vooroorlogs – Pagina 15 – Wonen in Nijmegen

Door Oscar Leeuw? Foto 1910 Verlichte carnaval-etalage van de fa. Wisbrun & Liffmann bij avond (Installatie W.J. Stokvis). Reproductie uit: Gebruikt Electriciteit! (P. Oosterhuis, via RAN F47587)

De tot nu toe eerste vermelding van Wisbrun & Liffmann in Nijmegen is een advertentie voor een loopjongen (De Gelderlander 17/3/1899); ook is 1899 het tot nu toe eerstgevonden jaar in het Adresboek.`Het adres is dan Korte Burchtstraat 16.

In 1905 verbouwt Oscar Leeuw Broerstraat 35. Het is op dit moment onbekend of dit al dan niet hetzelfde pand als Korte Burchtstraat 16 is.

In ieder geval is de winkel verbouwd in 1926-1927 door architect van Teeffelen.

In 1944 is de winkel verwoest.

Geschiedenis Wisbrun en Liffmann

Wisbrun en Liffmann was eigendom van Adolf Wisbrun (12-1-1860 Brackwede – 14-7-1934 Rotterdam) en Jordan Liffmann of Lifmann (27-7-1859 Camen – 13-6-1915). Liffmann was getrouwd met Bertha Wisbrun, de zus van Adolf.

Afgaande op hun 50-jarig jubileum in 1937, zijn Wisbrun en Liffmann in 1887 begonnen (PGNC, 18-9-1937). Ter gelegenheid van haar 50-jarig bestaan plaatst de Gelderlander in 1937 het artikel:

“Gouden jubileum Firma Wisbrun en Liffmann: Een van de oudste een toonaangevende modehuizen.

…

De firma is op bescheiden voet te Rotterdam begonnen en thans heeft zij zaken in 9 steden van Nederland. De eerste winkel was te Rotterdam gevestigd aan de Weste Wagenstraat, maar de firma was tevoren reeds werkzaam op het gebied van den groothandel.

De heeren Wisbrun en Liffmann waren van origine Duitschers, afkomstig uit Westfalen, dat zoovele confectie-fabrieken heeft voortgebracht. Zij reisden voor een Duitsche firma en begonnen later in ons land voor zichzelf, waarop spoedig naturalisatie volgde. Hoewel intieme jeugdvrienden, bleef de verhouding in zaken streng reëel en deze solide grondslag heeft niet weinig tot den groei van de firma bijgedragen. Werd in de Weste Wagenstraat te Rotterdam met één juffrouw begonnen, thans bestaat het personeel, alleen in Rotterdam uit 139 personen, terwijl er filialen zijn van Deventer, Nijmegen, Maastricht, Tilburg en Gouda en zuster-firma’s in Haarlem en Den Haag. De zaak in de Weste Wagenstraat werd spoedig te klein en na 2 à 3 jaar werd een ruimer pand betrokken, Hoogstraat 316, dat doorliep tot aan de Groote Markt. In de loop der jaren werden de naastliggende panden er nog bij getrokken en in 1923 worden in toaal 16 tot één vereenigd. De groote bloei juist in dien tijd meenen de heeren Wisbrun en Liffmann te moeten toeschrijven aan de invloed van de oorlog, in dien zin, dat de Hollandsche vrouwen, op het voorbeeld van de Belgische, die hier een toevlucht hebben gezocht, meer zorg aan haar uiterlijk gingen besteden.

De huidige contingenteeringsmaatregelen hebben natuurlijk ook voor dit bedrijf hun moeilijkheden gebracht. Het Crisisbureau in Den Haag heeft zich echter altijd buitengewoon soepel betoond. Het buitenland kan, bij den inkoop van stoffen vooral, nu eenmaal niet worden gemist. Tilburg en Enschede kunnen stapelartikelen maken voor Engeland, Amerika en Indië, in ons kleine land zou een mode-artikel, dat in groote hoeveelheden werd gebracht, gauw bazaarartikel worden. Dat van de tegenwoordige patroons heel wat meer vak- en zakenkennis wordt vereischt dan van de vroegere, is te begrijpen. Daarbij komt dan de zorg voor de shows, welke maandenlange voorbereiding eischen. Op dit gebied heeft de firma wel een heel groote reputatie verworven.

…” (De Gelderlander 13/2/1937)

Uit een advertentie uit 1900 blijkt dat ze hun op dat moment 11^e zaak hebben geopend in Den Haag. Nijmegen vormt dan samen met 3 zaken in Rotterdam, Haarlem, Arnhem, Nijmegen, Dordrecht, Gouda, Tilburg en Deventer de andere 10 winkels (Haagsche courant, 5-3-1900).

Winkel Wisbrun en Liffmann

1905, Broerstraat 35

In 1905 verbouwt Oscar Leeuw Broerstraat 35. Het is op dit moment onbekend of dit al dan niet hetzelfde pand als Korte Burchtstraat 16 is.

“Een nieuw Magazijn.

Het aantal der fraaie winkels in onze gemeente zal over eenige dagen weer met een vermeerderd worden. Dinsdag 25 April, ’s namiddags 1 uur, wordt in de Broerstraat no. 35 geopend het bekende magazijn van de firma Wisbrun en Liffmann, specialiteit zijden stoffen, passementerieËn enz., totnutoe gevestigd in de Burchtstraat. Dit perceel werd, volgens het bestek van den heer Oscar Leeuw, architect, verbouwd door den heer van Benthem, aannemer, terwijl het fraaie schilderwrek werd verricht door de heeren Burgers en Luurmans. Wij hadden heden het genoegen het inwendige van den winkel te bezichtigen en kunnen niet anders dan onze bewondering uitspreken over de keurige inrichting van het magazijn en de inderdaad uitstekende uitvoering van het denkbeeld, door den architect in het bestek neergelegd. Ten slotte, doch niet het minst, verdient de ongelooflijk korte tijd, waarbinnen de verbouwing van het perceel is tot stand gebracht, wel de moeite om er de aandacht op te vestigen.

Voor de installatie van den winkel zelf ook een bijzonder woord van lof; zij geeft het magazijn reeds bij het eerste binnentreden een niet minder aangenamen aanblik dan de fraaie gevel van buiten oplevert. En ook de ruime sorteering, de groote voorraad goederen, de prettige bediening, die hier bekend zijn, zullen er ongetwijfeld toe medewerken, om de zaak in zijne nieuwe woning met eere zijn oude plaats te doen innemen in de rij der magazijnen hier ter stede, hetgeen een ieder, die morgenavond de expresselijke ingerichte reclame-expositie gaat bezichtigen, met ons zal getuigen.” (PGNC 26/11/1905)

Voordat Wisbrun en Liffmann naar de Broerstraat verhuizen, vinden zij een tijdelijk onderdak in de voormalige Lampe winkel op de hoek van de Grote Markt en Stikke Hezelstraat. (PGNC 6/7/1926)

Verbouwing Broerstraat 1927 door architect van Teeffelen.

Broerstraat 35-37, verloren gegaan in 1944

Architect Jan van Teeffelen ontwierp de verbouwing van Wisbrun en Liffmann. Een bekend ontwerp van hem is het Villapark Wagner aan de Vijverlaan in de Rotterdamse wijk Kralingen.

In ieder geval ontwierp van Teeffelen tevens de bouw van het grote pand van Wisbrun en Liffmann aan de Hoogstraat in Rotterdam: “Het kapitale pand, dat aan Hoogstraat, Wijde Marktsteeg en Groote Markt de oude magazijnen van de firma Wisbrun en Liffmann zal vervangen… De firma Wisbrun en Liffman krijgt aan de drie zijden een etalage-front van 70 meter.” (Rotterdamsch Nieuwsblad, 25-1-1923)

Aanbesteding door architect Jan van Teeffelen van de verbouwing Wisbrun en Liffmann (PGNC 5/8/1926)

P. v.d. Wagt verkreeg de aanbesteding op zijn van de laagste inschrijving, f25.934. (PGNC 17/8/1926)

“Magazijn Wisbrun en Liffmann.

Het nieuwe magazijn der firma Wisbrun en Liffmann, dat verrezen is aan de Broerstraat 35-37 en van welke opening wij gisteren reeds met een enkel woord hebben melding gemaakt, is een sieraad geworden van onze Nijmeegsche Kalverstraat. Het wordt om strijd bewonderd en terecht, want de bouwmeester is er volkomen in geslaagd op de plek van het vroegere, verouderde pand een magazijn te stichten, dat beantwoordt aan den eisch van fraaiheid en degelijkheid, fraaiheid bovenal in den gevel, omdat, wat er de laatste jaren ook veranderd moge zijn, nog steeds waarheid ligt in het spreekwoord, dat een goede gevel het huis siert.

Het gevel-vraagstuk is wel het moeilijkst op te lossen bij den bouw van een pand in een smalle straat. Hij mag de omgeving niet drukken noch de straat schijnbaar nauwer maken dan zij reeds is. Het resultaat van den arbeid van den heer Jan van Teeffelen, architect B.N.A. te Hillegersberg, geeft een buitengewoon gelukkige oplossing van genoemd vraagstuk aan. Mooi en kloek staat daar het nieuwe magazijn. Een breede mahoniehouten lijst met de naam der firma bekroont de pui, waarin prachtige, ruime vitrines de aandacht der dames vragen voor een keur-collectie artikelen, en draagt als ’t ware den bovenbouw, welke is uitgevoerd in paarskleurige, teruggevoegde baksteen, die vroolijk en frisch aandoet.

