Zonder arbeid geen honing (juli 2023) Coflectief Verfbaar, Lijnbaanstraat/Waalbanddijk
Naast de betekenis van het spreekwoord zonder arbeid geen honing: zonder moeite te doen krijg je ook geen beloning heeft ‘honing’ hier nog een andere betekenis.
Een van de leden van Collectief Verfbaar is Remco Visser. Hij is tevens bekend als Fred the Imker. Op meerdere plaatsen in de stad heeft hij een stencilachtige muurschildering.van een imker gemaakt.
Opvallend is ook de kruipende plant, die intussen een deel van de schildering heeft overwoekerd. Op een foto uit 2017 is er nog sprake van een goed zittend kapsel bij de vrouw, zie de foto op de site wilmatakesabreak
Het verbouwde winkelpand van de slagerij van de Firma Rosendaal-Wouters, datering 1938-1944 (F2383 RAN) Architect van Eldik
In 1938 vestigt slagerij Rosendaal-Wouters zich op Zeigelbaan. Eerst laat zij het verbouwen door architect van Eldik.
Voor de verbouwing zat de melkhandel van G. Geurts in dit pand. Links is het pand van Roghmans (Zeigelbaan 55), welke eveneens naar het ontwerp van architect van Eldik is verbouwd. Het interieur en de winkelpui werden gemoderniseerd. Daarnaast werd een verdieping er bovenop gebouwd. Zie voor de oude toestand F 2384
“Verplaatsing Rund-, Kalfs- en varkensslagerij Th. Rosendaal-Wouters
Naar de geheel nieuw ingerichte slagerij aan de Zeigelbaan 59 heeft de Fa. Rosendaal-Wouters haar zaak overgeplaatst.
Bij de opening was veel belangstelling en een zee van licht deed de étalage met de uitgebreide sorteering vleeschwaren en de winkel met zijn witte betegelde muren op zijn voordeeligst uitkomen. De firma heeft een electrische koelinstallatie laten aanbrengen, kortom geheel naar de laatste eischen, ook op hygiënisch gebied is de slagerij ingericht. De firma Rosendaal-Wouters zal ook hier haar talrijke klanten weer naar volle tevredenheid kunnen bedienen.” (PGNC 29/10/1937)
OVER Johannes Hendrikus of Jos. van Eldik (Zetten-Andelst, 24-2-1895 – Nijmegen , 9-7-1973) Jos. van Eldik is architect. De meeste…
Vervolg
De Zeigelbaan werd door het catastrofale bombardement van 22 februari 1944 grotendeels weggevaagd. Het pand wat nog overeind staat, eerste pand links is de inleggerij/azijnfabriek van de fam. J.M. Roghmans, de tweede slagerij Rosendaal-Wouters, 23/2/1944-1/4/1944 (GN10714 RAN)
Advertentie Rosendaal-Wouters op Kannenmarkt (De Gelderlander 21/12/1944)
Het bombardement op 22 februari verwoeste de Zeigelbaan. Op de foto is te zien dat alleen de muren van het pand nog overeind staan.
Eind december 1944 komen we de slagerij tegen op Kannenmarkt 17. Het is nog onbekend hoe lang de zaak hier gezeten heeft.
Emmalaan 9 september 2022, bron Google Streetview architect D. van Hattum
Waarschijnlijk is de bouw van dit dubbel woonhuis de eerste bouwactiviteit nadat Villa Rica uit 1904, welke de laatste van de 3 gebouwde villa’s was in het kader van Villapark Hees.
Op 2-8-1924 koopt Johannes Jacobus Kooy, zonder beroep, wonende te Hees, voor zichzelf en handelend voor:
Mejuffrouw Everdina Wilhelmina Kooy, verpleegster, wonende te Hees
Hendrik Kooy, monteur bij de Rijkstelegraaf, inwoner te Druten
Gijsbertus Kooy, klerk op het Kadaster, wonende te Hees
Een stuk bouwterrein van Gerard Leonard Langelaar. Het betreft een gedeelte van het perceel Neerbosch B nummer 2111, op een later tijdstip vervangen door 3367. Het is 460 centiaren groot (koopcontract via RAN).
