Vondelstraat 37 43, bouwkundige Joh vd Akker (mei 2026)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Vondelstraat 37 – 43

1904 bouwkundige Joh vd Akker

Vondelstraat 37 43, bouwkundige Joh vd Akker (mei 2026)
Vondelstraat 37 43, bouwkundige Joh vd Akker (mei 2026)

Afgaande op het bouwdossier, is de Vondelstraat 37 tot en met 43 gebouwd in 1904. Het is niet duidelijk hoe de bouwtekening precies moet worden gelezen. Er staat “eigenaars G. v.d. Akker en daaronder Joh. v.d. Akker bouwkundige”. Waarschijnlijk betreft dan G. v.d. Akker als eigenaar en Joh. v.d. Akker als bouwkundige.

Ontwerp van twee Onder en Boven Woningen Gelegen aan de Vondelstraat, De eigenaars G. v.d. Akker, Joh v.d. Akker bouwkundige, datum bouwdossier 10-1-1904 (D12.378809)
Ontwerp van twee Onder en Boven Woningen Gelegen aan de Vondelstraat, De eigenaars G. v.d. Akker, Joh v.d. Akker bouwkundige, datum bouwdossier 10-1-1904 (D12.378809)

Hieronder staat een tabel weergegeven van de gevonden bewoners in de eerste jaren.

Vondelstraat 37, 39 en 41 komen al voor in het Adresboek 1903, waarbij M. v.d. Akker op nummer 41 woont. Het is nog onbekend in hoeverre er een relatie is met G. of Joh.

Daarnaast gaat het mogelijk om gebouwen die gesloopt of ingrijpend verbouwd zijn, omdat geen van de namen in het Adresboek 1905 terugkomt.

Joh. v.d. Akker, aannemer/bouwkundige

Joh. v.d. Akker lijkt een aannemer/bouwkundige te zijn: In de tot nu toe gevonden advertenties wordt hij de ene keer aannemer en de andere keer bouwkundige genoemd. In de Adresboeken komt hij voor als “bouwkundig opzichter”, maar mogelijk is dit een slordigheid: waarschijnlijk het beroep dat hij aanvankelijk uitoefende voordat hij zich aannemer of bouwkundige ging no

Bij de verbouwing van het Muziek- en instrumentenmagazijn van de heer Polak is de Joh. van den Akker (Molenstraat 126) de aannemer. Overigens is G. van den Akker de leverancier van de etalage- en verlichtingsartikelen. Of het dezelfde G. van den Akker betreft ten aanzien van het Vondelstraat pand is nog niet bekend.

In PGNC 1/1/1905 is er een nieuwjaarsadvertentie van Joh. van den Akker, Aannemer – Vondelstraat 43. Ook schijft hij zich bijvoorbeeld als aannemer in bij de bouw van een school op de Daalschen weg (De Gelderlander 2/7/1905). Daarbij heeft hij de laagste inschrijving, maar wordt het werk gegund aan H. Bartels (PGNC 2/7/1905).

Daarnaast is advertentie voor de aanbesteding van “Het amooveren en weder opbouwen etc. van ’t bovengedeelte van perceel No. 126, Molenstraat, Nijmegen” gevonden. Joh. van den Akker is dan de bouwkundige. Hij kwam daarbij zelf op dit adres voor in het Adresboek 1903.

G. W. v.d. Akker, bouwkundige

In de Adresboeken 1905, 1907, 1908 komt G.W. v.d. Akker, bouwkundige voor op huisnummer 37.

Gevonden Bewoners

NaamOmschrijvingStraatAdresboek
Th.A. Cramer Vondelstraat 371903
A.E. Maters Vondelstraat 391903
A.P.J. Berends Vondelstraat 391903
W. v.d. Goes Vondelstraat 391903
Jhr. J.R. Rengers Vondelstraat 391903
Hora Siccema Vondelstraat 391903
    
M. v.d. Akker Vondelstraat 411903
J.W. Robbijns Vondelstraat 411903
    
J.P.H. v.d. AkkerBouwkundig opzichterVondelstraat 41In 1903 Molenstraat 126;
1905, 1907;
In 1908 Broerstraat 21
    
A.J.C. v.d. HeijdenCandidaat-notarisVondelstraat 391905
    
G.W. v.d. AkkerBouwkundigeVondelstraat 371905, 1907, 1908
Wed. A. v. AertGeboren J.C. BrouwersVondelstraat 371905, 1907, 1908
    
C. ToornComm. PosterijenVondelstraat 411907
    
    
P.J. v.d. Berg Vondelstraat 391908
Wed. S. Horensma Vondelstraat 411908
D. Grilk Vondelstraat 411908
Wed. E. de JongGeboren A.J.A.H. AlbrachtVondelstraat 411907, 1908
A. Konijn Vondelstraat 431908
    

Bottendaal

Deze Pagina verzamelt artikelen die reeds over Bottendaal zijn gepubliceerd. Lunet Bottendaal: afvalplaats voor botten? Bottendaal is vernoemd naar een…

Van Oldenbarneveltstraat

Deze pagina verzamelt artikelen over de Van Oldenbarneveltstraat. Waarschijnlijk is het bekendste gebouw het voormalige Klooster van de Zusters Franciscanessen…

Graafseweg

De Graafseweg is een van de drukste wegen van Nijmegen. Hij loopt van het Keizer Karelplein tot aan de Graafsebrug.…

Hotel "Victoria", verwoest bij het bombardement van 22 februari 1944, 1930 (F32629 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Hotel Victoria

Van Schaeck Mathonsingel 15 (oud adres; verwoest)

Hotel "Victoria", verwoest bij het bombardement van 22 februari 1944, 1930 (F32629 RAN)
Hotel “Victoria”, verwoest bij het bombardement van 22 februari 1944, 1930 (F32629 RAN)

In 1924 ontwerpt architect Charles Estourgie de verbouwing van Hotel Café-Restaurant Victoria. Een aantal verbouwingen zullen volgen, totdat het in 1944 tijdens het bombardement wordt verwoest.

Hotel Café-Restaurant “Victoria”.

Sinds eenige dagen is in exploitatie het Hotel “Victoria”, gelegen aan den Burgemeester van Schaeck Mathon-singel, tegenover het Station. En hedenavond zal ook het daarbij aangebouwde café-restaurant in gebruik worden genomen. De eigenaar, de heer Th. Drevers, heeft èn wat ligging èn wat de geschiktheid van de voormalige patricische behuizing voor hoteldoeleinden betreft, een goeden kijk op de zaak gehad. Ons althans lijkt het punt uitermate geschikt, terwijl het hotel, wat inrichting betreft, in één woord keurig is. Men krijgt den indruk een eerste rangs hotel te betreden en die indruk wordt in de fraaie logeerkamers met vaste waschtafels (warm en koud water) volkomen bevestigd. Toch is het de bedoeling van den heer Drevers om zijn zaak als een prima z.g. reizigershotel te exploteeren. Aan een dergelijk hotel in de onmiddellijke nabijheid van het station was, naar zijn meening, behoefte en wij gelooven, dat hij inderdaad niet verkeerd heeft gezien.

Van buiten af gezien doet het gebouw, zooals het na zijn uitbreiding nu geworden is, wel eenigzins eigenaardig aan. De heer Ch. Estourgie, niet de eerste de beste onder de bouwmeesters, heeft zich van zijn opdracht om het oude hoofdgebouw te voorzien van een nieuwe entrée en daarnaast een modern café te doen verrijzen, zoo goed mogelijk gekweten. Een zeker anachronisme kon nochtans niet vermeden worden en wie eenigen kijk heeft op architectuur zal met welgevallen het hoofd beurtelings links en rechts wenden, doch bij het aanschouwen van het gebouw, zooals het nu geworden is, in zijn geheel stellig het hoofd schudden.

Wat Hotel Café-Restaurant “Victoria” echter aan uitwendige schoonheid mist, wordt van binnen ruimschoots vergoed. Daar is allereerst de stijlvolle hal van het gebouw, waarin groen het Leitmotiv in ’t fraaie kleurenspel is. Een bronzen beeld staat op de betegelde balustrade van de trap, die achter in deze hal leidt naar het sous-terrain. Een goed afsluitende telefooncel zoekt men niet tevergeefs en het daartegenover gelegen pendant is de cel voor den portier.

Flinke deuren met glas-in-lood vensters geven ter rechterzijde toegang tot het hotel en ter linkerzijde tot het café-restaurant.

