Neerbosch – Wonen in Nijmegen

Dennenstraat

27 juni 202627 juni 2026 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

De Dennenstraat is al eeuwenlang de grens tussen Neerbosch(-oost) en Hees. Een aantal gebouwen herinneren nog aan de agrarische geschiedenis van deze omgeving. En daarnaast vallen vooral ook een aantal religieuze gebouwen op, waaronder de St. Antonius Abtkerk.

Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Dennenstraat.

Grens Neerbosch en Hees

Daarbij is het in ieder geval al een aantal eeuwen de grens tussen Neerbosch(-oost) en Hees: op het minuutplan uit 1822 van de Gemeente Neerbosch is de grens van Sectie B. Hees en Sectie F Neerbosch (https://nl.wikipedia.org/wiki/Neerbosch)

De naam Dennenstraat

De “Denne Straet” is al sinds 1754 en 1755 bekend (Van Suchtelen & Hollandt, zoals weergegeven in het https://gaypnt.home.xs4all.nl/straatnamen/D.html). Daarbij lijkt niet duidelijk te zijn wat de herkomst van deze naam is geweest, wat er zo “bijzonder” is geweest om de naam naar deze bomen te vernoemen.

Oorspronkelijk was deze weg aanmerkelijk langer: In 1924 werd het gedeelte dat door het aangelegde Maas-Waalkanaal was afgesneden Lindenhoutscheweg (Lindenhoutseweg) genoemd. (https://gaypnt.home.xs4all.nl/straatnamen/D.html#Dr.%20de%20Blecourtstraat) In 1925 werd het noordelijk gedeelte tussen Kerkstraat en het Maas-Waalkanaal vernoemd naar Dr. de Blécourtstraat. (https://gaypnt.home.xs4all.nl/straatnamen/L.html#Lindenhoutseweg)

St. Antonius Abtkerk

In 1874 ontwerpt P.J.H. Cuypers, welke in 1879-1880 gereed kwam. Het gebouw is een zogenaamde neo-gotische hallenkerk.

Lees verder

26 juni 202626 juni 2026

Doorgangshuis Pater Dehon

Het voormalige Huize Pater Dehon, van 1951 tot 1974 een doorgangshuis voor voogdijjongens (een soort observatiehuis). Huize Pater Dehon sloot in 1974 zijn deuren en werd een jaar later verkocht aan de Stichting Jeugd en Gezin.. De BLO-school ging onder de naam ’t Driespan verder als ZMOK-school

Lees verder

26 juni 202526 juni 2026

Klooster complex Rosastichting

Een uitgebreid verhaal over de Dominicanessen van Neerbosch is te lezen op: https://www.dominicanen.org/nl/over-ons/dominicanessen-van-neerbosch

Dennenstraat 95 (gesloopt)

1911

De achterzijde van de St. RosaStichting van de Zusters Dominicanessen van de Heilige Familie (Dominicanessen van Neerbosch) met links de grote kapel ; ontworpen in 1911 door architect W.J.H. van der Waarden ; hierin runden de Zusters een pensionaat , een kleuterschool, een lagere school, een huishoudschool en een kweekschool ; P.S. het gebouw is gesloopt in 1989, foto 1930 (RAN F45313)

Dennenstraat 97 (voorheen 95a)

Het Klooster van de Zusters Dominicanessen. In 1911-1912 werd het nieuwe klooster gebouwd. Hierin werden scholen en een pensionaat gevestigd. Eind jaren tachtig van de vorige eeuw kwam er een einde aan het onderwijs door de zusters en in 1989 werd het klooster afgebroken, Dennenstraat, 1955 (F16106 RAN) — Het Klooster van de Zusters Dominicanessen.
In 1911-1912 werd het nieuwe klooster gebouwd. Hierin werden scholen en een pensionaat gevestigd.
Eind jaren tachtig van de vorige eeuw kwam er een einde aan het onderwijs door de zusters. In 1989 werd het klooster (het linker gebouw, Dennenstraat 95) afgebroken, her rechter gebouw, Dennenstraat 97 bestaat nog Dennenstraat, 1955 (F16106 RAN)

