De gebombardeerde zaak van P. de Gruyter & Zn, gezien in de richting van de Grote Markt, 1944 (GN3819 RAN)
“P. de Gruijter & Zoon
Morgen wordt in de Broerstraat No. 62 de nieuwe winkel van de N.V.P. de Gruyter geopend.
Na verbouwing van het vroegere pand heeft men thans een modern winkelpand gekregen, dat de massa… En dat is toch allereerst de bedoeling van de moderne winkelbedrijven.
De architect der firma, de heer Wildschut, heeft voor het De Gruyter-bedrijf een voorname pui en nog attractioneeler interieur geschapen, dat tegelijk doelmatig en decoratief is.
De pui, in forsche lijn gehouden, is aantrekkelijk tegelijk en voert oogenblikkelijk den voorbijganger door de twee breede en schitterende vitrines welke tegelijk een schitterenden doorkijk geven op het interieur, dat er prachtig verzorgd uitziet.
Men kent de stijl der De Gruyter-winkels, waarvan men er tientallen door heel het land aantreft.
Maar iedere nieuwe winkel- mits deze op stand staat- is alweer sierlijker en fijner ingericcht dan de voorganger.
De bouwmeesters der De Gruyter-winkels verstaan de kunst met kleuren en lijnen te werken, en zoo noodig tegenstellingen te scheppen, welke aandacht vragen.
Zoo is de bovenrand van den winkel ingenomen door illustratieve voorstellingen van binnen- en buitenlandsche gebruiken in de gezinnen, waar de huiselijkheid den boventoon voert bij de thee of bij de koffie. Men bewondert oud-vaderlandsche winkelbedrijven en moderne bedrijven. Deze folkloristische beelden, veervaardigd op de plateelbakkerij Zuid-Holland vormen een rijke randversiering boven de zakelijkheid van den modernen winkel.
Boven de winkelvakken, waarin de verschillende artikelen worden bewaard, zijn sierlijke lichtbakken geplaatst, welke bij avond rood of wit aangeven de artikelen, welke in dat bepaalde vak geborgen zijn.
In tegenstelling met vroeger zijn de winkelbakken niet meer van hout maar van staal vervaardigd, welke geheel uitneembaar zijn.
De winkelinrichting, welke uit koper, staal, marmer en glazuursteen is opgetrokken is geheel ingesteld op de uiterste zindelijkheid en op behoud van de kwaliteiten der artikelen. Zoo wordt de bekende De Gruyter’s koffie in haar beste hoedanigheden en variëteiten uit luchtdichte silo’s verkocht, waardoor het heerlijke aroma volkomen behouden blijft.
De margarine wordt in ijskasten bewaard.
Vanuit eigen fabrieken in ’s Hertogenbosch worden dagelijks De Gruyter’s koffie, thee, cacao en grutterswaren naar de filialen verzonden, echter niet dan na een zorgvuldige controle in proeflokaal en laboratorium.
De winkel welke een aanwinst is voor de Broerstraat als bedrijfsstraat, is een der fraaiste winkels van het land, dat volgens een propagandistisch lichtbeeld in den winkel, bijna in iedere stad zijn De Gruyter’s winkels heeft.
Bij de opening van de nieuwe zaak bij de firma De Gruyter biedt zij haar cliëntѐle bijzondere attracties. Wij verwijzen daarvoor naar de advertentie in dit blad.
In het bijzonder moet nog vermeld worden de cassa, die in De Gruyter’s winkel zoo’n voorname rol speelt. Deze cassa immers geeft aan de huisvrouw de waardevolle 10% bons. Voor elke f10 van deze bons ontvangt de klant f1 terug.
De verbouwing van het nieuwe pand is uitgevoerd door de Nijmeegsche aannemersfirma Kloosterman & Detmers. De lichtinstallatie is aangebracht door het electronische bureau J. van Kleef.
De bovenverdieping van het kapitale pand in de Broerstraat No. 62 is niet veel veranderd. De groote kamers zijn ingericht tot berglokalen van de verpakte artikelen. Het sousterrain wordt deels ingenomen als opslagplaats van losse goederen in balen.
De firma De Gruyter heeft hier ter stede nog zaken op het Mariaplein en aan de St. Annastraat en een verzendkantoor in de Pontanusstraat.” (De Gelderlander 18/9/1935)
De gebombardeerde zaak van P. de Gruyter & Zn, gezien in de richting van de Grote Markt, 1944 (GN3819 RAN)
Noodwinkel
De Mariënburg in de richting van de Lange Koningstraat, links het Arsenaalgebouw, rechts de noodwinkel van de Gruyter, 1950 (F29844 RAN)
Herbouw De Gruyter in de Broerstraat, architect Wilschut
1950 Broerstraat 62
“Nieuwe glorie in de Broerstraat
P. de Gruyter en Zn. geopend
Weer een nieuwe winkel geopend. De uitwerking van dit bericht wordt steeds minder. Bijna iedere dag kunnen wij melding maken van een herrezen pand, van een stukje Nijmegen, dat in nieuwe luister is verschenen. Gisteren werd in de Broerstraat het nieuwe filiaal van de firma P. de Gruyter & Zn geopend op de plek waar het oude werd verwoest.
Ook deze firma verloor tijdens het bombardement van Februari 1944 haar winkel. Het werd geruïneerd door de brand die veroorzaakt werd door het bombardement. Na de oorlog richtte men een noodfiliaal op Mariënburg op. Toen echter in Februari van dit jaar de gemeentelijke goedkeuring kwam om te bouwen, ging men zo snel als maar enigszins mogelijk aan de gang. Met het gevolg dat- en ongeveer een half jaar later- het prachtige nieuwe pand staan aan wat straks ongetwijfeld de Kalverstraat van Nijmegen zal worden. De fa. Hiemstra ondervond tijdens het bouwen geen moeilijkheden zo verklaarde men ons. De materialen waren aanwezig en alleen de kelder veroorzaakte enige vertraging, doordat men drie meter dieper moest graven dan men aanvankelijk had gedacht. Dat De Gruyter er vaart achter zet blijkt uit het feit, dat Maandag reeds wordt begonnen met de bouw van een nieuw filiaal, het zevende, aan de Voorstadslaan hoek Biezenstr.
Het door architect T. Wilschut uit Den Bosch gemaakte ontwerp mag er zijn, zowel bezien uit zakelijke overwegingen als uit een oogpunt van interieur-verzorging. De winkel is uitgevoerd in notenhout, marmer en plateel. De marmeren toonbanken zijn van een nieuwe uitvoering, die haar doeltreffendheid in de praktijk wel zal bewijzen. Zij bestaan n.l. uit drie trappen, als wij dat zo mogen noemen. De koper vindt vooraan de toonbank een brede richel, waarop hij een boodschappentas kan plaatsen, dan volgt een verhoging met biskwie-bakken en daarachter de ruimte voor de verkoopsters, om de waar in te pakken. De wanden zijn versierd met Oud-Hollandse prenten, die op plateel zijn uitgevoerd. Beneden de winkel is een ruime droge en hygiënische opslagkelder met een losbak naar de achteruitgang, die uitkomt op de achterweg, bereikbaar door de grote achterpoort in het pand van Kloosterman. Boven de winkel zijn twee ruime flats, zodat ook weer de nodige woonruimte is gewonnen. Een nieuwe aanwinst voor de Broerstraat, voor Nijmegen, die zich langzaam maar zeker hersteld van oude wonden en krachtig de toekomst tegemoet treedt.” (Nijmeegsch dagblad, 29-9-1950)
In 1954 opent het 25ste filiaal van Het Zuivelhuis op Broerstraat 48. Haar winkel, eveneens in de Broerstraat, was tijdens het bombardement van 1944 verwoest. Het ontwerp was van Architectenbureau van der Meijden en Klaver uit Elst.
Vooraf: opening 1938 in de Broerstraat
Advertentie opening Het Zuivelhuis op Broerstraat 48, PGNC 13/1/1938
De eerste winkel in Nijmegen wordt geopend in januari 1938 op Broerstraat 48.
Zij heeft dan al een filiaal aan de “Rijnstraat en Steenstr.” (De Gelderlander 19/1/1938). In haar bedank-advertentie voor de opening van de Nijmeegse winkel: “Evenals in Arnhem zullen wij steeds het beste van het beste op het gebied van Volvette Boerenkaas blijven verkoopen voor den laagst mogelijken prijs.” (De Gelderlander 19/1/1938)
“Het Zuivelhuis.
Speciaal-zaken voor de artikelen boter, kaas en eieren waren hier nog niet.
Het was door den eigenaar van het Vrijdag jl. geopende zuivelhuis, Broerstraat 48, Nijmegen, wel goed gezien in onze stad zoo’n speciaalhuis te stichten.
In slechts enkele dagen was dit winkelpand in een kaaspaleis herschapen, waarbij vooral het interieur in smetteloos wit het artikel zuivel in hygiënische behandeling aanmerkelijk doet stijgen.
Er is daar een enorme voorraad kaas aanwezig terwijl wat kwaliteit betreft de jarenlange ervaring van den ondernemer op dit gebied wel aan de koopers borg staat dat zij het beste ontvangen.
Dan zij de goed opgezette reclame was er terstond groote belangstelling, waar men zich in Arnhem ook altijd verheugen mag.
Wij twijfelen dan ook niet aan het succes van den ondernemer.
In Arnhem is het Zuivelhuis gevestigd Rijnstraat 70A en Steenstraat 85 B.“ (De Gelderlander 22/1/1938)
Tijdens het bombardement van 22 februari 1944 wordt ook dit pand in Broerstraat verwoest.
Noodwinkels?
Advertentie Het Zuivelhuis (De Gelderlander 16/2/1950)
In februari 1950 heeft Het Zuivelhuis haar (nood)winkels op de 2e Walstraat No. 165 en Kelfkensbos 23. (De Gelderlander 16/2/1950)
Mogelijk betreft “Het Zuivelhuis” in de advertentie voor de nieuwjaarsgroet in De Gelderlander 31/12/1949 een tijdelijke noodwinkel van Het Zuivelhuis.