Wij spraken van de vitrines. Daarin heeft de architect op verzoek der firma zijn kracht gezocht. En terecht. Want iedere winkelier weet bij ervaring, dat vooral de goederen, die op smaakvolle wijze worden geëtaleerd, het gemakkelijkst worden verkocht. “Ze verkoopen zichzelf”, heet het in koopmanstaal. En daarom is ’t àl spiegelglas wat men van de straat af gelijksvloers ziet. Op den voorgrond van deze diepe portiek, aan wier achterkant de ruime ingang van het magazijn gelegen is, staat een groote vitrine, welke de firma in staat stelt een permanente expositie te houden van het beste uit ’t beste wat haar magazijn bevat. Dat aan weerszijden van de entrée groote winkel-etalages aangebracht zijn, behoeft nauwelijks gezegd.

Bij den inwendigen bouw heeft het streven voorop gestaan om in de eerste plaats de aanwezige artikelen te doen spreken. Er is dan ook een zekere eenvoud betracht, wat evenwel niet uitsluit, dat de inrichting van den winkel stijlvol is en ’n goede harmonie van lijnen en kleuren laat zien. Een koket hoekje achter in het magazijn is op handige wijze omgetooverd in een verkoopplaats van kleine artikelen.

Een breede trap, met zware looper belegd, brengt de bezoeksters naar de afdeeling confectie, waar wij een buitengewoon groote sorteering voorjaars- en zomertoiletten, mantels en costumes aanwezig zagen. Als nieuw artikel “voert” de firma in haar herbouwde magazijn dames-hoeden. De andere artikelen, waarvan zijde en wollen stoffen wel hoofdzaak zijn, behoeven wij niet afzonderlijk te noemen, ze zijn aan onze lezeresse voldoende bekend. De ateliers tenslotte bevinden zich op de tweede verdieping.

Allen die hebben medegewerkt aan dezen belangrijken bouw verdienen allen lof voor hun arbeid. Het ontwerp van Jan van Teeffelen werd uitgevoerd, prompt op tijd, door den heer P.J. van der Wagt, aannemer alhier. Het schilderwerk is van den heer W.A. van der Wagt, de aanleg van electrisch licht van de firma Ruikes, glas-in-lood firma van Bilderbeek, stucadoorswerk Chr. Clemens, sanitair Jan Smit. Als opzichter van het bouwwerk heeft de heer P. Hamaekers verdienstelijk werk geleverd.” (PGNC 29/3/1927)

Modeshow

In 1927 houdt Wisbrun en Liffmann op 7 en 8 april een modeshow in haar nieuwe zaak. De jaren daarop zullen nog vele volgen: voor een modehuis was de modeshow een beproefd middel om reclame te maken: natuurlijk de advertenties en de show zelf. En het leverde publiciteit op: De Gelderlander en het PGNC gaven van een show een uitvoerige beschrijving.

Gevonden modeshows tot nu toe: in ieder geval vindt in september 1928 de modeshow in de Vereeniging plaats (PGNC 28/9/1928). Ook op 26 september 1929 (De Gelderlander 27/9/1929) en 1931 (PGNC 30/9/1931) vindt hier een modeshow plaats. In 1933 wordt deze in de Broerstraat (PGNC 28/9/1933) gehouden.

In 1936 is de show in het Oranje-Hotel (PGNC 25/3/1936). En natuurlijk is er een modeshow bij het 50-jarig jubileum in 1937 in de Vereeniging. Ook de voorjaarsshow van 1938 is in de Vereeniging (PGNC 22/3/1938)

Tweede Wereldoorlog

Wat op de site van de Rotterdamse winkel staat, zal ook voor Nijmegen gegolden hebben: de 2 zonen van Wisbrun waren getrouwd met katholieke vrouwen en hadden laten aantekenen dat ze geen religie aanhingen. Aangezien zij 4 Joodse grootouders hadden, moesten zij de jodenster dragen. Toch zijn de mannen door de oorlog gekomen. De zoon van Liffmann, Ernst, was rond de oorlog firmant van de onderneming. Of en hoeverre hij firmant is gebleven, is mij (RE) niet bekend.

In 1942 wordt de Firma Wisbrun en Liffmann onder “Verwaltung” geplaatst, op grond van de “verwijdering Joden uit bedrijfsl.” (PGNC 23/6/1942)

In het artikel over de heropening (van Langstadt) in 1954 staat het volgende: “In ’43 werd de heer Langstadt die bij deze firma bedrijfschef was en na de liquidatie de zaak in Nijmegen voortzette, naar Duitsland gevoerd waar hij en zijn vrouw de ergste verschrikkingen van de concentratiekampen doorstonden.”

In 1944 werd Wisbrun en Liffmann tweemaal door de brand getroffen.

De bron van deze paragraaf is:

Wisbrun & Lifmann

Na de oorlog

“Het atelier van de Fa. Wisbrun en Liffmann is voorloopig gevestigd van Slichtenhorststraat 54 then huize van Mevr. Th. Huisman-v.d. Staay” (De Gelderlander 5/12/1944). In een personeelsadvertentie voor de heropening van haar zaak moeten kandidaten zich aanmelden op Tooropstraat No. 94 (De Gelderlander 20/9/1945).

In 1946 werd de Stoffenzaak Wisbrun N.V. omgezet in de N.V. Damesconfectie “Modela”.

In oktober 1945 vestigt Wisbrun & Liffmann zich op Lange Burchtstraat 51 (De Gelderlander 24/10/1945). Het wordt dan (nog) als noodpand gezien, welke zij samen met Au Printemps heeft betrokken. Vóór de opening vindt de viering van het 25-jarig jubileum van Mejuffrouw A. Christiaans en de Heer P. Kersten plaats, daar in de oorlogsjaren “het toen niet mogelijk was een en ander te herdenken”.

Aankondiging opening winkelcentrum Bisschop Hamerstraat (De Gelderlander 2/10/1946)

20-9-1946 is de opening “van onze Showroom” van Wisbrun en Liffmann op de Bisschop Hamerstraat 30 (De Gelderlander 19/9/1946)

Op 4-10-1946 vindt de officiciële opening van het complex van noodwinkel (“het nieuwe winkelcentrum) op de Bisschop Hamerstraat plaats, waar Wisbrun en Liffmann op nummer 30 haar winkel heeft.

Ook in het Adresboek van 1948 komt zij op dit adres voor.

In ieder geval geeft N.V. Modela v.h. Wisbrun en Liffmann in haar advertenties in De Gelderlander 17/5/1947, De Gelderlander 1/9/1949 en 11/8/1950 2 adressen weer: naast Bisschop Hamerstraat 30 staat ook Lange Burchtstraat 51 weergegeven.

In de De Gelderlander 6/12/1950 kondigt zij haar uitverkoop op Bisschop Hamerstraat 30 aan vanwege “centralisatie”; in De Gelderlander 27/1/1951 is zij alleen nog gevestigd op de Lange Burchtstraat. Bisschop Hamerstraat 30 wordt betrokken door Maison de Nouveauté’s (die tevens nummer 25 als adres heeft, De Gelderlander 1/2/1951)

Bij het inrichtingsplan voor het centrum, zoals weergegeven in De Gelderlander 23/10/1951, is Wisbrun en Liffmann op de hoek van Augustijnenstraat-Houtstraat; in De Gelderlander 5/10/1949 was ze ingetekend in de “Broerstraat-Pauwelstraat”.

In De Gelderlander 2/11/1951 kondigt Modela de grote opruiming aan vanwege de opheffing van haar confectie-afdeling.

Modeshows

Advertentie modeshow Modela (De Gelderlander 15-9-1950)

Na de oorlog vinden ook de modeshows weer plaats, in ieder geval vanaf 1948. Vanaf dat moment zijn er elk jaar 2 modeshows in de Vereeniging: 1 in het voorjaar en 1 in het najaar. Elke show wordt in de Gelderlander besproken (De Gelderlander 25/9/1948, De Gelderlander 30/3/1949, De Gelderlander 24/9/1949, De Gelderlander 14/3/1950, De Gelderlander 20/9/1950)

Langstadt

Opheffing Modela vh Wibrun en Liffmann (De Gelderlander 5-1-1952) — Opheffing Modela vh Wibrun en Liffmann
(De Gelderlander 5-1-1952)

In juli 1952 blijkt de Firma af te zien van herbouw. B. en W. stellen daarop de Gemeenteraad voor om de reservering van het terrein aan de Broerstraat wat voor haar was gereserveerd in te trekken, zodat het aan een andere gegadigde kan worden vergeven. (De Gelderlander 9/7/1952)

Langstadt zal onder zijn eigen naam doorgaan. Zie het artikel bij Architect van Vreeswijk:

Architect van Vreeswijk

Voormalig adres Tweede Oude Heselaan 245, huidig Molenweg 2, architect van der Kloot (collectie Hermsen)

#Nijmegen, Gebouw van de dag

Melk- en kruidenierszaak Gerrits, architect van der Kloot

11 januari 202516 maart 2025 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1937/1938 Tweede Oude Heselaan 245 (oud) Molenweg 2 (huidig)

“Dit gebouw (voorheen Tweede Oude Heselaan 245, nu Molenweg 2 i.v.m. veranderen positie voordeur) is in 1937/’38 gebouwd nav een ontwerp van Van Der Kloot. Mijn opa Th. G. Gerrits heeft hier opdracht voor gegeven, mijn moeder Ria Gerrits is hier eind 1938 geboren.

Vanaf de oplevering tot medio tweede helft jaren 60 is hier gevestigd geweest melk- en kruidenierszaak Gerrits.