Plan voor bouwen van een dubbel woonhuis aan de Emmalaan te Hees voor rekening van den heer J.J. Kooy te Hees, tekening augustus 1924 (D12.388533 Detail)
De architect van het pand is D. van Hattum. Kooij staat in het Gemeenteverslag 1924 als aanvrager van vergunning voor de bouw van een dubbel woonhuis.
In 1933 staan een aantal advertenties in de krant over verhuur van een huis. Waarschijnlijk betreft het daadwerkelijk Emmalaan 9.
PGNC 14/1/1933: onbekend of dit Emmalaan zelf betreft?
De Gelderlander 11/3/1933
Tot ongeveer 1932 heeft Kooij zelf in de woning gewoond. Daarna woonde H.H. Hiddink, in 1934 hoofd Bijzondere School Bethel er.
Adres
Naam
Beroep
Adresboeken
Emmalaan 13 (Rond 1932 gewijzigd in 9)
J.J. Kooij
1926, 1928, 1932
Mej. E.W. Kooij
Verpleegster
1928, 1932
Mej. J.E. Kooij
1928, 1932
Mej. P.C. Kooij
1932
Emmalaan 9
H.H. Hiddink
Hoofd Bijz. school Bethel
1934, 1936, 1938, 1940, 1948 (vanaf dan geen vermelding beroep), 1951, 1955,1959, 1963, 1966, 1968
Nog een weekje, en dan gaan de wandelaars naar Wijchen en komen dan ook Nijmegen West. Natuurlijk is het leuk om vrijdags op de Via Gladiola te gaan kijken, maar in de eigen wijk kijken vind ik eigenlijk nog leuker. (En de onuitputtelijke voorraad koffie is dichterbij)
Bij Via Gladiola beginnen de banken en afzetlinten voor volgende week vrijdag er al te komen. Omroep Gelderland heeft een leuke pagina en reportage gemaakt hierover:
De Afsluiter, Graspieperhof Carla Dijs en buurtbewoners (juli 2023)
De afsluiter is een kunstproject van Carla Dijs en de toen toekomstige bewoners van de nieuwbouw op het Graspieperhof. Het doel van het kunstwerk was om het Romeins/industriële verleden van de plek een plaats te geven. En tevens om bewoners te betrekken.
In 2012 konden toekomstige bewoners van de 5 nieuwe appartementsgebouwen op het oude Hartmann-terrein bijdragen aan het nieuwe kunstwerk op de Graspieperhof.
In 2010 waren de namen van deze gebouwen gekozen:
Sol (zon), voor studenten
Luna (maan), voor studenten
Astrum (ster), voor studenten
Terra (aarde), zorgwoningen
Aqua (water), huur
Het doel van het kunstwerk was om het Romeins/industriële verleden van de plek een plaats te geven. En tevens om bewoners te betrekken.
Op basis in welk gebouw de bewoners kwamen te wonen, konden zij meewerken aan de letters van een van de te vormen woorden.
Het kunstwerk bestaat uit 5 stalen cirkels, waarbij de namen in handgevormd aluminium staan. Bij het ontwerp zouden deze cirkels onafhankelijk van elkaar moeten kunnen draaien om een staander. De staander is helaas afgebroken. Op elke cirkel is een ‘afsluiter’ uit de oude fabriek als richtingwijzer.
Op het voormalige terrein van de Verbandwattenfabriek (Het Hartmann-terrein) aan de Sperwerstraat kwam het studentencomplex Orion en appartementen voor ouderen Terra. Daarbij bevindt zich in de “binnentuin” een wadi.
2009, Krayenhoffpark en overig Waterkwartier, Carla Dijs
Tegel Krayenhoff in het Krayenhoffpark, bij zijn grafsteen
In het Krayenhoffpark en op meerdere plekken in het Waterkwartier zijn stoeptegels met een reliëf te vinden, die verwijzen naar straatnamen van de wijk.