1951: Opening winkels Burchtstraat en Lange Hezelstraat
De Gelderlander 28/2/1951
In februari volgt de aankondiging dat op 1 maart 1951 de winkels op Burchtstraat 8 en Lange Hezelstraat 86 zullen worden geopend. Daarbij wordt de heer v. Hezewijk bedankt “die zo bereidwillig was zijn nieuwe pand voorlopig aan ons af te staan.”
Men verwacht dan het pand in de Broerstraat in 1951 of 1952 te kunnen openen.
1954 Opening Het Zuivelhuis, Broerstraat 41
De etalage van een van de vestigingen van het Zuivelhuis, Broerstraat 41, 1955 (GN43579 RAN)
Het document “Bestek en Voorwaarden” (D12.413479) zijn de bladen met handgeschreven berekeningen gedateerd op Arnhem, februari 1953, Architectenbureau v.d. Meijden en Klaver. De opdrachtgever is de heer J. v.d. Bas te Oosterbeek. Op het voorblad staat daarbij A.J. v.d. Meijden, Architect B.N.A., Julianplein 64, Arnhem.
Plan voor herbouw Winkel en woning a.d. Broerstraat J.v.d Bas te Nijmegen, Architectenbureau vd Meijden/Klaver Elst (Gld), datum tekening december 1951 (D12.413484)
Vrijwel de gehele grond bestaat uit de winkel. Aan de voorkant is er een terugliggende entree, met in het midden een vierkante etalage. Op deze etalage staat het opschrift van de winkel.
Advertentie opening Het Zuivel Broerstraat (De Gelderlander 24/2/1954)
Bij de opening Het Zuivelhuis
Het Zuivelhuis bij de opening van het nieuwe pand aan de Broerstraat, Broerstraat 41, 1954 (GN3856 RAN)
Wanneer Het Zuivelhuis in 1954 opengaat, schrijft de Gelderlander:
“Het Zuivelhuis in Broerstraat heropend
In de Broerstraat, op no. 41 is hedenmiddag Het Zuivelhuis heropend, nadat het tien jaar geleden, bij de ramp van 22 Februari in dezelfde straat was vernield. Voor de eigenaar de heer J. van der Bas was dit een bijzonder prettige gebeurtenis, omdat in het prachtige nieuwe winkelpand in de Broerstraat thans zijn vijf en twintigste filiaal in ons land is gevestigd. In de zeer korte tijd van vijftien jaar heeft de heer van der Bas het verstaan om door grote energie en voortreffelijke zakenkennis een bedrijf op te bouwen in tal van plaatsen van ons land, maar vooral in het Zuiden, zijn vertakkingen heeft. In Nijmegen zijn u drie filialen van Het Zuivelhuis gevestigd. Dat in de Broerstraat, dat met een persoonlijk woord van de eigenaar-opzichter werd geopend, mag als een staal van eerste klas moderne winkelinrichting worden beschouwd. Van de nieuwste vindingen werd een dankbaar gebruik gemaakt om van de twintig meter diepe winkel een echte verkoopwinkel te maken. Opvallend is de verlichting, volgens een geheel nieuw systeem. Ze is rustig en vol sfeer. Ook de betimmering is volgens een geheel nieuw procedé; hierdoor komen vooral de speciale afdelingen tot haar recht. Merkwaardig is de optische weegschaal, waardoor het gewicht uiterst nauwkeurig valt af te lezen, terwijl de verkoopster zelf niet hoeft te rekenen om de prijs te bepalen. De toonbanken zijn op de verkoop en demonstratie van de artikelen ingericht en een koeltoonbank zorgt dat de etenswaren fris blijven.
Onder leiding van architect van der Meijden uit Arnhem kwam dit mooi winkelpand, een aanwinst voor de Broerstraat, tot stand. Het werd gebouwd door de aannemer van der Sluis te Nijmegen.
Tal van bloemstukken getuigden van veler sympathie bij de herbouw van Het Zuivelhuis dat bij de opening aan de heer M.C. Nieuwenhuizen, de exploitant van dit vijf en twintigste filiaal, werd overgedragen.” (De Gelderlander 25/2/1954)
Gezicht op de oostzijde van de Broerstraat, met o.a. de winkelpanden van (v.r.n.l.) Schoenhandel Van Haren, Juwelier Van Hout Ververgaard, Zaadhandel Lahey-Fliervoet, Het Zuivelhuis, kledingzaak Het Jaegerhuis, Stoffenhandel Hommen en Co, Juwelier Jac van Baal , Herenmodezaak J.S. Meuwsen en Warenhuis Firma A.A. van der Borg, 1955 (GN3872 RAN)
In het Adresboek 1955 komt Nieuwenhuizen, filiaalhouder, voor op nummer 4
Momenteel (maart 2026) zit Ramses in het pand.
Vervolg Het Zuivelhuis
Advertentie aankondiging opening Het Zuivelhuis Groenestraat (De Gelderlander 2/6/1954)
Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg van Het Zuivelhuis is geweest.
In 1954 zal de vierde vestiging volgen, op Groenestraat 178. Daarna wordt ergens in 1954/1955 wordt daarnaast de vestiging Kapiteelpad (Paul Krügerstraat) geopend (De Gelderlander 7/12/1955).
Van der Meijden en Klaver
Balkon Broerstraat 41 (maart 2026)
Het architectenbureau van de Meijden en Klaver komt voor in een essay over architect Campman: “De eerste ervaring met bouwen doet Campman op als hij in 1945 en 1946 meehelpt met de bouw van een watertoren in Tiel. Tijdens zijn opleiding in Tilburg werkt Campman bij verschillende architectenbureaus om praktijkervaring op te doen. Hij begint bij Van der Meijden en Klaver in Arnhem. Een bureau dat zich voornamelijk bezig houdt met woning- en landhuisbouw.” https://zoeken.nieuweinstituut.nl/nl/personen/detail/cde0e8b0-e36c-55e1-979f-e7e9f9501522
In 1951 komt het Architectenbureau v.d. Meijer & Klaver voor op de Aamstestraat 16a in Elst bij een personeelsadvertentie voor een “direct gevraagd: ervaren Bouwkundig Tekenaar vlot detailleren vereist.” (De Gelderlander 26/4/1951)
Gevonden aanbestedingen
Wanneer
Wat
Waar
Omschrijving
Bron
1952
Winkel-Woonhuis
Dorpsstraat, Elst
Het bouwen van een Winkel-Woonhuis aan de Dorpsstr. te Elst (G)
De Gelderlander 26/4/1952
1952
Woonhuis
Schoolstraat, Lent
Het bouwen van een Woonhuis aan de Schoolstraat te Lent
De Gelderlander 26/4/1952
Woningen
Lent
Het bouwen van 20 woningen te Lent, waarvan 11 stuks voor de Protestantse Woningbouwvereniging “Beter wonen zij ons doel” te Elst (Gld.) en 9 stuks voor de R.K. Woningbouwvereniging “St. Jozef” te Elst (Gld.)
De Gelderlander 17/9/1952
A.J. van der Meijden
Van architect A.J. van der Meijden zijn inmiddels een aantal andere werken gevonden. Hierbij dient een slag om de arm te worden gehouden, omdat het eventueel om meerdere architecten met dezelfde naam kan gaan:
1924, Villa Yamas, ‘s-Gravelandseweg 172, Hilversum
“De villa werd in 1924 gebouwd op een perceel dat behoorde tot de tuin van nummer 178. De opdrachtgever was Marius Spoon en de architect A.J. van der Meijden. Spoon was in 1873 in Oudenhoorn geboren en getrouwd met de drie jaar jongere Helena Catharina Kluit uit Den Briel.”https://www.dudokarchitectuurcentrum.nl/andere-werken/villa-yamas/ (met foto)
“Deze ansichtkaart heeft een verkeerd onderschrift, niet Aluminiumweg maar het is de Waltersingel. Het zijn drie portiekflats à 18 woningen. Ze zijn gebouwd in 1955-1956 in opdracht van Wabo BV uit Gouda. Architect was A.J. van der Meijden uit Arnhem. (Foto: Coll. B. Meester)” https://www.oud-apeldoorn.nl/straten-a-z/a/aluminiumweg.html (met foto)
“Deze stempel met woningen van architect Van der Meijden heeft een aantal kenmerken die exemplarisch zijn voor de zogeheten Delftse school-architectuur in de jaren vijftig: ruimtelijkheid en symboliek. De schuin uit de gevel komende balkons vormen een nadrukkelijk ruimtelijk element en bieden tegelijkertijd letterlijk ‘uitstekend’ zicht. De entrees zijn met een omlijsting en stoepjes vormgegeven om de overgang van de buitenwereld naar de ‘veilige’ binnenwereld aan te geven.
De opzet van deze stempel met de karakteristieke architectuur en de openbare ruimte met een groen verkeersplein en groene binnentuinen is opvallend gaaf gebleven. (Op de kunststofpuien na, maar die vormen geen bezwaar voor de selectie). Aanvullend op de stempel ontwerpt architect Van der Meijden ook twee identieke blokken met een kleine winkelstripje (nog in gebruik) aan de Ruygenhoeklaan, hier zijn originele bronzen winkelpuien uit de bouwtijd nog aanwezig.
Rond 1932 heeft W. Scholte-Derks de winkel van H. Brunninkhuis op de Molenstraat 23 overgenomen. Een van haar specialiteiten is het Jaeger ondergoed. Een verbouwing van ’t Jaegerhuis volgt in 1940, waarvan Okhuysen de architect was. Nadat de winkel tijdens het bombardement was verwoest, volgt uiteindelijk in 1952 de herbouw aan de Broerstraat. Ook hier leverde Okhuysen het ontwerp.
Vooraf
In PGNC 20/9/1929 is nog een advertentie van Bruninkhuis zelf gevonden, waarin ook met Jaeger ondergoed wordt geadverteerd. Jaeger is een soort gebreid, wollen ondergoed.
Brunninkhuis zat vanaf 1912 op dit adres. Lees hier hier artikel over de opening en de verbouwing door van den Boogaard:
In ieder geval komt de naam ’t Jaegerhuis voor in een advertentie in De Gelderlander 21/10/1933 voor (als afgiftepunt voor stomerij/ververij “Het Firmament”).