Na het overlijden van de heer Th.G. Gerrits in 1948 heeft zijn weduwe G.E. Gerrits-Dinnessen de zaak voortgezet. Vanaf begin jaren ’50 hebben twee van haar kinderen, Theo en Ria, voltijds in de winkel gewerkt en melk en levensmiddelen bezorgd bij klanten aan huis tot medio half jaren ’60. Eerst met de ponywagen, later met een bestelbus. Zijn weduwe G.E. Gerrits-Dinnessen heeft er tot 1990 gewoond.

De voordeur is van locatie veranderd omdat de winkel werd gesloten tweede helft jaren 60 en de winkel huiskamer is geworden. Mijn vader Antoon Hermsen, die timmerman was, heeft de oude voordeur aan de Tweede Oude Heselaan dicht gemaakt met schrootjes aan de buitenkant.” (Edwin Hermsen)

Winkelinterieur Gerrits (collectie Hermsen)

Mandaat Van Der Kloot voor winkelpand Th. G. Gerrits

De aannemers van de winkel zijn de heren Janssen en van de Water. De aannemingssom bedraagt f4840.

Hieronder staat de bouwtekening van de “bestaande situatie”, ingediend bij de verbouwing van 1955/1956 weergegeven. Deze is identiek aan de bouwtekening D12.402729 uit het bouwdossier van 1936. Vanwege de onscherpte van deze tekening is echter de “bestaande situatie” bij de verbouwing afgebeeld.

Bestaand winkelpand a/d Oude Heessche Laan hoek Wolfkuilsche Weg te Nijmegen voor rekening v/d hr. Gerrits Voorstadslaan 161 te Nijmegen, A. v.d. Kloot, 6-6-1937 (D12.423059)

Het grootste gedeelte van de begane bestaat uit de winkel: de gehele voorgevel aan de “Oude Heessche laan” en de “plein-gevel”. Het linker gedeelte van de plein-gevel, dat een stuk naar achteren ligt, is de keuken. Waarbij er tussen deze keuken en de gevel aan de “Oude Heessche laan” nog een gang met een trap bevindt. De lage aanbouw is een schuurtje.

Onder de winkel bevindt zich een grote kelder. Deze is door een betonnen muur gescheiden in twee delen. Het deel aan de “plein-gevel” was de kolenkelder, het deel aan de “Oude Heessche laan” was de levensmiddelenkelder voor de winkel. In de oorlog schuilden hier nog mensen uit de directe omgeving.

Van der Kloot maakt ook de bouwtekening voor de aanleg van de riolering in 1937 (D12.403510)

Verbouwing 1955

De kruising Prinsenlaan - Molenweg, 12 september 1985 (Wim Michels via KN14412-2 RAN CC0) — De kruising Prinsenlaan – Molenweg, 12 september 1985 (Wim Michels via KN14412-2 RAN CC0)

Rond 1955 (datum bouwdossier: 20-4-1955) vindt een verbouwing plaats. De opdrachtgeefster is de weduwe (“Mevr. de wed.”) G.E. Gerrits-Dinnessen. Ook van deze verbouwing is van der Kloot de architect.

Daarbij komt aan de kant van de Molenweg (de linker kant) een uitbouw van een keuken en een spoelkeuken. De oude keuken wordt een kamer. Ook wordt dan de garage gebouwd.

Verbouwing 1990

In 1990 (bouwtekening 16-7-1990) vindt een verbouwing van de “keuken” plaats. De kamer aan de Molenweg wordt de entree met een ingang (in de “bestaande situatie” bevond de toegang zich in de keuken). Ook was inmiddels een deel van de hal bij de woonkamer getrokken.

De keuken en spoelkeuken worden bij elkaar gevoegd, waarbij de ingang van de spoelkeuken wordt dichtgemetseld.

Architect Arie van der Kloot en zijn werken

Arie van der Kloot was een architect die vooral in Nijmegen actief is geweest, van 1925 tot 1964. Waarschijnlijk is…

31 januari 202310 juni 2026

Tweede Oude Heselaan

De Heeschelaan was eeuwenlang de gangbare weg tussen Nijmegen en Hees, totdat de Voorstadslaan werd aangelegd. Bij de aanleg van…

29 augustus 202530 augustus 2025

Hoek Tweede Oude Heselaan Nieuwe Nonnendaalseweg

Op de hoek van de tegenwoordige Tweede Oude Heselaan en Nieuwe Nonnendaalse weg bouwde NV Berntsen & Braam een complex…

29 augustus 202530 augustus 2025

#Nijmegen, Gebouw van de dag

De Gruyter

10 januari 202518 juni 2026 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1909 Mariaplein 6 (Berg en Dalse weg)

Het gebouw is ontworpen door architect Willem Gerhardus Welsing, (Arnhem, 14 december 1858 – aldaar, 1 januari 1942). Zie voor een beschrijving van Welsing wikipedia.

In 1906 had architect Welsing zijn eerste winkel gebouwd voor de Gruyter aan de Bovenbeekstraat in Arnhem. Het pand is tegenwoordig Rijksmonument. Daarna werd hij huis-architect, waarbij hij de nodige winkelsk, fabrieken en huizen voor de familie de Gruyter zou ontwerpen. (https://www.hendrickdekeyser.nl/architecten/willem-g-welsing)

“De WINKELWONING is gebouwd in 1919 in opdracht van de firma P. de Gruyter & Zn. door W.G. Welsing in een stijl die invloeden vertoont van Art Deco. De Arnhemse architect Welsing ontwierp in 1906 in Arnhem zijn eerste winkelpand voor het kruideniersbedrijf De Gruyter. Daarna werd hij de huisarchitect van De Gruyter.

Van 1915 tot 1925 werkte het architectenbureau van Welsing alleen maar voor De Gruyter. Het meest opvallende aan het pand en typerend voor de verschillende vestigingen van De Gruyter is het gebruik van de blauw en goud geglazuurde tegels in de omlijsting van deuren, vensters, pui en borstweringen. De tegels werden volgens een bepaald procedé vervaardigd in Frankrijk. In het interieur is achter een wand van gipsplaten het figuratieve tegeltableau op de achterwand van de winkel bewaard gebleven.” (Rijksmonumentenlijst, met een uitgebreide beschrijving)

In Nijmegen kennen we Welsing in ieder geval nog van:

Oranjesingel 41, de villa voor N. Dreesmann
De Vroom en Dreesmann uit 1916

Verbouwing 1937

Hoewel de geschiedenis van dit gebouw nog niet uitputtend is onderzocht, is er in ieder geval in 1937 sprake van een verbouwing:

“Verbouwing Firma de Gruyter aan het Mariaplein

Het interieur van het filiaal der fa. P. de Gruyter aan het Mariaplein heeft een grondige vernieuwing ondergaan. Nieuwe vloeren zijn aangelegd, nieuwe koperen voorraadbakken aangebracht, nieuwe toonbanken geplaatst, kortom het oude is niet meer te herkennen. Ongetwijfeld heeft de firma door deze vernieuwing haar belangen en die harer cliënt1ele een goeden dienst bewezen.

Vooral de omwonende huismoeders raden wij aan deze verandering eens gauw te gaan bewonderen.

De verbouwing geschiedde door de fa. de Groot, v. Welderenstraat, terwijl de fa. Vreeman, v. Welderenstraat, zorgde voor de electrische installatie.” (De Gelderlander 4/11/1937)

Rijksmonument

Het gebouw is een Rijksmonument met als waardering:

Links de Gruyter: Vanaf het Mariaplein zien we een tram op de Berg en Dalseweg en links op de hoek het winkelpand van kruidenier de Gruyter ; rechts begint de Dominicanenstraat, 1925-1935 (F93205 RAN)

“WINKELWONING uit 1919 in opdracht van de firma P. de Gruyter & Zn. door W.G. Welsing.

Van architectuurhistorische waarde als een in exterieur goed en gaaf voorbeeld van een winkelwoning met Art Deco-invloeden met esthetische kwaliteiten in het ontwerp zoals een bijzondere hoofdvorm, een rijke ornamentatie en bijzonder materiaalgebruik. De winkelwoning is bovendien van belang als onderdeel van het oeuvre van architect W.G. Welsing, die in de periode 1915-1925 alleen voor De Gruyter bouwde.
Van stedenbouwkundige waarde vanwege de markante ligging aan het stervormige Mariaplein, een belangrijk stedenbouwkundig onderdeel van het laat 19de-eeuwse uitbreidingsplan dat werd uitgevoerd na de afbraak van de vestingwerken en is gebaseerd op de ontwerpen van Bert Brouwer. Het pand ligt binnen het beschermde stadsgezicht.
Van cultuurhistorische waarde vanwege het uiterlijk en de bestemming, welke verbonden is met een economische en culturele ontwikkeling nl. de bouw van De Gruyter kruidenierszaken door heel Nederland door één architectenbureau, dat daarbij overal een herkenbare stijl hanteerde met onder andere een gevelbekleding van geglazuurde tegels.”

De Familie-Bioscoop, vanaf 1918 het Olympia Theater, 1913-1918 (F21629 RAN) Lange Burchtstraaat

#Nijmegen, Burchtstraat, Centrum

Bioscoop Familie-Bioskoop architect Jansz

29 december 202415 maart 2025 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

“De nieuwe Familie-Bioskoop.

Het mag zeker een gelukkige gedachte genoemd worden van de beheerders der nieuwe Familie-Bioskoop, welke aan de Burchtstraat verrezen is, om bij den bouw een zoodanige voortvarendheid aan den dag te leggen, dat de nieuwe inrichting bij het begin der kermis in exploitatie kan worden gebracht. Want terecht hebben zij ingezien dat de Nijmeegsche “jaarmarkt”, welke honderden menschen van elders in onze stad brengt, een der beste gelegenheden was om de Familie-Bioskoop bij stadgenoot en vreemdeling te introduceeren.