Dit was een project van Carla Dijs: “De beeldend kunstenares was als kind al gefascineerd door het Waterkwartier, juist omdat het een slechte naam had: “Ik had er een beeld bij van gezelligheid. Toen ik hier atelierruimte kon krijgen in de voormalige boterfabriek Batava, ben ik naar de wijk verhuisd. En mijn hart ging gelijk open, zo voel ik me er thuis. De mensen zijn open en weten heel goed wat ze willen. Ik houd ervan om de omgeving op een leuke manier aantrekkelijk te maken.” Zo ontstond het ‘tegelproject’. In een middag tijd konden bewoners uit alle 64 straten van het Waterkwartier een eigen reliëftegel maken. Dijs: “Die heb ik daarna in beton gegoten en de gemeente Nijmegen heeft deze stoeptegels in de paden van het Krayenhoffpark gelegd.”‘ (SP.nl, juli 2009)
1932, Pater Eijmardweg 15-19, Gemeentelijk Monument
Meisjesschool Jetten Pater Eijmardweg, 1932-1935 (GN9503 RAN)
Hierboven staat het op 31 juni 1932 ingezegende scholencomplex weergegeven. Deze is ontworpen door J.J.M. Jetten. Deze architect had eerder de Jongensschool en het Vereenigingsgebouw in Brakkenstein ontworpen. Het complex bestaat uit links de Mariaschool (huishoud en naaischool) en rechts de rk meisjesschool O.L. Vrouw van het het Heilig Sacrament voor lager onderwijs. Beiden werden gerund door de onderwijscongregatie van de Zusters van Oudenbosch. In het complex is nu de Tarcisiusschool voor speciaal onderwijs gevestigd.
Rond 16-1-1932 besteedt J.J.M. Jetten het bouwen van een Meisjes, Montessori- en Huishoudschool aan den Pater Eymardweg te Brakkenstein aan. Dit in opdraccht van het Bestuur van Vrouwen onder de naam “Instituut voor Meisjes” te Oudenbosch. De Firma Fest & Zn. Heeft de laagste inschrijving in massa (f52.200) en verkrijgt de aanbesteding. (De Gelderlander 16/1/1932)
Voorafgaande aan de opening krijgt de Gelderlander een rondleiding in het voltooide gebouw:
“Het nieuwe scholencomplex op Brakkenstein.
A.s. Zaterdag zal voor Roomsch Brakkenstein weer een gedenwaardige dag worden. Alsdan zal het mooi architectonisch geheel van Huishoud- en Naaischool-, Montessori- en Meisjesscholen plechtig worden ingewijd.
A.s. Zaterdagmorgen zal om half tien een plechtige H. Mis worden opgedragen in de rectorale kerk van Brakkenstein. Om half elf zal de plechtige inzegening plaats hebben van de nieuwe huishoud- en naaischool en de Montessori- met R.K. meisjesschool.
Aan belangstellenden zij meegedeeld, dat a.s. Zondag na de Hoogmis en na het Lof van 4 uur de eerw. Zusters gelegenheid zullen geven voor bezichtiging. Wij twijfelen niet of velen zullen gebruik maken van deze gelegenheid om het prachtige complex in oogenschouw te nemen.
Gebruik makende van de uitnoodiging, werd ons dit massieve scholencomplex bezichtigd onder leiding van den architect den heer J.J.M. Jetten, die op Brakkenstein geen onbekende is, gezien het onder zijn leiding gebouwde R.K. Vereenigingsgebouw met bijzaaltjes, en de mooie R.K. Pater Eijmard Jongensschool.
De Huishoud- en Naaischool.
De linkervleugel van het gebouw, met een aparte breede ingang, boven welke in groote bronzen letters “Maria-School” is aangebracht, is voor wat de bovenverdieping betreft geheel ingericht voor Huishoud- en Naaischool. Langs een breede massieve trap komen wij op de breede gang, waarop uitkomen de groote zaal der Huishoudschool annex de knipkamer. Langs deze gang komen wij ook op de groote zolderruimte, die over ’t geheele complex loopt. Aan lucht en licht mankeert het hier niet; vooral ook op de fijngekozen kleurencombinatie van het schilderwerk draagt daartoe bij. Hiervoor komt waardeering toe aan den architect. De schitterende Majorca-lambriseering, die in dezen vleugel is aangebracht en vooral aan ’t trappenhuis een frisch geheel geeft, tuigt van goeden smaak.