De Molenstraat , gezien in zuidelijke richting , met links ’t Jaegerhuis Damesmode en daarnaast de (oude) Petrus Canisiuskerk , de pastorie en het Oud Burger Gasthuis, 1934-1944 -afgaande op de verbouwing is de foto van na 1940 (GN5431 RAN)
“Het Jaegerhuis: Ingrijpende moderniseering
De firma W. Scholte-Derks, die bovengenoemde zaak in tricotages sinds jaren gevestigd heeft aan de Molenstraat 23, naast de kerk, heeft haar pand verbouwd en uitgebreid. De geheel gemoderniseerde winkel is hedennamiddag geopend. De verbouwing is geschied onder architectuur van bouwbureau Ockhuizen en is uitgevoerd door het aannemersbedrijf De Groot. Het moderne interieur vormt met de pui een mooi geheel. De eiken betimmering, die aan weerszijden de zaak verfraait, wordt afgewisseld door geslepen glazen kasten, waarin sjaals, fijne zakdoeken, corsages, handschoenen, enz. op smaakvolle wijze zijn geëtaleerd. Ook het glas in loodwerk, geleverd door de firma Ockhuizen is op kunstige manier aangebracht en in lichte kleuren gehouden; het brengt warmte aan het geheel. Het schilderwerk van de firma Tesser past zich goed bij deze moderne zaak aan en geeft haar cachet. Het Jaegerhuis is er zeer op vooruit gegaan.” (PGNC 18/12/1940)
‘t Jaegerhuis plaatst in 1941 de nodige kleine advertenties voor kousen reparatie, zoals in PGNC 25/8/1941. Ook in de jaren daarna, in de noodwinkel op de Bisschop Hamerstraat (onder ander De Gelderlander 28/1/1952) en de nieuwe winkel in de Broerstraat (onder andere De Gelderlander 8/11/1952), zal ze regelmatig met kousen-reparatie adverteren.
Tijdens het bombardement van februari 1944 werd ook dit pand verwoest.
Noodwinkel
De etalage van de noodwinkel van W. Scholte – Derks: “het Jaegerhuis”, Bisschop Hamerstraat 23, 1950 (GN3558 RAN)
Afgaande op het nieuwbouwartikel uit 1952, heeft ’t Jaegerhuis daarna haar winkel gehad op het Mariënburgplein. Hierover zijn nog geen verdere gegevens gevonden. Wél een aankondiging “Wij zijn weer geopend!” in De Gelderlander 15/11/1944. Dan is haar adres van 9.30-12.00 Oranjesingel 36 en na 12.00 Bisschop Hamerstraat 3 (De Gelderlander 15/11/1944).
Uiteindelijk zal de ’t Jaegerhuis een van de noodwinkels op de Bisschop Hamerstraat betrekken, zie de bovenstaande foto.
Let op de foto op het 4-Daagse doek. In 1953 heeft ’t Jaegerhuis ook de alleenverkoop van het St. Steven-doek: “In opdracht van “’Jaegerhuis”, vervaardigd op Neêrlands beste weefgetouwen, een bij uitstek geschikt aandenken voor u en uw kennissen. De St. Steven-doek zal evenals onze bekende 4-daagse doek bestemd zijn om de faam van Nijmegen vér uit te dragen.” (De Gelderlander 6/7/1953)
1952 Nieuwbouw Broerstraat
Broerstraat 37-39
Het Jaegerhuis, de etalages van het nieuw gebouwde pand aan de Broerstraat 37; 1952 (GN3835 RAN)
In het weekend van 1952 (“gisteren”, Nijmeegsch dagblad, 7-11-1952) gingen 3 winkels in de Broerstraat open. Een van de winkels was ’t Jaegerhuis, de andere 2 Bakkerij Strik en de Society Shop. Het Nijmeegsch Dagblad:
“In de morgenuren werd op de nummers 37-39 geopend “’t Jaegerhuis”, dat zich heeft gevestigd in een fraai pand, door de architect J.D.A. Okuijsen en de aannemer De Groot gebouwd. Er is een zeer fraaie winkelruimte geschapen, met daarachter paskamers en kantoor, waarin de meubelfabrikant Wageningen een smaakvolle betimmering aanbracht. In een der wanden trekt de bijzondere aandacht het prachtige gebrandschilderde raam dat door de kinderen van de heer en mevrouw Scholte-Derks gistermorgen ter gelegenheid van de opening van de zaak werd aangeboden. Het is vervaardigd door pater de Visser van de Van Eyck-academie uit Maastricht. Vanzelfsprekend werden bij de opening vele hartelijke woorden gesproken, onder meer door wethouder Beukema namens het gemeentebestuur. Deze roemde de spirit en de geestkracht welke nodig waren om deze herbouw tot stand te brengen nadat ’t Jaegerhuis tot tweemaal toe (eert op de Molenstraat, daarna op het Mariënburgplein) werd getroffen.”
Het Jaegerhuis aan de Broerstraat 37, in verband met de opening van het nieuwe pand; 1952 (GN3842 RAN)
In 1956 houdt zij 2 dagen een modeshow van bad- en strandmode (De Gelderlander 12/5/1956).
In ieder geval komt ’t Jaegerhuis nog voor in het Adresboek 1971.
Vervolg
Broerstraat 39 (maart 2026)
In ieder geval zit in maart 2026 het Italiaanse lingerie bedrijf Intimissimi in de winkel.
Daarvoor was het een Levi’s winkel, welke in februari 2024 te huur is (Oozo.nl). Levi’s zelf zat er vanaf ongeveer 2016/2017 (aanvraag omgevingsvergunning en Noviomagus.nl) en daarvoor Invito.
Zie voor foto’s en een verder artikel Noviomagus.nl.
Boekhandel Kloosterman in de Broerstraat: gezien vanuit de Molenstraat, midden rechts de Pauwelstraat; op de achtergrond het restant van de door oorlogsverwoestingen gehavende St. Dominicuskerk, 1950 (Commissariaat van Politie afd Fotografie via F15109 CC0)
Een van de eerste gebouwen dat herbouwd is, is dat van boekhandel Kloosterman. Architect Lelieveldt zorgde voor het ontwerp. Deze boekenwinkel had al vele jaren bestaan, totdat het bombardement van februari 1944 het pand verwoestte.
Ook Plein 1944 147-150 maakt onderdeel uit van dit gebouw: let op de Phoenix bovenin Augustijnenstraat 147-150!
Vooraf: Kloosterman op de Broerstraat
Kloosterman (het witte gebouw op de achtergrond, recht de straat inkijkend): Gezien vanuit de Molenstraat. Rechts de Ziekerstraat, links de Zeigelbaan. Op de achtergrond boekhandel Kloosterman op de hoek van de Houtstraat, 1925-1930 (F15124 RAN)
Boekhandel Kloosterman zat al vele jaren op de hoek van Broerstraat met de Houtstraat. Hoewel de geschiedenis nog na moet worden gegaan, is er ook een foto uit 1887 gevonden, zie GN604.
Jan Franciscus Kloosterman (Nijmegen, 5/5/1823) komt in het Bevolkingsregister van 1860 voor als Commissionair in Koren en Boekhandelaar; in 1850 was het “koopman”. Op 6 juni 1866 overlijdt hij. Hij is getrouwd met Johanna Cecilia van der Heijden (Nijmegen, 28/11/1817). Ook Johan Philip Christiaan Mesenig (Xanten, 12/2/1836) komt dan al op dit adres voor. Daarbij is moeilijk na te gaan wat er gebeurd: volgens de kaart van het Bevolkingsregister 1860 vertrekt hij naar ’s Hertogenbosch op 28-6-1866, hoewel hij ook op de kaart van 1870 voorkomt, waarbij hij vertrekt naar Wijk C 29.
In ieder geval draagt de Weduwe J.F. Kloosterman in juli 1885 de firma over aan Joh.P.C. Mesenig “die mij sedert 19 jaren trouw assisteerde” (advertentie PGNC 17/7/1885).
Vervolgens neemt neemt Gerard J.A.M. Janssen in mei 1893 de firma J.F. Kloosteman over van Joh.P.C. Mesenig (PGNC 16/5/1893).
Nieuwbouw door architect Lelieveldt
Kloosterman’s Boekhandel, Architect J.A. Lelieveldt, getekend 25-11-1949 (D12.410205)
Architect J.A. Lelieveldt ontwerpt in het nieuwe gebouw van Kloosterman, op de hoek van Plein 1944 en Broerstraat.
Phoenix
Phoenix met onder de vleugels “1950” op Plein 1944
In het gebouw bevindt zich een bijzondere gevelsteen: dat van een Phoenix met onder de vleugels het jaar 1950, als teken dat ook Nijmegen uit de brand verrijst. De tegel bevindt zich boven de ramen van de Augustijnenstraat.
Bij de opening van Kloosterman
Chris le Roy bespreekt de nieuwe boekhandel van Kloosterman aan de hand van een gevelsteen.
“Een gevelsteen: Zegel op het bouwwerk”
Het wordt ernst met de wederopbouw van Nijmegen en het doet goed te zien en te beleven hoe er gewerkt wordt, wat er tot stand wordt gebracht. Straks zal inderdaad een ruimer, een grootser Nijmegen, een feit worden, een Nijmegen, dat open staat voor …(?), en waar de vreemdeling gaarne toeft; een stad die, hoe specifiek zij ook moge georiënteerd zijn, niets meer wil weten Van die middeleeuwse tendensen, die slechts verstikkend kunnen werken ten opzichte van een algemeene ontwikkeling, die een …aad voor elke gemeenschap. Reeds in vroegere jaren schreven we over de wederopbouw van Nijmegen en spraken de hoop uit, dat onze kunstenaars zouden worden betrokken bij die wederopbouw.
Het gebeurt, gelukkig, maar nog te weinig.
