Pijkestraat 27 (september 2026)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Pijkestraat woningen en drukkerij architect Claase

1911 Pijkestraat 9 t/m 27

Pijkestraat 27 (september 2026)
Pijkestraat 27 (september 2026)

Architect Claase ontwerpt in 1911 een drukkerij en een aantal beneden- en bovenwoningen voor de Gebroeders Janssen in de Pijkestraat. Hierna volgen enkele verbouwingen en uitbreidingen naar ontwerp van Claase en Estourgie. In 1968 verhuist de drukkerij. Daarna is het vooral bekend als atelierruimte. Rond 2015 vond een verbouwing naar appartementen plaats.

Ontwerp architect Claase

Op 10 november 1911 krijgen de broers W. en A.J. Janssen uit Lent vergunning tot het oprichten van een “door elektriciteit gedreven drukkerij aan de Pikkegas No. 7a kadastraal bekend Nijmegen, sectie C, Nos. 5930 en 5931. (De Gelderlander 12/11/1911). Het betreft 2 electro motoren van in total 3 Pk. (PGNC 27/9/1911)

Op 7 augustus 1911 zal aanbesteding plaats vinden van “Het bouwen van Beneden- en Bovenwoningen met daarachter gelegen Drukkerij, Kantoor en Werkplaatsen op een terrein aan de Pikkegas.B.J. Claase is de architect. (PGNC 30/7/1911)

De drukkerij: Plan voor het bouwen van een boekdrukkerij met vier beneden en vijf bovenwoningen aan de Pikkegas te Nijmegen op een terrein kadastraal Sectie C Nos 5930 5931 6098 voor de heeren Gebr W en A J Janssen te Lent, Nijmegen, Juli 1911 (D12.382454)
De drukkerij: Plan voor het bouwen van een boekdrukkerij met vier beneden en vijf bovenwoningen aan de Pikkegas te Nijmegen op een terrein kadastraal Sectie C Nos 5930 5931 6098 voor de heeren Gebr W en A J Janssen te Lent, Nijmegen, Juli 1911 (D12.382454)
De woningen: Plan voor het bouwen van een boekdrukkerij met vier beneden en vijf bovenwoningen aan de Pikkegas te Nijmegen op een terrein kadastraal Sectie C Nos 5930 5931 6098 voor de heeren Gebr W en A J Janssen te Lent, Nijmegen, Juli 1911 (D12.382454)
De woningen: Plan voor het bouwen van een boekdrukkerij met vier beneden en vijf bovenwoningen aan de Pikkegas te Nijmegen op een terrein kadastraal Sectie C Nos 5930 5931 6098 voor de heeren Gebr W en A J Janssen te Lent, Nijmegen, Juli 1911 (D12.382454)

Op 25-11-911 staat een advertentie dat Gebr. Janssen hun drukkerij hebben verplaatst naar de Pikkegas. (PGNC 25/11/1911). Een advertentie uit januari 1912 noemt als adres Pikkegas 27. PGNC 28/1/1912). In januari hebben ze daarbij ook een binderij ingericht. (PGNC 4/1/1914)

Vergroting en verbouwing Claase

Op 6-6-1914 vindt in opdracht van de Gebr. Janssen aanbesteding plaats van het “vergrooten en verbouwen van hun Drukkerij en Binderij aan de Pikkegas No. 27” door architect B.J. Claase (PGNC 31/5/1914).

Plan voor uitbreiding der drukkerij voor de heeren Gebroeders W. en A.J. Janssen, Mei 1914 (D12.382456)
Plan voor uitbreiding der drukkerij voor de heeren Gebroeders W. en A.J. Janssen, Mei 1914 (D12.382456)

Op 27 februari 1917 krijgen de Gebr. Janssen vergunning tot het uitbreiden van hun drukkerij in perceel Sectie C, No. 6163. (PGNC 1/3/1917). Deze bouwtekening heb ik vooralsnog niet gevonden.