Coiffeur en de aankondiging voor de vestiging van de Familie bioscoop-Theater, 1913 (F86806 RAN) Lange Burchtstraat

De kennismaking zal, wij twijfelen daar geen oogenblik aan, hoogst aangenaam zijn. Nijmegen toch is, dank zij het initiatief en den geldelijken steun van een van een aantal ingezetenen, in de nieuwe inrichting een gebouw rijk geworden, waarop het trotsch mag zijn en dat de bewondering van iederen bezoeker zal wegdragen. Door afbraak van vijf panden in de Burchtstraat en de Lange Nieuwstraat heeft men ruimte gekregen om een bioskoop-theater te doen verrijzen, dat wat inrichtingen en afmetingen betreft met de beste van het buitenland mag concurreeren. De geheele bouw draagt in zijn kleinste onderdeelen het stempel van degelijkheid en praktischen zin; de nieuwste vindingen op velerlei gebied zijn er bij in toepassing gebracht, firma’s met eene erkende reputatie heeft men met de uitvoering belast en zoodoende is een geheel verkregen, dat aan de allerhoogste eischen voldoet en een sieraad voor de Burchtstraat genoemd mag worden.

De ingang van de Familie-Bioskoop wordt gevormd door het pand waarin jaren lang de coiffeurszaak van den heer Scheerder gevestigd was. De gevel van dit pand, een der beste van het herboren Nijmegen, een kunstwerk van den heer Weve, werd niet meer dan noodzakelijk aangetast. Een drietal electrische booglampen aan sierlijk gesmeden armen met een lichtsterkte van 1600 normaalkaarsen, dragen er toe bij de aantrekkingskracht van het gebouw te verhoogen.

De entrée wordt gevormd door een voorhal, schitterend in een zee van licht. Een terreinspeling- die stadsterreinen zijn soms zoo wonderlijk- leidde er toe eene perspectivische werking te scheppen, die het geheel grooter doet zijn dan het werkelijk is. Fraaie marmeren wanden en sierlijke uitstalvitrines, zooals men die in de groote wereldsteden aantreft en welke zeker bij de Nijmeegsche neringdoenden in trek zullen komen, maken het geheel aantrekkelijk zonder opdringend te zijn. In ruime mate is hier gelegenheid de dikwijls zoo pakkende filmreclames te demonstreeren.

Tochtdeuren leiden naar de wachthal. Deze is rustig gehouden. De marmeren paneelen, waaronder een eenvoudige bespanning en de keurige teakhoutbetimmering, waarborgen hier een zekeren ernst. Deze hal wordt door een glazen koepel verlicht. Met de wachthal staat een mooi in stijl gehouden zaaltje in correspondentie; hieraan zal nog eene andere bestemming worden gegeven. Voor kleine kunstexposities, intieme bijeenkomsten lijkt het ons uitermate geschikt. In dit zaaltje heeft men een buffet, dat in directe verbinding met de zaal staat.

Foyer van de Familie-Bioscoop van H. Kersten, vanaf juli 1918 Olympia Theater, Lange Burchtstraat, 6/1916 (F88985 RAN)

Om intusschen weder naar de wachthal terug te keeren- een ruime, alleen door een voorhang afgescheiden, toegang leidt van hier uit naar de zaal, terwijl ter linker kant een monumentale trap met rijkbewerkte leuning naar de tribune voert.

De zaal is werkelijk schitteren in één woord. Zij biedt plaats aan 800 personen en op alle rangen vinden de bezoekers ruime en comfortabele klap-fauteuils. De kapoverspanning van de zaal is in constructief opzicht een meesterstuk en heeft er in niet geringe mate toe bijgedragen, dat het geheel een monumentaal cachet gekregen heeft. Aansluitend aan het plafond, dat thans nog wit is doch te zijner tijd geschilderd wordt, is een centrale lichtbron aangebracht, welke in een rustig doch zeer helder licht doet baden. Bovendien zijn de meest in het oog springende architectonische gedeelten door lichtpunten verlevendigd. De wanden zijn met deftig laken bespannen. De betimmering is geheel van teak-hout. De zaal helt vrij steil, zoodat men van alle rangen af een uitstekend gezicht op het projectiedoek heeft. Het laatste verdient nog bijzondere vermelding: het heeft een afmeting van 6 bij 4.80M., zoodat, evenals die der oude bioskoop in de Grootestraat, de tableaux zeer groot zullen zijn. Luxe en comfort zal de bezoeker op elken rang in hooge mate vinden en dit zal hem den gang naar de Familie-Bioskoop steeds een aangename doen zijn.

Balkon van de bioscoopzaal van de Familie-Bioscoop van H. Kersten, vanaf juli 1918 Olympia Theater, Lange Burchtstraat, 6/1916 (F88987 RAN)

De tribune is zeer ruim en biedt mede uitstekende gelegenheid om de voorstelling te volgen. De eerste rijen zullen hier zelfs de hoogste rang zijn. De tribune is vervaardigd van gewapend beton, waardoor het mogelijk was haar nagenoeg zonder ondersteuning uit te voeren, voor een bioskoop-theater, waarin men nu eenmaal dikke pilaren niet kan gebruiken, een gunstige eigenschap.

Overal zijn nooduitgangen- in de L. Nieuwstraat zelfs vijf- zoodat ook op het punt van veiligheid de nieuwe inrichting aan de hoogste eischen voldoet. Maar buitendien heeft bij den bouw de gedachte voorgezeten in alles het publiek ten gerieve ze zijn; wij wijzen b.v. op de aanwezigheid van toiletgelegenheden en op keurige garderobe in de entrée.

De cabine, van waar uit de projectie geschiedt, is natuurlijk brandvrij en de operateur heeft er alle ruimte en… een eerste-klas toestel om zijn werk, dat honderden genot verschaft, te verrichten. Noemen wij verder nog de kantoren van de directie en den technischen leider, welke zich mede in sierlijkheid en praktischen inrichting bij het vorige aansluiten.

Het geheele gebouw is voorzien van centrale verwarming, terwijl de verschillende afdeelingen alle telefonisch met elkander in verbinding staan.

De bouw werd verricht volgens het ontwerp van den heer A.W. Jansz, architect alhier, die daarmede een nieuw bewijs van zijne kundigheden heeft geleverd. Wanneer het gebouw der Familie- Bioskoop na de opening algemeen zal geroemd worden om zijn schoonheid en grootsteedsche inrichting, dan zal men ongetwijfeld met waardeering overwegen dat het de heer Jansz is, die uit het eigenaardig complex van terreinen, zonder iets van den grond prijs te geven, een gelukkig geheel schiep. Maar naast hem komt hulde toe aan onzen stadgenoot de heer W.J.H. van der Waarden, die de uitvoering geleid heeft en dezen met zoo uitstekend resultaat ten einde heeft gebracht.

Het werk is uitgevoerd door den heer H. Seegers, aannemer alhier, die er alle eer mee inlegd. Verder hebben o.a. aan den bouw medegewerkt: de heer Beuser-van Alphen voor de omvangrijke electrische installatiën, de firma L.A. Moll voor de electrische ornamenten; de heer Kaak voor het schilderwerk, de heer Nannings voor de sanitaire artikelen, de ingenieur Kuijpers te Rotterdam voor het gewapend beton, de N.V. de Klopper te Dordrecht voor de stoelen; de firma Otten voor het stucadoorswerk; de firma Maurits Drukker en de heer H.J. Tielemans voor de gordijnen e.d.; de firma Canta, werkplaats Wolfkuilsche weg, voor het marmerwerk, en de firma Stokvis te Arnhem voor de centrale verwarming en de ventilatie-inrichting; de heer Joh. Th. Van der Waarden voor de terrrazzo-vloeren, terwijl de petten der mooie uniformen voor het personeel werd geleverd door den heer Th. Hendriks, Broerstraat. En deze lijst mag niet de naam ontbreken van den timmerman Peters, die zich bij het moeilijke overkappingswerk zeer verdienstelijk heeft gemaakt. Door de samenwerking van al dezen is een gebouw tot stand gekomen, waarop iederen Nijmegenaar trotsch mag zijn en waarin ongetwijfeld honderden vele avonden op de meest aangename wijze zullen doorbrengen.

Morgenavond heeft een invitatie-voorstelling plaats en Zaterdag wordt de Familie-Bioskoop voor het publiek geopend. Wij twijfelen er niet aan of dit zal de nieuwe, zoo breed opgezette inrichting een druk bezoek doen ten deel vallen.

Het bestuur van de Familie-Bioskoop wordt gevormd door de heeren Rud. Bless, W.H.M. Schans de la Croix en J.B.L. Wildenbeest. Technisch leider is de heer H. Kersten, die op dit gebied zijn sporen alleszins verdiend heeft en als explicateur zal optreden de heer Arn. van den Donck.” (PGNC 3/10/1913)

Aankondiging Familie-Bioskoop (Detail F86806 RAN)

Hotel Hees na de verbouwing van 1902, met veranda

#Nijmegen, Gebouw van de dag

Historie van Hotel Heeslust

20 december 202430 mei 2026 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

Korte Bredestraat Hees

Waar tegenwoordig woningen staan, aan de Korte Bredestraat tegenover de kerk, was jarenlang een belangrijk middelpunt van het dorpsleven van Hees: Hotel Heeslust. In 1935 sloot Heeslust nadat brand was uitgebroken. Hierna kwamen de paters Kruisheren er te wonen.