Eén bouwwerk wil ik lichten uit alle anderen op dit ogenblik. Het is de nieuwe boekhandel firma Kloosterman (d.w.z. de heer Janssen (?)). Eenvoudig, sterk en doelmatig staat hij daar. Meer.. wezen wij er op, dat de ..komst de stijl moet zijn van de doelmatigheid. Doelmatigheid is hard en houd geen stand.
Er is een doelmatigheid, waaraan zich koppelt sobere sier en tooi, verlichting en gerief. En dat is toegepast bij de bouw van de zaak daar in de Broerstraat, dat is gevoeld door genoemde heer Janssen.
De architect, de heer Lelieveldt, heeft het begrepen, en zijn werk… geheel is van buiten en binnen een werk geworden, dat het stadsbeeld siert op een voortreffelijke wijze.
Onze taak bepaalt zich er toe te zien naar het werk, dat behoort tot de elementen, die de doelmatigheidsstijl tot een waarachtige stijl maken, tot één dus, die blijvend zal staan in de tijd van heden en straks.
Daar is dan van buiten de gevelsteen, gebeeldhouwd door de beeldhouwer Jacq. Maris.
De functie van deze steen is, zoals de heer Janssen het uitdrukte, dat hij zal wezen: “zegel van het bouwwerk”.
En dat is deze steen, in gave synthese bewerkt, voorstellende een vrouwfiguur en een manfiguur, symboliserende poëzie en proza. Het geheel gebonden door een reliëfband, waarin s opgenomen, wat het bouwwerk, waarvan die steen het zegel is te bieden heeft, boeken o.a. op velerlei gebied en wij hopen voor al die werken in algemene zin, dat zij Gods zegen meedragen in de huizen der mensen. En juist omdat het zó is met dit bouwwerk, dat een zegel draagt van Maris’ hand, zó zuiver gevoeld en begrepen, hebben wij zo’n achting voor deze ganse prestatie, voor het geheel. Er is méér. Aan beide zijden prijkt de naam Kloosterman, niet “zó maar”, doch zuiver van verhouding en kleurtoon tot het geheel. De zijgevel zag in zich opgenomen een reclame voor een vulpen. Dit is geen eenvoudige zaak. Ook de oplossing voor deze reclame is af en volkomen geslaagd, naar kleur, opstelling en letterschrift.
Advertentie Storm over Nijmegen (De Gelderlander 18/7/1945)
Het boekje “Storm over Nijmegen is verkrijgbaar bij Kloosterman’s boekhandel.
Hierin beschrijft W. Imar Kula de september van 1944. Tegenwoordig staat het boek online
Wij gaan naar binnen onder het stenen zegel door en bezien het interieur.
Logisch, als een orgaan, onverbrekelijk verbonden met het geheel, is het ingezonken open kantoor met de telefoon, alweer zuiver van verhouding in de compositie van dit geheel.
Er zijn daar binnen 4 langwerpige, opstijgende gebrandschilderde ramen, die de aandacht waard zijn, ramen, die geheel voldoen aan het door laten van getemperd buitenlicht in een straat.
Deze gebrandschilderde ramen bleven glas en zijn geformeerd en bewerkt door de Sittardse glazenier Rummens. Daar is de “boekenwurm”, geestig, rustig, uitstekend, en zo is het ook met de andere ramen, vooorstellend Laurens J.zn. Koster, Joost v.d. Vondel en “Leves spiëntiae”.
Ja, hier is een bouwwerk, waarin met recht een 100-jarig jubileum mocht worden gevierd kort geleden. Het is, dunkt ons, ook voor onze gemeente-bestuurderen wel zeer verblijdend, een dergelijk pand te zien opgenomen in ons stadsbeeld en wij hebben en stil vermoeden ook denkende aan de medewerkende kunstenaars, dat onze Burgemeester en zijn secretaris voldoening hebben gevoeld over dit resultaat. De gevelsteen, het gebrandschilderde raam, het mozaïek, het uithangbord (in velerlei vorm) en onze nieuwe specifieke reclamekunst zijn in het grote stadsbeeld niet alleen onmisbaar, maar zijn maatstaf tot dat, wat er in een stad leeft en hoe het leeft. Het zijn de levende verluchtingsmogelijkheden van formaat en dienen aan kunstenaarshanden te worden toevertrouwd.
Een gelukwens met een aanwinst voor Nijmegen, zoals het door ons besproken bouwwerk er een is, mocht van af deze plaats niet worden nagelaten.
Chris le Roy” (Nijmeegsch dagblad, 18-10-1950)
Muurschildering Minerva, Pegasus en Mercurius
Op de bovenste foto is de vulpen die Le Roy noemt goed te zien. Hij noemt in ieder geval 1 kunstwerk niet bij naam: een muurschildering op de trappengalarij uit 1952 van Ted Felen. Hierop staan Minerva, Pegasus en Mercurius. Een foto is vinden op GN3844. de muurschildering is bij de sloop verloren gegaan.
Vervolg
Kloosterman links op de hoek in 1966: gezicht in noordelijke richting, vanaf boekhandel Kloosterman (links) en schoenwinkel Van Haren (rechts) op de hoek van de Broerstraat , gezien in de richting van de Grotestraat (Fotopersbureau de Gelderlander, auteursrechthouder J.F.M. Trum via F21336 RAN CCBYSA)
Kloosterman heeft nog vele jaren op deze locatie gezeten.
Uit eigen herinnering: eind jaren 80/begin jaren 90 is zij verhuisd naar een pand aan de overkant.
Parfumerie Au Printemps van L.F. Vosveld van Boeckholt, Broerstraat op de hoek met de Korte Nieuwstraat, 1910 (F15276 RAN)
Vooraf: parfumerie-kraam
Advertentie Au Printemps (De Gelderlander 6/10/1880)
Advertentie tandpoeder van L.F. Vosveld van Boeckholt (Leidsch Dagblad 22-1-1883)
L.F. Vosveld van Boeckholt heeft in oktober 1880 en 1881 -waarschijnlijk tijdens de najaarskermis- zijn standplaats van zijn parfumerie-kraam op de Burchtstraat “recht tegenover de Harmonie” (De Gelderlander 6/10/1880, De Gelderlander 5/10/1881). Hij is afkomstig uit ’s-Gravenhage, waar hij zijn fabriek heeft staan.
Vlak voor Sinterklaas 1890 heeft hij bovendien een tijdelijke winkel in de Houtstraat no 5.: “Van Maandag 24 November tot na St. Nicolaas met een spotgoedkoope partij Parfumeriën, Galanteriën, Japansche Artikelen, Speelgoed, Surprises enz. voor oud en jong. Een voetstaps daarheen zal uwe moeite ruimschoots beloonen, daar door grooten aankoop van goederen al deze artikelen beneden fabrieksprijzen zullen worden opgeruimd.” (Advertentie PGNC 21/11/1890; ook PGNC 30/11/1890).
In september 1891 is een advertentie gevonden dat de kraam op de Burchtstraat is te vinden (PGNC 2/9/1891). Terwijl hij in december 1891 een (tijdelijke) winkel heeft op Groote Markt no. 7, hoek Scheidemakersgas (De Gelderlander 25/12/1891) waar hij nu “Kerstpakketten à f 0,25” verkoopt: afgaande op de advertentie een verrassingspakket. Ook is er onder andere een kerstboom te zien.
Broerstraat No. 41
Advertentie Au Printemps Broerstraat (PGNC 28/2/1892)
Begin maart opent Au Printemps op Broerstraat No. 41. Daarbij is de advertentie ondertekent met J.F. – in plaats van L.F. – Vosveld van Boeckholt.
In het Bevolkingsregister 1900 komt zij voor als (stief) dochter van Johannes Hendrik van Boeckholt (1-1-1851 Brouwershaven), deurwaarder Rijks.dir.bel. of Carolina Aurelia van Boeckholt (3-2-1857 Batavia). Daarbij is waar Johannes weduwnaar en vervolgens voor de 2e keer getrouwd met Carolina.
Maria Christina Johanna heeft dan als beroep “winkelierster” en verhuist in die periode naar Broerstraat 45.
In de Adresboeken van 1924, 1926, 1928, 1932, 1934, 1936, 1938, 1940 komt Mej. M.C.J. Vosveld, parfumeriën, toiletartikelen voor op Broerstraat 45.
1930: Estourgie
““Au Printemps”
De hoogst moderne pui, ontworpen door architect Estourgie en uitgevoerd door aannemer Langeveld van maison “Au Printemps” aan de Broerstraat 14, zou reeds voldoende zijn om deze zaak te plaatsen in de rij der 1e klassers, doch met takt en smaak heeft mej. M.C. Vosveld bovendien het interieur zoo laten inrichten, dat “Au Printemps” zich geheel aanpast bij de artikelen zooals odeur, parfums en Eau de Cologne, die er worden verkocht.
Alles ademt daar een Franschen geest en de wijze waarop de installatie tot stand kwam, verraadt een deskunidigheid, die gepaard gaat aan een goed begrip van comfortabiliteit.
Aan dit laatste heeft de fa. Alewijnse medegwerkt met de installatie der verlichting.
De betimmering geschiedde door de fa. v. Lommersen.
Veger uit de Molenstraat waarborgde de entourage en het behang in kleur cerise.
De marmeren gevel met letters leverde de firma Erkens.” (De Gelderlander 28/6/1930)
Vanaf de Grote Markt via de Broerstraat, in de richting van de Molenstraat; de panden tussen de Korte Nieuwstraat, namelijk die van “Au Printemps” en Van Campen, op de hoek van de Gruitberg; met daar tussenin de fa. Hömmen en Co; in juli 1944, Broerstraat 45-53 (GN3812 RAN)
Na de oorlog
Gezicht op de oostzijde van de Broerstraat met de winkelpanden van o.a. (v.r.n.l.) Slagerij Brinke (op de hoek met het Kerkegasje), Parfumerie Au Printemps, Schoenenzaak Gebrs. Raemakers, Herenmodezaak Oostvogel en de bouw van de panden van Jamin en Schoenenzaak BATA ; bovenaan het nieuwbouwpand van de Herenmodezaak Van Dijk & Witte (Burchtstraat 2, geopend op 21 september 1955), 1955 (GN3877 RAN)
Na de oorlog ontwerpt W.Th. Reynen de nieuwe winkel voor Parfumerie Au Printemps. Lees hier het artikel:
Winkelpand Gebrs. A. Canta Amsterdam Nijmegen aan de zuidzijde van de Grote Markt (op deze plek staat tegenwoordig het pand, de vroegere Vroom & Dreesmann). Links de sigarenzaak van C. van Steensel op de hoek met de Broerstraat, 1900-1902 (F39266 RAN)
In 1888 openen de Gebroeders Canta hun winkel in schrijfwaren en galanteriën aan de Grote Markt.