Wat het hotel betreft zullen wij den lezer eene opsomming van de groote en kleine vertrekken besparen. Maar even moesten wij toch stilstaan bij de eetzaal en de conversatiezaal met hare prachtige plafonds, meesterstukken van stucadoors- en schilderkunst, en hare schitterende interieurs in stijlen Louis XV en XVI. Op de mooie hotelkamers van het hotel dat geheel voorzien is van stroomend water en vaste waschtafels, op de eerste etage zelfs met warm en koud water, hebben wij reeds gewezen. Aparte vermelding verdient voorts de badkamer, waarin door Herman van der Waarden, Graafscheweg, het nieuwste geyser-systeem is aangebracht, de Gaggenaure Druck-automaat, waarbij het gas onder het waterreservoir wordt ontstoken resp. afgedraaid door het openen, resp. sluiten van de waterkraan aan het bad, terwijl het gas ook automatisch wordt uitgedraaid wanneer het water een zekere temperatuur heeft bereikt. Het is een schitterend geyser-systeem, dat de grootste waarborgen voor veiligheid biedt. Het gebouw- ’t behoeft nauwelijks gezegd- is voorts centraal verwarmd en men vindt er al datgene wat een goed, hedendaagsch hotel behoort te bieden.

Het café-restaurant, alhoewel vandaag in gebruik genomen, is nog niet voltooid, wat de inrichting betreft. Uit hetgeen echter wel af is blijkt, dat het een mooi, licht en vroolijk café belooft te worden, waar de bezoekers een prettig zitje zullen hebben, des zomers ook op het terras aan den singel. Hierbij worde opgemerkt, dat zich ook voor het hotel een flink terras bevindt.

In het sous-terrain is onder meer de bierkelder en een vergaderzaal. Links van het café leidt een gang naar een overdekte bewaarplaats voor rijwielen. Bezoekers, die met hun auto naar Hotel “Victoria” komen, vinden in de van Oldenbarneveldtstraat een aparte auto-garage met vier boxen. Ook in dit opzicht is dus rekening gehouden met de eischen van dezen tijd. Het café is één verdieping van het hotel met twee etages boven den thans verrezen aanbouw. Een mooie tuin omgeeft ten slotte het geheele pand.

De heer Drevers is gedurende de laatste jaren, als familielid van de eigenaresse, gérant geweest van Hotel “Pays Bas” te Utrecht en het behoeft dus niet te worden gezegd, dat geen geheim van het hotelbedrijf hem vreemd is. Hij belooft zijn bezoekers een prettig tijdelijk tehuis, waarheen zij gaarne zullen terugkeeren.
De volgende firma’s hebben aan den bouw medegewerkt: Uitvoering: G.H. Ditters, aannemer; schildwerk: A. de Vries; electrisch licht, centrale verwarming, warm- en koudwater-installatie: Jos. Kwakkernaat; badinstallatie: Herman v.d. Waarden; vaste waschtafels: Herman v.d. Waarden en Nannings; glas-in-lood: Bilderbeek; meubileering: Meubelmagazijn “Modern”, fa. Franck, Molenstraat.” (PGNC 27/9/1924)

Vervolg

Aankondiging veiling Hotel Victoria (De Gelderlander 24/10/1925)
Aankondiging veiling Hotel Victoria (De Gelderlander 24/10/1925)

In november 1925 blijkt het hotel te koop te staan.

In 1926 is er een aanvraag voor uitbreiden van Hotel Victoria, Van Schaeck Mathonsingel 15. De architect is C. Verbeeten. (Archiefnummer 1335, Inventarisnummer 12785). Of deze verbouwing is doorgegaan is niet bekend.

Wel is er een aankondiging van het “Hotel Victoria van den heer van der Heijden aan het Stationsplein” gevonden voor een vergroting. Daarvan is Offermans de architect. “De bedoeling is, nog een verdieping boven op het kapitale gebouw te zetten.” Het werk is gegund aan N.V. Aannemersbedrijf voorheen Tiemstra en Zn., alhier, voor f15.700. (De Gelderlander 3/11/1926)

De verbouwing is in ieder geval in mei 1927 gereed: dan vindt in de nieuwe bovenzaal een clubavond met prijsuitreiking plaats, van de motorclub M.C.N.O.. Daarbij wordt aangekondigd dat de heer v.d. Heijden, de eigenaar van het hotel, jaarlijks een nieuwe wisselbeker heeft uitgeloofd. (PGNC 30/5/1927)

Het hotel komt in het Adresboek 1928 nog voor onder dezelfde naam.

Hotel Café Restaurant 'Victoria' van hotelier Hubertus (Bart) van der Heijden, op de hoek Stationsplein/Burgemeester van Schaeck Mathonsingel, na de uitbreiding van 1927. Het hotel werd bij het bombardement op 22 februari 1944, mogelijk tengevolge van een gaslek, geheel door brand verwoest. Na de oorlog werd het, op kleinere schaal, onder dezelfde naam als café restaurant herbouwd, Van Schaeck Mathonsingel, 1928-1930 (Brainich & Leusink (Brainich en Leusink) via F32236 RAN)
Hotel Café Restaurant ‘Victoria’ van hotelier Hubertus (Bart) van der Heijden, op de hoek Stationsplein/Burgemeester van Schaeck Mathonsingel, na de uitbreiding van 1927. Het hotel werd bij het bombardement op 22 februari 1944, mogelijk ten gevolge van een gaslek, geheel door brand verwoest. Na de oorlog werd het, op kleinere schaal, onder dezelfde naam als café restaurant herbouwd, Van Schaeck Mathonsingel, 1928-1930 (Brainich & Leusink (Brainich en Leusink) via F32236 RAN)
Adresboek 1928: Hotel Victoria
Adresboek 1928: Hotel Victoria

1944 Verwoest

Het Victoriahotel op de hoek van de Van Schaeck Mathonsingel, het Stationsplein en de Van Oldenbarneveltstraat werd getroffen door het bombardement (22 februari 1944) en brandde helemaal uit, Stationsplein, 22/2/1944-15/3/1944 (GN1129-A RAN)
Het Victoriahotel op de hoek van de Van Schaeck Mathonsingel, het Stationsplein en de Van Oldenbarneveltstraat werd getroffen door het bombardement (22 februari 1944) en brandde helemaal uit, Stationsplein, 22/2/1944-15/3/1944 (GN1129-A RAN)

Ook het hotel werd tijdens het bombardement op 22 februari 1944 getroffen. Daarbij brandde het helemaal uit, mogelijk als gevolg van een gaslek.

Van Schaeck Mathonsingel

Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Van Schaeck Mathonsingel. Stadsuitleg Na afbraak van de vestingwerken wordt er rond…

Charles Estourgie en Charles Estourgie Jr

Charles Marie Francois Henri Estourgie (23 juni 1884 Amsterdam, 26 augustus 1950 Nijmegen) Charles Marie François Henri Estourgie (Amsterdam, 23…

Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie

Van Oldenbarneveltstraat 4 en 6, 1901

Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)
Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)

Het voormalige klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie is gebouwd in de jaren 1900-1901. Deze orde was naar Nijmegen gekomen voor het verlenen van ziekenzorg. Het gebouw is ontworpen door M. van der Pluijm en J. Gielen. In 1987 vertrekken de zusters naar Tilburg.

De Franciscanessen van de H. Familie

Beeld St Franciscus, Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)
Beeld St Franciscus, Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)

De congregatie van de Franciscanessen van de H. Familie werd gesticht in 1856/1857 in Eupen (tot 1918 Duitsland, daarna België) door Anna Maria Josephine Katharina Koch (Moeder Elisabeth van Jezus, 1815-1899). In 1837 was ze ingetreden in het klooster der recollectinnen en leidde vanaf 1842 daar de verpleging in het ziekenhuis.

Samen met Franziska Schervier richtte ze de congregatie van de Franciscanessen van de H. Familie op. Daarvan werd ze in 1858 de eerste algemeen overste onder de naam moeder Elisabeth van Jezus. De congregatie behoorde tot de derde orde van Franciscus: actieve religieuzen die leefden volgens de franciscaanse spiritualiteit en zich richtten op werken van christelijke naastenliefde. De zusters legden de geloften van gehoorzaamheid, armoede en zuiverheid af en zetten zich vooral in voor gezondheidszorg, ziekenverpleging en missiewerk.

Het moederhuis werd daarbij in 1875 verplaatst naar Leuven als gevolg van de “Kulturkampf” van Bismarck. Later zou het weer naar Mayen (Duitsland) worden verplaatst.

De zusters legden de geloften van gehoorzaamheid, armoede en zuiverheid af en streefden naar zelfheiliging door zich in te zetten voor christelijke naastenliefde (caritas). Christelijke naastenliefde kwam vooral tot uiting in gezondheidszorg, en dan met name verpleging, en missiewerk.

Groepsfoto van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat 4, 1953 (GN44182 RAN)
Groepsfoto van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat 4, 1953 (GN44182 RAN)

1884 – Vestiging in Nijmegen

Sociale omstandigheden Nijmegen

Rond 1880 zijn er nog geen sociale voorzieningen. Langdurig zieken, ongeneselijk zieken en bejaarden leven vaak in zeer slechte omstandigheden. Twee vooraanstaande katholieken wilden hierin verandering brengen:

  • I. Holthaus: raadslid en president van het Parochiaal Armbestuur en
  • G.A. Hamer: broer van bisschop Hamer en voorzitter van de Vincentiusvereniging

Zoals vaker in die tijd werd daarvoor de hulp ingeroepen van vrouwelijke religieuzen, voor wie caritas — christelijke naastenliefde — een belangrijke roeping vormde.

