.
Onder het hoofdgebouw zijn de diverse kelders voor verwarming, fietsenstalling e.d.
Bij het toepassen der materialen voor het interieur is er steeds rekening mee gehouden, dat door de jeugd zoo weinig mogelijk beschadigd kan worden.
De voortreffelijk Geestelijke leider en Directeur van het Parochieele jeugdwerk, Kapelaan J. Verhoeven, die voor dit jeugdwerk buitengewoon veel opoffert, vindt hier voor zijn jongens een buitengewoon home.
Het Kerkbestuur van de St. Antoniusparochie, welke het parochieel tekort had begrepen, komt zware financieele lasten van dezen nieuwbouw voor haar rekening te nemen, zoodat zij voor dit fraaie bouwwerk, in deze kommervolle tijden, geen beroep heeft gedaan op de toch zoo dikwijls gevraagde milddadigheid harer parochianen. Voor hen, namens onze jeugd, een eresaluut!
Voor de installatie en stoffeering wordt van de parochianen echter een klein offer gevraagd, dat zij, gezien het goede voorbeeld van het Kerkbestuur, zeer zeker spontaan zullen geven en mede als antwoord op de fraaie brochure “Wij bouwen voor U”, welke de eminente Directeur van het jeugdwerk afgeloopen week en komende week aan alle parochianen deed of doet toekomen.
Rest ons nog te vermelden, dat de aannemersfirma J.A. Hofman en Zonen het werk uitvoert onder leiding en naar ontwerp van het Architecten-bureau B.J. Meerman en J. v.d. Pijll, Driehuizerweg 80, alhier, die zoowel in practisch al artistiek opzicht de vele moeilijkheden hebben opgelost in verband met het beschikbare terrein. Over enkele maanden zal dus de St. Antoniusparochie een geslaagd bouwwerk rijker zijn.
Een goede daad!” (De Gelderlander 2/5/1935)
Parochiehuis
Agenda Parochiehuis H. Antonius (De Gelderlander 28/3/1936)
Agenda Parochiehuis St. Antonius (De Gelderlander 21/7/1936)
Om een beeld te geven van de activiteiten staat hierboven de aankondigingen van twee willekeurige weken weergegeven.
“Een parochiehuis is een gebouw dat fungeerde als gemeenschapshuis voor rooms-katholieke parochianen. Het parochiehuis bezat gewoonlijk een ruimte met toneel, waar vergaderingen, lezingen, bijeenkomsten en feesten werden gehouden en voorstellingen werden gegeven. Ook waren er wel kleinere ruimten, bijvoorbeeld voor de jeugd, waarin zich tafels voor tafelvoetbal, tafeltennis en eventueel een biljart bevonden. Verder was er vaak een inpandige kapel. Ook veel rooms-katholieke verenigingen maakten gebruik van het parochiehuis” (wikipedia, tevens bron van de paragraaf).
Na de invoering van de vrijheid voor godsdienst in 1848 ging de Katholieke kerken niet alleen kerken, maar ook parochiehuizen bouwen. Begin 20ste eeuw riepen bisschoppen op om patronaten te bouwen, vooral gericht op de jeugd. Daardoor was er vaak geen geld voor een parochiehuis.
Eind jaren 20 waren de patronaten minder belangrijk geworden, zodat de aandacht weer verlegd werd naar parochiehuizen. Vooral in de jaren 30 zijn veel parochiehuizen gebouwd.
Voormalig RK Parochiehuis Van Slichtenhorststraat 81 (december 2024)
Klooster en kweekschool voor meisjes, architect Joseph Seelen (Uit Katholieke Illustratie via RAN F9292)
Op 1 mei 1923 vond de inwijding plaats van het klooster en kweekschool voor meisjes aan de Groesbeekseweg plaats. Dit klooster en deze school was van de orde Filles de la Sagesse (Dochters der Wijsheid). Het was een orde die oorspronkelijk afkomstig uit Frankrijk. Vanwege religieuze moeilijkheden aldaar was Nijmegen een van de plaatsen waar deze zusters zich vestigden, in de Lange Hezelstraat. Een jaar na de opening in 1923 vond uitbreiding plaats met een meisjesschool voor L.O. en M.U.L.O.
Op het einde van dit artikel staat een uitgebreid verslag van de opening op 1-5-1923 weergegeven.
Uitbreiding
Rond 3 september 1923 vindt de aanbesteding van “de bouw van een Klooster en Kapel aan de Groesbeekschen weg voor de Congregatie der Eerwaarde Zusters ‘Filles de la Sagesse’ te Nijmegen plaats. Deze is onderhands opgedragen aan de firma Hofman & Arts, voor het bedrag van f 197.290,-.
Daarnaast is de bouw van een Lagere en U.L.O.-school aan den Groesbeeschen weg eveneens opgedragen aan de firma Hofman & Arts, die met f 55.6700,- de laagste inschrijving hadden. (PGNC 3/9/1923).
Ook hier is Jos. Seelen de architect.
Jozef Seelen
Dat de Filles de la Sagesse bij Jozef Seelen (18-10-1871 Venlo -16-10-1951 Heerlen) uitkwam, is niet vreemd: Schimmert, de hoofdvestiging van deze orde in Nederland, ligt op ongeveer 15 kilometer van Heerlen.
Jozeph Seelen werd in 1900 de eerste gemeente-architect van Heerlen. Bovendien had hij zijn eigen bureau. Op 1913 stopte hij als gemeente architect. Heerlen vertelt: ““Seelen had goede contacten met verscheidene religieuze ordes in Heerlen die hem de nodige opdrachten bezorgden. In deze tijd heeft hij ook veel projecten buiten de gemeente- en provinciegrenzen gerealiseerd. Hij bleef altijd gevestigd in Heerlen. Volgens de nazaten van Seelen nam zijn oudste zoon Henk regelmatig het schrijfwerk op de tekeningen voor zijn rekening omdat hij een prachtig handschrift had. Samen ging hij met zijn zoon Henk Seelen op de fiets naar de werklocaties, ook ver buiten Heerlen. Henk noteerde daar de aanwijzingen van zijn vader bij de werktekeningen. Daarna kon dit verder verwerkt worden in het kantoor.”
De gebouwen zijn een Gemeentelijk monument met als tekst bij aanwijzing (tevens staat hier een uitgebreide beschrijving:
sGroesebeekseweg 152 / Heyendaalseweg 2
“Het schoolgebouw is hoofdzakelijk van belang om haar zorgvuldig gelede, monumentale, aaneengesloten gevels onder steile leigedekte kappen aan de Groesbeekseweg en Heyendaalseweg. Een belangrijke kwaliteit van het gebouw vormt voorts haar stedebouwkundige situering, op de hoek van beide genoemde straten. Het gebouw vormt een goed voorbeeld van een meer monumentaal, aan de rand van de 19e-eeuwse schil gelegen schoolgebouw, opgetrokken in de strengere vormentaal van de late jaren twintig.”
Groesbeekseweg 146
“Het schoolgebouw is hoofdzakelijk van belang om haar zorgvuldig gelede, verspringende gevels onder steile leigedekte kappen aan de Groesbeekseweg. Het gebouw vormt tezamen met het schoolgebouw aan de Groesbeekseweg 152 een architectonische en stedebouwkundige eenheid. Het gebouw vormt een goed voorbeeld van een meer monumentaal, aan de rand van de 19e-eeuwse schil gelegen schoolgebouw, opgetrokken in de strengere vormentaal van de late jaren twintig.”
Vervolg
Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg is geweest.
De (m)ulo verhuise in 1960 naar de Archipelstraat, de Sedes Sapientiae. Daarbij was het onderwijstype mulo vervangen door de mavo. En in 1971 als invididueel vormend onderwijs (ivo) -mavo. Tot dan toe was het een school voor alleen meisjes, vanaf dat moment konden ook jongens ook deze school bezoeken.
Begin jaren 60 vertrokken de zusters uit het klooster. In 1971 kwamen hier de brugklassen van de nieuw opgerichte Scholengemeenschap Nijmegen-Oost. Ook kwam er een school voor verpleegkundigen en was het in gebruik door de Hogeschool Arnhem-Nijmegen.
In 2014 ontstond een grote brand. Als gevolg daarvan werd de kapel en een deel van bijgebouwen in 2017 gesloopt. Het hoofdgebouw werd verbouwd tot appartementen. In januari 2017 schrijft de Gelderlander dat Groesbeekseweg 146 verbouwd zal worden tot appartementen. Dan zit Vrije School Meander in het gebouw, die naar de Celebesstraat zal verhuizen. Op dat moment is verbouwing al aan de gang van de voormalige school voor verpleegkundigen tot een wooncomplex met stadswoningen.
In juni 2026 staat Groesbeekseweg 146 2 dagen te koop met een vraagprijs van 900.000 euro. “Aan de karakteristieke Groesbeekseweg in het geliefde Nijmegen-Oost en aan en de rand van de Indische Buurt bevindt zich deze indrukwekkende monumentale woning, gerealiseerd in een voormalig schoolgebouw uit 1924. Achter de markante gevel schuilt een woonbeleving van uitzonderlijk niveau: een stijlvol en hoogwaardig afgewerkt woonhuis verdeeld over vijf woonlagen, waar architectuur, licht, ruimte en luxe naadloos samenkomen.” Zie voor foto’s: https://www.funda.nl/detail/koop/verkocht/nijmegen/huis-groesbeekseweg-146/44491812 (link juli 2026)
Bij de opening in 1923
“Heden werd de nieuwe R.K. Kweekschool plechtig ingewijd door den hoogeerw. heer Deken C.A. Van Son.
