De Winkel van A.J. van der Veer, winkelier in luxe artikelen, na de verbouwing, 1913 (f30581 RAN) Molenstraat 94 architect Veugelers
#Nijmegen, Centrum, Molenstraat

Geschiedenis en architectuur Molenstraat 94: Vulpenhuis van der Veer (1908-1946)

Molenstraat 94 Centrum, Gemeentelijk monument

De Winkel van A.J. van der Veer, winkelier in luxe artikelen, voor de verbouwing, 1913 (F30582 RAN) Molenstraat 94
De Winkel van A.J. van der Veer, winkelier in luxe artikelen, voor de verbouwing, 1913 (F30582 RAN)

In juni1908 opent J.A. van der Veer zijn winkel in Luxe- en Toiletartikelen, Kantoor- en Schrijfbehoeften op Molenstraat 94 (PGNC 7/6/1908). Deze winkel zal bijna 40 jaar blijven bestaan. Daarbij hebben 2 grote verbouwingen gevonden. De verbouwing van 1913 was naar ontwerp van architect Veugelers en die van 1930 door architect Deur.

Verbouwing 1913 architect Veugelers

Heropening A. J. van der Veer

In het perceel Molenstraat 94 heeft hedenavond de heropening plaats van het magazijn van den heer A.J. van der Veer. Gedurende eenige maanden is deze zaak in de Broerstraat gevestigd geweest en in dien tijd zijn in het oude pand dat niet meer aan de eischen van een modernen winkel voldeed, wonderen verricht.

De nieuwe bouw was toevertrouwd aan onzen stadgenoot, den heer M.E. Veugelers, architect, die daarbij weer van goeden naam en practischen zin blijk gaf. Hij heeft aan het betrekkelijk smalle pand een zeer opvallend voorkomen weten te geven, waarmee de winkelier zeer gediend is. Men loopt er niet ongemerkt voorbij. En wanneer men het magazijn binnen treedt, dan vallen vooral hem die de oude zaak heeft gekend, aanstonds de belangrijke verbeteringen op welke hier zijn aangebracht. De ruimte is in de eerste plaats veel grooter geworden, voorts is de belichting er aanmerkelijk op vooruitgegaan en het lokaal is ook een stuk hooger van verdieping geworden. Kan de winkel hierdoor veel beter dan tot dusver aan zijn doel beantwoorden, ook de inwendige inrichting draagt daartoe bij. Deze is Keurig in één woord, het fraaie is er met het praktische gecombineerd. Wij noemen de verplaatsbare etalagekast en de goed doorgevoerde splitsing van de kantoor- en luxe-artikelen, welke laatste in flinke spiegelkasten langs een der wanden zijn ondergebracht.

De bouw is verricht door den heer H. Seegers, aannemer alhier,  die in korten tijd het werk uitvoerde en er alle eer mee inlegt. Voorts komt een bijzonder woord van lof toe aan den schilder, den heer A. de Vries, alhier, die dit onderdeel uitstekend verzorgd heeft. Vermelden wij tenslotte, dat het electrisch licht is aangebracht door den heer Reuser-van Alphen, alhier.” (PGNC 23/9/1913)

Interieur van de Winkel van A.J. van der Veer, winkelier in luxe artikelen, 1914 (f30584) Molenstraat 94 architect Veugelers
Interieur van de Winkel van A.J. van der Veer, winkelier in luxe artikelen, 1914 (F30584 RAN)
De Winkel van A.J. van der Veer, winkelier in luxe artikelen, na de verbouwing, 1913 (F30585 RAN) Molenstraat 94 architect Veugelers
De Winkel van A.J. van der Veer, winkelier in luxe artikelen, na de verbouwing, 1913 (F30585 RAN)
Advertentie Heropening A.J. van der Veer (PGNC 23/9/1913)
Advertentie Heropening A.J. van der Veer (PGNC 23/9/1913)

Het Vulpenhuis

Advertentie Vulpenhuis (De Gelderlander 29/10/1932)
Advertentie Vulpenhuis (De Gelderlander 29/10/1932)

Hoewel van der Veer regelmatig adverteert dat zijn specialiteit vulpenhouders (oa De Gelderlander 14/9/1922 zijn, is het na de verbouwing van 1931 Vulpenhuis. De architect van de verbouwing is ir. Deur.

Het Vulpenhuis.

In de Molenstraat 94 is heden heropend het magazijn van den heer A.J. v.d. Veer, bekend als Vulpenhuis, maar zeker zoo bezocht ook om de aan alle eischen voldoende voorraden van schrijf- en teekenbehoeften, van galanteriën en surprises, van het betere en toch niet duurdere genre.

De oude winkel bood zoo weinig gelegenheid tot opvallend étaleeren uit enorme voorraden. En in dit opzicht heeft een doelmatige verbouwing den heer A.J. v.d. Veer uit de impasse geholpen, dank zij ook de vernuftige oplossing, welke de architect, de heer Ir. Deur, daarvoor vond.

Stijl en practijk gingen hier hand aan hand.

De winkelpui past zich zoo fijntjes aan bij de er naast gelegen zaak van Geurts en Elinga. Meer van deze winkelgevels- in den innemenden vorm van tot rustig bezichtigen noodende winkels, zou het aspect van Nijmegen als winkelstand slechts kunnen bevorderen.

Hier is gebroken met de oude gewoonte, een of meerdere winkelramen aan straat en daarachter verkoopruimte.

Die oude lijn is te strak voor onzen tijd. De kooper moet tot rust en keuze komen voor binnen te gaan. Hij moet buiten, goed gesorteerd kunnen zien, wat er binnen is. Dit vergemakkelijkt den verkoop, vooral in een winkel als deze, waar de keuze van artikelen zoo buitengewoon groot is.

De architect ontwierp een reeks van étalagekassen, welke liggen als een miniatuur overdekte passage, waarlangs de cliënt al kijkende, vanzelf in de winkel loopt en koopt na in speciale kasten gevonden te hebben wat hij zocht.

De kasten met slechts een donkerblauwen achterwand zijn geheel van glas.

De gevel zelf bleef sober- maar in stijl met sprekende letters der firma boven het hoofdraam.

Op vernuftige, de sobere lijn van den gevel niet storende wijze, zijn de zonneschermen aangebracht- of liever bij niet gebruik weggewerkt.

Men kent de oude pui niet meer terug en bewondert den architect, die hier in betrekkelijk kleine ruimte vijf étalages wist te ontwerpen.

Ook het interieur is ruimer geworden door de aantrekking van twee lokalen die voorheen als bergplaats dienst deden. De stemmige grijze kleur domineert overal en geeft een rustigen indruk.

Met de ruimte is inderdaad gewoekerd, waarvoor den architect, ir. Deur, alle lof toekomt, niet minder aan den aannemer de heer Dekkers, die in betrekkelijk korten tijd deze verbouwing afleverde.

Noemen wij nog den schilder, de heer van Roessel en het electrotechnisch bureau Beukering die niet alleen de installatie verzorgde, doch ook de ornamenten leverde.” (De Gelderlander 7/11/1931)

Advertentie opheffing Vulpenhuis (De Gelderlander 18/9/1946)
Advertentie opheffing Vulpenhuis (De Gelderlander 18/9/1946)

Op 18-9-1946 verschijnt de advertentie dat het Vulpenhuis A.J. van der Veer is opgeheven.

Gemeentelijk Monument

Sinds 1988 is het pand een gemeentelijk monument. Als waardering: “

Winkel met bovenwoning.Smal bakstenen pand in drie bouwlagen. Op de begane grond bevindt zich over de volle breedte een winkelpui; daarboven driezijdige erker, gedeeltelijk gestuct; de tweede etage heeft een smeedijzeren balkonhek, en een brede balkondeur met bakstenen pilasters en natuurstenen kapitelen, die een lichtuitspringende risaliet vormen. Ter weerszijden is een hoog smal venster aangebracht. Zeer brede vlakke kroonlijst met een lijst van blokken onderde gootlijst. Klein zadeldak op het voorste deel van het platte dak, parallel aan de straat. Brede halfcirkelvormige dakkapel van baksteen met rond venster onder gestucte guirlande Bouwjaar: ca. 1900. Gaaf winkelpand in goede proporties.”