Architect B.J.C. Claase

Lees hier over architect Claase:

B.J.C. Claase, architect van de Jozefkerk

Architect Bernardus Joannes Claase (Rotterdam, 14 september 1862 – Nijmegen, 29 januari 1919). Zijn bekendste werk is de St.Jozefkerk aan het Keizer Karelplein (tegenwoordig Titus Brandsma Gedachteniskerk).

Lees verder

Verbouwing en uitbreiding door Architect Estourgie

Op 12-9-1933 krijgt de “Firma Gebr. Janssen, alhier, en hare rechtverkrijgenden” vergunning tot het uitbreiden van de door elektriciteit gedreven zetterij, drukkerij en binderij in het perceel Pijkestraat 27, Sectie C, no. 6814. (PGNC 15/9/1933). Afgaande op de inventaris weergave van Estourgie heeft architect Estourgie deze uitbreiding ontworpen en tevens een uitbreiding in 1925. Bij de beschrijving inventarisnummer 140 staat:

“Pykestraat 27 (Pikkegas), Bouw van een arbeiderswoning; veranderen en uitbreiden magazijnen en werkplaats. Bouw van een kantoor; uitbreiding drukkerij
Opdrachtgever A.J. Janssen”, periode 1925 en 1933″. Estourgie ontwierp daarnaast de verbouwing van Pijkestraat 1, eveneens voor de Gebroeders Janssen.

40 jarig bestaan

40 jarig bestaan van Drukkerij Gebr. Janssen, november 1951 (GN44259 RAN)
40 jarig bestaan van Drukkerij Gebr. Janssen, november 1951 (GN44259 RAN)

In 1951 bestaat de drukkerij 40 jaar. “Al die tijd staat de heer A.J. Janssen aan het hoofd van zijn bedrijf, waarin twaalf personeelsleden werken, die al meer dan dertig jaar in zijn zaak werken. De laatste jaren is de heer Ph. Janssen zijn vader behulpzaam in de leiding.” (De Gelderlander 27/10/1951). In 1955 viert de boekdrukker Joh. Popping dat hij 40 jaar bij Drukkerij Gebr. Janssen in dienst is. Daarbij zijn“…het aantal 40-jarige en zilveren jubilarissen niet meer op vingers van twee handen te tellen.” (De Gelderlander 19/7/1955). In 1956 is C.L. Meuleman de 5e waarbij het veertigjarige dienstjubileum wordt herdacht (De Gelderlander 29/9/1956).

Verhuizing

Op 29-8-1968 verhuist de drukkerij, Drukkerij Gebr. Janssen N.V. , naar Energieweg 40 (toelichting bij foto F51520 Opening van Drukkerij Gebr.Janssen N.V., links burgemeester De Graaf en rechts directeur Flip Janssen.)

Michelotti, ateliers en verbouwing

Pijkestraat gezien vanaf de Hessenberg (rechts) in de richting van de Lange Hezelstraat met op nummer 27 de Firma Michelotti, 1976 (Evert F. van der Grinten via F78973 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)
Pijkestraat gezien vanaf de Hessenberg (rechts) in de richting van de Lange Hezelstraat met op nummer 27 de Firma Michelotti, 1976 (Evert F. van der Grinten via F78973 RAN CCBYSA tevens Auteursrechthouder)

Michelotti

Of Michelotti meteen de volgende gebruiker was, is niet bekend. Wel komt hij voor bij de aanvragen voor hinderwetvergunningen in 1970 en 1971 met een fabriek voor vervaardiging van kunstnijverheids- en souvenirartikelen. (Inventarisnummers 3452 en Verwijzing van het RAN; de vergunning zelf is nog niet ingezien).

In het Adresboek 1971 komt Michelotti en Zn. onder de kop “Souvenirart.fabr.” voor op Biezenstraat 42.