Dennenstraat 97 nu, april 2025 (Google Streetview)

Dennenstraat 109-111

1868

De Dennenstraat 109-111 is een Gemeentelijk monument met als tekst van het besluit tot aanwijzing:
“Woonhuis.
Blokvormig pand van één bouwlaag, gewit. Gedekt met twee parallelle pannengedekte tentdaken
die aan de straatzijde schuilgaan achter één dakschild.
Voorgevel drie-assig, met in het midden portiek met de voordeur; ter weerszijden een venster met
afgeronde bovenhoeken. Boven de deur een verhoogde, gemetselde dakkapel met zadeldak en
gezaagde houten daklijst. In de kapel een groot venster met aangrenzend twee kleine zijramen
(‘melkmeisjes’).
Zijgevel vier-assig.
Bouwjaar: 1868 (stenen in portiek: A.F. 1868; M.E.O. 1868).
Goed bewaarde boerenwoning van fraaie verhoudingen. Van belang als restant van de
dorpsbebouwing van de Neerbossche Dennenstraat.”

Zie ook het artikel op Noviomagus.nl.

Café de Zon

Dennenstraat 115

Pastorie

Dennenstraat 121

De “Witte Poort”

De buitenplaats ‘De Witte Poort’ was eigendom van jonkheer van Rijckevorssel. Zijn weduwe schonk het landgoed aan de Dominicanen, waarna in 1925 het landhuis werd gesloopt om te maken voorde bouw van het nieuwe St. Dominicus-College. (Bron: bijschrift GN11120 RAN)

Dominicus College

-Hoofdingang van het Sint Dominicuscollege. Het klooster-, internaat- en scholencomplex van architect Eduard Henricus Gerardus Hubertus (Ed.) Cuypers (Roermond, 18/04/1859) – Den Haag, 01/06/1927), gebouwd 1925/1927 op landgoed ‘De Witte Poort’, werd in 1992, na het vertrek van de paters Dominicanen, afgebroken. De monumentale kapel uit 1926, eveneens van Cuypers, oorspronkelijk bedoeld om behouden te blijven binnen de nieuwe opzet van het klooster-/schoolterrein, werd uiteindelijk na de brand van 4 februari 1993 eveneens gesloopt voor de bouw van twee woningen, deel uitmakend van het door de brand aangepaste nieuwbouwplan voor vijftig eengezinswoningen en veertig appartementen in de eerste helft van de jaren negentig , Dennenstraat 135, 1926-1928 (F91480 RAN)

Na het Dominicus-College kwam hier het Jan Brinkhoffplantsoen:

Jan Brinkhoffplantsoen poortgebouw

Bondsgebouw

Dennenstraat 106-108

Café de Brouwerij

Hees: Rijke Historie, Groene Omgeving en Bezienswaardigheden

Het groene, “landelijke” karakter van Hees is nog steeds herkenbaar met villa’s en voormalige kwekerijen.

25 juni 202429 mei 2026

Witte Kerkje en kerkhof Neerbosch-Oost

De meeste mensen kennen het kerkje aan zijn kleur: het Witte kerkje van Neerbosch. Het is eind 14e/begin 15e eeuw…

15 april 202420 augustus 2024

Bredestraat

Deze pagina verzamelt reeds verschenen artikelen over de Bredestraat, een van de bekendste en mooiste straten van de wijk Hees.…

29 mei 202631 mei 2026

Witte Kerkje, Dorpsstraat 112 Neerbosch-Oost (februari 2021)

#Nijmegen, Gebouw van de dag

Witte Kerkje en kerkhof Neerbosch-Oost

15 april 202420 augustus 2024 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

Eind 14e/begin 15e eeuw Kerk en kerktoren Dorpsstraat 112, Begraafplaats, Gemeentelijk monument Neerbosch-Oost

De meeste mensen kennen het kerkje aan zijn kleur: het Witte kerkje van Neerbosch. Het is eind 14^e/begin 15^e eeuw gebouw als een kerk gewijd aan St. Antonius Abt. In 1591 werd het een hervormde kerk. In 1975 en 2014 volgden er restauraties.