Op 6-8-1888 richten Arnoldus Hendricus en Antonius Wilhelmus Albertus Canta de vennootschap “Gebr. A. Canta” op, “tot het uitoefenen van den handel in Kantoor-, Schrijf en Teekenbehoeften”. Daarbij worden ze winkeliers, wonenende te Nijmegen genoemd. De acte wordt gepasseerd bij een notaris, A.C. van Wijngaarden, in Rotterdam. De vennootschap wordt opgericht per 1-8 met de deur van 5 jaar en 5 maanden – dus tot eind december 1893. (PGNC 8/8/1888) Op dat moment hebben ze al een winkel in Rotterdam.
Zij zullen dan het J.B. Möller, Magazijn van Schoenen en Laarzen hebben overgenomen. Möller had voor zijn opening in Nijmegen al winkels in Amsterdam en Arnhem (PGNC 31/5/1885). In De Gelderlander 25/3/1888 kondigt Möller de “Finale verkoop” aan en in De Gelderlander 10/6/1888 staat de advertentie dat de winkel op de Groote Markt 36 op 12 juni wordt gesloten. Daarbij wordt de winkel verplaatst naar “Broerstraat No. 5 bij de Groote Markt”, welke een dag later -13 juni- open gaat.
Opening Gebr. A. Canta: “blijken van vooruitgang”
Advertentie Gebroeders A. Canta (De Gelderlander 11/10/1888)
Advertentie Gebr. Canta (PGNC 31/3/1889)
Wanneer de Gebroeders Canta hun winkel in 1888 in Nijmegen openen, is er juist een aantal jaren daarvoor een grote verandering aan de gang: de opkomst van winkelstraten. Winkels worden groter en een aantal straten ( vooral Grote Markt, Broerstraat, Burchtstraat) die voorheen qua functie gemengd waren, worden echte winkelstraten.
“Hoewel menigeen het denkbeeld was toegedaan, dat onder de groote uitbreiding die onze stad in de laatste jaren onderging, de binnenstad zou moeten lijden en de waarde der huizen daar zeer zou verminderen, blijkt dit hoe langer hoe meer niet het geval te zijn. Integendeel met elken dag ziet me in de hoofdstraten blijken van vooruitgang. Ieder doet zijn best zijn bestaande inrichting te verbeteren of uit te breiden, terwijl telkens nieuwe magazijnen worden geopend, die aan de thans zoo hoog opgedreven eischen des tijds voldoen. Zoo werd weer gisterenavond op de Markt een nieuw magazijn geopend door de heeren Gebr. A. Canta, dat ruim voorzien is van kantoor-, schrijf- en teekenbehoeften, fantasie-papieren, lederwerken, luxe-artikelen, reis- en toiletbenoodigdheden, enz. enz. – Al deze voorwerpen zijn zoowel in de winkelkasten als in het magazijn zoodanig tentoongesteld, dat men spoedig een overzicht van het geheel krijgt en als het ware tot koopen wordt uitgelokt. Daar ook de prijzen niet te hoog zijn gesteld, zullen zekere de heeren Canta zich spoedig alhier, evenals te Rotterdam, in eene gevestigde cliënteele kunnen verheugen.” (PGNC 16/8/1888)
In haar artikel ten behoeve van Sinterklaas noemt PGNC 30/11/1890 “Talrijke eenvoudige, practische en sierlijke zaken zijn er uitgestald, ook op de bovenzaal, waar men een groote keuze fantasiemeubeltjes vindt.”
1891 “Passage-Magazijn”
“Wanneer eene stad vooruitgaat, zooals de onze, gebeurt het bijna zonder ophouden dat er een nieuw magazijn bij komt of dat een reeds bestaand wordt verfraaid en uitgebreid. Wij kunnen daarvan niet voortdurend melding maken, hoewel elke poging door onze neringdoende ingezetenen aangewend om de stad te verfraaien lof verdient. Voor de verbetering door de heeren Gebr. Canta aan hun Magazijn aangebracht mogen wij echter eene uitzondering maken, omdat die een eigenaardig karakter heeft. Dit Magazijn, tot heden toe alléén toegang hebbende aan de Markt, werd in verbinding gebracht met een tweede Magazijn aan de Broerstraat, waar een tweede ingang werd gemaakt en een ruime uitstalkast gelegenheid aanbiedt voor een fraaie etalage. Terecht mag daarom deze practische winkel voortaan den naam van “Passage-Magazijn” voeren.” (PGNC 1/9/1891).
In Paradisum spreekt tevens van een verbouwing in 1897: “De zaken lopen goed en dat resulteerde in een grote verbouwing en vergroting van de winkel annex magazijn. De heropening vond plaats op 27 juni 1897 en gelet op de grote belangstelling hebben de gebroeders Canta een nieuw bewijs geleverd van goede smaak en ondernemingsgeest.”
Vervolg
Magazijn de Zon van Vroom en Dreesmann op Grote Markt 2. Rechts C.J.R. Geurts Koloniale Waren en tabaksartikelen op Grote Markt 3. Beiden zullen deel gaan uitmaken van de Passage van Vroom en Dreesmann, foto gedateerd 1910
Uit de acte van 16-12-1897 blijkt, dat de vennootschap alleen nog zal verblijven bij Antonius Wilhelmus Albertus. Wel is bij het opnemen van gelden of het verstrekken daarvan en het aangaan van borgtochten de handtekening van beide nodig.
Op 3-12-1900 wordt de vennootschap ontbonden, waarbij bepaald wordt dat Arnoldus Hendricus de zaak onder dezelfde naam zal voortzetten.
De exacte datum wanneer de winkel aan de Groote Markt (hernummerd van 36 naar nummer 2) door Vroom & Dreesmann gekocht wordt om als haar 2e winkel dienen, is nog niet bekend. Wel opent de Zon van Vroom & Dreesmann hier haar winkel in 1900, die dient als mantel- en stoffenzaak.
Ook wanneer de winkel aan de Broerstraat precies sluit is nog niet bekend, wel dat in augustus 1901 boekhandel Wildenbeest opent in het voormalige pand van Canta.
Op 13-8-1903 wordt Arnoldus Hendricus, handelend onder de firma Gebr. A. Canta, failliet verklaard. Op 31-7-1904 wordt het faillissement beëindigd.
Gezicht op de oostzijde van de Broerstraat met de winkelpanden van o.a. (v.r.n.l.) Slagerij Brinke (op de hoek met het Kerkegasje), Parfumerie Au Printemps, Schoenenzaak Gebrs. Raemakers, Herenmodezaak Oostvogel en de bouw van de panden van Jamin en Schoenenzaak BATA ; bovenaan het nieuwbouwpand van de Herenmodezaak Van Dijk & Witte (Burchtstraat 2, geopend op 21 september 1955), 1955 (GN3877 RAN)
In 1954 heropent schoenenzaak Raemakers haar pand aan de Broerstraat. Het ontwerp is van architect Treur in een combinatie van modern beton en traditioneel rode baksteen.
Vooraf
In september 1944 was de winkel van Gebr. Raemakers in vlammen opgegaan. Zie voor het artikel over de oude winkel:
Opvallend bij het pand zijn de 4 uitstulpende betonnen vensters van de eerste verdieping. De bovenste verdiepingen zijn in rood baksteen. De begane grond is verbouwd: uit de foto uit 1955 lijkt de etalage bestaat uit 2 etalage kasten op een verhoging te bestaan, met boven de een van kasten de tekst “Raemakers”. Tegenwoordig zijn deze “kasten” vervangen door grote ramen.
Hiervan had de aanbesteding in september 1953 plaatsgevonden in opdracht van de N.V. Gebr. Raemakers voor het bouwen van een winkel met magazijnen en bovenwoning. Daarbij was J.M. Berens de laagste inschrijver met f71.924 (De Gelderlander 3/9/1953), aan wie de aanbesteding werd gegund.
“Meer dan honderdjarig bedrijf herbouwd
Schoenenmagazijn Gebr. Raemakers werd nieuw sieraad voor de Broerstraat
De opening van het nieuwe pand van de Schoenwinkel van de Gebr. Raemakers, 1954 (GN3858 RAN)
Gisteren hadden de zakenlieden in de Broerstraat de vlag uitgestoken en dat was heus niet zonder reden. Op deze wijze riepen ze een welkom toe aan een nieuw lid van de langzaam-aan voltallig wordende Broerstraatfamilie. Het Schoenenmagazijn van de Gebr. Raemakers is op no. 19 herbouwd en in de middag om drie uur werd het heropend, nadat Nanja Raemakers dezer dagen de laatste steen had gelegd.
Om deze herbouw mocht niet alleen de Broerstraat zich verheugen, maar heel Nijmegen kon blij zijn. Een magnifiek zakenpand zet nieuwe luister bij aan de herrijzende binnenstad. En de N.V. Gebr. Raemakers zetten de kroon op het werk dat na de verwoesting in de oorlog, toen hun pand aan de Grote Markt no. 7 in vlammen opging, van voren af aan moesten begonnen. Een grote steun daarbij lag in het verleden. De fa. Raemakers toch is niet vandaag of gisteren, maar bestaat al meer dan honderd jaar in onze binnenstad.
Ze dateert nog uit de tijd dat schoenen in manden werden aangevoerd; daaruit werd los verkocht. Dozen waren nog onbekend. Verder werden de schoenen aan latten tegen de zolder opgehangen. Er was maar uit enkele soorten keus te maken. Dat is vandaag anders.