Daarnaast is er een verwijzing naar een aanvraag voor een hinderwetvergunning in 1978 gevonden Fabriek voor vervaardiging van kunstnijverheids- en souvenirartikelen voor de Roggeweg 18 en 20. (Inventarisnummer 7328). Of dit een verhuizing was of uitbreiding is niet bekend.

In ieder geval zal Pijkestraat 27 vaak de naam “Michelottipand” hebben.

Ateliers

Pijkestraat 9 t/m 27, juli 2019 (Google Streetview)
Pijkestraat 9 t/m 27, juli 2019 (Google Streetview)

Rond 2014 is het complex al meer dan 30 jaar in gebruik als atelierruimte.

Dan worden de sloopplannen bekend: de atelierruimtes zullen plaats moeten maken voor nieuwbouw. De kunstenaars richten samen met bewoners een lobby op om het complex te behouden als industrieel en cultureel erfgoed. Daarvoor maken ze deze film: https://edvanteeseling.wordpress.com/2014/06/09/ateliercomplex-pijkestraat-27/

In oktober 2015 moeten de kunstenaars echter het pand verlaten, zodat een projectontwikkelaar het complex kan verbouwen tot appartementen. Dit was een onderdeel van 1 groot project waar naast deze drukkerij ook het oude Belgische Consulaat en de Kruittoren onder viel.

Ed van Teeseling was vanaf het begin een van de gebruikers, tot aan zijn overlijden in 2008. Op 24 en 25 oktober van dat jaar nemen de kunstenaars Gerard Koek, Geert-Jan van Oostende, Nur Tarim, Dirk
Roodenburg en Philo Welten afscheid van het pand met een verkooptentoonstelling. Zij kunnen hun atelier vestigen de voormalige Montessori-school aan de Berg en Dalseweg. Bijzonder: voor het gebouw staat een beeld “Roeiende Jongens” dat van Teeseling in 1959 had gemaakt voor deze school.

Appartementen

Rond 2015 heeft hier een grote verbouwing in appartementen plaats gevonden. Het renoveren van de Kruittoren viel uiteindelijk echter buiten de renovatie door Hermon Heritage.

Zie de site voor dit project:

En de oplevering in 2018:

(Overige) Bronnen en verder lezen

De Straat van de Week, https://www.marikenmagazine.nl/wp-content/uploads/2018/05/2015_6_december.pdf

B.J.C. Claase, architect van de Jozefkerk

Architect Bernardus Joannes Claase (Rotterdam, 14 september 1862 – Nijmegen, 29 januari 1919). Zijn bekendste werk is de St.Jozefkerk aan…

Pijkestraat 1 verbouwing Estourgie
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Pijkestraat 1, monument van architect Estourgie

Pijkestraat 1 verbouwing Estourgie
Pijkestraat 1 verbouwing Estourgie (oktober 2022)

In 1936 is dit pand grondig verbouwd naar een ontwerp van Charles Estourgie. Een gedeelte van de bouwtekening staat hier onder “Ontwerp voor een garage, bovenwoning & Magazijnen voor de Frima Gebr Janssen”. Daarbij wordt gesproken van een “Drukkerij verbouwing”. De datering van onderstaande tekening is van april 1936; in het bouwdossier staat een tekening van een andere voorgevel, “behoort bij de bouwvergunning-aanvrage dd 19 juni 1935”.

De Gebroeders Janssen “hadden meerdere panden in de Pijkestraat in bezit als pakhuis/magazijn. Achter deze huizen, tegenwoordig Pijkestraat 27, lag Drukkerij Gebr. Janssen.” (Gemeentelijke Monumentenlijst, met uitgebreide beschrijving van het pand)

Gedeelte Bouwtekening verbouwing 1935

Afgaande op de bouwvergunning aanvraag is het gebouw in 1913 vernieuwd naar een ontwerp van J.C. Hermans. Op dat moment heette de straat nog Pikkegas (in 1926 veranderd naar Pijkestraat). In de adresboeken 1912-1913 t/m 1915-1916 staat als omschrijving ‘pakhuis’, en daarnaast in ieder geval ook in 1922, 1924, 1932, 1934.