Molenstraat 94, tegenwoordig samengevoegd met nummer 96 als Xando, juli 2019 (Google Streetview)
Kantoor van Assurantie-Maatschappij tegen Brandschade en op het Leven 'De Nederlanden van 1845', ontworpen door architect H.P. Berlage en in 1945 tijdens oorlogshandelingen verwoest (F29582 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

De Nederlanden van 1845 architect Berlage

1912 Mariënburg Centrum, verwoest in Tweede Wereldoorlog

Kantoor van Assurantie-Maatschappij tegen Brandschade en op het Leven 'De Nederlanden van 1845', ontworpen door architect H.P. Berlage en in 1945 tijdens oorlogshandelingen verwoest (F29582 RAN)
Kantoor van Assurantie-Maatschappij tegen Brandschade en op het Leven ‘De Nederlanden van 1845’, ontworpen door architect H.P. Berlage en in 1945 tijdens oorlogshandelingen verwoest (F29582 RAN)

In april 1912 opent De Nederlanden van 1845 haar kantoor in Nijmegen. Dit pand aan de Mariënburg was het enige pand van Berlage in Nijmegen. In september 1944 werd het gebouw tijdens oorlogshandelingen verwoest.

De Nederlanden van 1845

A.J. Castein wordt agent voor de AMB De Gelderlander 7/8/1862

De Nederlanden is begonnen als De Assurantie Maatschappij tegen Brandschade (AMB). Deze is opgericht door Gerrit Jan Dercksen en Christiaan Marianus Henny, tevens neven van elkaar. Zij waren in Zutphen als agent voor de Nederlandse Maatschappij van Brandverzekering te Tiel (opgericht in 1833), waarbij zij om meer te kunnen verkopen op hun beurt subagenten hadden aangesteld.

Toen de Nederlandsche Maatschappij van Brandverzekering in 1844 haar regels veranderde en deze subagenten wilde omzetten naar (onafhankelijke) agenten, richtten Dercksen en Henny daarop de AMB op. Deze zou in de loop der jaren flink groeien, zowel in aantal klanten als in agenten.

Om verzekeringscontracten van de Nederlandsche Handel-Maatschappij binnen te kunnen halen, richtten ze de herverzekeraar De Nederlanden van 1859 op. Toen deze splitsing in 1888 niet meer opwoog tegen de hogere administratiekosten, werden de bedrijven weer samengevoegd tot Maatschappij tegen Brandschade De Nederlanden van 1845.

In 1903 begon de Nederlanden ook met levensverzekeringen. Deze werd later in een aparte maatschappij ondergebracht. Daarbij werd bedrijfsverzekeraar Labor, de ongevallenverzekeraar Fatum en de transportverzekeringsmaatschappij Binnenlandsche Vaart Risico Sociëteit overgenomen. Door de uitbreiding met deze producten kon de Nederlanden de slogan ‘Alle Verzekeringen’ voeren.

Uiteindelijk zal ‘De Nederlanden van 1845’ in 1862 fuseren met de ‘Nationale-Levensverzekering-Bank’, welke in 1863 is opgericht in Rotterdam, tot de Nationale Nederlanden.

Berlage en de Nederlanden van 1845

Links het Kegelhuis met daarnaast het bankgebouw van de Nationale Bankvereeniging. Rechts het pand van de verzekeringsmaatschappij De Nederlanden van 1845 van de architect H.P. Berlage en rechts daarvan het bankgebouw van de Geldersche Crediet Vereeniging uit 1918. Op de achtergrond panden op de hoek van de Staringstraat en de Van Broeckhuysenstraat, 1925-1930 (L66093 RAN) architect Berlage
Links het Kegelhuis met daarnaast het bankgebouw van de Nationale Bankvereeniging. Rechts het pand van de verzekeringsmaatschappij De Nederlanden van 1845 van de architect H.P. Berlage en rechts daarvan het bankgebouw van de Geldersche Crediet Vereeniging uit 1918. Op de achtergrond panden op de hoek van de Staringstraat en de Van Broeckhuysenstraat, 1925-1930 (L66093 RAN)

Over Berlage zelf zijn al veel artikelen en boeken geschreven. Daarom hierbij een verwijzing naar Wikipedia.

In het kader van het Nijmegen gebouw is interessant om stil te staan bij Berlage als huisarchitect van De Nederlanden.

In 1897 liet de AMB haar hoofdkantoor aan het Kerkplein in Den Haag bouwen door architect Berlage. De Zoon Henny, Carel Henny, was inmiddels directeur geworden, waarbij hij een moderne administratievorm invoerde. Daarnaast was hij een belangrijke supporter voor Berlage.

Berlage ontwierp verschillende kantoren in Amsterdam (Muntplein) en Den Haag. Ook ontwierp Berlage de villa voor Henny zelf. Toen het kantoor op het Kerkplein te klein werd, ontwierp Berlage de uitbreiding van een extra verdieping. Nadat het gebouw weer te klein was geworden, verhuisde de maatschappij in 1927 naar de Groenhovenstraat, welke tevens door Berlage was ontworpen. Wikipedia: “Mede dankzij De Nederlanden kon Berlage uitgroeien tot de eerste moderne architect van Nederland.”

Een ander gevonden werk is op de hoek Wittevrouwensingel-Nachtegaalstraat in Utrecht. Dit is tevens het enige gebouw van Berlage in deze stad. Het werd in 1930 gebouwd. Op de eerste verdieping lagen bovendien de zalen van sociëteit Tivoli.

Bij de opening

Het linkergebouw op de Marienburg is nog net te zien: dit is de Nederlanden van 1845. Detail van Luchtfoto van het stadscentrum met linksboven de Petrus Canisiuskerk aan de Molenstraat, links de Marienburgkapel en het Arsenaal op het Marienburg en rechtsboven de St. Dominicuskerk, 1935 (F58061 RAN)
Het linkergebouw op de Marienburg is nog net te zien: dit is de Nederlanden van 1845. Detail van Luchtfoto van het stadscentrum met linksboven de Petrus Canisiuskerk aan de Molenstraat, links de Marienburgkapel en het Arsenaal op het Marienburg en rechtsboven de St. Dominicuskerk, 1935 (F58061 RAN)

Het PGNC schrijft in mei 1912 een artikel over het nieuwe gebouw. Daarbij noemt ze het gebouw “gewoontjes”. Aangezien ik geen expert ben: mogelijk heeft de reis van Berlage naar Amerika in 1911 invloed gehad, waarbij hij onder de indruk was van het werk van Frank Lloyd Wright.

”De Nederlanden van 1845”.

De Assurantie-Maatschappij tegen Brandschade en op het Leven “De Nederlandsche van 1845” heeft voor haar kantoor alhier op Mariënburg (waaraan thans naast den heer W.A. van Laer ook de heer A.H. Koning uit Groningen als directeur verbonden is ) een eigen gebouw gesticht. Door niemand minder dan den bekenden Amsterdamschen architect, den heer H.P. Berlage Nzn., zijn de plannen voor dezen bouw gemaakt en het werk is ook onder zijn oppertoezicht uitgevoerd. Het is een gewaagde zaak voor leeken, om het werk van mannen, die in hun vak zóó grooten naam hebben als Berlage, te beoordeelen, en wij willen ons dan ook van kritiek onthouden, al scharen wij ons aan de zijde van hen, die aan den gevel van een zóó groot gebouw als dit gaarne een meer monumentaal karakter zouden hebben gezien. Zonder voor opschik te willen pleiten, komt ons dit ”uiterlijk” van den zetel eener zoo gewichtige maatschappij wat erg ”gewoontjes” voor. De knappe bouwmeester zal zijn arbeid echter wel weten te motiveeren, ook dient daarbij o.a. met den wensch van den opdrachtgever rekening te worden gehouden. Ons blijft echter de hoop over, dat de heer Berlage nog eens gelegenheid moge hebben hier zijn talent op breeder schaal te ontplooien.