In 1967 werd dit gebouw gesloopt en vervangen door moderne woningen. Een stukje van de zaal van Heeslust is nog te zien, wanneer je door het Gengske loopt.

Jacobus Giesing

Advertentie Heeslust: Harmonie muziek, geen bier op zondag (PGNC 17/5/1854)

Advertentie Heeslust voor Hoorn-muziek (PGNC 8/7/1854) — Advertentie Heeslust voor Hoorn-muziek
(PGNC 8/7/1854)

Jacobus (Jac.) Giesing en Hendrina Johanna Adriana Colbeth waren rond 1850 begonnen om een pleisterplaats met koetshuis te houden.

Dan verschijnen er regelmatig advertenties voor muziek of een bal. Bijvoorbeeld ter gelegenheid van de kermis (PGNC 18/8/1855, PGNC 22/8/1857).

Wanneer Giesing in 1866 overlijdt, lijkt Colbeth in ieder geval tijdelijk het logement zelf te hebben voortgezet. Zo is er een advertentie gevonden in PGNC 25/5/1867 voor een concert van Hoorn-muziek, ondertekend met wed. J. Giesing. Ook een openbare verkoop verwijst naar de “Wed. J. Giesing” (PGNC 27/11/1867).

In gevonden advertenties in 1868 is het J. Giesing (PGNC 14/8/1868) of Giesing (PGNC 27/11/1867)

Jacobus Hendrikus Giesing

Hotel Heeslust, zo te zien voor de verbouwing, door RAN gedateerd op 1900 (N.J. Boon via RAN F67022)

Daarna zal Jacobus Hendrikus/Hendricus Giesing (1841-1901) jarenlang eigenaar van het Logement Heeslust zijn. Hij dreef het logement samen met zijn vrouw Petronella Ensink (1844-1901). De tot nu toe eerstgevonden advertentie ondertekend met “J.H. Giesing” is PGNC 18/6/1869 (Harmonie-muziek) en vanaf dat moment is het in advertenties of “J.H.” of “de Heer”.

Op 6-12-1873 vindt de daadwerkelijke, notariële overdracht plaats van “Het Logement genaamd “Heeslust”, met koetshuis, paardenstal en zaal, benevens tuin en bouwland gelegen te Hees, op den perceelsgewijzen kadastralen legger van Neerbosch voorkomende in Sectie B onder Nummers 333, 334, 775, 776 en 777 als te zamen groot een en veertig aren tien centiaren” (Archiefnr 447, Inventarisnr 258, Aktenr 6119)

Muziek en bal

Een cabaretoptreden in Hotel Heeslust met Jetje Lawson, Rudolphine Hammes-Wagner (tweede van links), Fiet van Dorp en Paula van Lijp, 26/1/1907 (Born via F85207 RAN)

Hees bij Nijmegen: “Giesing organiseerde muziekavonden en bals, onder meer met muziek van de dorpsfanfare en lokale militaire kapellen.” Daarbij noemt ze dat Giesing een grote feestzaal heeft gebouwd: het is mij nog onbekend of en welke zaal dit betreft; in ieder geval is er bij de officiële overdracht in 1873 al sprake van een zaal en bij de opening van 1902 door de nieuwe eigenaar (zie hieronder) was er voorheen slechts sprake van een “klein en bouwvallig” zaaltje.

Hoewel niet uitputtend onderzocht, zijn er in ieder in 1873 “Abonnements-concerten”: 4 concerten in de zomermaanden, uitgevoerd door het “Muziekkorps van de dienstdoende Schutterij, onder Directie van den Heer Paul Steffen” (PGNC 8/6/1873, PGNC 25/7/1873). En in 1874 en 1876 onder directie van de heer Henning (PGNC 21/6/1874, PGNC 9/8/1876).

En daarnaast organiseert hij een bal, waaronder -natuurlijk- tijdens de kermis van Hees (PGNC 17/8/1873, PGNC 18/8/1889, PGNC 20/8/1899). Maar bijvoorbeeld ook in september (PGNC 24/9/1873)

Ook zijn er andere concerten, onder andere het Zangkoor St. Caecilia van Hees en Neerbosch (PGNC 2/2/1893) of fanfare “Ons Genoegen”

Hees bij Nijmegen: “ook legde hij een speeltuin aan en organiseerde kinderfeesten, met kerst rond een fraai versierde kerstboom. Heeslust was ook dé vergaderlocatie voor Heese verenigingen.”

Overlijden en veiling

Na het overlijden van Giesing en Ensink wordt de veiling aangekondigd:

Veiling inventaris Heeslust (PGNC 26/1/1902)

Op 9 en 23 januari 1902 vindt de veiling plaats van “Het van ouds bekende en welbeklante Hôtel “Heeslust” met koffiehuis en stalhouderij in den kom van het welvarende dorp Hees bij Nijmegen aan den stoomtram, bevattende behalve de ruime gelagkamer, eetzaal, danszaal met tooneel, 19 kamers, keuken, 3 kelders, groote zolders enz., voorts koetshuis met stalling, koestal, waschhuis enz. en groote tuin, samen groot 4102 M². Te aanvaarden 1 februari 1902.” ( PGNC 29/12/1901). Eind januari vindt tevens de veiling plaats van de inventaris.

R.Th. Hoenselaars

R.Th. Hoenselaars te Hees is de koper van het hotel voor f16.050. (PGNC 22/3/1902 en De Gelderlander 1/1/1903). Daarbij valt het op dat het bedrag lager is dan de aanvankelijke inzet van f19.000 (PGNC 12/1/1902) en een gevonden verhoging tot f20.500 (PGNC 21/1/1902).

Reinier Hoenselaars (1875-1913) was een tuinder, die later schuin tegenover Heeslust een komkommer kwekerij zou beginnen (Hees bij Nijmegen).

Bij de opening in 1902:

Aankondiging opening Hotel Heeslust (De Gelderlander 4/7/1902) — Aankondiging opening Hotel Heeslust, natuurlijk met muziek van “Ons Genoegen”
(De Gelderlander 4/7/1902)

“Hôtel Heeslust.

Hedenavond wordt, zooals reeds per advertentie is bekend gemaakt, het hotel en café-restaurant Heeslust te Hees heropend, na, zoowel binnen als buiten, een groote vernieuwingskuur te hebben ondergaan en waar het nodig was te zijn uitgebreid of geheel vernieuwd. Zoo b.v. het concertzaaltje. Een ieder zal zich dit herinneren, hoe het voorheen was, klein en bouwvallig. Thans is hierin een groote verandering gebracht.

Een geheel nieuwe en grootere zaal is thans daarvoor in de plaats gekomen, of beter gezegd zal daarvoor in de plaats komen, want de timmerlieden en metselaars zijn nog ijverig in de weer.

Echter zal het niet lang meer duren en kunnen de clubjes en vereenigingen, die des zomers in het stille, idyllische Hees gewoonlijk plegen saam te komen, spoedig van deze verbetering profiteeren. Ook de eetzaal heeft een groote verandering ondergaan. Het eigenlijke café is eveneens groter geworden en biedt een gezellig zitje aan, evenals de veranda, die thans voor het café is aangebracht en van waaruit men een aardig gezicht heeft op den weg en de kerk. Vermelden we nog dat er achter het café een groote tuin is met boomen, onder welker loover men in deze warme dagen na afgedanen arbeid een heerlijk plaatsje kan vinden, dan gelooven wij onze lezers voldoende met dit café op de hoogte gesteld te hebben, zoodat ze zeker al wandelende hier een rustpunt zullen zoeken.

Een geschikte gelegenheid om er reeds spoedig een bezoek te brengen geeft het concert, dat daar morgenavond 7 uur gegeven zal worden door het bekende “Fanfare-Korps” van Hees en Neerbosch, onder leiding van den heer Thewissen.” (PGNC 6/7/1902)

De speeltuin van Hotel "Heeslust", 1920 (RAN F12920) — De speeltuin van Hotel “Heeslust”, 1920 (RAN F12920)

Naast pensiongasten en dagjesmensen gebruikten ook verenigingen uit Hees het pand, zoals de fanfare Ons Genoegen, de toneelvereniging Hogerop en werd het gebruikt voor vergaderingen van Dorpsbelang.

Uitstapje van het personeel van de Gazelle fabriek Dieren naar Nijmegen - Kleef, Op de achterkant staat vermeld: '17 September 1910 Nijmegen & Kleef'. Deze is genomen voor hotel Heeslust in Hees. Vermoedelijk is dit een feestelijk (gezien de kleding) uitstapje van het Gazelle personeel. Het verhaal gaat (zie link naar het personeelsblad Gazelle Klanken) dat het Gazelle lied daar tot stand is gekomen. De in dit blad vermelde P.A. Smeitink - met pijl - is op 8-1-1910 op 12 jarige leeftijd als leerling in dienst getreden bij Gazelle. 17/9/1910, met dank aan Jan Cees Rutgers, Erfgoed Gazelle — Uitstapje van het personeel van de Gazelle fabriek Dieren naar Nijmegen – Kleef, Op de achterkant staat vermeld: ’17 September 1910 Nijmegen & Kleef’. Deze is genomen voor hotel Heeslust in Hees. Vermoedelijk is dit een feestelijk (gezien de kleding) uitstapje van het Gazelle personeel. Het verhaal gaat (zie link naar het personeelsblad Gazelle Klanken) dat het Gazelle lied daar tot stand is gekomen. De in dit blad vermelde P.A. Smeitink – met pijl – is op 8-1-1910 op 12 jarige leeftijd als leerling in dienst getreden bij Gazelle. 17/9/1910, met dank aan Jan Cees Rutgers, Erfgoed Gazelle

Brand en sluiting Hotel Heeslust.