De keuze is zo groot dat het de vraag werd of de honderden en honderden schoenen nog wel in de zaak zichtbaar moesten worden opgeslagen, of dat deze voorraad soms niet beter rustig op de achtergrond kon worden gehouden. De Gebr. Raemakers beantwoordden deze laatste vraag in bevestigende zin. Ze voerden als nouveauté voor onze stad het zogenaamde blinde (?) voorraadsysteem in. In de zaak zelf zijn geen schoenendozen zichtbaar; deze zijn uiteraard wel onmiddellijk bij de hand, zodat de client naar wens- en zeer snel naar wens- kan worden bediend. Door toepassing van deze nieuwe gedachte is het verkoopgedeelte van de zo intiem ingerichte zaak er veel rustiger op geworden.
Uit tientallen fraaie bloemstukken bleek gistermiddag hoezeer de Gebr Raemakers zich in de belangstelling van fabrikanten, vrienden, kennissen en zakenrelaties mogen verheugen. Het schoenenmagazijn had veel van een bloemenmagazijn weg, toen de heer G. Raemakers, de zoon van de heer A.H. Raemakers, die al meer dan een halve eeuw directeur van het bedrijf is, het woord nam om de vele aanwezigen, onder wie de wethouder de heer M. Duives, te begroeten. De wethouder sprak een gelukwens uit namens het gemeentebestuur, dat zich over de herbouw van dit meer dan honderdjarig Nijmeegs bedrijf ten zeerste verheugde. Spreker herinnerde aan de voorgeschiedenis van het Schoenenmagazijn Gebr. Raemakers en aan de ramp welke dit bedrijf trof, waarna evenwel niet bij de pakken werden neergezeten. Het nieuwe pand noemde de wethouder een sieraad voor de Broerstraat en in de heren Raemakers huldigde hij de Nijmeegse middenstand, die zulk een aanzienlijke bijdrage levert tot de herbouw van een mooie stadskern. De architect en daarnaast de aannemers die Nijmegen volbouwen, verdienen lof voor hun werk.
De heer G. Raemakers dankte hierna de wethouder en in hem het Nijmeegs gemeentebestuur en de gemeente-instanties die zo volop haar medewerking tot de herbouw hebben verleend. Spr. sprak zijn waardering uit voor de architect de heer G.B. Treur, het aannemersbedrijf J.J.M. Berens en voor alle onderaannemers, die de bouw naar volle tevredenheid hebben tot stand gebracht.” (De Gelderlander 29/4/1954)
Vervolg
Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg is geweest. In ieder geval komt de zaak nog voor in het Adresboek 1971. Tegenwoordig zit in het pand schoenenzaak Manfield.
Nieuwbouwpanden aan de westzijde van de Broerstraat, vanaf “het Witte Huis” (nr.: 32) in de richting van de Grote Markt. Tweede van links de Damesmodezaak Maison Schuyers (geopend op 24 november 1954); het pand van Vroom & Dreesmann is in aanbouw, Broerstraat, daarvoor het pand van Witteveen, 1954 (GN3866 RAN)
In 1954 opent firma N.V. Witteveen haar 6e winkel in Nijmegen, in de Broerstraat. Dan heeft ze huisnummer 16. De architect van het pand is G. van Veen.
Uit de advertentie voor haar opening blijken de andere zaken in Amsterdam, Utrecht, Eindhoven, Amersfoort en Maastricht (WéBé) te zitten (De Gelderlander 15/9/1954).
Zie ook de foto F15086 RAN uit 1955 en een foto van de etalage uit 1956 F55602 RAN.
M.J. Witteveen’s Modemagazijnen N.V.
De nieuwbouw van Witteveen is een onderdeel van de M.J. Witteveen’s Modemagazijnen N.V. (o.a. advertentie De Gelderlander 28/11/1955). Meindert Witteveen was in 1883 in Joure begonnen met zijn manufacturenzaak M.J. Witteveens Mode-magazijnen. Uiteindelijk waren de broers twee broers Gregorius Vincent en Theodorus Josephus Witteveen de firmanten van Firma M.J. Witteveens Modemagazijnen, totdat het bedrijf gesplitst werd. N.V. Kledingmagazijnen M.J. Witteveen had de zaken in Eindhoven en Amsterdam (en het ander bedrijf, N.V. Kledingmagazijnen Th.J. Witteveen, in Breda, Tilburg en Rotterdam).
N.V. Kledingmagazijnen M.J. Witteveen zou in de jaren 50 en 70 veel nieuwe zaken openen. In 1986 kocht E.H. de Waal Holdingmaatschappij b.v. het bedrijf, op dat moment M.J. Witteveen’s Modemagazijn B.V. geheten. Deze holding was al eigenaar van Hij, de winkels van Witteveen gingen daarom verder als Zij, met een “aanbod voor modebewuste vrouwen van 25 – 40 jaar”. (citaat en bron van deze paragraaf: wikipedia)
Bij de opening
“De N.V. Witteveen opende gisteren dames-confectiezaak in Broerstraat
In de Broerstraat, naast het in aanbouw zijnde pand van V. en D. heeft de N.V. Witteveen gistermiddag een nieuwe damesconfectiezaak- de zesde in het land- geopend. Deze gebeurtenis achtte ons gemeentebestuur van zulk een belang dat de wethouder van wederopbouw de heer M. Duives namens B. en W. officieel de opening verrichtte. Hij deed dit nadat hij door de president-directeur van de N.V. Witteveen, de heer G. V. Witteveen met vriendelijke woorden over de activiteit van ons stadsbestuur was ingeleid. De heer Witteveen wees op de formidabele vooruitgang welke de stad na de oorlogsverwoesting heeft gemaakt en op de grote ondernemingszin van de bewoners, die hierto hebben bijgedragen. Spr. zeide verheugd te zijn van zijn kant ook te mogen bijdragen door dit entree in Nijmegen, met een pand in de Broerstraat dat uitmunt door architectuur.
Het Modemagazijn van Witteveen, bij de opening van het nieuwe pand, Broerstraat 16, 1954 (GN3861 RAN)
Wethouder Duives bood hierna namens B. en W. gelukwensen aan en zeide verheugd te zijn dat de N.V. Witteveen met dit pand de Broerstraat, die zowel aesthetisch als commercieel de voornaamste winkelstraat van Nijmegen gaat worden, heeft verrijkt. Was van der Borg de eerste die in de Broerstraat herbouwde, -daarna is er zo voorspoedig gebouwd dat de Broerstraat ook het eerst, van de straten in de binnenstad verwoest, compleet zal zijn.
Binnen twintig à dertig jaar zal Nijmegen dertig- of veertigduizend inwoners zal de binnenstad uiteraard profijt hebben. De wethouder voorspelde Witteveen dan ook een goede toekomst in de Broerstraat. Hierna knipte hij het geel-zwarte lint door, dat voor de trap naar de eerste étage was gespannen. De aanwezigen, onder wie vele vertegenwoordigers van het stedelijk leven in al zijn verscheidenheid, konden daarop de inrichting van het pand, met zijn overzichtelijke verdeling in drie verkoopruimten: een op de begane grond, een beneden en een boven, bewonderen.
De heer G.V. Witteveen dankte nog eens extra architect G. van Veen, de aannemers v.d. Velden en Sleenhoff, en alle onderaannemers, waaronder Kuyt en Lagrilliere voor het interieur. De bouw van het pand is vorig jaar September begonnen en in een uiterst snel tempo voltooid. De fraaie gevel van het solide gebouwde winkelpand is een aanwinst voor onze stad.
De heer G.V. Witteveen heeft de leiding van de nieuwe zaak aan zijn zoon de heer Joop Witteveen overgedragen.” (De Gelderlander 16/9/1954)
Vervolg
Vanuit de Broerstraat in de richting van de Molenstraat; 25 mei 1981.
Winkelstraat met o.a. de V & D; snackbar de ‘Wimpy’; en modezaak Witteveen, 1981 (Ber van Haren via KN13356-18 RAN CC0 Auteursrechthouder: gemeente Nijmegen)
Er is nog niet volledig onderzocht wat het vervolg is geweest. In ieder geval kom Witteveen’s Modemagazijnen N.V. nog voor op Broerstraat 16 in het Adresboek 1971. Ook op de bovenstaande foto uit 1981 is Witteveen, naast de V & D, te zien.
Momenteel (maart 2025) zit H & M Man in de winkel; in ieder geval al in mei 2016 (Google Streetview).
(Toekomstige) verbouwing
In november 2024 vindt een melding plaats van “Melding voor het gedeeltelijk slopen van een bouwwerk op de locatie Broerstraat 16 te Nijmegen zaaknummer” (Gemeenteblad van Nijmegen). Waarschijnlijk heeft de melding te maken met het initiatief van Dornick B.V.: “Met dit initiatief dat voorziet in de toevoeging van woningen aan de locatie Broerstraat 16, wordt een eerste stap gezet in het omvormen van de Scheidemakershof naar een straatje met een mix aan functies. Nu is deze straat vooral een versteende expeditiestraat met een enkele woningopgang. Met de toevoeging van woningen en groen aan deze straat kan een mooi luw binnenstedelijk milieu gerealiseerd worden.
De ontwikkeling betreft het opdelen van bestaande verdiepingen in meerdere appartementen en het meerlaags optoppen van het bestaande gebouw. In totaal worden hier 13 nieuwe appartementen gerealiseerd.” (Mijn Wijkplan)
Rond oktober 2024 vindt de vergunningaanvraag plaats voor “Aanvraag vergunning voor het verlagen van een deel van de begane grondvloer en het verzwaren van de draagconstructie t.b.v. de toekomstige uitbreiding van de winkel op de locatie Broerstraat 16 te Nijmegen” (Planviewer)
Broerstraat 16, gebouwd voor Witteveen, dan H & M Man, juli 2019 (Google Streetview)
F. Brinke opent in 1939 zijn slagerij op de Broerstraat. Het zal er nog geen jaar staan: het wordt verwoest tijdens het bombardement van 1944. In 1954 vindt de heropening plaats in de nieuwbouw.