Tot zoover wat het uitwendige van het gebouw betreft. Voor het inwendige hebben wij niets dan lof. Een stijlvol interieur toch paart zich aan groote praktische bruikaarheid en dit geldt zoowel de drie winkels met bovenwoningen als de kantoren der Maatschappij zelve.

Een massieve eikenhouten trap leidt naar de kantoren, welke zich in het midden van het kolossale pand op de eerste verdieping bevinden. Allereerst komt men hier in de lokaliteit voor het publiek, onmiddellijk correspondeerend op het ruime kantoor der ambtenaren. Alles spreekt hier van degelijkheid en zin voor het praktische, terwijl ook met de eischen van hygiëne in alle opzichten is rekening gehouden. In dit kantoor bevindt zich een kluis, waar de papieren en bescheiden der firma tegen brand en inbraak beveiligd zijn. Het bureau der directie grenst onmiddellijk aan het kantoor van de ambtenaren. Ook dit is zeer comfortabel en stijlvol ingericht tot in de kleinste bijzonderheden. De directie der “Nederlandsche van 1845” heeft dan ook alle reden om over hare nieuwe, aan moderne eischen beantwoordende kantoren voldaan te zijn.

De eigenlijk bureaux liggen temidden van een complex winkelhuizen en bovenwoningen, welke door de “Nederlanden van 1845”zijn gebouwd met goed vertrouwen op de toekomst van ’t Mariënburg als handelswijk onzer stad. Een drietal winkels van groote afmetingen zullen, wanneer ze verhuurd zijn, ongetwijfeld een aanwinst zijn voor het plein en van de bovenwoningen, welke zoowel mèt den betreffenden winkel als afzonderlijk kunnen worden verhuurd- ze bezitten aparte ingangen-, kan wederom worden getuigd, dat ze groot, comfortabel en uit ruime beurs gebouwd zijn. De directie van het kantoor Nijmegen der “Nederlandsche van 1845” kan dan ook met dezen nieuwen zetel wel worden gelukgewenscht.

Nog worde vermeldt, dat in den toren van het gebouw een electrisch uurwerk zal worden aangebracht met des avonds verlichte wijzerplaat, zulks ten gerieve van het publiek en dat door dit wel op prijs zal worden gesteld.” (PGNC 4/5/1912)

Lees tevens de pagina op Noviomagus over dit gebouw.

Bronnen en verder lezen

https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Nederlanden_van_1845_(bedrijf)

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hendrik_Petrus_Berlage

https://nl.wikipedia.org/wiki/Algemeene_Maatschappij_van_Levensverzekering_en_Lijfrente

https://nl.wikipedia.org/wiki/Kerkplein_(Den_Haag)

https://nl.wikipedia.org/wiki/Algemeene_Maatschappij_van_Levensverzekering_en_Lijfrente

Bijbank Nederlandsche Bank

De bijbank van de Nederlandsche bank aan de Mariënburg, welke later de spaarbank werd. Architect Salm ontwierp het gebouw in…

Middenstandsbank

In 1938 betrekt de Nederlandsche Middenstandsbank haar kantoor op de van Welderenstraat. Daarvoor laat ze het Effectenkantoor van Leeuwenberg samen…

De voormalige groenten- en fruithandel Peters-Gerrits, Augustus 2023 (Google Streetview)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Groentezaak Peters-Gerrits architect Kuipers

1950 Molukkenstraat 2-4, Borneostraat 23 Galgenveld

De voormalige groenten- en fruithandel Peters-Gerrits, Augustus 2023 (Google Streetview)
De voormalige groenten- en fruithandel Peters-Gerrits, Augustus 2023 (Google Streetview)

De Firma Peters-Gerrits had vanaf de jaren 20 haar handel in groenten, fruit en comestibles aan de Bloemerstraat 129, totdat deze bij het bombardement van februari 1944 werd verwoest. In 1944 opende ze haar nieuwe winkel, naar ontwerp van architect Kuipers, op de hoek van Molukkenstraat en Borneostraat.

Vooraf: Bloemerstraat 129

De Gelderlander 31/12/1927

Het eerst gevonden Adresboek is uit 1920: “Peters-Gerrits, Th., Bloemerstraat 129. Handel in Groenten, Fruit, Aardappelen, Comestibles enz,”. In ieder geval staat het adres in PGNC 8/12/1917 te koop als onderdeel van Bloemerstraat 129 tot en met 143.

Peters-Gerrits zal totdat de winkel tijdens het bombardement van februari 1944 hier de winkel hebben.

Herbouw hoek Borneostraat-Molukkenstraat

1950 Molukkenstraat 2

Herbouwplan van een winkel + bovenwoningen aan de Molukkenweg, architect L.D. Kuipers, datum tekening september 1949 (D12.410120 Detail).
Herbouwplan van een winkel + bovenwoningen aan de Molukkenweg, architect L.D. Kuipers, datum tekening september 1949 (D12.410120 Detail).

Op D12.410122 is Peters de aanvrager. Rechts, met de grote ramen, is de winkel. Daarnaast is de opgang naar de bovenwoning. Hieromheen is de benedenwoning gebouwd.

Hierachter staan aan de Molukkenstraat de appartementen die Kuipers ontworpen heeft en aan de Borneostraat de bij de appartementen behorende garages. Op D12.410120 heeft Kuipers deze flats op de plattegrond al ingetekend als “later te bouwen flats”.

Firma Peters Gerrits in Borneostraat herbouwd

Op 22 Februari ging bij het bombardement de groenten- en fruitzaak van de Firma Peters Gerrits op de hoek Bloemerstraat-Doddendaal ten gronde. In de Javastraat werd het bedrijf voortgezet in afwachting van de dag, waarop weer kon worden herbouwd. Die dag brak eindelijk aan en de bekroning mag op heden met de voltooide bouw van een prachtige nieuwe groentenzaak in de Borneostraat, hoek Molukkenstraat worden begroet.

Onder architectuur van de heer L.D. Kuipers te Nijmegen brachten de Aannemers Gebr. Smits, eveneens te Nijmegen, een even verzorgd als practisch ingericht winkelpand tot stand met een goede en voldoende opslagruimte.

De nieuwe zaak is goed geoutilleerd. Dank zij een nieuwe vinding, waardoor stof wordt vermeden bij het wegen van aardappelen, kan de grootst mogelijke hygiëne worden betracht.” (De Gelderlander 12/8/1950)

In ieder geval komt Peters Gerrits nog voor in het Adresboek 1971.

L.D. Kuipers, architect Nijmegen

Architect Lieuwe Dirk (L.D.) Kuipers heeft veel woonblokken, al dan niet met winkels er onder, ontworpen. We komen hem dan…

Balistraat 9 en 11, links nummer 9 en links daarvan de Borneostraat, September 2022 (Google Streetview)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Dubbel woonhuis Balistraat 9 en 11 architect Reijnen

1924 Balistraat 9 en 11 Galgenveld

Balistraat 9 en 11, links nummer 9 en links daarvan de Borneostraat, September 2022 (Google Streetview)
Balistraat 9 en 11, links nummer 9 en links daarvan de Borneostraat, September 2022 (Google Streetview)

In 1924 wordt een bouwvergunning aangevraagd voor het bouwen van een dubbel woonhuis. Hiervan is W.Th. Reijnen de architect. De eigenaar is Th.W. Peters, die zelf op Balistraat 11 gaat wonen. Een mooie luchtfoto uit 1949 is te vinden op F58316.