Het gedeeltelijk uitgebrande hotel Heeslust, 1935 (RAN F32439)

Vanaf 1912 was J.R. Verhoeff de nieuwe eigenaar en vanaf 1920 Hendricus Verbeek.

Op 9 maart 1935 verwoest een brand een groot gedeelte van de bovenverdieping van Heeslust.

Paters Kruisheren

Daarop kochten de paters Kruisheren van St. Agatha in 1936 het pand, waarna een verbouwing volgde. Hier kwam de “missieprocuur”: een bureau dat de activiteiten in de missie coördineert. Daarnaast diende het als huisvesting voor paters die op verlof waren of aan de Katholieke Universiteit Nijmegen studeerden. Ook was hier het “provincialaat”, het provinciale bestuur, van de Europese Provincie gevestigd, totdat het in 2004 weer werd teruggeplaatst naar St. Agatha en met een korte onderbreking in 1968 tijdens de verbouwing.

De Reguliere Kanunikken van het Heilig Kruis, kortweg de Kruisheren, was een orde gericht op de missie. De toont de refter in hun Nijmeegse studiehuis en missieprocuur Het studiehuis is in 2011 opgeheven, 1950 (GN12438 RAN)

De Reguliere Kanunikken van het Heilig Kruis, kortweg de Kruisheren, was een orde gericht op de missie. In hun Nijmeegse studiehuis en missieprocuur hadden zij een missiemuseum met artefacten uit de Congo. Het studiehuis is in 2011 opgeheven, 1950 (GN12439 RAN)

De Kapel in het Studiehuis van de Paters Kruisheren van St. Agatha, 1950 (GN4775 RAN)

In 1967 werd dit gebouw gesloopt en vervangen door moderne woningen. Een foto van de sloop is te zien op Noviomagus. in 2011 is het Studiehuis opgeheven, waarna de woningen door huishoudens werden betrokken.

Een stukje van de zaal van Heeslust is nog te zien, wanneer je door het Gengske loopt.

Herinnering aan opening tramlijn 1922 Hees: de Stenen Bank

De Stenen Bank is een geschenk ter herinnering aan de opening van de tramlijn tussen Nijmegen en Hees. Het is…

6 juli 20232 mei 2026

Kerkstraat 4 (en 2)

omstreeks 1875-1880, Gemeentelijk Monument Het huidige Kerkstraat 4 is waarschijnlijk vooral bekend als (voormalige) kwekerij. En van het tafeltje waar…

8 juli 202314 maart 2025

Hotel-Pension ‘Buitenlust’ architect Willem Hoffmann

In 1903 laten de eigenaressen Delgijer en van Swelm hun café-restaurant “Buitenlust” herbouwen tot Hotel-pension met café “Buitenlust”. Architect Hoffmann…

16 augustus 20232 mei 2026

Bronnen

Hees bij Nijmegen: Van dorp naar groene stadswijk, 1196 – 2011, Jan Brauer en Henk Termeer (redactie), 2011: lees vooral bladzijde 40-41

De Stenen Bank, kwartaalblad van Vereniging Dorpsbelang Hees, september 2010

Erfgoed Gazelle

https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Heeslust

https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=474&miadt=1212&miaet=14&micode=DOC-MON&minr=734836&miview=ldt

https://repertorium.library.uu.nl/collectie/franciscaner-missieprocuur

https://nl.wikipedia.org/wiki/Provincialaat

#Nijmegen, Beek, Berg en Dal, Gebouw van de dag, Ubbergen

Chalet Stollenburg

7 december 2024 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1874/ca. 1883 Oude Holleweg 14 Berg en Dal, Rijksmonument/Gemeentelijk Monument

Chalet Stollenburg is in 1882 gebouwd voor 2 tentoonstellingen als wijnschenkerij. Het pand gebouwd in chaletstijl, de architect van de onderbouw was D. Geijsbeek Molenaar.

Weinstube

Oorspronkelijk is het pand in 1882 gebouwd als “Pfälzer Weinstube” op het terrein van de eerste Bayerische Landesausstellung. Dit fungeerde als horeca voor de bezoekers van deze tentoonstelling. De architect was C. Schick. Het bestond onder andere uit een zaal met buffet en een Herrenstüblein (café) met veranda. In 1883 werd het gebouw op de Internationale Kolonial en Uitvoerhandel Tentoonstelling in Amsterdam geplaatst, om ook hier als “Weinschenke” te dienen. Na afloop van de tentoonstelling werden de paviljoens bij opbod verkocht.

Koop door architect Geijsbeek Molenaar

De Arnhemse architect Dirk Geijsbeek Molenaar kocht het wijnhuis en bouwde het huis in 1884 opnieuw in Berg en Dal, op de kruising van de Stollenbergweg en Oude Holleweg. Met een stenen onderbouw, waar oorspronkelijk houten panelen in vakwerkbouw waren geplaatst. Vanaf dat moment wordt het “Chalet Stollenburg” genoemd.

Het PGNC 27/3/1884 kondigt de komst van de villa aan:

“Nijmegen, 26 Maart.

Onder de bijgebouwen der Internationale Tentoonstelling te Amsterdam werd veler aandacht getrokken door een keurig paviljoen, door de heeren Adler en Todt al “Weinschenke” ingericht. Het verdiende die opmerkzaamheid ten volle. Afkomstig van een vroegere “Gewerbe-Ausstellung” te Neurenberg was het daar vervaardigd door de bekwaamste werklieden, die elk in hun vak een proefstuk hunner kunde hadden geleverd. Zoowel wat de uiterlijke vormen als wat de inwendige betimmering betreft, mocht het dan ook op even groote sierlijkheid als soliditeit bogen. Welnu, dit schoone gebouw zal voortaan onze omstreken sieren. Op den rand van den Hunerberg boven het oostelijk uiteinde van het Elyseesche dal, nabij de villa “de Wolfsheuvel”, zal het door den heer Geijsbeek Molenaar als villa worden overgeplaatst. We twijfelen er niet aan of het zal niet alleen het landschap daar tot sieraad strekken, maar weldra blijken een begeerlijk plekje te zijn voor dezulken, die zich in onze heerlijke omstreken willen vestigen.”

Predikant Drost

Na enkele jaren kocht predikant Johannes Drost uit Leiden het gebouw om als zomerverblijf te gebruiken. Zijn dochter W.L. Drost had het daarna jarenlang in gebruik als “Christelijk Rusthuis”.

Woonhuis

Rond 1952 ging B. Hagreis hier wonen. Hij was directeur van de Therminion-Radiolampenfabriek in Lent. Daarna had het huis een aantal andere bewoners.

In 2005 kocht bouwkundig ingenieur T. Klerks de woning. Hij voerde een grote renovatie uit. Zo kwamen er trappen bij de nieuwe voordeur en naar de veranda. Het grote raam werd gerenoveerd.

Chalet Stollenberg, 2010 (Henk van Gaal via DF527 RAN CC0) — Chalet Stollenberg vóór de brand, 2010 (Henk van Gaal via DF527 RAN CC0)

2012 Brand

Na kortsluiting in de bedrading aan het houten plafond, brak in 2012 brand uit. Hierdoor raakte pand zwaar beschadigd door het vuur, maar ook door rook en water. Hierdoor was het geruime tijd onduidelijk wat er met het pand ging gebeuren. Vervolgens vond er een grote restauratie plaats.

Architect Geijsbeek Molenaar

Lees hier meer over architect Geijsbeek Molenaar:

Dirk Geijsbeek Molenaar

Monument

Gemeente Berg en Dal: “Kenmerken: op lage grijs gepleisterde onderbouw staand kruisvormig pand van één bouwlaag onder een samengesteld overstekend dak met leien. De muren zijn in vakwerk opgetrokken, met wit gepleisterde velden. De symmetrische voorgevel bestaat uit een middendeel met hoog opgaand steil geknikt schilddak met een dakkapel onder een schilddak. Het wordt geflankeerd door lagere zijvleugels onder lage schilddaken, waarvóór zich tot serres verbouwde veranda’s onder een lessenaarsdak bevinden. In het bewaard gebleven oorspronkelijke interieur valt een gebrandschilderd glas-in-loodraam in de woonkamer op.”

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Chalet_Stollenburg

Zie ook:

https://nijmegen-oost.nl/uitgelicht/chalet-stollenburg-van-weinschenke-tot-woonhuis

https://henkbaron.nl/2012/11/01/uitslaande-brand-zwitsers-chalet-in-berg-en-dal/ met onder andere een beschrijving en foto van de brand in 2012.

https://www.gelderlander.nl/nijmegen/rijksmonument-chalet-stollenburg-zwaar-beschadigd-door-brand~a824b217/

Rijksmonument Chalet Stollenburg zwaar beschadigd door brand

De modewinkel van Gerzon aan de noordzijde van de Korte Burchtstraat, gezien vanuit de Lange Burchtstraat in westelijke richting, 1939 (ir. J.G. Deur via F15333 RAN CCBYSA)

#Nijmegen, Burchtstraat, Centrum, Gebouw van de dag

Het vooroorlogse Modehuis Gerzon aan de Burchtstraat

1 december 20242 december 2024 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1931, Korte Burchtstraat nos. 17-21 Centrum, verwoest in 1944

De meeste mensen kennen Gerzon als het pand aan de Burchtstraat, een van de hoogtepunten van de wederopbouwarchitectuur. In 1931 had Gerzon haar Nijmeegse filiaal geopend, waarbij W.Th. Reijnen de architect was. Het pand werd in 1944 verwoest.