1939 Opening Brinke’s moderne vleeschwarenbedrijf
(De Gelderlander 17/5/1939)
“Brinke’s Moderne Vleeschbedrijf: Morgen vrij te bezichtigen
Morgenavond opent Brinke’s moderne vleeschwarenbedrijf haar deuren, om het publiek in de gelegenheid te stellen alle buitengewoon hygiënisch ingerichte afdeelingen te bezichtigen.
De directeur, de heer F. Brinke, heeft ons vooraf een kijkje vergund en leidde ons persoonlijk door zijn nieuwe zaak rond. Wat wij gezien hebben overtrof onze verwachtingen. Het is een tiptop hygiënische inrichting. Ook de architect, de heer H.J.M. van Embden uit Arnhem, verdient een woord van lof voor de wijze, waarop hij in dit bouwwerk doelmatigheid en stijl heeft vereenigd.
Het allereerst trekt in een kloeken gevel met de ingenieuze uitschuifbare luifel, de prachtig verlichte electrisch gekoelde etalage, de aandacht. Achter driedubbel glas, dat warmte, stof en bacteriën volkomen buitensluit, is een keur van het allerfijnste Hollandsche vlees geëtaleerd. De spiegelwanden geven het uitgestalde vleesch een weergaloozen aanblik. Direct bij het binnenkomen wordt het oog nòg meer verlustigd, daar langs beide vitrines van tien meter lengte zijn aangebracht. In één daarvan lokt een enorme keuze van verpakte aritkeln terwijl de andere vitrine geheel electrisch gekoeld wordt.
Een prachtige lange toonbank, waarop eenige cassa’s, geven den indruk, dat verscheidene klanten tegelijkertijd kunnen worden bediend.
Het plafond van glas en de heldere neonverlichting dragen er alle toe bij om het geheel een volmaakt hygiënisch aanzien te geven.
Achter in de winkelruimte is een modern kantoortje gebouwd, waarin we o.a. een postlift opmerkten.
Ook een welgevulde voorraadcel, natuurlijk electrisch gekoeld, troffen wij aan en een vleeschwarenlift naar de boven gelegen keukens.
Goede zorg voor het personeel blijkt uit een fraaie waschgelegenheid, garderobe, schaftlokaal enz.
Nu voerde onze tocht naar boven, naar Brinke’s fijnste vleeschwarenkeukens, waar de bekwame chef-kok met zijn staf van helpers de verrukkelijkste lekkernijen klaar toovert.
De allermodernste machines zijn opgesteld en ook hier valt weer de bijzondere hygiëne op. Overal tegels en glas. Er is een groot raam tusschen keuken en winkel, zoodat het publiek vrij in de keuken kan zien.
Een bijzonderheid vormt de installatie voor het rooken van vleeschwaren. De ruime rookcel wordt, volgens het allernieuwste systeem, automatisch op de juiste temperatuur en vochtigheidsgraad gehouden.
Wij vernamen, dat met 25 man personeel aangevangen wordt en dat in elke afdeeling goedgeschoolde krachten zijn geplaatst.
Zie de advertentie.” (De Gelderlander 17/5/1939)
Het pand zal er nog geen jaar staan: het wordt verwoest tijdens het bombardement van februari 1944.
1954 Heropening
Gezicht op de oostzijde van de Broerstraat met de winkelpanden van o.a. (v.r.n.l.) Slagerij Brinke (op de hoek met het Kerkegasje), Parfumerie Au Printemps, Schoenenzaak Gebrs. Raemakers, Herenmodezaak Oostvogel en de bouw van de panden van Jamin en Schoenenzaak BATA ; bovenaan het nieuwbouwpand van de Herenmodezaak Van Dijk & Witte (Burchtstraat 2, geopend op 21 september 1955), 1955 (GN3877 RAN)
De Modewinkel van Gebroeders Voss in 1953 (Fotopersbureau Gelderland via GN42697 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)
In 1949 vindt de herbouw plaats van de modezaak Voss op de hoek van de Broerstraat en Ziekerstraat. Het oude pand was tijdens het bombardement van februari 1944 verwoest. Het gebouw is ontworpen door architect Heldoorn. Sinds begin jaren 80 zit alweer jaren Bakker Bart in de winkel.
Vooral de 3e etage maakt het gebouw opvallend: deze ligt wat terug, terwijl het dak in de vorm van een luifel is gemaakt. Bovenop staat in grote letters Voss.
April 1944 plannen voor wederopbouw
Na de verwoesting in februari, zijn de Gebr. Voss vrijwel meteen, in april 1944, begonnen met de voorbereidingen van de herbouw. Wanneer het nieuwe pand in juli 1949 bijna gereed is, schrijft de Gelderander:
“Met groeiende belangstelling zien de stadgenoten het moment waarop de reusachtige bouw van het dames- en kinderkledingmagazijn gebr. Voss op de hoek Ziekerstraat-Korte Molenstraat zal zijn voltooid. Bedriegen de voortekenen niet dan zal deze zaak reeds in het late zomerseizoen openen. De binnenstad is dan een monumentale bouw rijker. De kroon is dan gezet op een omvangrijk werk van voorbereiding, dat al in April 1944 is begonnen. Toen kreeg de architect de heer Heldoorn uit Leeuwarden van de Gebr. Voss opdracht tot het ontwerpen van dit gebouw, met de uitvoering waarvan de Gebr. Smits uit Nijmegen vorig jaar half November zijn begonnen. De frontbreedte is aan de Ziekerstraat 25 m; aan de Kort Molenstraat 14½m. Het winkelpand is hoog 17m boven de straat. Het lifthuis is 20 m hoog. Met de fa. van der Borg, die in de Broerstraat de eerste was, waarna de firma van Baal volgde, is de fa. Gebr. Voss thans de derde, die in deze omgeving het goed voorbeeld gaf. Mogen de andere zakenlieden om hun bijdrage te leveren tot de heropbouw van de binnenstad.” (De Gelderlander 16/7/1949)
De Gelderlander, bij de opening in september 1949:
Feeëriek modepaleis Voss in de binnenstad: Bezienswaardigheid op zich zelf
Etalage van de Modewinkel van de Gebroeders Voss, 1954 (Fotopersbureau Gelderland via GN42614 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)
Morgenmiddag wordt het monumentale nieuwe pand van Gebr. Voss op de Korte Molenstraat hoek Ziekerstraat officieel geopend. Na ruim 5½ jaar na de verwoesting op 22 Februari 1944 en na een eindeloze reeks van moeilijkheden te hebben overwonnen. Maar nu staat het nieuwe gebouw er dan, machtig en groots als een indrukwekkend bewijs van moed en doorzettingsvermogen. In November verleden jaar ging eindelijk de eerste spade in de grond en morgen is de bouw reeds zover gevorderd dat de parterre en 1e etage in gebruik kunnen worden genomen. Sousterrain, 2e en 3e etage volgen zeer spoedig.
Niet alleen uitwendig, maar ook in het gebouw, dat 24 meter lang is, 14,5 meter breed en 19m50 meter hoog, heeft de architect, de heer G.A. Heldoorn uit Leeuwarden, een geheel geschapen waarin sfeer en moderne zakelijkheid op fantastische wijze met elkaar zijn verenigd. Sfeer, omdat deze in een modepaleis onmisbaar is, zakelijkheid, omdat ook die door de vrouw van onze tijd wordt gevraagd. Wat dit laatste betreft zegt het misschien voldoende, dat op iedere etage een telefooncel is (de echtgenoten weten het dus wat een telefoontje als mevrouw in de stad is kan betekenen….)
De trap in de winkel van de Gebroeders Voss tijdens een modeshow, 1953 (Fotopersbureau Gelderland via GN42624 RAN CCBYSA Auteursrechthouder: J.F.M. Trum)
Het interieur van Modewinkel Gebroeders Voss tijdens een modeshow, 1953 (Fotopersbureau Gelderland via GN42628 RAN CCBYSA)
Er is een lift, van het sousterrain naar de hoogste verdieping, maar het moet voor de bezoekers ongetwijfeld op zich reeds een attractie zijn om via de vrijdragende monumentale trappen de etages te bereiken. Deze trap geeft het geheel iets filmachtigs, iets groots en aantrekkelijks. De parterre is nagenoeg geheel ingericht als etalage-hal met een oppervlakte van 105M2. En een glasfront van 190M2. Hierbij is een aparte show-etalage, waarin men allerlei nouveauté’s kan vinden en die bij een bezichtiging van de etalages een climax zal zijn.
Achter de etalage-hal is een kleine verkoopruimte voor slechts kleinere artikelen, een inpaktafel en de kassa, maar op de eerste etalage is de japonnen-afdeling en op de tweede de mantel- en hoedenafdeling. Moderne paskamers, een opvallende dagverlichting- de in staal gevatte ramen van spiegelglas hebben slechts een eenvoudige matgeblazen decoratie- treffen het bijzonder. De derde etage bevat de ateliers, de strijkkamer, de cantine voor het personeel (met keuken!) het magazijn enz. Er is aan de zijde van de Ziekerstraat een aparte dienstingang, met een verbinding naar de kelder, waar etalagekamer, studio, expeditie, rijwielstalling zijn ondergebracht. Boven deze ingang bevinden zich allerlei vertrekken, toilets, enz. op tussen plafonds zodat hier meer verdiepingen zijn ontstaan. Deze in toren-vorm gelegen vertrekken hebben als uitloper de gehele derde etage. De dienst-afdeling heeft haar eigen trappenhuis, zodat deze geheel van de eigenlijke verkoopruimten gescheiden is. De verlichting- we prezen reeds de grote plaats die aan het daglicht is gegeven- is, ook in de etalages, direct en indirect. Beide systemen heeft men aangebracht, terwijl met de aanleg tevens met toekomstige mogelijkheden op dit gebied is rekening gehouden. De verwarming van het gebouw is een bijzonderheid op zich. Geen radiotoren, geen buizen, maar in de plafonds, zelfs in het portiekvloer loopt een net van 4½ K.M. verwarmingsbuis, dat vloeren en muren verwarmt. In ieder vertrek is de temperatuur afzonderlijk te regelen. ’s Zomers kan door dit buizennet koud water gestuwd worden, dat verkoeling brengt.