Komst naar Nijmegen

In 1884 vestigen de Zusters zich in Nijmegen, aanvankelijk op de Lange Hezelstraat 46B. Ook moeder Elisabeth, de stichtster van de congregatie, zou naar Nijmegen komen. Zij komt met vijf zusters op 28 april aan: Conradine, Lydia, Scraphia, I’ulcheria en Gudula aan en vestigen zich op de Lange Hezelstraat. “Een week later behandelen zij de eerste patiënte, die helaas echter na veertien dagen sterft.” (De Gelderlander)

Overigens hadden, als gevolg van de “Kulturkampf” de zusters al een “filiaal” in Nederland gehad. “Hoewel de activiteiten van de zusters in het Zuidlimburgse Wauback onder een kwaad gesternte blijken te staan, is het Moederhuis niet ongenegen op het Nijmeegse verzoek in te gaan. Maar in Nijmegen valt dan ook geen tegenwerking van wereldheren te verwachten. De vier pastoors van de Waal stad en hun bisschop staan zelfs vierkant achter het initiatief van Holthaus en Hamer.” (De Gelderlander)

De zusters hielden zich vooral bezig met (wijk)verpleging: het verplegen van zieken in hun eigen woning. Zij zouden echter maar tot 1886 blijven. Het pand aan de Lange Hezelstraat was al snel te klein. Door het vele werk waren er meer zusters nodig, die onderkomen nodig hadden.

Jodenberg

Omdat het pand op de Lange Hezelstraat te klein was geworden, verhuisden ze naar de Jodenberg 6. Dit gebouw kon gekocht worden vanuit liefdadigheid.

Ook dit gebouw werd al gauw te klein: inmiddels zijn er op de Jodenberg 17 zusters, terwijl het gebouw berekend is op 10. En dat, terwijl er meer zusters bij zouden moeten komen vanwege de nood in Nijmegen: de zusters zijn continu in de zorg aan de slag. In een brief aan de Nijmegenaren spreekt G.A. Hamer in februari 1899 zijn zorgen uit met een roep om giften. Dit levert een groot aantal giften op. De zusters die bij de verpleging geen onderscheid maken naar geloof, ontvangen vanuit alle gezindten bijdragen.

Van Oldenbarneveltstraat

Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, 1935 (RAN F29024)
Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, 1935 (RAN F29024)

Zuster Elisabeth maakt de bouw van het nieuwe klooster zelf niet meer mee. Wel keurt ze de nieuwe locatie van het klooster goed. Zij overlijdt echter op 3 juni 1899 in Leuven, 3 maanden nadat het kerkbestuur van de Augustinusparochie de grond “aan de Bottendaal” heeft gekocht. Ook de bisschop in Den Bosch geeft zijn goedkeuring.

 In maart 1900 wordt begonnen met de bouw, gefinancierd vanuit de collecte en een obligatielening van f35000,-. De architecten J. Gielen en M. van der Pluim ontwierpen een nieuw klooster aan de Van Oldenbarneveltstraat, die in 1901 werd ingewijd en in gebruik genomen. Hier komen 60 zusters te wonen.

Vanaf 1919 uitbreidingen

Schip en koor in de Kapel van het Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat 4, 1953 (Fotopersbureau Gelderland via F67406 RAN CCBYSA Auteursrechthouder: J.F.M. Trum)
Schip en koor in de Kapel van het Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat 4, 1953 (Fotopersbureau Gelderland via F67406 RAN CCBYSA Auteursrechthouder: J.F.M. Trum)

Voor haar uitbreiding werd in 1919 de panden Van Oldenbarneveltstraat 2 en Graafseweg 34 aangekocht. In 1925 kwam er een kapel. In 1931 werd ook van Oldenbarneveltstraat 6 gekocht, welke als noviciaat in gebruik kwam. Dit noviciaat had daarvoor op Graafseweg 27 gezeten.

Vanaf 1920 werkten de zusters ook voor het Oud-Burger-Gasthuis aan de Molenstraat. En vanaf 1922 voor de gemeentelijke lighallen voor tuberculosepatiënten. Enkele zusters zelf woonden in de lighallen aan de Molenstraat. Zij bleven echter behoren tot het klooster aan de Van Oldenbarneveltstraat. (https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=212&miadt=1212&miview=ldt&milang=nl&micode=DOC-MON&minr=733195&miaet=14)

1987 Vertrek

Door maatschappelijke en kerkelijke veranderingen treden er vanaf 1964 geen zusters meer in. Ook is het werk in de gezondheidszorg overgenomen. Daardoor verschoof de aandacht, om trouw te blijven aan de regel van de Derde Orde, naar het contemplatieve en de onderlinge zorg.

In 1987 vertrekken de laatste 24 zusters uit de Van Oldenbarneveltstraat; op 27 december (derde kerstdag) houden zij als afscheid een open huis. De congregatie vertrekt naar het nieuw gebouwde klooster “Nazareth” in Tilburg.

De Van Oldenbarneveltstraat is verkocht aan de Stichting Centrale Kamerbewoning.

Van der Pluijm en Gielen

Lees hier over de aannemers/architecten van der Pluijm en Gielen:

Kronenburgersingel 223 en 225 (vroeger 23 en 25) met tableau JHM gebouwd in 1897 architect Gielen

Van der Pluijm en Gielen, architecten

Architecten Van der Pluijm en Gielen Van der Pluijm en Gielen waren aannemers en architecten Graafseweg 3 1891 Rijksmonumenten: “Het HERENHUIS is gebouwd in 1891 in neorenaissance-stijl door de architecten Van der Pluijm en J. Gielen in opdracht van een zekere Jansen, wiens monogram in de topgevel prijkt. In het vergulde smeedijzeren deurrooster is een…

Het artikel in de Gelderlander bij de opening in 1901

Het gesticht der Eerw. Pleegzusters Franciscanessen aan den Bottendaal

Overeenkomstig onze belofte, bieden wij onzen lezers in dit nummer een afbeelding aan van dit fraaie gebouw, dat 11. Dinsdag plechtig is ingewijd.

Een blik op den voorgevel, door onze plaat weergegeven, bewijst onmiddellijk dat de bouwmeesters, de heeren Van der Pluymen en Gielen, zoo zij al niet in streng gothischen stijl hebben willen bouwen, zich toch op dien stijl hebben geïnspireerd.

Ingang, Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)
Ingang, Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)

Overeenkomstig de bestemming van het huis, dat tot woning moet dienen voor de Eerw. Pleegzusters, maakte een ernstigen en toch vriendelijken indruk. De hooge portiek van den ingang, waarboven als opschrift in gulden letters de evangeliewoorden gebijteld zijn: ‘Ik was ziek en gij hebt mij bezocht,’ geeft aan het huis, dat zonder opzettelijke versiering toch zeer sierlijk van bouw is, het monumentale karakter van een godsdienstig gesticht. Die portiek vormt een voortuitspringenden uitbouw, hoogopstrevend in het midden van den voorgevel tot een trapsgewijs toelopenden top, met het kruis bekroond. Dat trapgeveltje in het midden, aan weerszijden geflankeerd door vier zoldervensters, geeft aan den anders massieven bouw iets rijzigs en ranks, aangenaam aandoet.

In een nis hoog boven den ingang prijkt het beeld van de beschermheilige St. Franciscus.

Treden wij thans het gebouw binnen, dan komen wij door een breede gang in de vestibule of eigenlijk het trappenhuis, dat het middelpunt uitmaakt van het gebouw. Rondom dit trappenhuis, dat zijn licht ontvangt uit een groote lantaren van gekleurd glas en door een viertal boven het dak uitkomende ventilators steeds goed gelucht kan worden, zijn op verschillende verdiepingen de onderscheiden zalen en vertrekken gegroepeerd.

Door bijgaande plattegrond te raadplegen zal de lezer zich een goed denkbeeld kunnen maken van de inrichting van het gebouw, dat is berekend op het huisvesten van 60 zusters, waarvan er op het oogenblik een groote dertig aanwezig zijn.

Links van den ingang ligt de refter, een mooie ruime zaal van ongeveer 12 bij 8 meter; daarachter de keuken groot 8½ meter, van waar men weer toegang heeft tot bijkeuken, waschhuis en bergplaats, alsmede naar de binnenplaats, die ook door een open gang van de straat te bereiken is.

Rechts van den ingang liggen een paar spreekkamers en de ontvangkamer. Deze kamers voor de ontvangst van vreemde bestemd, zijn gelegen buiten het zoogenaamde ‘slot’of de afsluiting der eigenlijke kloosterruimten, die alleen door de eerw. zusters mogen betreden worden.

Een zijgang, ook buiten het slot geeft toegang tot een afzonderlijke trap, waarlangs men de kamers bereikt, bestemd tot logies van vreemde gasten.

Het ‘slot’ binnentredends, heeft men aan de rechterzijde de recreatiezaal, een ruim vertrek, dat op een plaats uitziet, en daarachter een werkkamer, van de eerste gescheiden door een gang, die later naar de kapel zal voeren. Die kapel, met aangrenzende sacristie, op onze afbeelding nog maar uitgestippeld, zal eerst later gebouwd worden.