Deze feestdag voor de Eerw. Zusters Dochters der Wijsheid, wird begonnen met God.
Om negen uur droeg de hoogeerw. heer Deken C.A. van Son een plechtige H. Mis op aan het hoofdaltaar der St. Antoniuskerk aan den Groesbeekschen weg. De eerw. Zusters en de leerlingen der R.K. Meisjeskweekschool woonden met talrijke andere belangstellenden het H. Misoffer bij, waaronder de gregoriaansche misgezangen door de jong dames-kweekelingen op stichtende wijze gezongen werden.
Omstreeks tien uur vingen de plechtige inzegeningen van het kweekschoolgebouw door den hoogeerw. heer Deken aan, die geassisteerd werd door den zeereerw. pater Preller(?) O.P., rector van de eerw. Zusters Dochters der Wijsheid.
Tijdens deze plechtige inzegening volgde een stoet van zusters en kweekelingen de officianten.
In de groote studiezaal hadden zich intusschen de genoodigden vereenigd, die zoo groot in aantal waren dat zij de ruime zaal grootendeels vulden.
Onder de aanwezigen merkten wij zoowel geestelijke als burgelijke autoriteiten, en wel bijna alle zeereerw. heeren Pastoors van de parochies der stad, de zeereerw. heer Goortz uit ’s-Bosch, inspecteur van het Bijzonder Onderwijs en vertegenwoordiger van Z.D.H. Mgr. Arn. Diepen, de zeereerw. paters Dominicanen Kothmann O.P., prior en Tummers O.P., en de heeren mr. Troyen, rijksinspecteur J.O., ds. W.F. Smits, distr. Schoolopz. L.O., H. Vrancken, wethouder van onderwijs, W.H. Peters, dir. Rijkskweekschool. Seelen, architect van de R.K. Kweekschool, enz.
De hoogeerw. heer Denken C.A. van Son, opende de rij van sprekers en verklaarde de H. Mis van dank vanmorgen opgedragen en de plechtige inwijding thans verricht te hebben, om daardoor een hoog bewijs van waardeering te geven voor het vele en goede werk door de eerw. Zusters Dochters der Wijsheid, hier ter stede verricht in het belang van het bijzonder onderwijs.
Jaren lang hebben deze al in stilte en verborgen gewerkte in haar eenvoudig onderwijshuis aan de Lange Hezelstraat. Het was noodzakelijk dat de eerw. Zusters uitzagen naar nieuwe gebouwen, welke meer beantwoordden aan de nieuwe eischen des tijds aan onderwijsinrichtingen gesteld. Men wachtte het gunstige tijdstip af en hierop kwam nu dit mooie onderwijsgebouw tot stand, dat getuigt van durf en ondernemingszin en een eereplaats zal innemen onder de tempels der wetenschap welke de universiteitsstad Nijmegen bezit.
PGNC 2/2/1922
In voortdurend vertrouwen op God bleef men voortgaan op den ingeslagen weg- en dat vertrouwen is niet ijdel voor hen, die werken voor Gods eer.
Spr. vermaande de eerw. zusters op God te blijven vertrouwen, opdat het haar gegeven mocht zijn nog vele jaren zich met den zelfden ijver en even groote opoffering te mogen blijven toeleggen op de hooge taak: van vorming van katholieke leerkrachten voor de jeugd.
De hoogeerw. heer Deken wees op de verantwoordelijke maar tevens heerlijke taak, welke er ligt in de vorming van leeraressen, en welk een ontzaggelijke kracht ten goede er uitgaat van onderwijzeressen, die den leerlingen goed voorgaan en de leerlingen, vooral ook in deugd opvoeden.
Naast de vergankelijke wetenschappen wordt hun immers ook ’t hoogste doel geleerd: op aarde God te dienen en hiernamaals eeuwig gelukkig te kunnen zijn.
Spr. sprak den wensch uit, dat het werk der eerw. zusters steeds voorspoedig zou gedijen, en op haar arbeid immer zou mogen rusten de sympathie der menschen- opdat haar zegenrijk werk zou mogen voortgaan tot in lengte van jaren en tallooze meisjes hier gevormd zouden mogen worden tot uitstekende onderwijzeressen, die haar beste krachten zouden geven aan het onderwijs der katholieke en de kinderen opvoeden tot sieraden der maatschappij.
Mr. Trijen, inspecteur l.o., verklaarde gaarne naar Nijmegen te zijn gekomen, om hier bij deze plechtige opening van de nieuwe bijz. kweekschool blijken van belangstelling te kunnen geven.
Terecht is voor deze plechtige inwijding gekozen den dag van één Mei: het symbool van ontwikkeling, van nieuw leven, nieuwe bloei, van durf, moed en zelfvertrouwen en vertrouwen in den toekomst.
Het bestuur van deze kweekschool, die het werk klein begon, heeft het voortgezet en nu voltooid- en gaf blijk van groot vertrouwen en goed doorzicht.
Spr. verheugde zich er over, dat tevens door de gelijkstelling van het Bijzonder en het Openbaar Onderwijs ook door stichting mogelijk was geworden- al zijn ook hier alle financieele moeilijkheden niet opgeheven.
Maar in volle Gods vertrouwen werd dit stichtingswerk gedaan, indachtig de woorden van de psalmist: ‘Indien de Heer het huis niet bouwt, dan werken degenen, die het huis gebouwd hebben, tevergeefs”.
Moge dan deze kweekschool welke in een ruim, doelmatig schoon gebouw, een schitterende toekomst tegemoet gaan, moge het aantal leerlingen steeds toenemen onder de uitstekende leiding van de docenten, welke zich wijden aan de wetenschappelijke vorming en godsdienstige opvoeding van de leerlingen.
Spr. wees op de mooie roeping van onderwijzers- en hoopte, dat de leerlingen steeds indachtig zouden blijven de geest van offervaardigheid, hulpvaardigheid, welke haar docenten bezielde.
Moge deze geest spreken uit de geheele instelling en moge deze rijk en nuttig werken voor het nageslacht.
Dee zeereerw. heer Rector Goortz uit Den Bosch, inspecteur van het Bijz. Onderwijs, achtte het een aangename taak zijn gelukwenschen bij die der vorige sprekers te mogen voegen. Deze dag is dan een ware jubeldag voor de stichting. Wanneer men van nabij weet, wat de inspanning en zorg het kost een kweekschool op te richen, in stand te houden en tot bloei te brengen, dan begrijpt men nog meer de beteekenis van een dag als deze.
Spr. betuigt zijn hooge waardering voor het werken en streven van de E. Z. Dochters der Wijsheid, die nog juist op tijd haar kweekschool in wezen hadden weten te brengen. Daartoe behoorde energie en doorzicht- Spr. zou de zusters, naast dochters van de Wijsheid, ook dochters van de Kracht en van de Voorzienigheid willen noemen. Zij zijn de zusters van den durf en de daad- en mogen thans op dezen dag verheugd zijn.
Haar werk werd ook rijkelijk gezegend door God, die zich in edelmoedigheid nimmer laat overtreffen.
Als inspecteur van het bijzonder onderwijs wees spr. er op, dat er thans in het bisdom Den Bosch vele kweekscholen zijn voor onderwijzeressen. En hij stelde zich de vraag of deze, de dertiende in de rij, wel noodig was? Was er inderdaad behoefte aan? De practijk bewees haar bestaansrecht. Voornamelijk waar het hier betrof een externaat, waaraan voor Nijmegen en omstreken groote behoefte bleek te bestaan. Katholiek Nijmegen kan de eerw. zusters dan ook dankbaar zijn. Vele leerlingen uit Nijmegen en omgeving ondervinden thans niet de moeilijkheden, welke er gelegen zijn in het bezoeken van een internaat.
Als vertegenwoordiger van Mgr. Arn. Diepen, die reeds de eerw. zusters blijken van zijn gelukwensch had doen toekomen verklaarde spr. nog uitdrukkelijk de eerw. zusters namens Mgr. te moeten huldigen bij de totstandkoming van deezen nieuwe kweekschoolbouw. Mgr. had onder diens vroegere inspectie reeds ondervonden, welk nuttig werk de eerw. zusters stichtten onder de kinderen uit het Bossche diocees en hoe de eerw. zusters tegemoetkomend waren geweest toen werd verzocht mede te voorzien in het tekort aan opleidingsonderricht voor toekomstige katholieke onderwijzers in ons bisdom.
De eerw. Zusters warden toen direct bereid gevonden eenige parallelklassen in te richten voor jongenskweekscholen.
Namens Mgr. Arn. Diepen bracht spr. daarvoor de zusters nog oprechten dank.
Spr. wees vervolgens op de groote betekenis van de katholieke leekenonderwijzeres op de opvoeding van de rijpere vrouwelijke jeugd op de Mulo-scholen en herinnerde aan practische voorbeelden, hoe het stichtende voorbeeld van de leekenonderwijzeres nog van groote opvoedende kracht bleek voor de leerlingen. De echt godsdienstige opleiding der leerlingen kan door de dame-onderwijzeres zoo herlijk bevorderd worden. Spr. hoopt dan ook dat van deze R.K. Kweekschool voor onderwijzeressen vele uitstekende onderwijskrachten zouden komen ten dienste van ons bijzonder onderwijs.