Ontwerp voor het bouwen van een dubbel woonhuis op een terrein aan de Balistraat
, architect Reijnen, Juli 1924 (D12.388331)
Ontwerp voor het bouwen van een dubbel woonhuis op een terrein aan de Balistraat , architect Reijnen, Juli 1924 (D12.388331)

Balistraat 9

De eerstgevonden bewoner is A.J. Dijker, gepensioneerd officier en machinist, in de Adresboeken van 1926 en 1928.

Vanaf 1936 tot en met 1963 wordt M.A.A. Loosen en familieleden Looser gevonden op dit adres (mogelijk woonde hij eerder dan 1936 en langer dan 1963 hier). M.A.A. komt eerst voor als procuratiehouder, vanaf 1955 is hij onderdirecteur van een bouwbedrijf.

Balistraat 11

Balistraat 11 lijkt vanaf het begin – in ieder geval vanaf augustus 1925- tot 1940  door de familie Peters te zijn bewoond.

De eerste gevonden melding is van De Gelderlander 1/8/1925 van Th. Peters, een advertentie van R.K. Hoofdaktecursus en Cursus ter opleiding van ’t Godsdienstdiploma. Peters is hoofd van de R.K. Jongensschool voor U.L.O aan de Schoolstraat 6 (De Gelderlander 9/6/1926, De Gelderlander 29/6/1929). Deze school is onderdeel van de Stichting St. Jozefscholen.

Catharina Anna Margeretha Peters geb. Janssen overlijdt op 8-1-1939 op 61-jarige leeftijd (De Gelderlander 9/1/1939). De ondertekenaar is Th.W. Peters. A.J.M. Peters vertrekt rond 6-1-1940 naar Oisterwijk (PGNC 6/1/1940).

De laatst gevonden Peters is Harry Peters, die op 20-7-1940 in ondertrouw gaat met Gré Grol (De Gelderlander 20/7/1940).

Oktober 1941 komt L.M. Zegers, hoofdonderwijzer, en zijn gezin op Balistraat 11 te wonen. Hij is hoofdonderwijzer (PGNC 25/10/1941). Wanneer Zegers in 1952 benoemd wordt tot voorzitter van de commissie die in Arnhem het hoofdakte-examen afneemt, is hij inspecteur van het lager onderwijs in de inspectie Arnhem (De Gelderlander 12/3/1952). In 1958 ontvangt hij de pauselijke onderscheiding in de ridderorde St. Gregorius de Grote, zie de foto GN3200 https://studiezaal.nijmegen.nl/detail.php?nav_id=2-1&id=266574

Het laatst gevonden adresboek tot nu toe is 1963; dan woont Zegers nog steeds op nummer 11.

Abonneren

Voer je e-mailadres hieronder in om updates te ontvangen.

Bijlage gevonden adressen

A.J. Dijkergep. off, machinistBalistraat 91926, 1928
M.A.A. Loosenprocuratiehouder; in 1955: onder-directeur bouwbedrijf; in 1963: onderdirecteurBalistraat 91936, 1938, 1940, 1955, 1963
R.G. GarretsenBalistraat 91936, 1938, 1940
W.M.M. Loosenbur. ambt. Bureau huisvestingBalistraat 91955
P.C.T. Loosenkant. Bed.Balistraat 91959
NaamomschrijvingAdresJaren
Wed. Th.J. Janssengeb. A.G.E. van KeekenBalistraat 111926
Th.W. Petersonderwijzer; in 1936 geen onderwijzer meer?Balistraat 111926, 1928, 1934, 1936, 1938, 1940
mej. L.T.P. ZegersBalistraat 111948, 1951
M.F.A. ZegersBalistraat 111951
J.H.L. Zegersin 1963: juristBalistraat 111955, 1959, 1963
L.M. Zegersrijksinsp. LO.; in 1963: geen functie achter zijn naamBalistraat 111959, 1963
De winkel van de Gebr Tromp, 4/1952 (Commissariaat van Politie Nijmegen via F14706 RAN CC0)
#Nijmegen, Centrum, Gebouw van de dag

Architectuur en Heropening van Gebr. Tromp in 1952

1952 Houtstraat 35 Centrum

De winkel van de Gebr Tromp, 4/1952 (Commissariaat van Politie Nijmegen via F14706 RAN CC0)
De winkel van de Gebr Tromp, 4/1952 (Commissariaat van Politie Nijmegen via F14706 RAN CC0)

Tijdens het bombardement van 1944 werd vrijwel de gehele Houtstraat, waaronder het pand van de Gebr. Tromp verwoest. In 1952 opent ze haar nieuwe zaak, naar het ontwerp van architect Rodenberg. Tegenwoordig zit hier alweer jarenlang Antiquariaat van Hoorn.

Rodenburg ontwierp tevens het naastgelegen bouwblok aan Plein 1944.

Vooraf: vestiging in de Houtstraat

Tromp was sinds 1937 tevens gevestigd aan de Houtstraat 73.

Hoek Ganzenheuvel en Priemstraat

De winkel is in 1898 opgericht en heeft waarschijnlijk aanvankelijk in de Lange Brouwertraat 2 gezeten: in PGNC 26/2/1899 verschijnt een advertentie dat het van daar uit naar de hoek Ganzenheuvel-Priemstraat, oftewel Ganzenheuvel 73 (De Gelderlander 31/12/1899) zal gaan verhuizen.

Tussen November 1928 en Januari 1930 heeft hij waarschijnlijk de winkel aan de Ganzenheuvel afgestoten: deze komt als adres nog wel voor in De Gelderlander 29/11/1928, maar niet meer in De Gelderlander 25/1/1930.

Komst naar Augustijnenstraat in 1922

In september 1921 koopt P.F. Tromp het Winkelhuis met Bovenwoning aan de Augustijnenstraat, Nos. 4 en 6, nabij de Houtstraat te Nijmegen, groot 55 c.A. voor f7625 (PGNC 30/9/1921).

De winkel aan de Augustijnenstraat opent in april 1922: “De heer P.J. Tromp, dat al jaren zijn bekend Meubelmagazijn houdt op den Ganzenheuvel No. 73, hoek Priemstraat, en zich daar reeds een goed-bekenden naam verwierf om zijn goede schrijnwerk vooral voor den burgerman, is uit de benedenstad met zijn zaak meer naar boven- of middenstad gekomen.” Hierin zat voorheen een der winkels van de heer Maas. “De winkel is uitwendig als hernieuwd en kreeg een frissche kleur en vroolijk aanzien, zoowel binnen- als buiten… Het stoffeerwerk voerde de heer P.J. Tromp natuurlijk zelf uit.”( De Gelderlander 7/4/1922)

In de jaren ’30 verschijnt nog een aantal jaren tevens “Stijn Buysstraat 4a”. Dit is op dat moment het woonadres van P.J. Tromp, meubelmaker. En tevens van “Tromp’s Woningbureau” (Adresboek 1936). Waarschijnlijk is P.J. Tromp rond de uitgave van de adresboeken overleden, aangezien in het Algemeen Adresboek 1936 “Wed.(uwe) P.J. Tromp” staat. Zij is in ieder geval volgens het Adresboek 1938 samen met P.Th.F. Tromp verhuist naar Bachstraat 46, terwijl het Woningbureau nu het adres van de Houtstraat heeft. Volgens het Adresboek van 1940 is P.Th.F. Tromp verhuist naar de Augustijnenstraat 4 (De weduwe van P.J. Tromp is verhuist naar Pater Brugmanstraat 52).

Uitbreiding Houtstraat in 1937

De Gelderlander 13/6/1941

Omdat het pand aan de Augustijnenstraat niet meer kon worden uitgebreid, zocht Tromp naar een nieuw geschikte locatie. Deze vond hij in de Houtstraat 73, waar een deel van de collectie werd ondergebracht. Zijn winkel aan de Augustijnenstraat bleef wel bestaan.