Voor het oogenblik doet als kapel dienst een zaal op de eerste verdieping, gelegen boven den refter en even zoo groot als deze.

Een langwerpig vertrek, boven de gang gelegen, maar is bestemd om de woonkamer te worden van de eerw. Moeder Overste. Daaraan grenst, ook aan de voorzijde van het gebouw eerste de slaapkamer der Overste, een kleine en een groote logeerkamer.

Aan weerszijden van het trappenhuis heeft men op de eerste verdieping een slaapboven boven de keuken met acht slaapcellen en een boven de recreatiezaal met zes cellen.

Aan de achterzijde van het gebouw liggen op deze verdieping nog een slaapzaal met acht cellen, een afzonderlijke slaapkamer, een waschlokaal een een ziekekamer.

Gaan wij, na deze vertrekken bezichtigd te hebben, weer de trap op, dan bereiken wij de zolderverdieping, die, dank aan de hooge kap, bijna geheel tot vertrekken is kunnen ingericht worden.

Het vertrek boven de gang, om dit weer tot uitgangspunt te nemen, is hier een bergkamer. Links daarvan, boven de tegenwoordige kapel, is weer een groote slaapzaal, voorlopig in gebruik als zolder; recht heeft men de strijkkamer en de mangelkamer; dit alles aan de straatzijde.

Aan de achter- of tuinzijde heeft men de linnenkamer, aan weerszijden geflankeerd door rijen kasten. Nog bevinden zich op deze zolderverdieping twee slaapzalen, terwijl de overschietende ruimte als eigenlijke zolder dienst doet.

Stippen wij ten slotte nog aan, dat onder het gebouw een drietal ruime kelders gelegen zijn, dan zal de lezer met ons instemmen dat het aan alle eischen der bestemming voldoet.

Daar het dan den 19den Maart 1900 werd aanbesteed, is er zoo wat een jaar over gebouwd. Hebben de architecten alle eer van hun doelmatig en fraai ontwerp, den aannemer H. Seegers komt alle lof toe voor de onberispelijke oplevering en opzichter H.G. Burgers voor de waakzaamheid en de toewijding, waarmee hij zich hier van zijn taak heeft gekweten. Het metselwerk, de vloeren e verdere betimmering, vooral de prachtige breede trap is degelijk en mooi werk.

Het stukadoorwerk is aangenomen door den heer H.J. Ott; het schilderwerk door den heer I.H. Eenennaam; het lood- en zinkwerk en houtmastiek-dak door den heer A. Arts.

Mogen de eerw. Pleegzusters Franciscanessen, die zich zoodanig in de bekrompen woning aan de Jodenberg hebben moeten behelpen, tot in lengte van dagen gezond en genoeglijk gehuisvest blijven in den gastvrije nieuwe woning, haar door het milddadige Nijmegen gesticht.”(De Gelderlander 28/4/1901)

Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)
Klooster van de Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie, Van Oldenbarneveltstraat Bottendaal (januari 2026)

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://resources.huygens.knaw.nl/repertoriumzendingmissie/gids/organisatie/2702913295

https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=212&miadt=1212&miview=ldt&milang=nl&micode=DOC-MON&minr=733204&miaet=14https://www.stilleven.nl/klooster.html, en dan vooral het artikel “De Gelderlander, 24 december 1987, Maarten Dongelmans: ‘Zusters van de Bottendaal’ nemen na 104 jaar afscheid van Nijmegen.”

Bottendaal

Deze Pagina verzamelt artikelen die reeds over Bottendaal zijn gepubliceerd. Lunet Bottendaal: afvalplaats voor botten? Bottendaal is vernoemd naar een…

Dickmann’s Parapluiefabriek

28-2-1889 vindt de aanbesteding plaats van “Het bouwen van een Woonhuis met afzonderlijke Parapluiefabriek op een terrein gelegen aan den…

Van der Pluijm en Gielen, architecten

Architecten Van der Pluijm en Gielen Van der Pluijm en Gielen waren aannemers en architecten Graafseweg 3 1891 Rijksmonumenten: “Het…

De Kerk van het Heilig Hart, Krayenhofflaan Biezen, 1905 (F67010 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Heilig Hartkerk Krayenhofflaan

De Kerk van het Heilig Hart, Krayenhofflaan Biezen, 1905  (F67010 RAN)
De Kerk van het Heilig Hart, Krayenhofflaan Biezen, 1905 (F67010 RAN)
Kerk van 't Heilig Hart met klooster en de Rooms Katholieke Meisjesschool en bewaarschool van de Zusters Dominicanessen van Neerbosch, Krayenhofflaan 275 Biezen, 1910-1912 (F78682 RAN)
Kerk van ’t Heilig Hart met klooster en de Rooms Katholieke Meisjesschool en bewaarschool van de Zusters Dominicanessen van Neerbosch, Krayenhofflaan 275 Biezen, 1910-1912 (F78682 RAN)

1955 Priesterkoor H. Hartkerk

1955 Krayenhofflaan

H. Hartkerk Krayenhofflaan kreeg een nieuw priesterkoor

“Jubilate: Juicht Gode toe, dient de Heer in vreugde”.

Met deze cantate woorden beëindigde in veelstemmige verklanking het koor van de H. Hartkerk een zinrijke en vreugdevolle plechtigheid.

Op 22 Februari 1944 werd de Parochie Krayenhofflaan getroffen, zij het niet zó omvangrijk als sommige andere parochies van Nijmegen, door het brute oorlogsgeweld.

Na het verlies van vele dierbaren moesten de parochianen tevens de ontluistering van hun Godshuis betreuren: Het priesterkoor werd door granaten weggeslagen, de ramen werden vernield.

Elf jaren lang behielp men zich door het weggeslagen koor met een nood.. te dichten, tegen welk onaesthe… geval het grote gebeuren van het gezamenlijke offer wel devoot maar niet tot voldoening stemmend en passend zich kon vertrekken.

Op 22 Februari beleefde de parochie de vreugde een nieuw priesterkoor te hebben. Nu wordt de eredienst een grotere vreugde.

Een plechtige H. mis, opgedragen met alle luister van de solemne Dominicaanse liturgie was de inwijdingsplechtigheid.

Het H. Offer werd opgedragen door de Hoogeerw. Pater Dr. C. Vijverberg O.P. Vicaris Provincialis. Presbyter assistent was pastoor G. Brenninkmeijer O.P. door wiens activiteit dit herstel tot stand kwam.

Als diaken fungeerde de Z.E. Pastoor Beckman O.P. uit Neerbosch, terwijl p. Stevens O.P. Kapelaan der parochie Subdiaken was. De acolythen-functies werden waargenomen door fraters studenten uit het Albertinum. Het versterkte zangkoor van de H. Hart-parochie voerde onder leiding van de heer Theissing op verdienstelijke wijze de vier-stemmige Mis van Perosi uit.

Vele parochianen en menige weldoener woonden de plechtigheid bij terwijl de Hoogeerw. Heer Keken C. van Dijk ook door zijn tegenwoordigheid blijk gaf dit gebeuren in de Krayenhofflaan vreugdevol mee te wilen vieren.

Na het H. Offer, dat de dank aan God vertolkte voor het totstandkomen van deze vernieuwing had in de cantine van het Veilingsgebouw aan de Marialaan een bijeenkomst plaats.

Pastoor Brenninkmeijer bracht eerst in een warm gestemde rede in herinnering de velen, die op 22 Februari 1944 bij het tragische bombardement het leven lieten. Vervolgens bracht hij dank aan zijn voorgangers pater H. Meyer O.P. die gezorgd had, gesecundeerd door wijlen de heer G. Braam, dat de Dienst dank zij een noodvoorziening in het Kerkgebouw kon blijven doorgaan.

Dank bracht spreker eveneens aan de regeringsinstanties, aan de bisschoppelijke bouw-inspectie, aan de begunstigers en weldoeners van de parochie en last but not least bijzonder aan de parochianen, die door hun offervaardigheid medegewerkt hebben dit schone werk tot stand te brengen.

Ook moesten de architect, de heer van Veen, de aannemer, de heer v. Gemert en alle andere uitvoerders en arbeiders een hartelijk woord van dank accepteren.

Een verrassing bracht het moment toen de Hoogeerw. p. Vicarius provincialis een telegram van Z.H. de Paus voorlas, die aan de geestelijkheid, het kerkbestuur, de zusters en alle parochianen en weldoeners Zijn gelukwensen en Zijn Apostolische Zegen schonk.

Na een gezellig samenzijn met de vele gasten werd dit feest besloten.

De architect en de aannemer hebben een fraai werk geschapen.

Het nieuwe priesterkoor heeft in de Absiswand blinde muren om te voorkomen dat gelovigen recht in het licht zien. Het hoofdaltaar komt des te beter uit tegen deze achtergrond in sober neo-gotische, aan de kerk aangepaste stijl.