Bij de opening

Bij de opening schrijft het PGNC:

“Gerzon opent een filiaal te Nijmegen.

Hedenmiddag heeft in de Korte Burchtstraat nos. 17-21 de opening plaats gevonden van het Nijmeegsch filiaal der firma Gerzon, waarmede de Burchtstraat een zeer mooie winkelzaak rijker is geworden; inderdaad mag men hier spreken van een klein modepaleis, dat in de plaats kwam van de beide oude panden- een wijnhandel en een boekhandel- die hier eerst gevestigd waren. Wat aan de nieuwe zaak treft is het intieme, zeer rustige en smaakvolle interieur. De geheele zaak is betimmerd met edele houtsoorten en men heeft er naar gestreefd, om zonder versieringen die zoo moderne en mooie, strakke lijnen naar voren te brengen. Het geheele inwendige van de zaak is belegd met zware beige en bruine, zeer stemmig gehouden moquet, speciaal in motief en kleur, bij de houtsoorten passend, vervaardigd.

Uit de etalages, opgevat als galerij, spreken de meest moderne opvattingen; een sierlijke, voorname indruk maakt deze moderne pui, waaraan ’s avonds de Neon-letters zullen gloeien, en wanneer men dan bedenkt hoe de beide oude gevels, waaruit dit fraai geheel geboren werd, eruit zagen, dan is een woord van waardeering aan het adres van den architect, den heer W.Th. Reijnen Jr., hier zeer zeker op zijn plaats. En dan te bedenken, dat dit fraaie mode-huis in nauwelijks twee maanden tijd verrees.

Wat de firma Gerzon ten verkoop houdt? Dat is een weelde van japonnen, mantels, stoffen en hoeden, in prijzen voor elke beurs. Doch wagen wij ons thans niet verder op dit speciale gebied; de dames zullen in de komende dagen voorzeker zelf hun oordeel wel vormen.

De firma Gerzon geeft met de opening van dit nieuwe filiaal blijk van frisschen ondernemingsgeest en ondernemingsdurf, die zelfs deze benarde tijden niet vermochten neer te drukken. Naar wij van een der Amsterdamsche directeuren van de firma vernamen is men daar juist acht dagen geleden, met een groote verbouwing gereed gekomen. Doch men moet, zoo merkte hij ons op, met zijn tijd meegaan, veel nieuwigheden brengen en toch prijzen, die zich bij de tijden aanpassen, dan kan voorzeker succes niet uitblijven.

Het zij zoo.

Ten slotte mogen hier niet ondvermeld blijven de namen van hen, die medewerkten aan den bouw van dit filiaal. Het zijn: B. van Tienen, aannemer; Ned. Stoomhoutdraaierij en Meubelfabriek te Wageningen, binnenbetimmering; Jos. Kwakkermaat, electrische installatie en Neonverlichting; Merx en Boerboom, centrale verwarming; Chr. Clemens, stucadoorwerk; J. Willems, schilderwerk; E. van Bilderbeek, glas in lood; firma Erkens, marmerwerken; smidswerken, M. Wolf en J. Hilbers; Zonneschermen, Antoon Tesser; sanitair, W. Nannings; J.H. Tilders Jr., stoffeering, fa. J.C. Bettenhoussen, Rotterdam, betonwerken. Opzichter bij den bouw was de heer K. van Ommen.”

(PGNC 18/9/1931)

Dit pand gaat in de Tweede Oorlog verloren. De herbouw, onder architectuur van Lelieveldt en Reijnen, wordt gezien als een van de hoogtepunten van de wederopbouw architectuur van Nijmegen. Lees hierover:

Gerzon architecten Reynen en Lelieveldt

In 1931 had Gebr. Gerzon’s Modemagazijnen uit Amsterdam een filiaal aan de Korte Burchtstraat 17-19 geopend, welke in de Tweede Wereldoorlog verloren ging. Ze had een noodwinkel op de Mariënburg. Gerzon’s is begin maart 1954 verhuisd naar de nieuwbouw in de Burchtstraat. Het is een ontwerp van de Rotterdamse architect J.A. Lelieveldt, welke hij in…

17 december 202518 december 2025

Gebroeders Gerzon

Modehuis Gerzon (Modemagazijnen Gebroeders Gerzon N.V.) was in 1889 opgericht door de broers Eduard (eigenlijk Ephraim Juda, 29-9-1862 Groningen – 19-8-1935 Zandvoort) en Lion (eigenlijk Levie Lazarus, 1867 – 8-3-1929 Amsterdam) Gerzon.

Zij waren zonen van Joodse slager in Groningen, Juda Gerzon (30 juli 1823 Nieuwe Schans – 17 december 1878 in Groningen). Nadat hij op 55-jarige leeftijd overleed, zette Sara Joseph Schaap (19 juni 1856 Nieuwe Schans) de zaak voort. Zij hadden 12 kinderen gekregen, waarvan er 4 op jonge leeftijd waren overleden. Met 8 monden te voeden, moesten de kinderen meehelpen in het levensonderhoud. Daarbij zouden de twee oudste zonen Jozef en Mozes zeer succesvol worden met hun vleesconservenfabriek.

Eduard en Lion gingen in de textielhandel werken. Na de voltooiing van de HBS werd Eduard handelsreiziger in Nederland en België voor een fabriek in Thüringen. Later gingen Eduard en Lion werken voor Jonas & Sierstadt, een groothandel in textiel en herenschoenen uit Keulen. In april 1888 verhuist Eduard van Keulen naar Amsterdam, Lion volgt in oktober 1889.

September 1889: Opening Modemagazijnen Gebroeders Gerzon in Amsterdam

In september 1889 openen de broers hun winkel in gebreide en geweven goederen als Modemagazijnen Gebroeders Gerzon op de Nieuwendijk in Amsterdam. Daar verkopen ze onder andere handschoenen, kousen en ondergoed. Zij bleven in die tijd nog voor Jonas & Sierstadt werken. Dat bedrijf stond onder leiding van de zussen Emma en Sophia Marx, die later hun echtgenoten zouden worden. Én die het bedrijf zou leiden wanneer Eduard en Lion op reis waren.

Eduard was daarbij de intellectuele en zakelijke leider en Lion als de bekwame inkoper. Ze konden zowel hun ervaring in fabricage, als handelsreiziger als winkelier inzetten. Een van de bijzonderheden bij Gerzon was dat ze op artikelen een prijs zetten: zo kon een klant meteen zien hoe duur een artikel was en deze transparantie gaf vertrouwen.

Confectie: chique bereikbaar voor een steeds grotere groep

Links Gerzon, rechts Peek & Cloppenburg en daar tussenin Raaymakers, 1939 (Ir. J.G. Deur via F15329 RAN CCBYSA) — Links Gerzon, rechts Peek & Cloppenburg en daar tussenin Raaymakers, 1939
(Ir. J.G. Deur via F15329 RAN CCBYSA)

In 1892 openden de broers Gerzon een tweede winkel in Amsterdam en in 1895 op de Kalverstraat 72 en 74 een derde. Op de Kalverstraat werden ook confectiekleding, herenkleding, lingerie en mantelpakjes verkocht. Het was daarmee een chique winkel geworden en daarop werden de eerste 2 winkels gesloten.

Vóór de komst van warenhuizen met confectiekleding als Gerzon, waren er feitelijk 2 smaken geweest: kleding door kleermakers op maat voor de gegoede burgers (en de echte elite ging naar de warenhuizen in Parijs of bestelde per catalogus) en het zelf maken of 2^de hands kleding voor de overige bevolking.

In het midden van de 19^e eeuw vonden een aantal ontwikkelingen plaats:

In Wenen kwam de confectiekleding op, deze werd onder andere mogelijk door de verandering in productiemethoden als betere naaimachines. Door serieproductie kon kleding van bijna net zo goede kwaliteit gemaakt worden, maar veel goedkoper dan bij een kleermaker. Vanuit Wenen verspreidde deze methode zich over Oostenrijk en Duitsland
De opkomst van een middenklasse, die meer te besteden had. Een kleermaker was nog steeds duur, maar voor veel en steeds grotere groepen werd confectiekleding bereikbaar
Al eeuwenlang, en vooral na 1840, begonnen Duitse stoffenhandelaars hun kleding op voorraad te verkopen in Nederland. Deze Duitse kooplieden waren veelal afkomstig uit Westfalen en waren vooral actief in het oosten en noorden van Nederland; vooral Groningen nam een bijzondere plaats in.
Deze Duitse kooplieden hadden vaak het Joodse of Rooms-Katholieke geloof. Vooral ten tijde van Bismarck was rond 1870 een “Kulturkampf” ontstaan tussen protestanten en aanhangers van andere geloven. Vooral Joden werden daarbij achtergesteld. Voor veel kooplieden was dit aanleiding om zich in Nederland te vestigen. Meestal eerst in het noorden of oosten van Nederland, maar daarna naar het snelgroeiende Amsterdam.

In deze hadden de gebroeders Gerzon waarschijnlijk net een iets andere achtergrond: ze waren immers geboren in Groningen, waarbij hun vader slager was (ook al had hij dit vak van zijn schoonvader geleerd). Wanneer ze echter handelsreiziger worden, voldoen ze wel aan het algemene beeld. Ook bijvoorbeeld Peek en Cloppenburg (zie foto boven) waren oorspronkelijk 2 Duitse handelsreizigers.