“Hier krijgt de eigenaar de beschikking over een zeer ruim pand, dat meerdere serrvice biedt voor het publiek. Immers beneden bevindt zich een zeer prachtige winkelruimte, waar de artikelen zeer overzichtig kunnen worden geëtaleerd. Boven heeft men een nog grootere ruimte, welke als show-room is ingericht.” (De Gelderlander 17/12/1937)

Bij het bombardement van 1944 gaan beide winkels verloren. Hun tijdelijk winkel wordt gevestigd op de Van Broeckhuyzenstraat 44 (De Gelderlander 1/8/1946).

Bij de opening

Advertentie Tromp De Gelderlander 25/10/1956
Advertentie Tromp De Gelderlander 25/10/1956

De Gelderlander bij de opening in maart 1952:

“Groter en mooier dan voorheen is deze zaak herrezen op een punt, waarvan wij in de naaste toekomst veel verwachtingen hebben. Twee jaar geleden was deze omgeving een zandhoop, nu staan er reeds verschillende mooie en grote panden en als wij op deze wijze voortgaan, kunnen wij de toekomst met vertrouwen tegemoet zien”.

Deze woorden sprak wethouder M. Duives gistermiddag namens het gemeentebestuur toen hij het nieuwe pand van de Gebr. Tromp aan de Houtstraat opende. Een mooi pand is het, aldus wethouder Duives, op een punt dat we zo graag “vol” zagen. De burgermeester stelde destijds voor de opbouw van de stad zeven jaren; twee zijn er nu om en als het zo doorgaat, dan komen we er.

Moderne gebouwen en juiste straten-aanleg zullen de aandacht trekken, in het bijzonder ook van de vreemdelingen. Onze stad weet zich bij de enorme taak van de wederopbouw gesteund door de grote kern van middenstanders, die vooral de laatste jaren getoond hebben wat ze kunnen.

Evenals wethouder Duives prezen ook de heren W. Beukema, Maas en P.J. Kooij de energie, het doorzettingsvermogen en de veerkracht van de Gebr. K. en P. Tromp die enorme moeilijkheden moesten overwinnen, maar zich voor dit ogenblik geen rust gegund hebben. Architect R.G. Rodenburg, de schepper van dit nieuwe fraaie pand, noemde deze dag er een van bloemen, zonneschijn en vrolijke gezichten en daar is ook alle reden toe, want wederom is de opbouw van het stadscentrum een stap dichter bij de voltooiïng. Hij droeg het gebouw aan de heren Tromp over en dankt hen namens de aannemers, de Gebr. Moolenaar, voor de prettige wijze waarop dit werk is tot stand gekomen.

De heer P. Tromp memoreerde in het kort de geschiedenis van de zaak, die 54 jaar geleden bescheiden werd opgezet, maar met moed en energie werd uitgebouwd, totdat op 22 Februari 1944 in enkele minuten tijds het werk van vele jaren werd teniet gedaan. Na acht jaren gehuisvest te zijn geweest in de Van Broeckhuijsenstraat, hebben we dan nu eindelijk weer een eigen dak boven ons hoofd. Dank bracht spr. aan allen, die hem en zijn broer bij de verwezenlijking van de plannen hebben gesteund. De heer K. Tromp sprak ook een dankwoord en was zeer erkentelijk voor het geschenk van de familie: een grote eletrische klok.

Schoner en groter is de zaak van de heren Tromp herrezen. Een modern ingericht pand is het geworden met grote verkoopruimten in het souterrain, de eerste etage en het gelijkvloerse gedeelte, dat niet minder dan acht ruiten telt, waardoor men het overzicht over de gehele ruimte heeft. Het daglicht kan practisch aan alle kanten binnen en heeft zijn grote voordelen bij de kleurrijke artikelen, zoals stoffen, tapijten, enz. Een fraaie oplossing is het trappenhuis, dat de verbinding geeft me de eerste etage. Het geheel is in lichte kleuren gehouden en schept een prettige sfeer. De practische inrichting van het pand doet alle artikelen goed tot hun recht komen.  (De Gelderlander 15/3/1952, hetzelfde artikel behandelt de opening van café Peters)

Gemeentelijk monument

Bij de aanwijzing tot gemeentelijk monument: “Hij ontwierp het in een gemengde bouwtrant met een combinatie van moderne en traditionalistische stijlkenmerken.” Voor een nadere beschrijving zie het document tot aanwijzing.

Tegenwoordig zit Antiquariaat van Hoorn al jaren in het pand, juli 2019 (Google Streetview) Houtstraat 35 architect Rodenburg
Tegenwoordig zit Antiquariaat van Hoorn al jaren in het pand, juli 2019 (Google Streetview) Houtstraat 35 architect Rodenburg

Flat Plein 1944 architect Rodenburg

Eind juni 1944 vindt een belangrijke opening voor de wederopbouw plaats: de flat aan de westzijde van Plein 1944, een…

cafe restaurant Royal Plein 1944 128 architect Rodenburg JFM Trum via F31801 RAN CCBYSA
#Nijmegen, Gebouw van de dag, Geen categorie

Geschiedenis van Restaurant Royal op Plein 1944

1954 Plein 1944 128 Centrum

Gezicht op de noordzijde met v.l.n.r. Café Restaurant Royal (van A.A. Raafs, Plein 1944 nr. 128), Lunchroom annex Banketbakkerij Pleinzicht (van W.P.H.A. Cornelissen, nr. 135), Sigarenmagazijn H.W.R. Brans (nr. 136), Juwelier en Horloger A.J. Janssen (nr. 137) en P. Jacobs Textiel en Tricotage (nr. 140); in het midden de St. Stevenstoren, 1954 (GN8809 RAN)
Gezicht op de noordzijde met v.l.n.r. Café Restaurant Royal (van A.A. Raafs, Plein 1944 nr. 128), Lunchroom annex Banketbakkerij Pleinzicht (van W.P.H.A. Cornelissen, nr. 135), Sigarenmagazijn H.W.R. Brans (nr. 136), Juwelier en Horloger A.J. Janssen (nr. 137) en P. Jacobs Textiel en Tricotage (nr. 140); in het midden de St. Stevenstoren, 1954 (GN8809 RAN)

Maart 1954 opent A.A. Raafs zijn nieuwe Café Restaurant “Royal” op Plein 1944. Zijn café voor de oorlog had vlakbij gestaan, op de hoek van de Bloemerstraat en Zeigelbaan, toen het bij het bombardement van februari 1944 werd verwoest. Net als een groot deel van de noordkant van Plein 1944 was het een ontwerp van architect Rodenburg.

In 1954 heeft Raafs nog geen buren (zie de foto hierboven). Een foto uit 1954 waar de bouw nog aan de gang is, is te vinden op F31939 RAN.

Bloemerstraat 126

Het café van Raafs stond op de hoek van de Zeigelbaan-Bloemerstraat toen het bij het bombardement van 22 februari 1944 werd verwoest. Het adres was Bloemerstraat 126.

De eerstgevonden melding van zijn vader P.F. (Petrus Franciscus) Raafs  op Zeigelbaan 65 is in het Adresboek van 1903 als “”tapper”.  In oktober 1905 vraagt hij een vergunning aan voor het schenken van sterke drank op Zeigelbaan No. 65. (PGNC 17/10/1905). Het is nog onduidelijk of dat dit hetzelfde adres is als  de Bloemerstraat 126 of dat de Raaf in de loop der jaren is verhuisd.

Bij de overlijdensadvertentie van P.F. Raafs, overleden 6-11-1920 op 47-jarige leeftijd, is het adres Bloemerstraat 126 (De Gelderlander 6/11/1920).