Het hoofdaltaar, kort voor 1944 tot stand gekomen, heeft het geweld overleefd. In prachtig wit caracatta marmer voldoet het zowel door proporties als door de rijkdom van het materiaal.

Een mooie vloer van traverlijn marmer completeert het geheel. Aan de epistelzijde ligt een nieuwe ruime zusterskapel die door sierlijke, op hardstenen kolommen rustende bogen met het priesterkoor is verbonden. Het geheel hoger gelegen als eertijd, imponeert door zijn nobele stemming waartoe ook het goudgele licht, van opzij vallend door de vensters, veel bijdraagt.

Moge de rustige, forse achterwand binnen een niet al te lange tijd door een geproportioneerd crucifix de verfraaiing krijgen, die ze vraagt. De parochianen van de H. Hartkerk kunnen wij met deze dag gelukwensen.” (De Gelderlander 23/2/1955)

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

G. van Veen, architect

Het tot nu toe gevonden werk van architect G. van Veen bestaat vooral uit winkels uit de wederopbouwperiode en daarnaast…

RK Verenigingsgebouw (RAN) architect Estourgie
#Nijmegen, Gebouw van de dag

R.K. Verenigingsgebouw, architect Estourgie

1922? Krayenhofflaan 154

RK Verenigingsgebouw (RAN) architect Estourgie
RK Verenigingsgebouw (RAN)

Het door de Nijmeegse architect Charles Estourgie ontworpen R.K. Verenigingsgebouw dat na na grote inspanning van pater P.Fr.P. Cremer O.P. tot stand kwam. Pastoor Jansen repte in zijn openingstoespraak dat de buurt van een rode buurt in een roomse buurt was veranderd. Later werd het gebouw een bioscoop, Asta (1946) en Metro (1969-1972) om uiteindelijk te eindigen als filiaal van de bekende meubelhandel Vissers, waarna de sloop volgde (na 1980)

Inwijding

Grote zaal R.K. Verenigingsgebouw (RAN) architect Estourgie
Grote zaal R.K. Verenigingsgebouw (RAN)

“Gistermiddag” (PGNC 16/8/1908, dus waarschijnlijk zaterdag 15 augustus 1908) vindt de inwijding plaats:

De Inwijding van het R.K. Vereenigingsgebouw in de Krayenhofflaan.

In tegenwoordigheid van een zeer groot aantal belangstellenden, waarbij wij opmerkten vele paters Dominicanen en andere geestelijken, benevens eenige burgelijke autoriteiten, waaronder de Katholieke Wethouders, de heeren Busser en Vrancken, had gistermiddag de plechtige inwijding plaats van ’t nieuwe naar de plannen van den architect, den heer Estourgie gestichte R.K. Vereenigingsgebouw in de Krayenhofflaan, door den hoogeerw. heer Deken E.A. van Son.

Terstond na afloop van het solemneel Lof, met Veni Creator, in de parochiekerk van ’t H. Hart, had tegen half vijf de inwijding plaats, waarna de zeereerw. pastoor L. Jansen het met bloemen versierden podium betrad, waar het bestuur van ’t nieuwe gebouw reeds plaats had genomen.

Na een kort welkomstwoord dankte Z.eerw. in een kernachtige toespraak den hoogeerw. heer Deken voor den afgebeden zegen op ’t gebouw, waarin ongetwijdeld de geheele parochie zal deelen. Spreker herinnert aan de jarenlange financieele moeilijkheden, die de totstandkoming van dit vereenigingsgebouw en aan het doorzettingsvermogen in deze van zijn voorgangers.

Hij brengt op de eerste plaats dank aan deze stichting, aan Hem toegewijd. Maar naast God dient dank en hulde gebracht te worden aan den onvergetelijken, algemeen bekenden en beminden pater P. Cremer O.P., die -vertrouwende op Gods belofte: “vraagt en ge zult verkrijgen”,- rusteloos heeft gewerkt aan de verwezenlijking van zijn ideaal: een Roomsch Vereenigingsgebouw in de Krayenhofflaan.

Herdenkingssteen R.K. Verenigingsgebouw (RAN)
Herdenkingssteen R.K. Verenigingsgebouw (RAN)

Jammer, zegt spreker, dat hij thans zijn werk niet kan zien. De gedenksteen door het bestuur in de voorhal van ’t gebouw aangebracht, zal echter aan het verre nageslacht vermelden wat pater Cremer voor zijn vroegere parochianen heeft verricht.

Doch ook aan den tegenwoordigen pastoor van Neerbosch, den Z.E. pater H. Geveling O.P. -den vroegeren rector in deze parochie- wenscht spreker, ook namens het bestuur en de parochianen, een welverdiend woord van dank te brengen, want de grootste giften voor den bouw zijn in hoofdzaak door de handen van pastoor Geveling bijeengebracht. Zij beiden, zegt spreker, hebben de fundamenten gelegd, waarop wij hebben voortgebouwd. (Daverend applaus).

Een woord van dankbare hulde ook aan den bekwamen architect, den heer Estourgi(e), die dor zijn practische plannen, met een betrekkel. Kapitaal ’n even groot als sierlijk en doelmatig gebouw wist daar te stellen, en aan de aannemers, de h.h. Bakker en Beker, die onder harmonische samenwerking met den ijverigen opzichter, den heer C. Verbeeten, op zeer verdienstelijke wijze die plannen uitvoerden.

Spreker wijst vervolgens op den grooten aanwinst met dit parochiaal Vereenigingsgebouw, en brengt in herinnering de minder gunstige reputatie, waarin de Kraaijenhofflaan, 25 jaar geleden, verkeerde.

Zoo ergens, dan was voor deze volkrijke en dikwijls zeer gevaarlijke buitenwijk, naast de in den loop der laatste jaren reeds gestichte Katholieke instellingen voor de jeugd enz., zulk een gebouw zeer noodig. En, Gode zij dank! het is er thans, zoodat men in plaats van een “roode buurt, nu van een “Roomsche buurt” mag spreken. (Daverend applaus).

Men heeft wel eens gezegd, aldus spr., “Pastoor Jansen is te optimistisch”, ook met betrekking tot den bouw van dit Katholieke Tehuis. Spreker heeft dien bouw, met weinig kapitaal aangedurfd, omdat hij rekende op de Goddelijke Voorzienigheid en op den moreele en financ. steun zijner parochianen. Spreker is er vast van overtuigd, dat Gods zegen rusten zal op een werk, dat begonnen is in ’t godsdienstig en materieel belang der parochianen en hun nageslacht. Daarom vertrouwt spr., dat, naast de leden dezer parochie, ook niet-parochianen hun schouders zullen zetten onder de nog op ’t gebouw rustende schuldenlast en daarom zullen inteekenbiljetten voor het donateur- en lidmaatschap van het Vereenigingsgebouw worden uitgegeven. Allen moeten samenwerken om dit gebouw te maken tot een gezellig tehuis, tot een centraal punt voor ’t houden van vergaderingen, feestelijke bijeenkomsten enz.

Onder daverende bijvalsbetuigingen eindigt spr. zijn toespraak, waarna alle aanwezigen het lied “Roomsche Blijdschap” gezongen werd.

Na afloop hiervan richtte de Hoogeerw. Heer Deken een hartelijken gelukwensch tot pastoor Jansen, het bestuur en de parochianen, met de opening van dit mooie gebouw, waarvan spreker de inzegening gaarne heeft verricht. Spr. wijdt vervolgens een sympathiek woord aan den Weleerw. Pater Cremer voor diens taaie werkkracht, in ’t belang der oprichting van ’t gebouw, en spoorde de parochianen aan hun geestelijken herder te steunen en steeds te blijven katholieken van de daad, onder de schutse van ’t H. Hart. (Applaus).

Na een dankwoord van den ZeerEerw. Pastoor op deze toespraak, werd een schrijven voorgelezen van Pater Cremer, die door ongesteldheid verhinderd was, de openingsplechtigheid bij te wonen, maar zijn bijzonderen dank bracht aan de propagandisten der parochie, met den wensch dat zij steeds mogen blijven een flinken steun voor de toekomst.

Spreker eindigt met een woord van dank daan de beide aanwezige heeren Wethouders voor hunne belangstelling en tevens voor alles wat zij, met het gemeentebestuur, in ’t maatschappelijk belang der bewoners van de Kraaijenhofflaan hebben verricht, waarna deze even eenvoudige als treffende plechtigheid met den Christengroet en het zingen van het lied “Aan U, o Koning der Eeuwen” gesloten werd.

We komen deze week op een nadere beschrijving van dit Parochiaal Vereenigingsgebouw terug.” (PGNC 16/8/1908)

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

Charles Estourgie en Charles Estourgie Jr

Charles Marie Francois Henri Estourgie (23 juni 1884 Amsterdam, 26 augustus 1950 Nijmegen) Charles Marie François Henri Estourgie (Amsterdam, 23…

Overzicht woningen Havikstraat /datum tekening 2-1-1932, tekenaar H. Ryksen (D12.398201)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Havikstraat Bredero Bouwbedrijf

43 Woonhuizen en 2 Winkelhuizen Neerbosch Sectie B 925

Overzicht woningen Havikstraat /datum tekening 2-1-1932, tekenaar H. Ryksen (D12.398201)
Overzicht woningen Havikstraat, datum tekening 2-1-1932, tekenaar H. Ryksen (D12.398201)

MEEST RECENTE VERHALEN

Bredero’s Bouwbedrijf bouwt in 1932 de woningen aan de Havikstraat. In het plan behoren tevens een aantal woningen op de hoek van de Krayenhofflaan en de Oude Heessche Laan. De tekenaar hiervan is H. Ryksen Jr. Daarvoor heeft ze een perceel in het bezit van het Oude Burgergasthuis aangekocht.