Onder dit trappenhuis vonden wij de toiletten der montessorischool.
De breede gangen geven volop gelegenheid om bij slecht weer een veilige schuilplaats te bieden tijdens de speeluren. Langs deze benedengang vonden wij de garderobe voor de kinderen op juiste hoogte en in stede van nummers, iedere haak aangeduidt met een voorstelling uit de dieren- en bloemenwereld.
De Montessori klasse.
Deze ruime en vooral luchtige klasse, die in miniatuur gehouden is, zoo zijn deurknoppen als vensters en vensterbanken, heeft in een der hoeken een gezellige rustbank met roode kussens, terwijl in een andere hoek een lage aanricht aan de kinderen gelegenheid biedt om te plassen. In ’t midden tegen de muur staat een lage piedestal met een beeld van ’t Kindje Jezus.
Dan komt men in ’t voorhuis der R.K. Meisjesschool, waarvan de entré schitterend is, en verrijkt met een nis, waarin het beeld van O.L. Vrouw van het H. Sacrament omgeven door een stralenkrans van electrisch licht staat. Rechts van den hoofdingang vinden wij een keurige toilet en een speciale bergruime met spoelgelegenheid voor de schoonmaak, waarnaast een groots doktersraam met kasten en ingebouwde waschtafel.
Hiernaast ligt de leermiddelen kamer met ruime door glas afgezette kasten. In de lengte van het gebouw zijn de klassen der
R.K. Meisjesschool
boven welke hoofdingang eveneens met bronzen letters het opschrift prijkt van R.K. Meisjesschool O.L. Vrouw v.h. H. Sacrament”.
Langs de breede betegelde gang zagen wij vier modelklassen met breede geel betegelde vensterbanken en matglazen ballonnen verlichting.
Ook aan deze klasse is alle aandacht besteed. Over de gehele lengte dezer gang zijn aparte nissen ingericht voor gaderobe, terwijl in ’t midden een 5-tal toiletten, geheel ingebouwd met een apart vóórportaal een doelmatig geheel vormt.
Aan ’t einde dezer eveneens breede gang komen wij aan de
Speelplaatsen.
Deze ruimte, die, voor wat de R.K. meisjesschool betreft, beslaat ruim 2000 M2, waarvan een gedeelte betegeld en verder begrind is, biedt ruimte in overvloed voor de alsnog te bouwen drie overige klassen. Door de, langs het geheele terrein keurige afrastering zagen wij de speelplaats der Montessorischool, welke uitkomt in de groote boomgaard waar ruimte en schaduw in overvloed zijn.
Zij, die mochten meenen dat R.K. Scholen nog ten achter staan bij openbare, en vooral zij, die het buitenstadsonderwijs als minder goed beschouwen, moeten naar deze modelinrichting eens komen kijken.
Geven wij ten slotte nog een opsomming van de vele medewerkers die architect Jan Jetten en de aannemersfirma J. Fest en Zoon terzijde stonden.
Als opzichter stond de heer J.H. Rademaker (Brakkenstein) den architect ter zijde; Schoolmeubelen fa. Mes, Wijchen; de gasverwarming de fa. Nannings en Zoon; het glas in lood door fa. Langenhuysen; de loodgieterswerken fa. Engelaar; het sanitair W.J. Stokvisch en Zoon; het hout- en kunst kranietwerken de fa. D.Agnolo; de stucadoorswerken fa. Lebens; de electrische verlichting en ornamenten de fa. van Veen; kunstsmeedwerk de fa. Meijers-Ruyten; het smeedwerk de heer F.J. Nijs; het schilderwerk de fa. Beerenbroek; de stoffeering de fa. Bahlmann; zonneschermen de fa. Tesser, allen te Nijmegen.” (De Gelderlander 30/6/1932)
Voor het wonen in Nijmegen en dan vooral in West kijk ik vooral uit wanneer de huidige nieuwbouwplannen zijn gerealiseerd.