Het eerst gevonden adres in Adresboeken tot nu toe van Raafs op Bloemerstraat 126 is die van 1922. Daarbij staat zijn moeder, Weduwe P.F. Raafs, geboren C.E. Gijsbers, op dit adres vermeld in de gevonden adresboeken van 1922 en 1926. Ook is de ondertekening van de nieuwjaarsgroet in De Gelderlander 31/12/1925 op haar naam.

Albertus Antonius Raafs

In 1928 neemt A.A. (Albertus Antonius, geboren op 14-8-1906) Raafs het café an de Bloemerstraat over (Nijmeegsch dagblad, 10/3/1954). Op 29-1-1931 vraagt hij vergunning aan voor het schenken van sterke drank in het klein voor zijn koffiehuis.

Vanaf het adresboek van 1932 staat hij als caféhouder. Tijdens het bombardement van 1944 werd het café verwoest. Aanvankelijk zet hij zijn café voort in de nabijheid van de Hezelpoort, totdat in augustus 1944 de mogelijkheid zich voordeed “een beter, hoewel zeker niet ideaal, pand te betrekken aan de Augustijnenstraat” (Nijmeegsch dagblad, 10/3/1954).

Café A.A. Raafs, op de hoek van de Augustijnenstraat, 1950  (F13376 RAN)
Café A.A. Raafs, op de hoek van de Augustijnenstraat, 1950 (F13376 RAN)

Onteigening en toewijzing Plein 1944

Bij de onteigening van het perceel aan de Bloemerstraat-Zeigelbaan in 1950 blijkt dat het perceel eigendom was van Raafs. Daarbij neemt hij de herbouwplicht van de N.V. Bierbrouwerij De Drie Hoefijzers te Breda over. Aangezien de onteigeningsvergoeding f4871 en de toewijzingsprijs f13.967 is, zal Raaf f9.096 moeten bijbetalen.

In ieder geval heeft Raafs eind 1946 -mogelijk eerder- zijn zaak verplaatst naar de hoek van Stikke Hezelstraat en Grote Markt. In november adverteert hij dat de zaal geopend is, waarvoor hij In De Gelderlander 30/8/1946 nog een goede piano en een grote kachel zocht. Een foto uit 1950 is te vinden op F13376.

Advertentie voor de vergaderzaal van A.A. Raafs (De Gelderlander 8/11/1946)
Advertentie voor de vergaderzaal van A.A. Raafs (De Gelderlander 8/11/1946)

Dit gebouw zal echter gesloopt worden vanwege de uitvoering van de wederopbouwplannen. Aangezien Raafs al een toewijzing had voor Plein 1944, zal de verhuizing naar het hoekpand waarschijnlijk een tijdelijke noodverplaatsing zijn geweest.

In juli 1953 blijkt dat het ontwerp voor de herbouw kleiner is dan de omvang van het toegewezen perceel. Zelf was Raafs intussen met J.G.N. van Hout, die een herbouwclaim en bestedingsplicht die had vanwege de verwoeste opstallen aan de van Schaeck Mathonsingel, overeengekomen dat van Hout het café voor Raafs zou bouwen. Daarop wordt de grond gereserveerd voor van Hout. Daarnaast moet de gemeenteraad een besluit nemen wat er met de verkoop van de onderhavige grond moet gebeuren (De Gelderlander 21/7/1953).

Bij de opening café restaurant Royal

cafe restaurant Royal Plein 1944 128 architect Rodenburg JFM Trum via F31801 RAN CCBYSA
cafe restaurant Royal Plein 1944 nr 128; Gezicht op de Houtstraat , de St. Stevenskerk en de Augustijnenstraat vanaf Plein 1944 architect Rodenburg, foto 1956 (J.F.M Trum via F31801 RAN CCBYSA)

De Gelderlander in maart 1954:

Café-restaurant Royal is sieraad voor Plein 1944: gistermiddag geopend

Het Plein 1944 is verrijkt met een belangrijk nieuw gebouw. Café Raafs, dat vroeger in deze omgeving was gevestigd totdat het door de ramp van 22 Februari ’44 werd vernield, is wedergekeerd in veel grotere luister. Café-Restaurant Royal is nu de naam en de doopplechtigheid vond gistermiddag plaats, onder enorme belangstelling. Geen tafeltje of er stond een fraai bloemstuk op te prijken; het grote restaurant beneden en de vergaderzalen boven waren geheel bezet met vrienden en relaties van de heer Raafs, die met zijn “Royal” de kroon mocht zetten op een even doortastend als voorzichtig voorbereidend werk, dat enkele jaren heeft geduurd.

Panden aan de noordzijde: v.l.n.r. Schoenenzaak Neoform (Plein 1944 nr. 119), Cafe Restaurant Royal (Plein 1944 nr. 128) , Hotel Cafe Lunchroom American (Plein 1944 nr. 129-131) en Lunchroom Pleinzicht (Plein 1944 nr. 135, 1958 (Foto Grijpink via F32460 RAN CCBYSA)
Panden aan de noordzijde: v.l.n.r. Schoenenzaak Neoform (Plein 1944 nr. 119), Cafe Restaurant Royal (Plein 1944 nr. 128) , Hotel Cafe Lunchroom American (Plein 1944 nr. 129-131) en Lunchroom Pleinzicht (Plein 1944 nr. 135, 1958 (Foto Grijpink via F32460 RAN CCBYSA)

Wethouder Duives sprak namens het gemeentebestuur een woord van hartelijke gelukwens bij de opening. Hij besteedde niet alleen aandacht aan de belangrijkheid van deze dag voor de heer Raafs zelf, die in een café-restaurant de droom van zijn leven verwezenlijkt zag, maar de wethouder stond ook stil bij de mijpaal die deze zaak in de opbouw van Plein 1944 betekende. In enkele jaren is Plein 1944 uit de grond gestampt; het is nog geen drie jaar geleden dat het flatgebouw werd geopend en daarna verscheen de ene zaak naast de andere. Binnen zeer afzienbare tijd zal het Plein 1944 dan ook tot verheugenis van de gemeente Nijmegen zijn volgebouwd. De wethouder had bewondering voor de moed en het uithoudingsvermogen van de heer Raafs, een man die wist wat hij wilde. Daarom was het hem ook mogelijk geweest te bereiken wat hij wilde. De gemeente verheugt zich met het resultaat: een fraai pand op een uitgezochte plaats, een sieraad voor Plein 1944.

De wethouder herinnerde aan het belangrijke aandeel dat de middenstanders hebben gehad en nog hebben bij de herbouw van de verwoeste binnenstad. Dank zij vooral hun ondernemingszin  kon Nijmegen in betrekkelijk korte tijd worden herbouwd.

De heer Raafs dankte hierna de wethouder, de architect de heer R.G. Rodenburg, de aannmer Moolenaar’s Aann. Bedr., de heer Lommers, die het interieur verzorgde en alle onderaannemers, die goede prestaties hebben geleverd.

Van verschillende zijden, namens de Hoeres, brouwerij, het verenigingsleven werd des middags en in de loop van de avond nog het woord gevoerd. Honderden kwamen gelukwensen en de gezellige inrichting van “Royal” bewonderen. De bovenverdieping, welke in meerdere zalen kan worden onderverdeeld, was “uitverkocht”, terwijl ook beneden geen plaats was te krijgen.” (De Gelderlander 10/3/1954)

Op de bovenstaande foto uit 1956 is te zien dat Café Restaurant Royal (rechts) en Neoform (het gebouw links van Royal) al zijn gebouwd, terwijl aan de rechterzijde nog een open ruimte is.

Een foto uit 1975 is te vinden op F31832 RAN.