Het is mij nog onbekend of het een verbouwing betreft of dat naar het ontwerp van Estourgie een geheel nieuw gebouw is neergezet.

Andere gebruikers:

Advertentie Bestelhuis Pijkestraat blijft geopend (De Gelderlander 2/3/1953)
Advertentie Bestelhuis Pijkestraat blijft geopend (De Gelderlander 2/3/1953)
Advertentie Bestelhuis de Klok naar Regulierstraat 66 (De Gelderlander 2/3/1953)
Advertentie Bestelhuis de Klok naar Regulierstraat 66 (De Gelderlander 2/3/1953)

Of en hoe lang de Gebroeders Janssen zelf gebruik hebben gemaakt van het pand is nog niet bekend.

Al in 1938 komt op dit adres de expediteur J.M. Linders voor. Hij komt daarna nog voor in de adresboeken tot 1955. Wel verschijnen er in De Gelderlander 2/3/1953 2 advertenties, op dezelfde pagina:

  • Bestelhuis Pijkestraat blijft, nu ten name van J.M. Linders
  • Bestelhuis de Klok is verhuisd naar Regulierstraat 66

In De Gelderlander 22/2/1954 staat een advertentie dat op dit adres het Bestelcentrum Centrum zich heeft gevestigd.

NaamOmschrijvingAdresboek
A.L.A. Mulderslager1916
J.M. Lindersexpediteur1938, 1940, 1948, 1955
F.G. Lindersbehangersknecht1938
Bestelhuis ‘De Klok’expediteur1948
H.P. van der Braakmachinebankwerker1959
A..J. van der Velden, geb. Vos1968
Advertentie Bestelhuis Centrum naar Pijkestraat 1 (De Gelderlander 22/2/1954)
Advertentie Bestelhuis Centrum naar Pijkestraat 1 (De Gelderlander 22/2/1954)

Gemeentelijk Monument

Het gebouw is een Gemeentelijk Monument met als waardering:
“Het pand is van architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een magazijn met woongedeelte en garage uit de twintigste eeuw in expressionistische stijl. Verder is het van belang als voorbeeld van het oeuvre van de Nijmeegse landelijk bekende architect Charles Estourgie.

Het pand is van stedenbouwkundige waarde vanwege zijn opvallende positie bovenaan de Pijkestraat, met degevelopening ten behoeve van de garage-ingang. Tegelijkertijd voegt het pand zich goed in de schaal van de straatwand, mede vanwege de behouden historische perceelsgrenzen. Als woonhuis met bedrijfsgedeelte toont het pand de ontwikkeling van de middenstand aan de rand van het stadscentrum in de periode tussen de twee Wereldoorlogen. Dat verleent het pand cultuurhistorische
waarde.”

Bronvermelding

https://app4.nijmegen.nl/DGD2/BouwArchief/Documenten/0268200000029055?zaakDossierId=B12.009552

https://app4.nijmegen.nl/DGD2/BouwArchief/Documenten/0268200000029055?zaakDossierId=B12.003014

https://gaypnt.home.xs4all.nl/straatnamen/P.html

https://studiezaal.nijmegen.nl/detail.php?nav_id=3-1&index=7&imgid=2098732066&id=2096997753

https://studiezaal.nijmegen.nl/detail.php?nav_id=3-1&index=9&imgid=2099057923&id=2096998486

Charles Estourgie en Charles Estourgie Jr

Charles Marie Francois Henri Estourgie (23 juni 1884 Amsterdam, 26 augustus 1950 Nijmegen) Charles Marie François Henri Estourgie (Amsterdam, 23…

De Gouden Engel van Teeseling

Op de hoek van de Parkweg en Pijkestraat staat het beeld van de Gouden Engel. Beeldhouwer Fred van Teeseling liet…