Vooraf

Eind 13^e eeuw vond drooglegging plaats van het moerassige gebied ten westen van Nijmegen, de “Nederen Bossche”. Deze bossen maakten onderdeel uit van het Reichswald. In 1410 wordt “Die capelle in den Nederen Bossche genoemd” in een scheepsprotocol: waarschijnlijk hadden zich op dat moment al zoveel mensen in het gebied gevestigd dat er een kapel was. De kapel was gewijd aan St. Antonius, zoals veel kapellen in bosrijke gebieden (Huis van de Nijmeegse Geschiedenis).

Van St. Antonius Abt naar Hervormde kerk

Witte kerkje Neerbosch Hendrik Hoogers GN701 — Witte kerkje Neerbosch, ets van Hendrik Hoogers, 1788 (GN701 RAN)

De kerk zelf is eind 14^e/begin 15^e eeuw gebouwd en eveneens gewijd aan St. Antonius Abt. De toren is later gebouwd, in 1438. Daarbij is deze toren In 1456 vernieuwd. De lage zijbeuken zijn van latere datum.

Architectuur en inrichting

Wikipedia: “De kerk is gebouwd als gotische dorpskerk met pseudo-basilicaal schip op pijlers en een driezijdig gesloten koor met sacristie aan de zuidzijde. Aan de zuidzijde van het schip bevindt zich een overwelfd portaal. Het interieur heeft kruisribgewelven op gebeeldhouwde kraagstenen. Het schip met ingangsportaal en het koor met sacristie zijn waarschijnlijk 15e-eeuws.

De toren is een eenvoudig gotisch bouwwerk met slanke ingesnoerde naaldspits. De klokkenstoel heeft een klok van Adriaen Steylaert en dateert uit 1574. De klok heeft een diameter van 73,5 cm. Het mechanische torenuurwerk is aanwezig, maar niet in gebruik.“

Hervormde kerk

De Nederlands Hervormde St. Antoniuskerk (het witte kerkje van Neerbosch), met omgevende bebouwing, 1900 (GN45013 RAN)

Vanaf 1591, op het moment dat Maurits Nijmegen op de Spanjaarden tijdens de Tachtigjarige Oorlog had veroverd, ging de kerk over naar de Nederduits Gereformeerde Kerk (de “hervormden”).

Daarbij is het bijzonder dat de grijze stenen vloer afkomstig is uit de St. Stevenskerk. Toen rond 1800 de vloer van de Sint Steven aan vervanging toe was, zijn de tegels in het Witte kerkje terecht gekomen. Daarvoor had de vloer van het Witte kerkje bestaan uit aarde.

Naast de begraafplaats, werden ook in de kerk zelf mensen begraven. Dit waren 6 graven, waarbij er 1 bewaard is gebleven. Afgaande op de foto’s, staat de grafsteen hiervan tegenwoordig in de ruimte opgesteld.

Van centrum van het dorp naar rand

De Dorpsstraat met Witte Kerkje, 1922-1926 (GN11036 RAN)

Oorspronkelijk vormde de kerk en pastorie samen met de jongensschool de kern van het dorp Neerbosch. Het dorpje raakte echter doormidden gesneden bij de aanleg van het Maas-Waalkanaal in 1927. Daarbij kwam de kerk door uitbreidingen van Neerbosch-Oost aan de rand van de wijk te liggen.

Sinds de laatste eredienst raakte het in onbruik.