De heer H. Vrancken, wethouder van onderwijs, sprak woorden van waardeering namens het gemeentebestuur, dat in de opening van deze nieuwe kweekschool een teeken van toenemende bloei van het onderwijs in deze gemeente zag.
Spr. herinnerde nog eens aan de school aan de Lange Hezelstraat met de primitieve inrichting en middelen en vergeleek daarmede het grootsche gebouw, voor welks oprichting te dezer stede het gemeentebestuur dankbaar is.
Spr. hoopte, dat de nieuwe groote uitbreidingsplannen in de naaste toekomst ook verwezenlijkt zouden woren en wenschte de instelling den grootst mogelijken bloei en groei toe.
De eerw. pater A. H. Preller O.P. dankte namens de eerw. Zusters voor alle woorden van waardering en hulde, door geestelijke en wereldlijke autoriteiten aan haar instelling gewijd.
Spreker wees op het ijveren en streven der Zusters, die inderdaad Zusters van de Voorzienigheid zouden genoemd mogen worden, om tot deze huidige uitbreiding van de kweekschool te komen. De Voorzienigheid heeft ten slotte ook hier alles ten goede geleid.
De eerw. Zusters kwamen jaren geleden naar Nijmegen en namen een Bijzondere Bewaarschool op zich- een school welke eenigzins achteruitgaand was.
Het aantal leerlingen breidde zich steeds uit en in 1920 kwam men tot de instelling van de Kweekschool, dank zij niet weinig den sympathieken steun van den heer ds. Smits, den districts-schoolopziener.
Naast God hebben de eerw. Zusters dan ook veel aan den heer Smits te danken voor de totstandkoming van deze kweekschool.
Volgens dankte pater Preller den hoogeerw. heer Deken, die als president van het St. Josefsschoolbestuur zozeer ijvert voor het bijzonder onderwijs, de zeereerw. heer Goortz, wien spreker tegelijk verzocht den welgemeenden dank over te brengen aan Mgr. Arn. Diepen.
Spr. dankte den Rijksinspecteur van het L.O. den distr.-schoolopziener, den wethouder Vrancken en verdere leden van het college van B. en W. in wier welwillende belangstelling spreker de nieuwe R.K. Kweekschool voortdurend aanbeval. Spr. dankte de ouders der leerlingen en rekende op voortdurende samenwerking tusschen de bestuurderen en docenten der kweekschool.
Spr. dankte de oud-leerlingen der school voor haar belangstelling en wees er op dat er in Nijmegen wel bijna geen bijzondere Katholieke meisjesschool zal zijn, waar niet een of meerdere onderwijzeressen oud-leerlingen dezer R.K. kweekschool als doccalen (?) werkzaam zouden zijn.
Spr. dankt ten slotte allen die belangstelling getoond hadden.
Het H. Hart-beeld werde door den eerw. Pater Preller O.P. plechtig geintromiseerd.
Een beschrijving der school volgt morgen.” (De Gelderlander 1/5/1923)
In 1914 ontwierp Estourgie samen met zijn broer Henri de villa Saxon Holme voor F.H. Hague. Frank Howard Hague was de accountant van Jurgens Margarinefabriek. Frans Jurgens had in 1912 door Estourgie Huize Heyendaal laten ontwerpen. Saxon Holme was het tweede ontwerp van Estourgie in Nijmegen.
Vanwege de ingestorte woningmarkt voor middenklassewoningen na de Eerste Wereldoorlog, kregen woningcorporaties steun van het Rijk voor de bouw van dergelijke woningen. Op 8-8-1919 werd de Woningbouwvereniging Zonnewijk opgericht. Deze liet 30 woningen bouwen aan de Javastraat, Celebesstraat en Baliplein, naar ontwerp van architect A.H. van Wamelen uit Hilversum.
Veel niet-buurtbewoners zullen nog steeds voorbij lopen aan een van de meest verscholen groene plekken van Nijmegen: het Javabosje. Het ligt tussen de Javastraaat, Fransestraat, St.-Annastraat en Archipelstraat in, met als enige ingang aan de Javastraat: het paadje tussen nummer 66 en 80. Hoewel niet erg groot, is het een schitterende plek om bij een…
De volledige is Petrus Johannes van den Hooff. In het Adresboek 1910-1911 komt P.J. v.d. Hooff voor als “timmerman en aannemer” op Pontanusstraat 42.
De jaren daarvóór komt hij in de Adresboeken geregeld op een ander adres voor, steeds als “timmerman en aannemer”:
1905: De Ruijterstraat 121
1907: Zg. Seegerstraat 9
1908 en 1909: Graafsche Dwarsstraat 63
In Adresboeken 1912-1913 en 1913-1914 is het “bouwkundige en aannemer”, hij heeft dan nummer 44 als adres.
Advertentie verhuizing P.J. v.d. Hooff naar Javastraat 19a (PGNC 22/2/1914)
En in het Adresboek 1914-1915 en 1915-1916 komt hij voor op Javastraat 19a. Waarschijnlijk is dat het hoekhuis welke een zij-ingang heeft aan de tegenwoordige Timorstraat 11; in ieder geval is de huidige Javastraat 19 de overkant van de Timorstraat.
In 1916 heeft v.d. Hooff weer een ander adres: van Goorstraat 5 in 1 van de Adresboeken, Grootestraat 5 in een ander. In 1918 is het van Goorstraat 5. En vervolgens komen we v.d. Hooff in de Adresboeken tegen als:
1920: Weurtsche weg 30, als bouwkundige en aannemer
1922 als bouwkundige en aannemer, vanaf 1924 alleen aannemer, 1926 en 1928: Groesbeeksche weg 242, als bouwkundige en aannemer
1932: Groesbeekscheweg 210; als aannemer
1934, 1938, 1940: Reestraat 28, als bouwkundige en taxateur; in 1940 staat ook P.J. v.d. Hooff Jr, Reestraat 28 in het Adresboek
Plan vier Heerenhuizen a/d Javastraat Nijmegen Gemeente Hatert Sectie A no 4387-4388-4389 en 4390, eigenaar en bouwkundige P.J. van den Hooft(?), Pontanusstr 44, datum tekening 15-9-1911 (D12.382336)
Javastraat 27 – 35
Javastraat vanaf hoek Celebesstraat: op de voorgrond Celebesstraat 16 en daarna 27-35 (maart 2026)
Op bovenstaande foto is allereerst de Celebesstraat te zien en daarna Javastraat 27- 35. De 5 woningen zijn van bouwkundige en aanvrager Firma G. Tiemstra en Zonen, met als datum van bouwdossier maart 1920.
Ontwerp voor den bouw van vijf Heerenhuizen aan de Javastraat te Nijmegen, Bouwkundige en aanvrager Firma G. Tiemstra en Zonen, Javastraat 27 – 35 datum bouwdossier 23-3-1920 (D12.386186)
Celebesstraat 16/Javastraat 37
Plan voor het bouwen van een Winkelhuis met Bovenwoning aan de Javastraat hoek Celebesstraat, N.V. Aannemersbedrijf v/h. G. Tiemstra & Zonen, datum tekening februari 1925 (D12.389341)
Het hoekpand behoort niet tot dit plan. Ook dit gebouw is echter van de hand van Tiemstra, dan onder de naam N.V. Aannemersbedrijf v/h. G. Tiemstra en Zonen uit 1925. Het is gebouwd in opdracht van J. v. Riet (PGNC 16/2/1925), die er zijn winkel in vleeswaren zal openen.
De winkel zat op de hoek. Daarnaast zat aan de kant van de Javastraat de woonkamer met daarachter de salon, en aan de kant van de Celebesstraat de entree naar de bovenwoning en keuken. Met daarachter een portaal met trap naar de slaapkamer van de benedenwoning op de eerste verdieping.
Op de eerste verdieping is daarnaast de salon, woonkamer en keuken van de bovenwoning.
Op de tweede verdieping heeft elke woning nog een aantal slaapkamers.
Winkel Jan van Riet.
De kruidenierswinkel van A.F.C. Ros op de hoek Javastraat en Celebesstraat. Anno 2026 is het pand een woonhuis met voortuin, Javastraat 37, 7/1962 (Nico Grijpink via F92054 RAN CCBYSA)
“Een nieuwe zaak.
Hedenmiddag wordt in het nieuw gebouwde perceel Javastraat 37 hoek Celebesstraat door den heer J. van Riet een zaak geopend in fijne vleeschwaren, comestibles, kruidenierswaren, wijnen en limonades. De winkel ziet er uit- zoowel als inwendig keurig uit. De firma Tiemstra en Zonen heeft het pand gebouwd en daarop, gelijk met al haar bouwwerken het geval is, den stempel van degelijkheid en schoonheid gedrukt. De inrichting van den winkel beantwoordt geheel aan de eischen, die heden ten dage aan een dergelijke zaak worden gesteld. Er is een groote voorraad van artikelen, alle van eerste-klasse firma’s en de moderne toestellen, die op de toonbank staan, een weegschaal en vleesch-snijmachine (van Berkels patent en wel de nieuwste constructie) bevestigen den goeden indruk, dien de bezoeker ongetwijfeld van dezen nieuwen winkel krijgt.” (PGNC 8/8/1925)
Advertentie J. van Riet, Javastraat 37 (De Gelderlander 4/11/1926)
Advertentie J. van Riet, Javastraat 37 (De Gelderlander 4/11/1926)
Vervolg
Er is nog niet uitputtend onderzocht wat het vervolg is geweest. In ieder zijn onderstaande vermeldingen gevonden.