Daarbij stelt de Bredero voor om een stuk grond aan de gemeente over te dragen, zodat de gemeente hier een openbare weg (de Haviksstraat) kan aanleggen. In ruil daarvoor krijgt zij ongeveer 10 c.A. van de gemeente en f3,25 voor elke c.A die zij in de ruil meer heeft afgestaan dan zij terug kreeg (ongeveer 75 c.A.) Tevens is zij bereid de helft van de kosten voor de aanleg van riolering voor haar rekening te nemen. (PGNC 26/2/1932)

Advertentie Bredero's Bouwbedrijf voor woningen "complex Krayenhofflaan" (De Gelderlander 10/3/1932)
Advertentie Bredero’s Bouwbedrijf voor woningen “complex Krayenhofflaan” (De Gelderlander 10/3/1932)
Percelen 4 /m 20, 28 t/m 30, 32 t/m 42, tekening 14-12-1931, tekenaar H. Ryksen (D12.398195)
Percelen 4 /m 20, 28 t/m 30, 32 t/m 42, tekening 14-12-1931, tekenaar H. Ryksen (D12.398195)
Winkelhuis Type B, Perceel No 31 (adres: Havikstraat 24) (D12.398184)
Winkelhuis Type B, Perceel No 31 (adres: Havikstraat 24) (D12.398184)
Gewijzigd plan Perceel no 21, 22 en 23;  er is een bakkerij gepland, datum tekening 8-9-1932, tekenaar H. Ryksen Jr. (D12.398191)
Gewijzigd plan Perceel no 21, 22 en 23; er is een bakkerij gepland, datum tekening 8-9-1932, tekenaar H. Ryksen Jr. (D12.398191)
Gewijzigd plan Oude Heesschelaan percelen 1,2,3,43,44,45 Types A, datum tekening 24-6-1932, tekenaar onleesbaar (niet Ryksen) (D12.398194)
Gewijzigd plan Oude Heesschelaan percelen 1,2,3,43,44,45 Types A, datum tekening 24-6-1932, tekenaar onleesbaar (niet Ryksen) (D12.398194)
Perceel 1,2,3 en 43,44,45, tekening 11-12-1931, tekenaar H. Ryksen (D12.398197)
Perceel 1,2,3 en 43,44,45, tekening 11-12-1931, tekenaar H. Ryksen (D12.398197)
Perceel 21 t/m 27, datum tekening 14-1-1932, tekenaar H. Ryksen (D12.398200)
Perceel 21 t/m 27, datum tekening 14-1-1932, tekenaar H. Ryksen (D12.398200)

In oktober 1932 verschijnen advertenties dat de woningen in de Havikstraat te bezichtigen zijn.

PGNC 12/10/1932, soortgelijk in de Gelderlander 11-10-1932 (ander lettertype)
PGNC 12/10/1932, soortgelijk in de Gelderlander 11-10-1932 (ander lettertype)
De Gelderlander 27/9/1932
De Gelderlander 27/9/1932
De Gelderlander 29/10/1932
De Gelderlander 29/10/1932

Gevonden vermeldingen vestiging vertrek t/m 1934

NaamBeroepAdresAfkomstig vanKrant Vertrokken naar
J. Moesker en GezinO. machinist N.S.Havikstraat 14UithoornPGNC 17/12/1932Zie ook Wellens! 
J. Jansen en gezinGep. N.S.Havikstraat 31ElstPGNC 17/9/1932Zie ook A.G. Jansen! 
J. Kunst en gez.ReizigerHavikstraat 19WischPGNC 15/10/1932  
P. de Lang en gez.BaggermeesterHavikstraat 4Wedau, DlPGNC 5/11/1932  
C. du Croix Havikstraat 25 De Gelderlander 2/11/1932Oprichting toneel 
H. Stens en gez.IncasseerderHavikstraat 11RotterdamPGNC 19/11/1932  
F.H. Neutelings en gezinHandelsreizigerHavikstraat 2VenloPGNC 26/11/1932  
J.J.J. Weevers en gezinz.b.Havikstraat 18BandjermassinPGNC 27/5/1933 Naar Ned. Indie, als onderluit. (PGNC 20/1/1934)
F.A. Savibankwerker    Naar Heerlen (PGNC 17/6/1933)
A.G. JansenBakkerHavikstraat 31BeuningenPGNC 16/9/1933  
L.J. EichelsheimOliereizigerHavikstraat 28  failliet 
W. Brouwer en echtgenootGrondwerker LochemPGNC 2/12/1933  
G. Nagelhout en gezinWagenmeesterHavikstraat 17OldenzaalPGNC 9/12/1933  
H. LefeberKlerkHavikstraat 20WischPGNC 31/3/1934  
Jac. FaberEigenaar garage FaberHavikstraat 35 De Gelderlander 7/9/1934advertentie 
H. DuijsBakkersknechtHavikstraat 18WijchenPGNC 28/7/1934  
Wellens Havikstraat 14 De Gelderlander 6/10/1934  
J.A. CroonenOvername sigarenmagazijn de HavikHavikstraat 9 De Gelderlander 15/12/1934  
L.A. Rösel en gezinInsp. PanoramaHavikstraat 22 PGNC 12/1/1935  

Sigarenmagazijn

Sigarenmagazijn de Havik, Havikstraat 9 (De Gelderlander 28/11/1933_
Sigarenmagazijn de Havik, Havikstraat 9 (De Gelderlander 28/11/1933_
Advertentie Sigarenmagazijn de Havik, Havikstraat 9, voortgezet door J.A. Croonen (De Gelderlander 15/12/1934)
Advertentie Sigarenmagazijn de Havik, Havikstraat 9, voortgezet door J.A. Croonen (De Gelderlander 15/12/1934)

Bakkerij

Th.G.J. Verheijen krijgt op 20-1-1933 een hinderwetvergunning voor de oprichting van een door elektriciteit gedreven brood- en banketbakkerij in het perceel Havikstraat no. 37 (PGNC 24/1/1933)

Bredero’s Bouwbedrijf

Lees hier over Bredero’s Bouwbedrijf:

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

Krayenhoffpark

Het Krayenhoffpark was al vroeg ingetekend, in 1879, in de plannen voor na de ontmanteling. Het werd vernoemd naar Cornelis…

Brans Krayenhofflaan 337-339-341 (januari 2023)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Sigarenmagazijn G Brans

Krayenhofflaan 337-341

brans-krayenhofflaan-337-339-341-1985-ber-van-haren-ran
Brans, Krayenhofflaan 337-339-341,-1985 (Ber van Haren via RAN)

In 1931 ontwerpt architect Arie van der Kloot de verbouwing van de hoek Krayenhofflaan/1e Oude Heselaan voor G. Brans.

Brans Krayenhofflaan 337 339 341 Nieuwe toestand (detail D12.396874)
Brans Krayenhofflaan 337 339 341 Nieuwe toestand (detail D12.396874)

Nieuwe toestand  (D12.396874)

Krayenhofflaan 337 339 341 Oude toestand (detail D12.396873)
Krayenhofflaan 337 339 341 Oude toestand (detail D12.396873)

Oude toestand (Detail D12.396873)

Verbouwing Firma G. Brans.

Heden is de slijterij annex sigarenmagazijn der Firma G. Brans aan de Krayenhofflaan 337-341 heropend. De zaak ziet er keurig uit. Een woord van hulde moet gebracht worden aan de architect den heer A. v.d. Kloot, die iets moois tot stand heeft weten te brengen. Noemen wij alleen maar de betegeling van de pui, welke doet denken aan een Perzische wandbekleeding. Verder werkten aan de totstandkoming der zaak mede de firma Gebr. Sutmulder, aannemers, firma Brans, schilders, firma v. Veen, elektriciteit, firma Bilderbeek, glas in lood, firma A. Tielemans, behangerij. Wij wenschen den heer Brans veel succes met zijn nieuwe zaak. “ (PGNC 18/12/1931)

Brans Krayenhofflaan 337-339-341 (januari 2023)
Brans Krayenhofflaan 337-339-341 (januari 2023)

Architect van der Kloot

Lees hier over architect Arie van der Kloot:

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

De Paladijn Ijsvogelpassage april 2026
#Nijmegen, Gebouw van de dag

De Paladijn

Ijsvogelpassage

De Paladijn Ijsvogelpassage april 2026
De Paladijn Ijsvogelpassage april 2026

Op de locatie van een voormalig bedrijventerrein in Nijmegen ontstaat in de jaren 0 het stedenbouwkundige project “De Nieuwe Voorstad”, bedoeld als verdichting en herontwikkeling van een verouderd stadsgebied. Het meest controversiële onderdeel wordt het wooncomplex De Paladijn, een 15 verdiepingen hoge woontoren die al vóór oplevering tot juridische en maatschappelijke discussie leidt.