Het Nederlands Hervormde kerkje - tot de Reformatie gewijd aan St. Antonius Abt - of Witte kerkje van Neerbosch voor de restauratie, 1969 (F.J.G. Schemkes via 88775 RAN CC0) — Het Nederlands Hervormde kerkje – tot de Reformatie gewijd aan St. Antonius Abt – of Witte kerkje van Neerbosch voor de restauratie, 1969 (F.J.G. Schemkes via 88775 RAN CC0)

In 1975 volgde een restauratie. Vanaf dat moment was de kerk weer af en toe in gebruik, meestal als trouwlocatie.

Verkoop

Aart Stadelmaier, kleermaker van de paus

Van 2004 tot 2010 had Aart Stadelmaier zijn atelier en winkel in het schip. De toren (en kerkhof) bleef eigendom van de gemeente.

Hij stond bekend als “kleermaker van de paus”. Zijn bedrijf maakte kazuifels, habijten en andere religieuze gewaden en voorwerpen. Aart, die zijn vader in 1997 had opgevolgd, specialiseerde zich in moderne, sobere gewaden voor grote plechtigheden, vooral voor de Amerikaanse markt. Onder andere door het leveren van 1500 gewaden voor het bezoek van paus Johannes Paulus II aan Saint Louis (Missouri) in 1999 en 800 bij de opening van de kathedraal in Los Angeles. In 2004 was het bedrijf failliet gegaan vanwege afnemende markt en slechte bedrijfsresultaten.

In Nijmegen werd een doorstart gemaakt, met het atelier en winkel in het Witte Kerkje. De gehele productie werd naar Roemenië verhuisd. In 2010 ging hij echter alsnog failliet.

Daarop werd het pand te koop gezet. Wanneer het schip “al een tijdje” te koop staat (vraagprijs 295.000 euro), is het mogelijk om vanaf maart 2013 om ook de toren (vraagprijs 25.000 euro) van de gemeente te kopen. Dit, vanuit de gedachte dat het waarschijnlijk makkelijker is om het gehele gebouw -mét toren- te verkopen. De gemeente stelt bovendien een voorlopig koopcontract met Stadelmaier. Daarnaast is het ook mogelijk om in het pand te mogen gaan wonen.

Ton Brouwers

De nieuwe eigenaar wordt Ton Brouwers met zijn bedrijf Because (Noviomagus). Hij laat een glazen pui in staal bouwen door Staal in Stijl, waarbij de foto’s nog op zijn site zijn te zien. Brouwers had echter geen interesse in de toren (Erfgoedstem); de toren en begraafplaats zijn tegenwoordig (april 2024) nog steeds eigendom van de gemeente.

Rob en Janneke Haukes

In 2017 is er een nieuwe eigenaar: Rob en Janneke Haukes. Aanvankelijk was het idee om het gebouw als kantoorruimte te gebruiken. Al snel kwam het idee dat het gebouw een breder publiek verdient dan alleen als kantoor dienen, De ruimte kan gehuurd worden voor onder andere trouwen, rouwen, vergaderingen en concerten. (Behalve de eigen website, heeft IndeBuurt een mooi artikel over de verbouwing en het kerkje geschreven).

Begraafplaats

Ten noorden van het kerkje ligt een begraafplaats. Deze deed van ongeveer de 15^e eeuw tot 1890 dienst als kerkhof. Na de reductie werden zowel katholieken als protestanten op het kerkhof begraven, elk op hun eigen gedeelte. (In Paradisum), ondanks dat er een verbod op het katholicisme was. Waarschijnlijk op de manier waarop Cultureel Erfgoed de situatie in het algemeen beschrijft: “Met de Reformatie eind zestiende eeuw raakten nagenoeg alle katholieke kerkhoven in handen van burgerlijke of hervormde gemeenten. Katholieken konden er nog gewoon begraven worden, maar zonder religieuze verwijzingen bij uitvaart of op een eventuele gedenksteen.”