Momenteel vindt er in Nijmegen West een grote vernieuwing plaats. Waar eerst een oud industrieterrein stond, zijn er intussen al een aantal mooie appartementencomplexen neergezet (Handelskade, Dijkkwartier).
In de plannen zijn een deel van de Honig fabriek en de Nyma behouden. Vooral in de nieuwe plannen is er veel ruimte voor wandelen.
Nu al is door de ontwikkeling van pakweg de laatste 20 jaar door:
aanleg van de fiets/wandelbrug de Snelbinder
het graven van de tweede Waalgeul/de aanleg het Stadseiland
het fiets/wandelpad gedeelte van de brug de Oversteek
in combinatie met de ‘oude’ Waalbrug een fantastisch wandelgebied ontstaan.
Bij de realisatie van de nieuwbouw zal er een mooie aansluiting ontstaan om van het Dijkkwartier naar de Snelbinder te wandelen – en hopelijk komt er een mooie corridor richting Weurt, nu de oude kolencentrale is gesloopt.
Huidig: Pauwelstraat 2-6 en poortgebouw (oktober 2022)
Brinkman’s Rietmeubelen is de eerste zaak die herbouwd is in de Pauwelstraat. In 1950 vond de opening plaats. Charles Estourgie was de architect. Het project is afgemaakt door zijn zoon Emile Estourgie. Daarbij was ook een poortgebouw, waar straks “door deze poort zullen straks duizenden en nog eens duizenden gaan”. Dat laatste lijkt niet helemaal juist.
“Eerste winkel in de nieuwe Pauwelstraat: Brinkman’s Rietmeubeulen vanmiddag geopend
Zo langzamerhand komt er meer tekening in de wederopbouw van de binnenstad. Vandaag wordt weer een mijlpaaltje bereikt, wanneer vanmiddag als eerste aan de nieuwe Pauwelstraat de heer Brinkman zijn nieuwe zaak in rietmeubelen enz. geopend heeft. Dan bestaat er weer een Pauwelstraat en is weer een der oude Nijmeegse zaken in eigen tehuis. Want ook de heer Brinkman heeft sedert 22 februari 1944 toen zijn zaak werd verwoest “ingewoond” om tenslotte in de Lange Koningstraat terecht te komen. Nu is ook voor hem het leed geleden en kan het bedrijf, in wijde omgeving enig in zijn soort, weer de vleugels uitslaan.
Architect Ch. Estourgie heeft hier wel een bijzonder fraai geheel geschapen; vol eenvoud en toch indrukwekkend en zo juist afgestemd op het karakter van dit bedrijf. Een winkelfront uit Beiers kunstgraniet met twee étalages; een ruime frisse winkel in lichte kleuren geschilderd en beneden een doelmatige toonkamer.
Bouw v/e Winkelhuis met Werkplaats en 2 Bovenwoningen v.d Heer W.F.J. Brinkman a/d Pauwelstraat (Detail D12.409479)
Boven de werkplaats een opslagruimte en tijdelijke expositie.
Voor de grote verscheidenheid van artikelen in welke soort of kleur riet dan ook, zien hier vele mogelijkheden,. Een pand, dat ook al staat het straks tussen talrijke andere nieuwe panden zal blijven opvallen.
Naast de nieuwe winkel is tevens de poort gebouwd, waardoor straks de achteruitgangen van de nieuwe panden in deze omgeving kunnen worden bereikt en waardoor men ook naar het stadhuis zal kunnen komen. Door deze poort zullen straks duizenden en nog eens duizenden gaan en zeer terecht heeft de heer Brinkman in de zijmuur twee vitrines laten maken, om daarin de aandacht te vestigen op de keu van kleinere artikelen welke in zijn zaak eveneens te vinden zijn.
Maar dezer dagen nog zal men in de doorgang nog een geheel rieten zomerhuisje kunnen vinden, dat het bekijken waard is. Trouwens, al is de Pauwelstraat nog niet “vol” de gemeente zorgde reeds voor een bestrating en een wandelingtje naar deze nieuwe zaak loont de moeite.