In een advertentie voor Ten Cate’s Five o’clock tea is het “G. v. ’t Joff, v.h. v. Riet, Javastraat 37” De Gelderlander 9/11/1929.
Advertentie verhuizing H. Schilt & Zn naar Javastraat 37 (PGNC 24/12/1930)
Advertentie opening H. Schilt, Javastraat 37 (PGNC 24/12/1930)
Vervolgens is H. Schilt gevonden: de verhuizing van H. Schilt & Zn., aannemer en de opening van de winkel van H. Schilt in 1930. Het is nog onduidelijk of dit dezelfde H. Schilt is en of met de opening van de winkel hij al dan niet gestopt is als aannemer.
Komt daarna van Riet weer terug? In De Gelderlander 15/12/1934 en PGNC 5/1/1935 komt J. van Riet terug als een van de adresseen waar Wennex schoonmaakproducten te verkrijgen zijn. Rond begin september heeft J. van Riet en zijn gezin zeer weer gevestigd op nummer 37. Het gezine is dan afkomstig uit Gouda. (PGNC 7/9/1935)
Rond begin juli 1936 verhuist J. de Haas-van Wijhe en gezin van Javastraat 37 naar Cheribon (PGNC 4/7/1936).
G. van Schijndel en gezin, stoffeerder en gezin vestigt zich rond begin januari 1938 (PGNC 8/1/1938). Ze zijn dan afkomstig uit Tilburg. M.E.G.F. v. Schijndel en gezin vertrekt rond begin januari 1941 naar Tilburg. (De Gelderlander 4/1/1941)
In De Gelderlander 27/11/1944 is een advertentei van Peters-Gerrits Groenten en Fruithandel gevonden. In De Gelderlander 14/2/1949 is een advertentie gevonden waarbij de Firma Peters-Gerrits “Vonk’s Diepvries Groenten en Fruit” verkoopt.
In 1955 vraagt levensmiddelenbedrijf A. Ros een winkeljuffrouw (De Gelderlander 31/5/1955).
De Dr. Veegerkliniek in de villa Saxon Holme, ontworpen in 1914 door de broers Charles en Henri Estourgie i.o.v. F.H. Hague, 1965-1970 (Fotopersbureau Gelderland auteursrechthouder J.F.M. Trum via F11468 RAN CCBYSA)
In 1914 ontwierp Estourgie samen met zijn broer Henri de villa Saxon Holme voor F.H. Hague. Frank Howard Hague was de accountant van Jurgens Margarinefabriek. Frans Jurgens had in 1912 door Estourgie Huize Heyendaal laten ontwerpen. Saxon Holme was het tweede ontwerp van Estourgie in Nijmegen.
Bovendien zou dit pand later de “buurman” van Estourgie worden: Estourgie verhuist in 1921 Villa de Plecht op Javastraat 106.
Charles Marie Francois Henri Estourgie (23 juni 1884 Amsterdam, 26 augustus 1950 Nijmegen) Charles Marie François Henri Estourgie (Amsterdam, 23…
Veeger klinkiek
“Kinderkliniek Universiteit te Nijmegen geopend
Voorlopig onder beheer van St. Canisius-ziekenhuis
(Van onze correspondent)
De Katholieke I Universiteit van Nijmegen is Maandagmiddag haar eigen kinderkliniek rijk geworden, want het nieuwe instituut blijft voorlopig nog wel onder beheer van het Canisiusziekenhuis, maar het toch bedoeld als onderdeel van het complex instellingen ten behoeve van de nieuwe medische faculteit. De kliniek is ondergebracht in het voormalige herenhuis Saxonhome, op de hoek van de Javastraat en de Archipelstraat; zij draagt de naam van de onlangs overleden dr. Veeger, oud-voorzitter o.m. van het Wit-Gele Kruis; zij staat onder directie van dr. C. J. A. Backx, beschikt over tien verpleegsters en biedt plaats aan veertig patiëntjes. De officiële opening geschiedde, nadat rector C Kaal bet gebouw had ingezegend, door de voorzitter van de St. Radboudstichting, mgr. dr. R. Post, die de leiding van de kliniek voorlopig — tot aan de dag, waarop de St Radboudstichting die zelf over kan nemen — aan het St. Canisiusziekenhuis overdroeg. Prof. dr. W. Duynstee C.ss.R, waarnemend voorzitter van het college van regenten van het St. Canisiusziekenhuis, gewaagde van de erkentelijkheid van dat college voor het vertrouwen, dat de St Radboudstichting in zijn beheer stelde; hij zag in de samenwerking, zoals die is tot stand gekomen, het streven van dr. Veeger, die daar altijd voor geijverd heeft, verwerkelijkt. Dr. J. Enneking, de directeur van het St. Canisiusziekenhuis, aanvaardde tenslotte dankbaar de hem toevertrouwde dagelijkse leiding van de dr. Veegerklinlek, en droeg haar vol vertrouwen weer over aan dr. Backx.
Er was voor deze officiële plechtigheid veel belangstelling van officiële persoonlijkheden, hoogleraren, curatoren, studenten. Onder hen werden opgemerkt de inspecteur van de Volksgezondheid in Gelderland, dr. Weebers, en wethouder N. Windt, die het gemeentebestuur van Nijmegen vertegenwoordigde.” (De tijd : dagblad voor Nederland, 23-4-1952)
Over Villa Saxon Holme is al veel geschreven, daarom hier een aantal verwijzingen:
Javastraat 104a, Noviomagus: veel informatie over de geschiedenis van dit pand
Piushove met nieuw te bouw appartementen in de verkoop (december 2024)
Het parochiehuis “Pius Convict”, achter het parochiehuis de Kerk van de H. Antonius van Padua, foto 1935-1940 (GN5861 RAN), architecten Meerman en van der Pijll
De architecten Meerman en van der Pijll ontwierpen het Parochiehuis in de Van Slichtenhorststraat in 1935. Het behoorde bij de Kerk van de H. Antonius van Padua. Het gebouw bestaat uit een hoofdgebouw en een grote toneel-, film-, vergader- of conversatiezaal.
Antonius van Paduakerk, achterzijde; rechts de Pastorie, Groesbeekseweg Galgenveld, 1917 (F87789 RAN)
De Antonius van Paduakerk aan de Groetsbeekseweg is in 1916-1917 gebouwd. De architect was Jos. Margry. De kerk is gebouwd in neogotische stijl, waarbij de toren van 50 meter in het ontwep nooit is gebouwd. Door geldgebrek werd gekozen het budget te besteden aan de bouw van de parochiehuis.
Beneden en Bovenwoningen voor Tesser
In augustus 1924 zijn er 2 bouwdossiers voor de van Slichtenhorststraat 98-100 en 102-104, welke 3 dagen na elkaar gedateerd zijn.
Bouw van een Beneden- en Bovenwoning
v. Slichtenhorstraat 98-100
Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389121)
Plan voor het bouwen van een beneden en bovenhuis a/d Slichtenhorststraat te Nijmegen Voor rekening van den Weled. Heer J.M. Tesser (D12.389121)
Straatbeeld, gezien vanaf de splitsing met de St. Annalaan (St. Annastraat) in de richting van de Groesbeeksche straat (Groesbeekseweg). Links, de afslag naar de Pontanusstraat, 1898-1900 (Vivat, Amsterdam via F17105 RAN)
Deze pagina verzamelt artikelen over de Fransestraat.
Situatietekening van wegen tussen de Oranjesingel, de Fransestraat en de St. Annastraat, 1/1/1892-31/12/1892 (KPU-274 RAN)
Op bovenste kaart is de Fransche straat rechts te zien. De loopt tussen de Groesbeeksche straat en de St. Annastraat. Merk daarbij op dat de Fransche straat op dat moment nog geen vertakkingen heeft naar andere straten van Galgenveld: de Fransche straat is dan de grens tussen Nijmegen en gemeente Hatert.
Zie ook de kaart uit 1896, KPU-405 RAN. Waar in 1892 de straat nog onbebouwd lijkt, lijkt een aantal jaren later de straat dan inmiddels volgebouwd. Lijkt, want de van Spaenstraat is op de kaart van 1896 niet ingetekend; wel lijkt er een rode lijn getrokken te zijn voor de riolering.
Wat in 1896 wél is ingetekend, is het “Opgeheven Fort Kijk in de Pot”. Met een stippellijn zijn de “militaire gronden” aangegeven.
Naam Fransestraat: 11 Juni 1702
En het was het Fort Kijk in de Pot en het Steenen Kruis, waar de Fransen op 11 juni 1702 hun aanval op richtten. Lees het stuk onderaan de pagina: “10 en 11 Juni 1702: de Franse aanval op Nijmegen”
Hoek St. Annastraat met Fransestraat, op St. Annastraat 53a Antiekzaak L’Antique Interieure en op de hoek St. Annastraat 55 café St. Anneke, 1989 ( Anton van Roekel via RAN CCBYSA)
Veel Nijmegenaren kennen het hoekpand op de St. Annastraatstraat en de Fransestraat als café St. Anneke. Oorspronkelijk was het samen met het huidige nummer 53a 1 grote woning, die er in ieder geval in 1910 al stond. De architect Zoetmulder ontwierp de splitsing naar 2 winkels met bovenwoningen. Op 53a zaten hier jarenlang meubelzaken (Tilders…
“Het pand is gebouwd als woonhuis, dateert uit ca 1900 en is gebouwd in de stijl van de neorenaissance. Het is vermoedelijk tegelijk gebouwd met de drie naastliggende panden aan de St. Annastraat, die gelijkenis vertonen in architectuur en detaillering.” (Rijksmonumenten)_
“Herenhuis met spijlenhek uit ca 1900 in een stijl beïnvloed door de neorenaissance.
– Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een herenhuis met ornamentiek beïnvloedt door de neorenaissance. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de rijk bewerkte erker in de voorgevel en de gestucte onderdelen in het interieur. Er is sprake van een ensemblewerking als onderdeel van de bebouwing langs de Fransestraat en de St. Annastraat, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare herenhuizen, welke samen met de oudere en latere typen en stijlen goed de ontwikkeling van de bouw van herenhuizen weergeven.
– Van stedebouwkundige waarde door de situering op de hoek van de St. Annastraat. De weg bezit nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die een aantrekkelijk en waardevol straatbeeld vormen.
– Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen langs de grote uitvalswegen.”
Bakkerij Fransestraat 23
De Bakkerij van H.H. v.d. Waal, Fransestraat 23, 1968 (F86406 RAN CC0)
Inmiddels zit alweer 50 jaar de Knollentuin op Fransestraat 23. Lees hierover het artikel op Issu (vanaf bladzijde 18).
In het Adresboek 1951, 1955 en 1959 komt J. Troost, (brood en banket) bakker voor op dit adres.
In 1963 komt H.H. en P. van der Waal voor als bakker op Fransestraat 23; mw. H. Troost en J. Troost komen dan voor op 23 a.
In 1968 zit bakkerij H.H. v.d. Waal op nummer 23.
Pontanusstraat 51 (hoek van Spaenstraat)
Pontanusstraat 51 (hoek van Spaenstraat), maart 2026
In ieder geval in 1987 is het Joyce Corner; een foto is te zien op F65978 RAN.
Café Frowijn
“Café Frowijn stamt uit 1993 en dankt zijn naam aan eerdere eigenaar Rob Frowijn. Het pand zelf is al veel ouder. “Frowijn was vóór 1993 een snackbar, en daarvoor een sigarenwinkel. Het pand is meer dan 100 jaar oud, dat kan je nog terug zien aan het glas in lood in de ramen.” (https://indebuurt.nl/nijmegen/bedrijvigheid/ondernemer-uitgelicht/cafe-frowijn~12706/, een leuk interview uit 2017 met Paul Huismans, die op dat moment eigenaar was)
Pontanusstraat 51: Vanuit de Fransestraat, rechts de Van Spaenstraat, links de Pontanusstraat, 1908 (F32191 RAN)
Hoek Pontanusstraat Fransestraat
Een van de gebruikers van het gebouw was Jan Fleuren. Het is mij nog niet bekend welk deel van het pand nummer 37 heeft: ter hoogte van de ingang aan Pontanusstraat zit aan de Van Spaenstraat de ingang met huisnummer 37.
Johannes Jacobus (Jan) Fleuren (Nijmegen, 17-12-1877 – 7-12-1965) trouwde in 1910 op 32-jarige leeftijd met Petronella Maria (Nellie) Wouters (Weurt, 21-4-1885). “Na de ambachtsschool te Nijmegen leerling timmerman, timmerman en aannemer (een van de huizen aan de Oranjesingel is door hem gebouwd), kruidenier (1910-2920) aan de Grootestraat en vanaf ca 1918 aan de Molenstraat, later groothandelaar in kruidenierswaren aan de Gorisstraat 34 vanaf 29-12-1929 tot circa 1932, daarna groothandel in Koffie, thee en tabak. Omdat hiervoor minder ruimte nodig was is de zaak verhuist naar van Spaenstraat 37. Daarnaast had hij met zijn zonen nog de sigaren fabriek “Valkhof sigaren” en een fabriekje voor shag en pruimtabak aan de Jan van Galenstraat. Ook hebben ze de mosterdfabriek aan de van Somerenstraat overgenomen en de productie verkocht.” (https://home.hccnet.nl/
Garage Knoop
1930 hoek Fransestraat-Pontanusstraat Galgenveld
De voormalige garage Knoops, hoek Fransestraat -Pontanusstraat (Maart 2024)
Het pand St. Annastraat, met diep doorloopenden tuin tot in de Pontanusstraat, was een dood punt in dat kwartier van nieuw Nijmegen.
De architect Veugelers heeft er iets levendigs van gemaakt, een auto-garage is ontworpen, welke nochtans geen afbreuk doet aan het aspect der St. Annastraat. Het doodsche stuk van de Fransche straat, is nu verlevendigd met een garage, waarboven vijf moderne woonhuizen zijn gebouwd, welke door geluiddempende plafonds van het autopaleis zijn gescheiden.
Het bouwwerk werd uitgevoerd door den bouwkundige Meuster uit Amstelveen.
Zaterdagmiddag werd de nieuwe garage “Knoop”, tevens vertegenwoordiger van de Studebaker-automobielen en de N.A.G. lastwagens officiëel geopend.
De garage met zijn wagens maakte een grootschen indruk en met vreugde mocht de verteggenwoordiger van den Studebaker wijzen op deze voorname aanwinst van de automobiel-nijverheid en handel in Nijmegen.
Het oude heerenhuis op den hoek St. Anna-Franschestraat blijft nog voorlopig in den tegenwoordigen toestand bewoond. Mocht het bedrijf uitbreiding behoeven, dan zal ook hier tot verbouwing worden overgegaan.” (De Gelderlander 6/10/1930)
Luxe verhuur tel 23002: een herinnering aan de Sneltax van Garage Knoop Fransestraat 56 (Maart 2024)
Advertentie Sneltax Garage Knoop (De Gelderlander 29/3/1934)
Tegenwoordig is hier Restobar Fiftyeight gevestigd.
Fransestraat 51
De ‘Fransche straat’ met de woning van houthandelaar Jacobus Winus Johannes (Cobus) Hallo (01/06/1880 – 01/01/1934) en echtgenote Johanna Christina van Houweninge (11/12/1891 – 21/07/1974), jongste dochter van Joachimus (Chiem) van Houweninge (24/03/1859 – 22/02/1936), steenkolenhandelaar, grootgrondbezitter van het gebied op en grenzend aan de Kwakkenberg en oprichter van het gelijknamige villapark, en echtgenote Sophia Frederika Hamerslag (05/02/1862 – 07/10/1936), Fransestraat 51 (huidig), 1915 (F39603 RAN)
10 en 11 Juni 1702: de Franse aanval op Nijmegen
Het was het Fort Kijk in de Pot en het Steenen Kruis, waar de Fransen op 11 juni 1702 hun aanval op richtten. De bevelhebbers aan Franse kant waren maarschalk Louis-François de Boufflers en Louis van Bourgogne, kleinzoon van Lodewijk XIV.
De bedoeling was om met een verrassingsaanval het slecht verdedigde Nijmegen in te nemen. De vestingwerken waren door Menno van Coehoorn wel versterkt, maar er lagen maar 2 infanterie bataljons in Nijmegen en er op dat moment geen kanonnen op de wallen.
Spaanse Successieoorlog
De aanval op Nijmegen was onderdeel binnen de Spaanse Successieoorlog, die rond mei 1702 was uitgebroken. Daarbij lag een groot leger van geallieerden (Het Roomse Rijk, Pruisen en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden) voor Kaiserswerth (tegenwoordig onderdeel van Dusseldorf), waarbij het vallen van deze vesting waarschijnlijk een kwestie van tijd was.
Daarom bedacht Boufflers het plan om Nijmegen aan te vallen. In de hoop om zo het Nederlands-Engelse leger dat in een zeer versterkte positie lag, te bewegen deze positie te verlaten en slag te leveren tegen een overmacht. Nijmegen was van groot strategisch belang, wanneer het de Fransen zou lukken om haar in te nemen, zou dat betekenen dat de Republiek aan de oostkant open zou liggen.
Een aantal factoren deed de aanval mislukken. Louis van Bourgogne, de 20-jarige bevelhebber van het Franse leger, bleef die dag te lang in bed liggen. Daardoor begonnen de Fransen op 10 juni veel te laat aan hun opmars en moesten ze in de bloedhitte marcheren over stoffige zandwegen.
Dat bood de graaf van Athlone, die met zijn leger tussen Kleef en Nijmegen, de mogelijkheid om naar Nijmegen te trekken om haar bij te staan. Hoewel hij al ’s ochtends gehoord had van het optrekken van de Fransen, wachtte echter nog tot in de avond, toen bleek dat noodzakelijk om Nijmegen te hulp te komen; het betekende immers dat hij zijn sterke positie moest opgeven.
En het waren de Nijmegenaren zelf die voor de verdediging zorgden, toen ze die zondagmorgen van 11 juni hoorden dat de Fransen er aan kwamen. Vooral de rol van dominee Elbracht wordt daarbij genoemd: toen het bericht dat de Fransen er aan kwamen, was hij juist bezig met zijn kerkdienst. Hij was vervolgens een van de degenen, die de verdediging organiseerde. Echter: naast dat er geen geschut op de wallen stond, waren er geen mensen het te bedienen en de sleutels van het wapenmagazijn bleken zoek. De Nijmeegse burgers sleepten geschut naar de wallen en braken het arsenaal open. Die dag werd Fort Kijk in de Pot tot twee keer door de Fransen ingenomen en door de Nijmegenaren weer veroverd. “But these fights too were nothing more than skirmishes.” (https://en.wikipedia.org/wiki/Assault_on_Nijmegen_(1702))
Athone bereikte Nijmegen, waarbij hij zijn infanterie op de wallen neerzette en zijn cavalerie in het glacis. Geconfronteerd met de kanonnen en de soldaten van Athlone die in positie bleven en niet konden worden verleid tot een gevecht, trokken de Fransen zich om 5 uur ’s middags terug. De Fransen veel meer schade hadden aangericht dan andersom (700 tegenover 200 verliezen; daarnaast hadden de Fransen 300 wagens weten te overmeesteren).