Flat Plein 1944 architect Rodenburg

Eind juni 1944 vindt een belangrijke opening voor de wederopbouw plaats: de flat aan de westzijde van Plein 1944, een…

Het in aanbouw zijnde woon-winkelcomplex (opening was op 29 juni 1951) aan de westzijde van Plein 1944 met links de Doddendaal en rechts de Houtstraat, 1951 (Commissariaat van Politie afd. Fotografie via F31941 RAN CC0) architect Rodenburg
#Nijmegen, Centrum, Gebouw van de dag, Plein 1944

Flat Plein 1944 architect Rodenburg

1951 Plein 1944, Doddendaal, Houtstraat Centrum

Eind juni 1944 vindt een belangrijke opening voor de wederopbouw plaats: de flat aan de westzijde van Plein 1944, een gebouw voor 12 winkels en 36 woningen. Dit plein moet een belangrijk centrum voor Nijmegen worden. Rond deze dag gaan 6 van deze 12 winkels open. “Het hart van Nijmegen klopt weer!” Het gebouw is ontworpen door architect Rodenburg.

Het in aanbouw zijnde woon-winkelcomplex (opening was op 29 juni 1951) aan de westzijde van Plein 1944 met links de Doddendaal en rechts de Houtstraat, 1951 (Commissariaat van Politie afd. Fotografie via F31941 RAN CC0) architect Rodenburg
Het in aanbouw zijnde woon-winkelcomplex (opening was op 29 juni 1951) aan de westzijde van Plein 1944 met links de Doddendaal en rechts de Houtstraat, 1951 (Commissariaat van Politie afd. Fotografie via F31941 RAN CC0)

Bestemming van Plein 1944: Een centrum van gezelligheid gelegen in het hart van de stad

Het reusachtige flatgebouw op Plein 1944 heeft al dagenlang de bijzonder belangstelling getrokken van de stadgenoot. Hier viel zo een en ander te zien en het tempo waarmede de laatste hand werd gelegd aan tal van voorbereidingen wekte de nieuwsgierigheid en de verbazing op van eenieder. De vraag was of dat alles nog op de gestelde datum, die niet het begin van Novum 1951 samenviel, zou kunnen geopend worden. Men mag bewondering hebben voor de werklieden, die door grote liefde voor hun werk gedreven, hun uiterste best hebben gedaan om het flatgebouw nog op tijd in de puntjes te krijgen. Ze hebben er de stad een grote dienst mee bewezen, want nu kan ook de vreemdeling, die de zomershow en het festival bijwoont, zien dat er veel energie leeft in Nijmegen. Dat dit inderdaad zo is, bleek ook uit de woorden welke vanmorgen bij de opening van het flatgebouw werden gesproken.

Flatgebouw steun in de rug voor getroffen middenstand

Een groot aantal genodigden was in de nieuwe snack-bar “Cassate” in het flatgebouw op Plein 1944 bijeen toen Ir. J.W. Kleinbettink, de waarnemend voorzitter van de Stichting Beambtenfonds Staatsmijnen het welkomstwoord sprak. Spr. noemde het een gelukkige omstandigheid en een bijzondere prestatie dat de opening van het flatgebouw kon samenvallen met de opening van de zomershow en het festival Novum 1951. Dank bracht spr. in verband met de voorbereidingen aan de makelaar N. Verbeek, aan wethouder Duives, aan architect Rodenburg en aan aannemer Meijer. De algehele oplevering van het gebouw met zijn twaalf winkels en zes en dertig woningen zal in September plaats hebben, -zo deelde de spr. mee-, die zijn vreude erover uitte dat het Beambtenfonds van de Staatsmijnen op deze wijze kon leveren tot het herstel van het zo zwaar getroffen Nijmegen. Spr. toonde zich zeer erkentelijk voor de grote medewerking van de kant van de autoriteiten tijdens de bouw ondervonden. En een woord van hulde richtte spr. tot allen, die het flatgebouw hebben gerealiseerd.

Hoofdstuk in stadsgeschiedenis

D12.410514, datum tekening 25-11-1949
D12.410514, datum tekening 25-11-1949

De burgemeester, die hierna het woord voerde, noemde de bouw van dit belangrijk flatgebouw in het centrum van de stad een hoofdstuk in de stadsgeschiedenis. Spr. herinnerde aan de gevolgen van de oorlog, waardoor Nijmegen ernstig gevaar liep om zijn functie als regionaal centrum te verliezen. Slechts langzaamaan konden de diepe wonden in het stadsleven geslagen, genezen.

Tot op heden zijn acht en dertig winkels in de binnenstad gereed gekomen: zeventien winkels zijn in aanbouw en thans zijn twintig plannen in vergevorderde staat van voorbereiding.

Gezien de enorme moeilijkheden door toedoen van de herverkaveling, de financiering en door tal van andere omstandigheden, mogen we niet ontevreden zijn, aldus spr. Er blijft nog veel te wensen over, maar ook werden tal van moeiljkheden opgelost, dank zij de activiteit welke zich in de bouwwereld voordoet.

De burgemeester bracht dank aan het Beambtenfonds van de Staatsmijnen en speciaal Drs. Kraayefeld; aan makelaar Verbeek, die grote initiatieven nam en blijk gaf van zijn liefde voor zijn vaderstad; aan architect Rodenburg en aannemer Meijer voor de wijze waarop zij dit gebouw, dat onze binnenstad met zijn strakke, zakelijke lijnen verrijkt, tot stand hebben gebracht, terwijl de aannemer er in geslaagd is het gebouw binnen de gestelde termijn op te leveren.

Het Plein 1944, gelegen in het hart van de stad, heeft als bestemming een centrum van gezelligheid te zijn. Met zijn toekomstige winkels, café’s restaurants en zakenpanden wordt het afgesloten door een representatief winkelflat. Mogen andere winkelpanden spoedig volgen, zodat het hart van de oude stad weer worde hersteld, aldus de burgemeester, die hierna het gebouw voor geopend verklaarde.

De heer W.H. Geurts sprak vervolgens namens de detailhandelsraad, waarin de gehele middenstand is samengebundeld. Spr. herinnerde eraan hoe, nadat een van de getroffenen in een vergadering van de detailhandelsraad de vraag had gesteld of er niets voor de gedupeerde zakenlieden kon gedaan worden, in ’48 de voorbereidingen begonnen om het flat tot stand te brengen.

Er werd een klein comité gevormd en de herverkavelaar, de heer W. Evers verleende zijn medewerking om grond voor het flatgebouw gereserveerd te krijgen. Met grote liefde voor Nijmegen is er hard gewerkt, terwijl B. en W. hun volledige medewerking verleenden aan het plan.

Gevel aan de Houtstraat, datum tekening 25-11-1949 (D12.410513) architect Rodenburg
Gevel aan de Houtstraat, datum tekening 25-11-1949 (D12.410513)

De detailhandel is dankbaar gestemd nu het gebouw is tot standgekomen; de middenstand heeft hierdoor een grote steun in de rug gekregen. Als blijk van grote waardering voor het Beambtenfonds van de Staatsmijnen, dat de zaak financierde, bood spr. Drs. Kraayenfeld een wandbord aan, hetwelk op de ateliers van de Nijmeegse aardewerkfabriek Oud Delft werd vervaardigd. Op het bord is het flatgebouw op Plein 1944 afgebeeld.

Tot slot voerde architect Rodenburg het woord om dank te brengen aan alle instanties van de gemeente en aan de aannemer, de onderaannemers en aan allen die met hard werken de bouw van het flat hebben verwezenlijkt.

Nadat de plechtigheid was geeindigd bracht het gezelschap een bezoek aan de winkels in het flat, die werden geopend. Mevrouw Hustinx verwijderde de stadsvlag, die tot dan toe het beeld van de hand van Jacques Maris in de gevel bedekte. Mercurius kan nu vliegensvlug verder op Plein 1944.