Architect Estourgie en aannemer Verstegen uit Montfoort hebben alle eer van hun werk.” (De Gelderlander 15/7/1950)
De bouwwerkzaamheden van de nieuwe Winkel van Brinkman Rietmeubelen, ontworpen in 1950 door Charles Estourgie en afgemaakt door zijn zoon Emile Estourgie, i.o.v. W.F.J.Brinkman, 1949-1950 (F19352 RAN)
Daalseweg 238 hoek Mozartstraat, gebouwd naar ontwerp architect Arntz in 1921; met muurschildering zes componisten (september 2024)
Dit pand is gebouwd als middenstandswoning naar ontwerp architect G.J. Arntz in 1921. In 1931 vond de verbouwing naar winkelhuis plaats. Het ontwerp van architect van der Kloot. In 1948 vond verbouwing plaats, waarbij de winkel werd vergroot. Hier leverde architectenbureau Hub. A.M. v.d. Velden te Oss het ontwerp.
Het pand van Daalseweg 238 (Kad. Hatert Sectie A no 4230) is oorspronkelijk gebouwd als woonhuis, een middenstandswoning voor den heer J.G. Dekkers. Architect daarbij was G.J. Arntz.
middenstandswoning voor den heer J.G. Dekkers, architect G.J. Arntz, Dossier 03-06-1921. (detail D12.386488)
Winkelhuis Groentenhandel H. Toussaint, architect van der Kloot
Daalscheweg 238, 1931
De verandering van een woonhuis en winkelhuis betekent qua indeling vooral dat het voorste deel van het gebouw een winkel wordt. Het achterste gedeelte blijft woning. Daarnaast wordt de voorgevel aangepast.
Op de tekening van van der Kloot zijn de pijpen verdwenen. Echter: bij de oude toestand heeft hij de pijpen alleen bij de achtergevel getekend, terwijl Arntz ze zowel bij de voor- als achtergevel heeft getekend.
Nieuwe toestand:Plan verbouwen v Woonhuis Daalscheweg 238 tot Winkelhuis, architect van de Kloot, Dossier 05-05-1931 (D12.396754 detail)
Het PGNC schrijft bij de opening:
“Groentenhandel H. Toussaint.
Morgen, Zaterdag, vindt aan den Daalscheweg No. 238 de opening plaats van een nieuwen winkel, n.l. van een handel in groenten, aardappelen, fruit en comestibles, eigenaar de heer H. Toussaint. De nieuwe winkel, gebouwd onder architectuur van den heer v.d. Kloot is zeer doelmatig ingericht, voldoet aan alle eischen van hygiëne, terwijl het inwendige een keurigen, helderen indruk maakt. Aannemer was de heer Sütmuller, het glas in lood werd geleverd door de firma Bilderbeek, de firma M. Brans verzorgde het schilderwerk en de firma Van Veen de electrische installatie. Het behoeft wel geen twijfel te lijden of de nieuwe zaak zal zich in dit zich steeds uitbreidende stadsgedeelte wel spoedig een vaste cliëntèle verworven hebben.” (PGNC 19/6/1931)
Abonneren
Voer je e-mailadres hieronder in om updates te ontvangen.
1948, bouwkundig medew H.E. Teering, dossier oktober 1948
Oude toestand
Nieuwe toestand
Verbouwing Winkelpand (incl herstel oorlogsschade), tekening maart 1948 (D12.408008 detail).
De uitwendige verbouwing in 1948 lijkt vooral het plaatsen van een aantal ramen in de zijgevel te zijn. Inwendig vooral dat de woonkamer bij de winkel wordt getrokken. De woonkamer daarbij verplaatst naar de 1e verdieping.
Tot slot zijn er verbouwingen uitgevoerd in 1979 en 2007.
Om de overlast van graffiti op de blinde muur van de Mozartstraat tegen te gaan, nam de buurtvereniging, samen met de eigenaresse van het pand en met subsidie van de gemeente het initiatief voor een muurschildering van zes componisten. Remco Visser is de maker van deze schildering, die veel enthousiaste reacties krijgt.