Toch wordt de aanval gezien als een mislukking: de Fransen waren niet in staat om Nijmegen te veroveren of het leger van Athlone te verslaan. Wanneer een van deze twee gelukt zou zijn, zou dat waarschijnlijk rampzalig voor de geallieerden zijn geweest. Ook werd de inname van Kaiserswerth niet voorkomen: deze plaats viel een aantal dagen later alsnog.
Antonius van Paduakerk, achterzijde; rechts de Pastorie, Groesbeekseweg Galgenveld, 1917 (F87789 RAN)
De Antonius van Paduakerk aan de Groetsbeekseweg is in 1916-1917 gebouwd. De architect was Jos. Margry. De kerk is gebouwd in neogotische stijl, waarbij de toren van 50 meter in het ontwep nooit is gebouwd. Door geldgebrek werd gekozen het budget te besteden aan de bouw van de parochiehuis.
De kerk is mede gefinancierd door de Kerkenbouwstichting. Deze stichting had tot doel kerken te bouwen vernoemd naar Sint Antonius van Padua. Ook de Heilige Antonius van Padua-Sint Annakerk oftewel de Groenestraatkerk, ontworpen door de vader van Jos. Margry, is gebouwd met geld uit dit fonds.
Op 20 juni 1917 vond de inwijding van het kerkgebouw plaats door pastoor O’Reilly.
Artikel Eerste steenlegging
Eerste steenlegging van de Antonius van Paduakerk door pastoor O’Reilly, Groesbeekseweg Galgenveld, 4/4/1916 (F87784 RAN)
“Eersten-steenlegging.
De Eersten-steenlegging der nieuwe parochiekerk St. Antonius aan den Groesbeekschen weg had gistermiddag om vier uur, gelijk reeds in het kort gemeld is, plaats.
De plechtigheid werd verricht door den zeereerw. heer o’Reilly, die geassisteerd werd door den zeereerw. heer B.A. Kruitwagen, pastoor der St. Franciscuskerk, den zeereerw. heer Pastoor Eyken uit Ewijk, den vicaris der H. Landstichting, rector Arn. Says en de eerw. heeren kapelaans der St. Autustinuskerk Francken en Wern?ers.
Vele eerw. heeren geestelijken uit de stad en naaste omgeving, de drie katholieke wethouders, tal van gemeenteraadsleden en vele kerkmeesters woonden de plechtigheid bij.
Op het terrein der plechtigheid was een stemmige versiering aangebracht van palmen en van pauselijke en Nederlandsche vlaggen, welke aan de plaats, waar eens het hoofdaltaar zal verrijzen een feestelijke aanblik geven.
Onder plechtige lithurgische gezangen werden de eerste steen, het kruis, staande op de plaats, waar het hoofdsaltaar zal komen te staan, door den zeereerw. heer O’Reilly gewijd, die vervolgens vooruitgegaan door de misdienaars, de omtrekken en fundamenten der nieuwe kerk met gewijd water zegende.
De oorkonde der stichting van de nieuwe kerk werd vervolgens voorgelezen en door den nieuwen pastoor, de assisteerende geestelijken, de wethouders, den architect, de aannemerse en eenige andere heeren geteekend, welke oorkonde vervolgens in den gewijden eersten steen werd gelegd.
Na voleindiging der inzegeningsplechtigheden richtte de toekomstige pastoor der nieuwe parochie het woord tot de aanwezigen, waaronder zich vele toekomstige parochianen bevonden.
Een heele lijdensweg den bouw dezer nieuwe kerk vooraf, welke dank zij veler medewerking thans toch tot stand zal komen. Deze kerk zal hier dan gebouwd worden tot de zedelijke en godsdienstige verheffing van de bewoners dezer wijk, een der mooiste van de gemeente Nijmegen.
Spreker hoopte, dat door eigen krachtsinspanning en door toewijding der nieuwe parochianen deze parochie tot een der waardigste en schoonste van het dekenaat Nijmegen zou worden. Met Gods zegen, waaraan immers alles is gelegen, want wanneer Hij het huis niet bouwt, werken de bouwlieden tevergeefs, hoopte spreker hier zijn pastoreelen arbeid te verrichten ook in het belang van het maatschappelijk welzijn der gemeente Nijmegen, waarvoor ook de aanwezige wethouders de taak hebben te zorgen.
Vol waardering sprak de eerw. heer o’Reilly over de vorstelijke mildadigheid van de pastorie in de Molenstraat, waardoor de taak van den bouw dezer nieuwe kerk zeer verlicht was. Ten slotte uitte de eerw. spreker de verwachting dat de nieuwe parochianen naar hun best vermogen zouden medezorgen voor de uitbreiding en het onderhoud dezer nieuwe parochie tot grooter eer van God en tot heil van Nijmegen.
Met een aanbeveling der nieuwe parochie in aller belangstelling eindigde de toekomstige pastoor zijn opwekkende toespraak.
Den hoogeerw. heer deken Van Son verheugde het ten zeerste getuige te kunnen zijn van deze blijde plelchtigheid, waarbij een nieuwe kerk gesticht werd. Bijzonder richtte de spreker een woord van lof aan den zeereerw. heer pastoor Bonnke s.J. van de St. Iganatius-parochie, die een krachtigen steun verleend had bij het oprichten dezer nieuwe kerk.
De reden van de instelling dezer nieuwe parochie lag hierin, dat het tegenwoordig in het belang van de betere zielzorg is, dat de grootere parochies door de kleinere vervangen worden. Daar de zoo hoog geprezen orde van de Sociëteit van Jezus over te weinig personeel beschikte om deze nieuwe parochie te bedienen, had de pastoor der St. Ignatiusskerk er mild in toegestemd het mooiste deel zijner parochie af te staan den den clerus van het bisdom Den Bosch. Hiervoor bracht spreker zijn oprechten dank, ook uit naam van den Bisschop, aan de eerw. paters Jezuieten. Hij hoopte, dat deze nieuwe parochie inderdaad een der mooiste van zijn decanaat zou worden.
Antonius van Paduakerk, oorspronkelijke ontwerptekening met toren, architect Jos. Margry, Groesbeekseweg Galgenveld, 1916 (F87775 RAN)
Iets hindert er nochtans nog aan dezen nieuwe kerkbouw, n.l. het ontbreken van een toren in de uit te voeren bouwplannen.
Wegens de duurte door den oorlog had men uit financieele overwegingen gemeend den bouw van den toren voorloopig achterwege te moeten laten.
Doch wie weet of de patroon der nieuwe kerk, de H. Antonius, hier ook geen uitkomst zal geven.
En wat nog niet is, kan nog komen; één jaar moet er nog gebouwd worden, aleer de nieuwe kerk geheel gereed is, en in dien tijd kan er nog heel wat gebeuren, wanneer de parochianen den handen ineenslaan.
Spreker zou er trotsch op zijn, wanneer hier een toren verrees, welke den oude St.-Stefanustoren in pracht zou overtreffen. Ten slotte wenschte de hoogeeerw. heer Deken den nieuwen pastoor geluk met zijn jonge parochie, en hoopte, dat deze er lange jaren zou mogen werkzaam zijn tot heil zijner parochianen.
Na deze opgewekte toespraken gingen velen der aanwezigen op voorbeeld van de hoogere geestelijken er toe over een steentje bij te dragen voor den nieuwen bouw, door in letterlijken zin een steen te metselen naast den gewijden eersten steen.
Moge deze nieuwe kerkbouw, onder leiding van den bekwamen architect, den heer Margry, den kerkenbouwer voorspoedig opgetrokken worden door de Nijmeegsche aannemers, de heeren Ant. van Sambeek en W. Thunnissen.” (De Gelderlander 6/4/1916)
Josephus Cornelius Franciscus (Jos) Margry (7 februari 1888 – 20 maart 1982), architect in 1916 van de R.K. H. Antonius van Paduakerk aan de Groesbeekseweg, 1930-1940 (F87777 RAN)
Josephus Cornelius Franciscus (Jos) Margry (Rotterdam, 7 februari 1888 – aldaar, 20 maart 1982) was een architect. Hij ontwierp woningen, winkels, kantoren, ziekenhuizen en kerken.
Jos was een zoon van architect Albert Margry, die wij in Nijmegen vooral kennen van de Groenestraatkerk. Jos studeerde aan de Technische Hogeschoolin Delft. Toen zijn vader in 1911 plotseling overleed brak hij zijn studie Bouwkunde af, omdat hij onimddelijk het bureau Margry in Rotterdam moest overnemen. Daarbij moest hij aantal grote projecten overnemen, onder meer de Onze Lieve Vrouwekerk in Helmond. Ook nam hij het atelier voor kerkelijke kunst over.