Daarbij gold Gerzon “als dé zaak voor de betere middenstand, dat werd benadrukt door de luxe inrichting van de winkels met brede en hoge entrees.” (Ons Amsterdam) Overigens werden er (in Amsterdam) ook warenhuizen geopend voor de échte rijken: Maison de Bonneterie werd al in 1901 “koninklijk hofleverancier”; Hirsch & Cie had onder andere de koninginnen Emma, Wilhelmina en Juliana als klant.

In de jaren daarop zouden in Nederland verschillende filialen van Gerzon worden geopend, en ook in Oost-Indië.

Vanaf 1912 gaat de keten ook eigen kleding produceren. Hierdoor konden ze hun prijzen laag houden, hadden ze beter toezicht op de kwaliteit en konden zij hun personeel opleiden.

Wanneer Gerzon zich in 1931 in Nijmegen vestigt, is het de tiende plaats waar Gerzon buiten Amsterdam een winkel heeft. Hun eerste plaats buiten Amsterdam was overigens Groningen, waarschijnlijk vanwege hun verknochtheid aan deze stad.

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog plaatsten de Duitsers in 1941 de gehele keten van Gerzon onder Verwaltung: de Joodse bestuurders werden afgezet en de winkel geconfisqueerd. Tijdens de oorlog zijn veel Joodse werknemers gedeporteerd en omgekomen.

Machines en ander materiaal werd geroofd. Feitelijk is Gerzon deze klap nooit te boven gekomen.

Na de oorlog

Gerzon slaagde er niet in om aan de moderne smaak te voldoen: de kleding werd als “saai” gezien, hun doelgroep van de gegoede middenklasse begon steeds meer te verdwijnen. In 1970 had de familie al haar aandelen verkocht, in 1970/1971 was Nijmegen een van de plaatsen waarin het filiaal werd gesloten. In 1973 volgde het definitieve einde van de winkelketen.

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Modemagazijnen_Gebroeders_Gerzon

https://amsterdamopdekaart.nl/p/243/Gerzon

https://www.groningentoen.nl/joodse-geschiedenis-in-groningen/geschiedenis-van-het-modehuis-gerzon-in-groningen-met-herinneringen-aan-de-joodse-buurt-in-groningen/

https://onsamsterdam.nl/artikelen/mode-voor-elke-beurs-confectie-pioniers-kwamen-uit-duitsland

https://www.genealogieonline.nl/stamboom-de-leede/I128517.php

https://www.genealogieonline.nl/voorouders-anje-jans/I68992.php

https://haagsgemeentearchief.nl/ontdek-de-stad/verhalen-van-de-stad/modehuis-gerzon

https://archief.amsterdam/inventarissen/details/539

https://nl.wikipedia.org/wiki/Peek_%26_Cloppenburg

https://nl.wikipedia.org/wiki/Maison_de_Bonneterie

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hirsch_%26_Cie

#Nijmegen, Centrum, Gebouw van de dag

Oranjesingel 2c, 4, 6 en 6a

25 november 202429 maart 2025 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

ongeveer 1895 Oranjesingel 2C, 4, 6 en 6a (huidig adres) Centrum, Gemeentelijk Monument

Het linker hoekpand was voorheen in gebruik door De Kerk van de Nazarener, welke huisnummer 2a had. Op F65925 RAN is een foto uit 1987 te zien, waarbij het nog dienst deed als kerk. Omdat de kerk te klein was geworden, is de Kerk van de Nazarener in 2010 naar de Gildenkamp gegaan.

Tegenwoordig is in 2c restaurant & hotel Manna gevestigd.

Gemeentelijk Monument

Links een pand van het polderdistrict "Maas en Waal"; met op de achtergrond rechts de panden aan de Oranjesingel, 1895-1900 (Uitg. A.T. van Hooijdonk via F1904 RAN) — Links een pand van het polderdistrict “Maas en Waal”; met op de achtergrond rechts de panden aan de Oranjesingel, met in het midden van de afbeelding de huidige nummers 2c, 4, 6 en 6a, 1895-1900 (Uitg. A.T. van Hooijdonk via F1904 RAN)

De panden zijn sinds 1988 een Gemeentelijk Monument. Tekst bij aanwijzing: “Woonhuis in gebruik als kantoor.
Bakstenen gevel van drie bouwlagen, drie-assig, met pannengedekt schildvoor het platte dak. In de gevel geschilderde banden en blokken. De deur bevindt zich in de linker as; in de middenas op beide etages een smeedijzeren balkon op consoles. De kroonlijst bevat consoles en vakken en daarboven een centrale houten dakkapel met voluten. De ramen op de begane grond zijn recent vervangen. Op de eerste etage bevinden zich boogvensters; op de tweede etage zijn rechthoekige T-vensters met segmentbogen.
Bouwjaar: circa 1895. Sober pand in karakteristiek laat-negentiende-eeuwse stijl, van belang voorde straatwand.”

#Nijmegen, Benedenstad, Geen categorie

Brouwershuis Steenstraat

24 november 202410 juni 2026 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

Steenstraat 2 (huidig adres) Benedenstad, Rijksmonument

Het huis aan Steenstraat 2 staat bekend als het “Brouwershuis”. Hoewel op de voorgevel het jaar 1621 staat, is het gebouw ouder. In ieder geval bestaat uit het pand al in de 16^e eeuw en mogelijk is het zelfs ouder: mogelijk stammen resten van de kelder uit de 14^e eeuw. Waarschijnlijk is het jaartal 1621 aangebracht naar aanleiding van een restauratie, die de brouwer Hendrik Alberts/ Aelberts heeft laten aanbrengen. In deze tijd kreeg het huis zijn vorm, met natuursteen en veel glas. De begane grond diende daarbij als woonhuis, het bovenste gedeelte als pakhuis.

Opschriften Brouwershuis Steenstraat: Wie in den Heer neemt sinen lust, Die leeft in sinen staet gerust, Anno 1621 en merktekens (oktober 2024) — Opschriften Brouwershuis, Steenstraat: Wie in den Heer neemt sinen lust, Die leeft in sinen staet gerust, Anno 1621 en merktekens (oktober 2024)

Bovendien staan er zijn huismerken op, links en rechts boven de voordeur. Bovendien is het opschrift “‘Wie in den Heer neemt sinen lust, Die leeft in sinen staet gerust” aangebracht.

Aan de buitenkant vallen daarnaast de trapgevel, de kruiskozijnen en de muurankers op.

Ingangspartij Brouwershuis met merktekens (oktober 2024)

Na de Tweede Wereldoorlog

Steenstraat gezien vanuit de Grotestraat in oostelijke richting. Het pand met de trapgevel rechts vooraan is het Brouwershuis, 1930-1935 (dr. Jan Brinkhoff via D635 RAN)

Het Brouwershuis tijdens de restauratie, 5/12/1961 (Fotopersbureau Gelderland via F20056 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)

Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg is geweest. Het heeft de Tweede Wereldoorlog doorstaan en daarna was het een van de panden die de sloopactiviteiten van de Benedenstad heeft overleefd. De restauratie van het pand duurde 4 jaar.

Afgaande op het RAN vond de renovatie in 1961 plaats; Noviomagus noemt 1969 als jaar. “Het dak en de vensters werden vervangen en de witte pleisterlaag, die het pand bedekte, werd verwijderd.” Na de restauratie was het in gebruik als brouwerij (Noviomagus; in mijn eigen herinnering heeft bovendien(?) Brouwerij de Hemel enige tijd in het gebouw gezeten, voordat ze naar de Commanderie is verhuisd). Bij het schrijven van haar artikel noemt Noviomagus dat het “sinds kort” (waarschijnlijk rond 2005) een architectenbureau in het gebouw zit.

Tot 1 september 2024 zat Bureau Wijland in het pand, welke is verhuisd naar Prins Hendrikstraat 7.

Rijksmonument

Het gebouw is een Rijksmonument met als waardering:

“Brouwershuis”. Pand onder zadeldak en met trapgevel, voorzien van geprofileerde dekplaten op de trappen, ontlastingsbogen met blokken en sierankers, tweede helft 16e eeuw. Onderpui met geprofileerde, natuurstenen waterlijst, vensters met oude roedenverdeling en natuurstenen poortje met gebeeldhouwde latei met opschrift, wapen en jaartal 1621, gedragen door consoles. In restauratie 1966.

(Overige) Bronnen en verder lezen

Brouwershuis

https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Brouwershuis

https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Vrij/Brouwershuis/BrouwershuisCat.html, met foto’s

#Nijmegen, Centrum, Gebouw van de dag

St. Canisiussingel van Gebr Haspels

11 november 202415 maart 2025 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

De Canisiussingel 19H is in 1902 gebouwd door het aannemersbedrijf Gebr. Haspels. Let vooral op het prachtige houtwerk.

St. Canisiussingel 19H

St. Canisiussingel 19H is een Stadsdeelobject (overigens geen verdere omschrijving) van de 19e eeuwse stadsuitbreiding.

Mogelijk betreft 19H een hernummering: wanneer hier in 2014 Dé Woonnotaris.nl gevestigd is, heeft zij een bord met 19C hangen. Bij het hekwerk staat tevens een bord Poelmann van den Broek Advocaten (zie foto Google Streetview hieronder). Op de foto’s van juli 2016 zijn deze bedrijven nog aanwezig, op die van juli 2017 niet meer.

In oktober 2024 is 19C onderdeel van het linker pand 19A t/m C.

De wijziging van het Bestemmingsplan rond 2013: “St. Canisiussingel 21 is (samen met nr. 19h) in 1902 gebouwd door het aannemersbedrijf Gebr. Haspels. Ook door de Gebr. Haspels gebouwd zijn de panden St. Canisiussingel 23, (25) 27, 32 (1910), 36 (1908) en Oranjesingel 39 (1911).”