De Paladijn is de naam van het complex waarvan de hoogste toren 14 verdiepingen telt. Deze toren is in totaal 48 meter hoog. Er zijn 122 appartementen bovenop commerciële ruimten en een parkeergarage voor ongeveer 116 auto’s.

Het ontwerp is afkomstig van Architectenbureau Weeda van der Weijden. De opdrachtgever hiervan was Novio Sector Vastgoed. De bouw was van November 2010 – september 2012, waarbij Bouwbedrijf van de Ven (tevens bron van dit artikel) de aannemer was.

De Nieuwe Voorstad

De Paladijn is onderdeel van het plan “De Nieuwe Voorstad”. Naast de Paladijn bestaat deze grofweg uit de Feniks en de Griffioen. Daarbij profileert Talis, de verhuurder van 45 appartementen, de Paladijn zowel als “strategische” ligging, aangezien alles (centrum, openbaar vervoer) goed bereikbaar is. En daarnaast als “stad in een stad”, waar alle voorzieningen aanwezig zijn. https://www.yumpu.com/nl/document/read/19908154/huren-met-nijmegen-in-het-vizier-nieuwevoorstad/1

Naast de genoemde 45 appartementen staat in het Jaarverslag over 2011 ook 35 koopwoningen als “achtervang” (https://talis.nl/wp-content/uploads/2019/09/jaarverslag-2011.pdf). Ook wordt Talis binnen de Nieuwe Voorstad in ieder geval eigenaar van in totaal 135 appartementen in de Griffioen en de Feniks. Daarnaast noemt ze 16 huurwoningen in de Sperwerstraat, welke mogelijk ook de woningen van het plan Nieuwe Voorstad zijn.

Te hoog en te onveilig?

De Paladijn (april 2026)
De Paladijn (april 2026)

“Omwonenden” vechten de bouw van de Paladijn aan. De procedure rond de Paladijn in Nijmegen begint in 2009, wanneer de gemeente op grond van artikel 19 WRO (oud) een vrijstelling en bouwvergunning verleent voor een appartementencomplex dat afwijkt van het bestemmingsplan. Omdat het plan aanzienlijk groter en anders is dan planologisch toegestaan, ontstaat er bezwaar vanuit de omgeving.

Omwonenden (appellant A) en een nabijgelegen bedrijf (appellant B) starten daarop een procedure. Appellant A voert vooral algemene woon- en leefbelangen aan, zoals aantasting van uitzicht, schaduwwerking, privacy en extra verkeersdruk. Appellant B richt zich op de planologische en milieutechnische gevolgen van de ontwikkeling, met name dat de afstand tussen het bedrijf en de nieuwe bebouwing slechts circa 15 meter bedraagt, terwijl volgens de VNG-richtafstand een grotere afstand nodig is om milieuhinder te voorkomen. Daarbij wordt ook aangevoerd dat er geen concrete maatregelen zijn getroffen of onderbouwd waaruit blijkt dat de situatie ondanks die korte afstand toch veilig en aanvaardbaar is, bijvoorbeeld via technische voorzieningen of een uitgewerkte risicoanalyse.

De rechtbank geeft de bezwaarmakers gelijk en vernietigt de vrijstelling en bouwvergunning. De kern daarvan is dat de gemeente niet heeft voldaan aan de eis van een goede ruimtelijke onderbouwing onder artikel 19 WRO: er is onvoldoende inzichtelijk gemaakt waarom de afwijking van het bestemmingsplan, met name in relatie tot de korte afstand tot het bedrijf en de ontbrekende veiligheids- en milieumaatregelen, toch aanvaardbaar zou zijn.

In hoger beroep bevestigt de Raad van State dit oordeel in ECLI:NL:RVS:2012:BV6524. De Afdeling benadrukt dat de algemene bezwaren van appellant A (zoals uitzicht en schaduw) niet doorslaggevend zijn, maar dat de bezwaren van appellant B wel gewicht hebben: de korte afstand van ongeveer 15 meter tot het bedrijf is niet voldoende onderbouwd als veilig, juist omdat ontbreekt hoe eventuele milieuhinder of veiligheidsrisico’s zouden worden ondervangen. Er zijn geen overtuigende maatregelen of analyses vastgelegd die aantonen dat de situatie ondanks de afwijking van de VNG-richtafstand verantwoord is.

Het gevolg is dat de vrijstelling juridisch niet in stand blijft. In de praktijk blijft het gebouw echter bestaan, omdat na de uitspraak alsnog maatregelen worden getroffen en de milieusituatie via latere regulering (onder meer via het Activiteitenbesluit en bedrijfsaanpassingen in 2012, met controle in 2013) wordt genormaliseerd, waardoor de situatie alsnog als aanvaardbaar wordt vastgelegd.

https://www.inview.nl/document/idb220a8f781964d2d9dea6b7a847b53fc/rvs-22-02-2012-nr-201104629-1-a1?ctx=WKNL_CSL_10000001&tab=tekstBovenkant formulier

https://www.gelderlander.nl/nijmegen/paladijn-klaar-voor-de-sloop~aaabb2c7/

Faillissement Rietbergen Concept Vastgoed bv

Aanvankelijk lijkt Talis alleen 45 van de 122 huizen te gaan huren in het complex? In de brochure https://www.yumpu.com/nl/document/read/19908154/huren-met-nijmegen-in-het-vizier-nieuwevoorstad/48 is Talis eigenaar van deze 45 appartementen.

In 2011 gaat Rietbergen Concept Vastgoed bv failliet. Dit bedrijf was onderdeel van moederbedrijf Rietbergen Holding. Deze Rietbergen Holding was ook eigenaar van de Novio Sector, de ontwikkelaar van de Paladijn.

“Rietbergen Concept Vastgoed was ontwikkelaar en bouwer van de Kwitfit-garage, eveneens aan de Marialaan. Rietbergen heeft de locatie jaren geleden te duur gekocht, zegt hij nu.

“Vijf, zes jaar geleden was er een andere marktsituatie.” De schuldenlast is meer dan vier miljoen euro. Opgelegde bouwstops en juridische procedures zorgden ook voor forse tegenslagen. Omwonenden liepen te hoop tegen de bouwhoogte en parkeeroverlast. Zij stapten naar de rechter en uiteindelijk naar de Raad van State. “Een deel van de schulden, twee ton, is veroorzaakt door bouwstops en procedures.”” (https://www.gelderlander.nl/nijmegen/faillissement-bouw-flat-de-paladijn-niet-in-gevaar~a8e937f9/)

Talis

Onderkant formulier

Aanvankelijk wil Talis alleen 45 van de 122 huizen te gaan verhuren in het complex. In de brochure https://www.yumpu.com/nl/document/read/19908154/huren-met-nijmegen-in-het-vizier-nieuwevoorstad/48 is Talis eigenaar van deze 45 appartementen.

1 koper

De verkoop van appartementen is niet succesvol: in oktober 2012 was er 1 penthouse verkocht en zaten er nog 3 in de pijplijn. Daarop koopt Talis naast de 45 appartementen die zij al had nog eens 35, eveneens om te verhuren. Ook de andere appartementen gaan de verhuur in. “. „En als huurwoning zijn ze dan binnen tweeënhalve maand allemaal weg”, constateert Van Rumund. „Dat is de markt. Het zegt iets over de situatie op de woningmarkt, en over de kwaliteit van het complex. ” “

https://www.gelderlander.nl/nijmegen/slechts-een-appartement-van-de-paladijn-verkocht~a3e975a7/?utm_source=chatgpt.com

Verkoop

Verkoop door van de Ven

In 2017 verkoopt Bouwbedrijf van de Ven via ABC Capital een deel van het complex een “particuliere belegger”. Het gaat om 53 meergezinswoningen, 71 parkeerplaatsen en 3 commerciële ruimten. Het blijkt dat van de Ven deze appartementen na de bouw in 2012 had verhuurd. Het gaat om appartementen met een oppervlakte van 85 tot 120 m².

Ook blijkt uit het artikel van ABC Capital, dat een deel van de commerciële ruimtes worden verbouwd naar 6 appartementen; het is mij nog niet bekend of het daarbij al dan niet om de te verkopen ruimtes gaat.

Verkoop door Talis

Talis verkoopt per 17 december 2018  80 appartementen in de aan het Panta Rhei Dutch Residential Fund (Panta Rhei). https://vastgoedjournaal.nl/news/38725/panta-rhei-koopt-huurappartementen-paladijn-nijmegen-nbsp. Afgaande op het Jaarverslag van Talis uit 2011, is zij (in de loop der tijd) eigenaar geworden van de 35 woningen voor de “achtervang), naast de 45 appartementen waarvan ze al eigenaar was.