De gemeentelijke monumentenlijst noemt: “Ondanks het verbod op het katholicisme werden op de begraafplaats vanaf 1810 zowel katholieken als Nederlands-hervormden begraven.” Waarschijnlijk bedoelt ze met “1810” dat vanaf dat moment het katholicisme niet meer verboden is en dat ze haar overledenen openlijk volgens hun gewenste riten kunnen begraven.

Het einde

De hervormden werden hier tot 1829 begraven. Vanaf 1848 werden de katholieken vooral begraven op de katholieke begraafplaats aan de Dennenstraat. In 1890 ging het kerkhof dicht, aangezien sinds de opening van de algemene begraafplaats aan de Graafseweg in 1881 geen nieuwe begrafenissen waren geweest.

Vervolg

Daarna zette het verval in: overwoekering van graven, geopende grafkelders en hekken waren omver getrokken. Tussen 2012 en 2017 heeft de gemeente samen met stichting in Paradisum de begraafplaats gerestaureerd. Tot nu toe konden 47 graven zichtbaar worden gemaakt en beschreven. Een mooi artikel over de restauratie is te vinden op de site van In Paradisum, beheerder van deze en andere begraafplaatsen van Nijmegen

Bronnen

Over het Witte Kerkje

Gemeentelijke Monumentenlijst

Neerbosch

https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlands_Hervormde_kerk_(Neerbosch)

https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Parochie_Neerbosch

https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Kerkdorpen_Hees_en_Neerbosch

https://indebuurt.nl/nijmegen/woning-van-de-week/binnenkijken-bij-het-nijmeegse-witte-kerkje-de-oude-vloer-van-de-stevenskerk~164417/: met mooie foto’s van het pand van binnen

Binnenkijken bij het Nijmeegse Witte Kerkje: ‘De oude vloer van de Stevenskerk’, Sam de Bondt in IndeBuurt, 15 jan ’22

https://www.gelderlander.nl/nijmegen-e-o/witte-kerkje-van-neerbosch-is-nu-een-officiele-trouwbestemming-het-schreeuwt-om-bruiloften~acbfbabb

https://www.gelderlander.nl/nijmegen/kerk-te-koop-in-neerbosch-nu-met-toren~ade0282d

Middeleeuws kerkje kopen?

Witte kerkje Neerbosch-Oost te koop voor woonfunctie

Toren witte kerkje Neerbosch blijft van gemeente

Historische Begraafplaats Daalseweg

Aan de Daalseweg ligt een van de bekendste begraafplaatsen van Nijmegen, ontworpen door architect Weve. In 1885 vindt de inzegening…

1 augustus 2025

Julianapark en begraafplaats

In het Julianapark staan een aantal prachtige, oude bomen en daarnaast veel moderne beelden. Oorspronkelijk lag hier Fort Kijk in…

26 oktober 20251 mei 2026

Herinnering aan opening tramlijn 1922 Hees: de Stenen Bank

De Stenen Bank is een geschenk ter herinnering aan de opening van de tramlijn tussen Nijmegen en Hees. Het is…

6 juli 20232 mei 2026

voormalig hotel-café-restaurant 'Welgelegen' (ca. 1865), verbouwd door architect van Eldik, rechts lag de Dennenstraat, foto1972 (E.F. van der Grinten via F78773 RAN CC-BY-SA)

#Nijmegen, Gebouw van de dag

Geschiedenis van Café-Restaurant Welgelegen

4 december 202329 november 2025 ReisgidsNijmegenUtrechtTrein

1935 Hoek Dennenstraat-Graafscheweg Neerbosch/Heseveld Gesloopt

In 1935 ontwerpt architect van Eldik de verbouwing van een landhuis tot het café-restaurant-pension Welgelegen. Dit landhuis is rond 1865 gebouwd.