De kruising Molenstraat , Plein 1944 , Broerstraat en Ziekerstraat (met rechts de Gebrs. Voss , in het midden Drogisterij Nickel en links de zelfbedieningswinkel van Jansen-Hendriks), 1954 (Foto Grijpink via F46491 RAN CC-BY-SA)
Dat inderdaad met alles rekening is gehouden, blijkt wel uit het feit, dat de buitenmuur is voorzien van z.g. klampsteen, die warmte-werend is en aan de binnenkant de warmte vasthoudt. De gevel is geheel opgetrokken uit kunststeen en travatin. Het gehele gebouw rust op twee enorme beton-pilasters, zoals het geheel ook een betonskelet is, bekleed met baksteen.
We noemden enkele der voornaamste bijzonderheden van dit nieuwe door Gebrs. Smit uit Nijmegen als hoofdaannemer gebouwde pand, dat rondom een korte luifel heeft die door neonlicht verlicht zal worden. Op het dak prijken ’s avonds in enorme verlichte letters de firmanaam, die een pijl heeft naar de verlichte luifel. Er moest gisteren en zeker ook vandaag nog ontzettend veel gebeuren en nog zal bij dit modepaleis nog wel ’t een en ander moetern gebeuren, maar Nijmegen is een modehuis rijker geworden, dat in stad en verre omgeving zeer de aandacht zal trekken.”
Modehuis Gebr. Voss te Nijmegen, Architect G.A. Heldoorn, datum tekening “Get. W.z”? 18-8-1948 (D12.408853)
Kader
152 Jaar geleden stichtte Bernard George Voss en diens zwagers Herman en Bernard Flottow het handelshuis Flottow en Co. met een oprichtingskapitaal van f45.000,-. De compagnons waren rondtrekkende kooplieden. De zaken gingen voorspoedig totdat in 1811 het bankiershuis ten Brink te Sneek failleerde. Op de dag van het failliet had Herman Voss de specie in een kist per beurtschipper naar Sneek gezonden. Toen het schip vertrokken was, hoorde Voss van het faillissement.
Hij trachtte te paard de beurtschipper te achterhalen, maar het geld was reeds bij het bankiershuis. Het verlies van de kooplieden was de destijds kapitale som van f15.044,-. De kist waarin het geld verzonden is, is thans nog in het bezit van de heren Voss, evenals de patentbrief, waarin vergunning wordt verleend voor een “grossierderij in manufacturen”.” (De Gelderlander 30/9/1949)
Advertentie verbouwing De Gelderlander 15/9/1954
Vervolg
Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg is geweest.
In ieder geval komt Voss nog voor in het Adresboek van 1971. Daarnaast is een reclame uit 1982-1983 gevonden, waarbij Gebr. Voss nog 1 van haar filialen in Nijmegen heeft.
Vanaf ongeveer 1983 zit Bakker Bart in de winkelruimte. Bart van Elsland had in 1977 zijn eerste bakkerij geopend in Dukenburg. Daarbij had hij het idee gehad om de oven prominent in de winkel te plaatsen: klanten konden zien dat het brood vers uit de oven kwam en bovendien rook het lekker. Door haar baksysteem kon Bakker Bart de gehele dag bakken.
“Zes jaar later”- dus ongeveer 1983- opent Bakker Bart de 2e zaak op de hoek van de Broerstraat en Ziekerstraat. Daarmee kwam een ander kenmerk van Bakker Bart naar voren, om te zitten op de beste locaties, om zo te profiteren van traffic.
Er zijn in 1963, 1978, 1981, 1983, 1989 en verbouwingen van de winkel geweest (Gemeentelijke Monumentenlijst).
Verbouwing 1963
Verbouwing Modehuis Gebr. Voss Bestaande toestand, archtecten W. Hopmans en W. Olthoff, datum tekening 30-7-1962 (D12.446588)
Verbouwing Modehuis Gebr. Voss Nieuwe toestand, archtecten W. Hopmans en W. Olthoff, datum tekening 30-7-1962 (D12.446588)
In 1962-1963 vindt er een verbouwing van de begane grond plaats: de 2 grote etalagekasten aan de Ziekerstraat worden vervangen door 3 kleinere. Daarnaast vindt er een aanmerkelijke vergroting van de winkelruimte op de begane grond plaats: afgaande op het zwarte gedeelte wordt er meer dan 1/3 aan de winkel toegevoegd. Het ontwerp was van de architecten W. Hopmans en W. Olthoff uit ‘s-Hertogenbosch.
Verbouwing 1978
Verbouwing winkelpand t.b.v. Gebr. Voss te Nijmegen, architekten W. Hopmans en W. Olthoff get. R. de Vries, Datum tekening 10-1-1978 met 3e wijziging 3-5-1978 (D12.513269)
Bij de verbouwing in 1978 wordt een groot deel van de passage opgeheven en bij de winkel getrokken. Alleen op de hoek van de Broerstraat-Ziekerstraat blijft nog een portiek over (D12.513269). Een belangrijke verandering aan het uiterlijk is de verandering van de luifel en het aanbrengen van het lichtreclameblok (Glaifa Neon Tilburg; D12.513275).
De Kledingzaak van Voss, 25/5/1984 (Ber van Haren via KN13358-36 RAN CC0 Auteursrechthouder Gemeente Nijmegen)
Verbouwingen 1981: opdeling begane grond
In 1981 wordt een deel van de begane grond aan de Ziekerstraat verbouwd tot afzonderlijke winkel (Het huidige -december 2024- Friethuys Oer). Ook hier zijn W. Hopmans en W. Olthoff de architecten (D12.529876).
verbouwing 1989: schuifpui
In 1989 zal het zijn groene aluminium schuifpui krijgen, welke het jarenlang heeft gehad. Zie de schermafbeelding van Google Streetview hieronder. De opdrachtgever is W. Plank, Groenten en Fruit en het ontwerp van W. Thoonen Exterieurbouw ( datum tekening 31-10-1988, D12.573613)
Ziekerstraat 1, waar jarenlang een groentenhandel heeft gezeten, juli 2018 (Google Streetview)
Verbouwing 1983: Bakker Bart en afzonderlijke unit.
In 1983 vindt de verbouwing plaats voor Bakker Bart. Daarbij wordt de hoek op de Broerstraat/Ziekerstraat recht getrokken, waarbij de ingang van de winkel aan de Ziekerstraat komt te liggen (D12.541555).
Bij de verbouwing tot Bakker Bart in 1983 staat “Ahrends” als gebruiker van de afzonderlijke winkel in de Ziekerstraat.
Jeans Centre en Bakker Bakker Bart: duidelijk is bij het Jeans Centre nog de oude luifel te zien, juli 2018 (Google Streetview)
Jarenlang was de betonnen luifel verbouwd zoals op de foto van augustus 2023 bovenaan en hiernaast te zien is.
In november 2024 is de betonnen luifel weer hersteld. Zoals op de schermafdruk van Google Streetview is te zien, was de oude luifel ook voor dit tijd te zien bij het Jeans Centre.
Het herstel van de luifel was een onderdeel van de verbouwing van Bakker Bart vanwege de modernisering van haar winkel. Een belangrijk onderdeel is de uitgebreide broodjescorner. Daarnaast zijn er bestelzuilen geplaatst en kunnen klanten de status van hun bestelling volgen via een scherm.
Maatwerk via “bouwstenen”
De Bakker Bart op de Broerstraat is de 3e winkel die verbouwd is volgens een nieuwe formule: hierbij kunnen franchisenemers voor een vernieuwing doorvoeren op basis van zogenaamde bouwstenen, zodat ze hun filiaal het beste kunnen laten aansluiten bij de eigen situatie.
Grote raam rechts van de Ziekerstraat:, 2007 (Henk Rullman via DF3306 RAN Auteursrechthouder RAN)
Bovenraam in de voormalige modezaak Voss, met in het glaswerk (in spiegelschrift) vermeld de stadswapens en namen van andere vestigingen van Voss-winkels. Bovenin ‘Nijmegen’, daaronder Harlingen en Bolsward, daaronder Mettingen, de thuisbasis van Voss in Duitsland. Ziekerstraat hoek Korte Molenstraat (Bij schrift DF3306)
Gemeentelijk Monument
Het gebouw is sinds 2011 een Gemeentelijk Monument, inclusief de letters Voss op het dak. Het pand heeft als waardering:
“Het pand Ziekerstraat 1-3 is van cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de herrijzenis van het commerciële hart van Nijmegen na de verwoestingen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. In z’n monumentale opzet en vernieuwende typologie getuigt het gebouw van het optimistische geloof in de toekomst dat zo kenmerkend is voor de wederopbouwperiode. Het winkelpand is voor Nijmegen van architectuurhistorisch belang als redelijk gaaf en herkenbaar voorbeeld van een vroeg-naoorlogs modemagazijn in traditionalistische bouwstijl met referenties aan een Italiaans palazzo. Als zodanig is het een representatief voorbeeld van het werk van architect G.A. Heldoorn die in deze periode ook het modemagazijn voor P&C op de hoek van de Burchtstraat en de Grotestraat bouwde. De ontwerpkwaliteiten komen vooral tot uitdrukking in de afgewogen gevelcompositie, de statige vensters en de bekroning door middel van een terugliggende vierde bouwlaag met balkon en luifeldak. De combinatie van baksteen, natuursteen, smeedijzer en erkers geven het pand een degelijke en huiselijke uitstraling. Kopen is hier in vertrouwde handen, zo luidt de ‘versteende’ boodschap. Het gebouw is van grote stedenbouwkundige waarde vanwege de markante situering en tweezijdige oriëntatie op een hoek van de hoofdwinkelstraat nabij Plein 1944. Door de vooruitgeschoven positie is het pand met de lichtreclame op het dak een beeldbepalend element in de zichtas van de Molenstraat. Het gebouw is bovendien een essentieel onderdeel van een aaneengesloten en op samenhangende wijze tot stand gekomen wederopbouwensemble dat als beschermd stadsbeeld van grote cultuurhistorische waarde is als belangrijk en hoopvol ijkmoment in de Nijmeegse stadsgeschiedenis.”
Wonen in Nijmegen 