Momenteel is in ieder geval NederWoon Verhuurmakelaars een van de verhuurders.

Romeinen op wacht

Beeld Romein, Ijsvogelpassage (juli 2023)
Beeld Romein, Ijsvogelpassage (juli 2023)
Beeld Romein, Ijsvogelpassage (juli 2023)
Beeld Romein, Ijsvogelpassage (juli 2023)

Aan de Ijsvogelpassage staan twee grote beelden van Romeinse soldaten. Een verwijzing van het Romeinse verleden van de locatie van het gebouw: een paladijn was een keizerlijke lijfwacht (het huis van de keizer stond in Rome op de Palatijn).

De brochure van Talis vergelijkt ook de uitstraling van het complex als “robuust, bijna als het Romeinse fort dat hier ooit heeft gestaan.” En: “Moderne architectuur ontmoet hier het verleden:

met z’n twee woontorens heeft het gebouw wel iets van een poortwachter die waakt over de stad! …“Dat ‘oud’ en ‘nieuw’ hier harmonieus samen gaan, is goed te zien. De vormgeving van het gebouw is typisch van nu, met z’n stoere, hoekige uitstraling. Het verschil in hoogte tussen de twee torens geeft de architectuur een eigenzinnig accent.

Den door de zorgvuldige keus voor twee soorten baksteen, is De Paladijn meteen een gebouw dat hóort op deze plek, midden in een van de oudste wijken van de stad.”

Op de locatie van de huidige Paladijn zelf was overigens de locatie van een Romeins grafveld. https://dewester.info/westerarchief/de%20Wester%202015%206%20laag.pdf

Overige Bronnen en verder lezen

https://www.yumpu.com/nl/document/read/19908154/huren-met-nijmegen-in-het-vizier-nieuwevoorstad/7

https://www.abccapital.nl/referentie/de-paladijn-nijmegen/

https://www.gld.nl/nieuws/1394581/flats-nijmegen-onterecht-gebouwd

https://nl.wikipedia.org/wiki/Paladijn#:~:text=Paladijn%20is%20een%20term%20die,zonder%20eigen%20land%20of%20inkomen.

https://www.architectuurgids.nl/project/list_projects_of_architect/arc_id/4652/alfa/A

Hoogste gebouwen Nijmegen

Op Wikipedia staat het overzicht van de hoogste gebouwen van Nijmegen in 2023. In september 2025 verscheen “DeHoog500”: de 500…

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

Het paarse gebouw, Oude Haven 54 (april 2026)
#Nijmegen, Benedenstad, Gebouw van de dag

Paars gebouw Oude Haven 54

Oude Haven 54/ Observantenstraat 20

Het paarse gebouw, Oude Haven 54 (april 2026)
Het paarse gebouw, Oude Haven 54 (april 2026)

Het huidige adres is Oude Haven 54. Vóór de oorlog hadden Observantenstraat 20 en Oude Haven 54 de adressen Oude Haven 56-58 (bron: Noviomagus.nl).

Paars?

Tegenwoordig is het gebouw paars. Wanneer we naar de foto F27358 uit 1975 kijken, zien we dat het gebouw op dat moment rood is geschilderd. Ik weet niet of de huidige paarse kleur bewust is gekozen, of dat het te maken heeft met chemische processen binnen verf: rode verf kan naar verloop van tijd vervagen naar paars. Dit kan gebeuren doordat de rode verf gemengd is met andere kleuren zoals blauw. Rode pigmenten breken eerder af, zodat naar verloop van tijd paars ontstaat.

Electrisch Lasbedrijf

Op de foto uit 1975 hieronder staat op het pand Electr.Lasbed (Electrische Lasbedrijf). Zie voor herinneringen aan deze en de andere panden in het rijtje Noviomagus.nl.

Panden (onder andere van de Ruiter) gelegen tussen de Papengas en de Observantenstraat, 1975 (Evert F. van der Grinten via F27358 RAN CCBYSA Auteursrechthouder: RAN)
Panden (onder andere van de Ruiter) gelegen tussen de Papengas en de Observantenstraat, 1975 (Evert F. van der Grinten via F27358 RAN CCBYSA Auteursrechthouder: RAN)

Gemeentelijk Monument

Het pand is een gemeentelijk monument met als tekst bij aanwijzing:

“Woonhuis.
Bakstenen pand in drie bouwlagen, met schilddak en pannen. De nok is evenwijdig aan de straat.
Het pand is drie-assig, doch de met gestucte blokken gedecoreerde begane grond-etage zet zich
rechts voort als een muur van een naastgelegen plaats met poort. Vensters op de etages zijn
licht getoogd; T-vensters. Kroonlijst met consoles en cartouches.
Bouwjaar: circa 1870-1880.
Groot laat-negentiende-eeuws woonpand van belang voor het rivierfront.”

Station Lent en Van der Valk hotel (april 2023)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Van der Valk Hotel Nijmegen Lent

2016

Station Lent en Van der Valk hotel (april 2023)
Station Lent en Van der Valk hotel (april 2023)

Het ontwerp van het Van der Valk Hotel Nijmegen-Lent is afkomstig van Wiegerinck architectuur stedenbouw. Dit bureau ontwierp het hotel in samenspraak met ABT, Buro Poelmans Reesink en Peutz. De opdrachtgever was West End Vastgoed BV, Arnhem.

Het kenmerkt zich door een “grote aandacht voor detail, evenals voor de landschappelijke inbedding van het gebouw.“ (architectenweb).

De bouw startte in mei 2015 en werd in 2016 opgeleverd. Het streven was daarbij geweest, om binnen een jaar op te kunnen leveren. Er werd gekozen om de bestekfase over te slaan en meteen van het definitief ontwerp te bouwen.

De A52 door Lent, met de afslag naar de Griftdijk Noord. Op deze plek moet in de toekomst het grote NS-station en het Van der Valk Hotel komen. Kuipers Plantenexport en Groothandel B.V. moest hier voor plaats maken. De foto is gemaakt vanaf de Lentse Lus, 14/12/1993 (Ger Loeffen via F95245 RAN CCBYSA)
De A52 door Lent, met de afslag naar de Griftdijk Noord. Op deze plek moet in de toekomst het grote NS-station en het Van der Valk Hotel komen. Kuipers Plantenexport en Groothandel B.V. moest hier voor plaats maken. De foto is gemaakt vanaf de Lentse Lus, 14/12/1993 (Ger Loeffen via F95245 RAN CCBYSA)

Plintgebouw en toren

Het gebouw bestaat uit een zogenaamd plintgebouw en een toren. In het plintgebouw zitten de entree, foyer, het restaurant, de congresruimten en de parkeergarage met meer dan 260 plaatsen. In de toren van 50 meter hoog zitten de 116 hotelkamers en de fitness- en wellnessruimten.

Eenheid van het gebouw

“Door eenduidig materiaalgebruik en een heldere gevelstructuur zullen beide bouwdelen zich als een eenheid manifesteren, zo geeft Wiegerinck aan. Het ontwerp kenmerkt zich voorts door een grote aandacht voor detail; dit zal onder andere tot uitdrukking komen in de toegepaste metselwerkstructuren.” (architectenweb)

Omgeving

Daarnaast is er veel aandacht besteed aan de relatie van het gebouw met haar omgeving. Daarbij is het terrein van het hotel “landschappelijk” ingericht. Het plintgebouw is een soort “opgetild maaiveld”. Daarbij biedt het dak van dit gedeelte een prachtig uitzicht over Nijmegen.

 Het doel van het ontwerp is dat de bezoekers een rustpunt hebben in drukke omgeving van de stad.

BREEAM certificaat

Vanaf het begin was duurzaamheid een belangrijk uitgangspunt voor de bouw.

De donkere steen in de gevel van het hotel is geproduceerd in Bemmel. En de rivierklei voor de bakstenen komt uit Lent zelf.

Het hotel heeft het BREEAM Excellent certificaat ontvangen, wat wil zeggen dat het aan de hoogste duurzaamheidscriteria voldoet voor energie- en waterverbruik, isolatie, materiaalgebruik, transport, geluidswering, afvalscheiding en communicatie met de omgeving. Het hotel was een van de eerste hotels van Nederland dat een BREEAM certificaat ontving.

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://www.vanwijnen.nl/projecten/van-der-valk-hotel

https://architectenweb.nl/nieuws/artikel.aspx?id=36871#:~:text=Het%20ontwerp%20van%20Wiegerinck%20kenmerkt%20zich%20door,en%20voor%20landschappelijke%20inbedding%20van%20het%20gebouw

Hoogste gebouwen Nijmegen

Op Wikipedia staat het overzicht van de hoogste gebouwen van Nijmegen in 2023. In september 2025 verscheen “DeHoog500”: de 500…

Station Nijmegen Lent

Het station Nijmegen Lent is geopend in 2013. Dan staat het nog in een vrijwel leeg gebied. Daarom is in…

Spoorbrug

Nijmegen kreeg haar eerste moderne brug met de spoorbrug uit 1879. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte deze zwaar beschadigd. In…