Aanvankelijk droeg het de naam Karelshof en later Villa Löding. Nadat het gebouw enkele jaren leeg heeft gestaan, laat de familie L. Gerhardt het pand verbouwen tot café-restaurant-pension. 3 kamers werden als café ingericht. Voor de beukenhaag kwam een afrastering in de plaats.

Het krantenartikel hieronder noemt de grote weg van Nijmegen naar Den Bosch, de Graafseweg: deze zal door het toenemend gebruik van de auto steeds belangrijker zijn geworden. In 1935/1936 vestigt zich aan de overkant Autopalace. Daarnaast noemt het artikel dat Welgelegen vooral gunstig is voor “het groote huizen-complexen tusschen St. Anna en Graafscheweg”: daarbij zal het artikel vooral doelen op de wijk de Hazenkamp, waarvan een deel in de jaren 30 is gebouwd.

““Welgelegen” aan Graafscheweg

Nieuwe café-restaurant-pension met speel- en theetuin

De gemeente Nijmegen heeft nog geen teveel aan speel- en theetuinen annex café-restaurants in naaste omgeving.

Tenminste niet naar de zijde van den Graafscheweg.

De heer L.J. Gerhardt heeft dan ook goed gezien naar den kant van het Maas-Waalkanaal een nieuw ingericht café-restaurant-pension annex speeltuin en theetuin te openen.

Het vroegere buiten “Welgelegen” op den hoek Dennenstraat-Graafscheweg, is naar ontwerp van architect Van Eldik, binnen en buiten verbouwd tot een aantrekkelijk buiten-restaurant, dat het goed doet in den lommerijken tuin aan een grooten verkeersweg als die van Nijmegen naar Den Bosch.

Het nieuwe buiten-restaurant heeft een frontbreedte van 120 Meter langs den weg en biedt de groote aantrekkelijkheid van een rustig zitje in een mooi stukje natuur.

De speeltuin voor de jeugd is gescheiden van den theetuin, maar toch niet zoo dat de ouders geen toezicht meer hebben op de kinderen, die zich vroolijk kunnen vermaken met meerdere nieuwste Lunapark-attracties, als glijbaan, zweefmolen, enz.

De firma Campagne te Beek richtte dit attractioneele Luna-park in.

De theetuin biedt aangename zitjes.

Is zoo voor den buitendienst van “Welgelegen” goed gezorgd, ook binnen is door doelmatige verbouwing voor gezelligheid gezorgd.

De gelagkamer is moderne ingericht, met gerieflijk buffet en aangename rustgelegenheid.

Een nieuw Schepper-billiard werd geplaatst.

De firma Heijmans uit de Dennenstraat zorgde voor een frissche beschildering en de firma W. Riede voor een goede electrische verlichting.

Het interieur werd met kleurig glas-in-lood verlevendigd.

De aannemer, de heer Smit van den Muntweg, verzorgde de verbouwing op practische wijze.

De heer L.J. Gerhardt toonde zijn tijd te begripen door de prijzen niet te hoog te zetten en maar veeleer betaalbaar uit iedere beurs.

“Welgelegen” vooral gunstig gelegen voor de bewoners van de groote huizen-complexen tusschen St. Anna en Graafscheweg. Ouders met kinderen kunnen van daar een aangenaam uitstapje maken naar “Welgelegen”. (28/5/1935)

Vervolg

In 1952 werd gestopt met de speeltuin, waarbij Chevron de grond kocht. Op 1 april 1954 vertrok de familie Gerhardt. Hierna werd het pand voor 10 jaar verhuurd aan de familie Heijsen. Daarop kocht Chevron het pand, met het doel om het pand te verbouwen tot motel. In 1976 werd echter het pand gesloopt.

De naam “Welgelegen” is wel behouden in de naam van het studentencomplex dat tussen de Graafsweg in ligt.

Bron en verder lezen:

Op Noviomagus staat een grote pagina vol herinneringen en foto’s