Uiteindelijk zou hij 13 kerken ontwerpen. Een deel daarvan werd gefinancierd de Rotterdamse zakenman Joannes Petrus Grewen. Hij gebruikte een deel van zijn kapitaal om kerken te laten bouwen die gewijd waren aan Sint Antonius van Padua. Naast Nijmegen ontwierp hij op deze manier ook de kerken van Keldonk, Tilburg en Eindhoven.
Met Jan Stuyt maakte hij het ontwerp voor de Cenakelkerk in de Heilig Landstichting.
Margry bouwde zijn kerken in neogotische of neoromaanse stijl, “zijn latere ontwerpen van woningen, winkels en andere gebouwen, zijn eerder modernistisch.” (wikipedia)
“Jos Margry behoorde tot de eerste wederopbouwarchitecten van het gebombardeerde Rotterdam.” (https://www.kerkramentussenmaasenwaal.nl/architecten/margry-jos/) “Hij behield de katholieke klantenkring, maar vernieuwde de architectuur. In de jaren dertig werden robuuste bakstenen gebouwen gerealiseerd en tijdens de wederopbouw worden aarzelend moderne materialen en technieken gebruikt. Het bureau richt zich dan vooral op de ziekenhuisbouw.” (https://www.archined.nl/2013/02/werknummer-4000/)
Ook 3 zonen van hem, Jan, Fons en Joost, zouden in de architectuur (en stedenbouw) werkzaam worden. Fons kwam in 1947 bij het bureau. In 1958 ging Jos met pensioen. Tegenwoordig heet het bureau MAS Architectuur.
(Overige) gevonden Werken
Bouw
Naam
Plaats
Bijzonderheden
1911-1913
Hoefstraatkerk
Tilburg
Ontwerp door Albert Margry, voltooid door Jos Margry
1915-1928
O.L.V. ten Hemelopnemingkerk
Helmond
Ontwerp door Albert Margry, voltooid door Jos Margry
1912
Antonius van Paduakerk
Keldonk
1912
Antonius van Paduakerk
Loosbroek
1912-1913
Franciscus van Assisikerk
Rotterdam
Afgebroken in 1975
1913
Antonius van Paduakerk
Biest-Houtakker
1913-1914
Onze Lieve Vrouw van Lourdeskerk
Rotterdam
Met Paul Biesta. Door oorlogshandelingen verwoest in 1940
1913-1915
Cenakelkerk
Heilig Landstichting
Gezamenlijk ontwerp met Jan Stuyt
1916-1917
Antonius van Paduakerk
Nijmegen
1916-1917
Johannes de Doperkerk
Ewijk
1919-1920
Heilig-Hart-van-Jezuskerk
De Zilk
Uitbreiding 1922, toren uit 1928
1921-1922
Liduinakerk
Haarlem
In 1993 verbouwd en hernoemd tot Adelbertuskerk
1922-1923
Barbarakerk
Rotterdam
Afgebroken in 1977
1924
Nicolaaskerk
Rotterdam
Afgebroken
1925
Bewaarschool Sint-Theresia, Van Meursstraat
Rotterdam
Afgebroken
1927-1928
Complex met twee scholen en zusterhuis Stella Maris, Mathenesserstraat
Rotterdam
1929
Stadhuis
Schipluiden
In gebruik als stadhuis tot 2013
1929-1930
Klooster Regina Pacis met twee scholen
Rotterdam
Verwoest bij bombardement 1943
1930-1931
Adrianuskerk
Naaldwijk
1938
R.-K. Lyceum voor meisjes Maria Virgo
Rotterdam
Pand wordt in 2017-2018 verbouwd tot appartementencomplex
Pastorie Antonius van Paduakerk, architect Jos. Margry, Groesbeekseweg Galgenveld, 1916 F87782
De Sint Antonius van Paduakerk is samen met de pastorie en het parochiehuis een Gemeentelijk monument met als waardering:
Architectuurhistorische waarde: Het complex is van architectuurhistorische waarde als goed bewaard katholiek religieus complex. Het kerkgebouw en de pastorie zijn gaaf bewaarde en representatieve voorbeelden uit het oeuvre van Jos Margry. Het kerkgebouw is een reprensentatief voorbeeld van een kruisbasiliek met dubbel transept in laat neo-gotische stijl. Het complex is in 1935 uitgebreid met een parochiehuis, naar ontwerp van B.J. Meerman & J. van der Pijll. Het parochiehuis is een goed en gaaf bewaard voorbeeld uit het oeuvre van Meerman & van der Pijll.
Stedenbouwkundige waarde: Kerk, pastorie en parochiehuis maken deel uit van een nog herkenbaar katholiek complex op het terrein tussen de Groesbeekseweg en Van lichtenhorststraa
Cultuurhistorische waarde: Het complex is van grote waarde voor de religieuze en algemene ontwikkeling van de stad Nijmegen. De katholieke emancipatie kwam nadrukkelijk tot uiting door de bouw van nieuwe kerkelijke complexen in de negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse stadsuitbreidingen.”
St Annastraat 209-231, archtiect Estourgie (april 2026)
Rond 1932 ontwerpt Charles Estourgie het blok St. Annastraat 209-233: “van vier Huizen met Bovenhuizen,-Twee Winkelhuizen met Bovenhuizen en een Bakkerij, met Woning”. Vaak wordt dit blok als voorbeeld gebruikt, wanneer het gaat dat Estourgie de “Amsterdamse School” naar Nijmegen heeft gebracht.
Plan tot het bouwen van vier Huizen met Bovenhuizen,-Twee Winkelhuizen met Bovenhuizen en een Bakkerij, met Woning, Architect Charles Estourgie, Datum bouwdossier 8-7-1932, St. Annastraat 209-233 (D12.398378)
Architect Charles Estourgie
Lees hier verder over architect Charles Estourgie:
Advertentie opening van Orsouw St. Annastraat 219 (PGNC 14/7/1932)
In ieder geval bestaat van Orsouw nog eind 1937 (De Gelderlander. 31/12/1937).
In De Gelderlander 24/11/1955 adverteert Vita met haar diepvriesspinazie, welke onder andere verkocht wordt bij W.A. Maasakker, St. Annastraat 219.
St. Annastraat 221: Bakkerij Ackermans
Advertentie opening Jan Ackermans St. Annastraat 221 (PGNC 30/7/1932)
In de middelste winkel komt bakkerij Ackermans. Jan Ackermans volgde daarbij “het goede voorbeeld van zijn vader”. Zijn vader had “de van ouds bekende banketbakkerij van dien naam…in de Stikke Hezelstraat”. Het PGNC prijst dan vooral het “fleurige, frissche schilderwerk, in zat rood en groen”. (PGNC 30/7/1932)
De Gelderlander
“Nieuwbouw aan de St. Annastraat.
Even voorbij de St. Annabrug, tusschen de brug en de Verlengde Groenestraat in, lag al jaren een leelijk open vak, dat nu juist niet strekte tot sieraad van deze omgeving.
Aan de overzijde van de St. Annalaan, aan den kant der Splendorfabrieken, was het aspect van de laan al eenigen tijd verfraaid door bouw van kleine villatjes.
Aan den overkant van den breeden weg verrees een massief hoog complex, dat uitstekend staat aan dezen hoofdweg naar de stad. De architect Charles Estourgie ontwierp den bouw en bracht in het bouwplan drie winkelhuizen, welke afwisseling brachten in de strakke lijn, maar daarbij ook voorzagen in een practische behoefte tot het vestigen van eenige zaken, waar artikelen verkocht kunnen worden ter voorziening in dagelijksche behoeften van omwonenden.
Zoo is daar nu sinds eenige dagen geopend de naar de eischen des tijds ingerichte brood- en banketbakkerij van den heer Jan Ackermans, die er een modern bedrijf kon openen.
De bakker is voorzien van het nieuwste systeem heetwateroven voor de bakkerij, gebouwd door H. Füllenbach & Zoon te Essen-Venlo.
Het geheele complex gebouwen siert deze wijk. De bouw maakt een fraaien indruk en zijn strakke, hoog opgaande lijn zonder noodeloozen sier, maar juist in opvallenden eenvoud uitgevoerd. Het ontwerp van dit complex werd uitgevoerd door de bekende Nijmeegsche aannemersfirma Gebrs. Smits, die een flink bewoonbaar geheel tot stand bracht, dat ook als moderne woongelegenheid alle mogelijke comfort biedt.
De geheel electrische installatie werd uitgevoerd door het electrotechnisch bureau der firma Antoon Albers, het schilderwerk door de firma E. Wessels & Zonen, het stucadoorswerk door de firma H. Lommen te Vught, het lood- en zinkwerk, de gas- en waterleiding en de sanitaire voorziening door den heer H. Sanders te Nijmegen, het glas in lood en spiegelglas door de firma H. Langenhuizen & Zonen, het smidswerk door den heer F.J. Nijs te Nijmegen, terwijl de firma M.B. Berenbroek & Zonen het behangerswerk verzorgde.
De St. Annastraat heeft met dezen nieuwbouw een levendiger aspect gekregen op het drukke verkeerspunt bij de Groenestraat en de huurders vinden er eenige goede woongelegenheden meer.” (De Gelderlander 12/8/1932)
Vervolg St. Annastraat 221
Sint Annastraat 209 231, architect Estourgie (april 2026)
Na Ackermans kwam Nistelrooy in de winkel. In ieder geval komt Banketbakkerij H.P.A. van Nistelrooy voor in het Adresboek 1959.
Een foto van deze bakkerij uit 1979 is te zien op F11268 RAN , met in het midden van Nisterloory, links Eef Sengers lederwaren en in de rechter winkel was het zo te zien een kledingwinkel.
Advertentie heropening Albers St. Annastraat 223 (PGNC 1/7/1932)
Juli 1932 opent Electro- en Radio-Technisch Bureau Antoon J.G. Albers zijn bedrijf op St. Annastraat 223. In mei 1938 verhuist hij naar St. Annastraat 269 (PGNC 4/5/1938)
Daarna lijkt er jarenlang een kapsalon in het pand gezeten te hebben.
Naam
Omschrijving
Adresboek
Weduwe D.W. Griffioen
Geb. Wijnstok
1940
J.J.J. van den Oever
Kapper
1940, 1959
Les Salons Périne
Dameskapsalon
1966, 1968, 1971
Er is nog niet gestreefd naar volledigheid. In ieder geval lijkt er in 1979 een kledingwinkel op nummer 223 te zitten.
Schoolgebouw van de Nijmeegse School Vereniging, een neutrale school voor lager en uitgebreid lager onderwijs, ontworpen door de Nijmeegse architect Willem Hofmann; op 5 september 1931 geopend. Nu de Sint Joris school voor VMBO en is het adres Heijendaalseweg, Heyendaalseweg 45 Galgenveld, datering foto 1931-1955 (GN9487 RAN)
In 1931 wordt de nieuwe school van de Nijmeegsche Schoolvereeniging aan de Driehuizerweg (tegenwoordig Heyendaalseweg) 45 geopend. Het gebouw van aan de van der Brugghenstraat was te klein geworden en voldeed niet meer. De architect was Willem Hoffmann, die ook al een aantal verbouwingen aan de school in de van der Brugghenstraat had verzorgd.
“Nijmeegsche Schoolvereeniging.
Opening nieuwe school aan den Driehuizerweg.
Zaterdagmiddag is het nieuwe schoolgebouw van de Nijmeegsche Schoolvereeniging aan den Driehuizerweg No. 45 geopend.
Heden is de school in gebruik genomen.
Dat is een heele overgang uit het verouderde gebouw aan de Van den Brugghenstraat naar deze modelschool aan den rand van bebouwd Nijmegen – dit is als uit een oud stadshuis naar een riante villa.
Het schoolbestuur blijkt gelukkig te zijn in de keuze van den architect, den heer Willem Hofmann, een architect met bijzondere talenten en met kijk op wat practisch en tegelijk schoon is.
De school is rustig gelegen aan een belangrijkenmaar toch secundaire verkeersweg.
Men liet de klassen als in halven cirkel leggen om een ruime binnenplaats (…onleesbaar) open afsluting vormt tusschen straat en school.
De school rijst nu forsch en toch niet log op als aan een binnenplein en mag, wat bouw, en indeeling betreft, wedijveren met de fraaiste hier ter stede, ja, van het land.
Overal hebben licht en lucht vrijen toegang- het trappenhuis met breede verbinding tusschen het gelijkvloersche en de eerste verdieping, leidt als de zon tegemoet; vrij en frank straalt het daglicht door de hooge bordesvensters van zach getint, oolijk en flauwtjes gekleurd in glas en lood.
De schoollokalen zijn ruim en vrij gebouwd- met alle ramen naar binnen of buitenplaats.
De schilder was met den architect gelukkig in de keuze van kleuren: donkergroen en getemperd rood, niet te somber, ook niet te uitbundig.
Er werd bij de openingsredevoeringen voortdurend gesproken van sfeer- inderdaad heeft de knappe architect Willem Hoffmann hier een bouw ontworpen, welke in- en uitwendig de harmonie en kleur en lijn schiep, welke de sfeer bevordert.” Daarna volgt een beschrijving van de opening en de toespraken.
Architect Hoffmann is vooral bekend vanwege zijn villa’s. Zijn grootste werk is mogelijk ’t Slotje van de Baron. Ook de uitbreiding/verbouwing van het Wilhelminaziekenhuis is een groot werk. Daarnaast komen wij hem regelmatig tegen in de nieuwbouw of verbouw van horeca en winkels. Veel van zijn ontwerpen bevatten jugendstil- en art-nouveau-elementen.
Vervolg
Een uitgebreid verhaal over de Nijmeegsche Schoolvereeniging is te lezen op:
De Archipelstraat is de lange weg die de St. Annastraat met de Groesbeeksweg verbindt.
Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Archipelstraat.
Luchtfoto van het Galgenveld met dwars erdoor heen v.l.n.r. de bijna nog geheel onbebouwde Archipelstraat. In het midden het complex van het Klooster van de Congregatie Zusters Filles de la Sagesse (Dochters der Wijsheid) met Meisjesschool voor L.O. en M.U.L.O., de Kweekschool voor Onderwijzeressen, de Rooms Katholieke Montessorischool en de Kleuterschool. Links in het midden het Pius-Convict aan de Van Slichtenhorststraat ; linksonder woningen aan de Javastraat , de Lombokstraat, de Balistraat en daarboven aan de Madoerastraat en de Borneostraat (de Molukkenstraat en de Palembangstraat zijn nog onbebouwd). Bovenin een gedeelte van de wijk Altrade. Rechtsonder het terrein, waar later het Oud Burger Gasthuis zou worden gebouwd, 1950 (GN1212 – A RAN)
Villa Saxon Holme, Javastraat 104. Het witte huis links is Villa de Plecht, waar Estourgie in 1921 naar toe verhuist (Maart 2024)
In 1914 ontwierp Estourgie samen met zijn broer Henri de villa Saxon Holme voor F.H. Hague. Frank Howard Hague was de accountant van Jurgens Margarinefabriek. Frans Jurgens had in 1912 door Estourgie Huize Heyendaal laten ontwerpen. Saxon Holme was het tweede ontwerp van Estourgie in Nijmegen.
Het oude gebouw van de Nutsschool voldeed niet meer. Daarop besluit de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen tot de bouw van een nieuwe school. In 1957 wordt begonnen met de bouw. Het ontwerp is van F.M. Oswald.
Plan voor het verbouwen van een woonhuis aan de St. Anna -dwarsstraat te Nijmegen, architect Tiemstra, (D12.384014)
Bijzonder aan de “Pretty Home”, Archipelstraat 288 is dat er vlak na de oplevering in 1912 een verdieping is toegevoegd, waarbij het gehele ontwerp van G. Tiemstra intact is gelaten.
In 1950 ontwerpt Kuipers de appartementen aan de Molukkenstraat 6 t/m 22. De achterliggende garages staan daarbij aan de Borneostraat. Opvallend daarbij is, dat het complex tevens bestaat uit 1 woning aan de Archipelstraat 274
Naast de appartementen in de Molukkenstraat tekende architect Rodenburg ook de vrijstaande woning Archipelstraat 251. Huidig, September 2022 (Google Streetview)
Het Oud Burgeren Gasthuis, Professor Cornelissenstraat 2, 1970 (Weijert van Zantwijk via F32182 RAN CCBYSA)
In 1967 verhuisde het Oud Burgeren Gasthuis van de Molenstraat naar de Professor Cornelissenstraat. Na de Tweede Wereldoorlog waren de opvattingen over ouderenzorg veranderd; ouderen kregen andere wensen en behoeften. Vooral ging het om het hebben van een eigen kamer en het hebben van meer persoonlijke vrijheid.
Het oude gebouw aan de Molenstraat werd gesloopt en hier kwam in de jaren 70 de Passage Molenpoort.
Om aan te sluiten bij de wensen van de moderne tijd breidt het Oud Burgeren Gasthuis in 2001 haar dienstverlening uit met wijkverpleging, huishoudelijke hulp, welzijnsactiviteiten, dagbesteding en kleinschalig wonen voor ouderen.
Vanaf 2012 heet het Oud Burgeren Gasthuis het OBG.
Bij de verhuizing van 1967 gingen de poortjes mee: bij de ingang aan de Professor Cornelissenstraat is een daarvan te zien. Op de eerste etage van de nieuwbouw dat van de achteringang.
De nieuw gebouwde Kleuterschool van de Zusters Filles de la Sagesse (Dochters der Wijsheid), op de hoek met de Heyendaalseweg, Archipelstraat 12, januari 1950 (F12225 RAN)Klaslokaal met kleuters en juf in de Montessori kleuterschool van de zusters Filles de la Sagesse (dochters van de wijsheid), Archipelstraat 12, 1950-1955 (F87580 RAN)Bouwactiviteiten aan de Bandoengstraat, vanaf de Archipelstraat, juli 2009 (Google Streetview)
Slagerij Thijs Boumans, Archipelstraat 19, 1963 (F86351 RAN CC0)
Meisje met Schooltas, beeldhouwer Ed van Teeseling
Het beeld “Meisje met schooltas” in brons ; in 1957 uit kalksteen gemaakt door Ed van Teeseling en vervangen door een bronzen exemplaar in 1969, Archipelstraat Galgenveld, 1975 (Frans Kup via F12230 RAN CCBYSA)
Meisje met schooltas van Teeseling Archipelstraat Galgenveld (maart 2026)
Vanwege de ingestorte woningmarkt voor middenklassewoningen na de Eerste Wereldoorlog, kregen woningcorporaties steun van het Rijk voor de bouw van dergelijke woningen. Op 8-8-1919 werd de Woningbouwvereniging Zonnewijk opgericht. Deze…
Wonen in Nijmegen 