In het flatgebouw verdient nog de aandacht de aardige voorstelling in glazuur terracotta boven het trappenhuis van de voorgevel. Ook dit is een interessant werk van Jacques Maris.” (De Gelderlander 29/6/1951)

Gevel aan de Doddendaal, datum tekening 8-11-1949 (D12.410505, 8-11-1949)
Gevel aan de Doddendaal, datum tekening 8-11-1949 (D12.410505, 8-11-1949)

Zie ook de pagina op Noviomagus

Paginagrote advertentie “Het hart van Nijmegen klopt weer!” De Gelderlander 29/6/1951

Op de dag van opening staat er een pagingrote advertentie in de Gelderlander (zie hierboven). Die dag openen 6 winkels haar deuren:

  • Hamers voor uw kamers (de Papiermolen)
  • Lunchroom-Cafetaria “Cassate”
  • Edah
  • The Corner House
  • P. Dubben’s Kledingmagazijn
  • Hoogenbosch Schoenenmagazijnen

Hierna zullen deze 6 winkels worden beschreven.

Papiermolen Hamers

Hamers voor uw kamers, advertentie De Gelderlander 18/1/1952 Plein 1944
Hamers voor uw kamers, advertentie De Gelderlander 18/1/1952

Nadat de winkel 18 jaar in de Lange Hezelstraat had gezeten, verhuisde de Papiermolen in 1938 naar het Kelfkensbosch 2-3. Deze ging echter in de brand van September 1944 verloren (PGNC 4/10/1938).

Hamers Papiermolen op Plein 1944

Vrijdagmorgen om elf uur opent Hamers Papiermolen zijn nieuwe, ruim ingerichte en comfortabele winkel op Plein 1944. Het is een prachtig winkelpand geworden, waarin Hamers met zijn enorme sortering op het gebied van behangselpapieren en vloerbedekking en met zijn complete woning-inrichting thans naar hartenlust zijn vleugels kan uitslaan. Bij de bevrijding in de Septemberdagen van 1944 werd de zaak op het Kelfkensbos vernield en daarna werd in de Molenstraat kwartier gezocht. In het nieuwe pand kunnen de bezoekers gedomstreerd zien hoe Hamers het verstaat om een winkel of een kamer in te richten. Het behang en de vloerbedekking is vanzelfsprekend uit eigen ateliers en hierbij werd in de Molenstraat kwartier gezocht. In het nieuwe pand kunnen de bezoekers gedemonstreerd zien hoe Hamers het verstaat om een winkel of een kamer in te richten. Het behang en de vloerbedekking is vanzelfsprekend uit eigen ateliers en hierbij werd een smaak en deskundigheid aan de dag gelegd, die voor Hamers gunstige vooruitzichten opent in verband met de vraag welke zich in dit opzicht bij de wederopbouw van de stad zal voordoen. In de linoleumvloer zijn op verschillende wijzen interessante oplossingen in toepassing gebracht. In de nieuwe zaak en binnenkort in de Toonzaal beneden de winkel kan een ieder zich ervan overtuigen dat Hamers op Plein 1944 een groot pand heeft betrokken waarin hij op waardige wijze voor de dag komt. Er is voldoende opslagplaats aanwezig en een kantoor achter de winkel.” (De Gelderlander 27/6/1951)

The Corset House

The Corset had voor de oorlog haar winkel in de Broerstraat 56 (De Gelderlander 19/4/1939). Nadat ze eerst in de Molenstraat 74 heeft gezeten (De Gelderlander 13/3/1945), opent ze rond 1947/1948 haar noodwinkel op de Mariënburg 101 (De Gelderlander 27/5/1948)

Advertentie The Corset House De Gelderlander 13/4/1956
Advertentie The Corset House De Gelderlander 13/4/1956

Edah

Plein 1944 71

De Edah zat voor haar verhuizing in de Molenstraat 124. In tegenstelling tot de meeste openingen heeft deze verhuizing niet met oorlogsschade te maken: al voor de oorlog zat Edah in de Molenstraat. De Gebr. Hendriks nemen de winkel in de Molenstraat dan over. (De Gelderlander 29/3/1952)

Openingsreclame Edah Plein 1944 (De Gelderlander 18/7/1951)
Openingsreclame Edah Plein 1944 (De Gelderlander 18/7/1951)

Snackbar/Lunchroom Cassate

   Aankondiging optreden Melchior Meijer; Die dag is er ook een Cassate ijstaart te winnen (Nijmeegsch dagblad 17-8-1951)
  Aankondiging optreden Melchior Meijer; Die dag is er ook een Cassate ijstaart te winnen (Nijmeegsch dagblad 17-8-1951)

Kledingmagazijn Piet Dubben

Heropening P. Dubben op de Houtstraat (De Gelderlander 28/6/1951)
Heropening P. Dubben op de Houtstraat (De Gelderlander 28/6/1951)

“Kledingmagazijn P. Dubben

De heer P. Dubben heeft zijn noodwinkel aan het Mariënburg verlaten en zijn zaak voor heren- en jongenskleding thans gevestigd in een der aan de Houtstraat gelegen winkelpanden van het pas geopende flatgebouw. Daardoor heeft wederom een oorlogsslachtoffer een vast adres gekregen. De heer Duppen was reeds 25 jaar lang in het vak door zijn werkzaamheid bij de fam. Fortuna, toen hij in 1938 zijn eigen zaak aan de Houtstraat kon openen. Tijdens de oorlog ging dit pand echter verloren en na de bevrijding vestigde de heer Duppen zijn bedrijf tijdelijk in een der noodwinkels aan het Mariënburg. Met grote vreugde is hij echter naar de Houtstraat teruggekeerd, waar hij een winkelruimte in gebruik kon nemen, die waarlijk ideaal is voor zijn branche. Het pand ziet er keurig verzorgd uit, heeft goede etaleermogelijkheden en comfortabele paskamers, terwijl de grote lichtinval juist voor het bezichtigen van textielgoederen natuurlijk bijzonder prettig mag heten.” (De Gelderlander 2/7/1951)

Hoogenbosch schoenen

Houtstraat 10

Het van oorsprong Eindhovense bedrijf opent in het complex haar vestiging. Meer over Hoogenbosch schoenen in de Eindhoven Encyclopedie.

Advertentie opening Hoogenbosch Schoenen Houtstraat (De Gelderlander 28/6/1951)
Advertentie opening Hoogenbosch Schoenen Houtstraat (De Gelderlander 28/6/1951)
Plein 1944 Augustus 2023 (Google Streetview)
Augustus 2023 (Google Streetview)
Ziekerstraat 124, Juli 2019 (Google Streetview) Ziekerstraat 124, Juli 2019 (Google Streetview)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Ziekerstraat 124 nu Strik architect van Berck

Ziekerstraat 124, Juli 2019 (Google Streetview) Ziekerstraat 124, Juli 2019 (Google Streetview)
Ziekerstraat 124, Juli 2019 (Google Streetview) Ziekerstraat 124, Juli 2019 (Google Streetview)

Waar nu alweer jarenlang Strik haar patisserie heeft, begon C. Jaket in 1925 zijn winkel in comestibles, suikerwerken, chocolaterie en aanverwante artikelen. Daarnaast noemde hij zich fruithandel. Na de oorlog opende Hellegers zijn nieuwe kaas- en viswinkel op deze locatie. Sinds de jaren ’70 heeft Patisserie Strik hier haar winkel.

1925 Herbouw winkelhuis met bovenwoningen voor C.J. Jaket

Bouwtekening Plan voor het bouwen van een Winkelhuis met Bovenwoningen aan de Ziekenstraat Ns124-126-128 voor den heer C.J. Jaket te Nijmegen, 1925 (D12.389374 Detail)
Bouwtekening Plan voor het bouwen van een Winkelhuis met Bovenwoningen aan de Ziekenstraat Ns124-126-128 voor den heer C.J. Jaket te Nijmegen, 1925 (D12.389374 Detail)

In September 1924 koopt C.J. Jaket “Een huis en Erf aan de Ziekenstraat Nos. 126-128 met 2 Bovenhuizen” voor f680. (PGNC 26/9/1924). Een half jaar later, op 26-3-1925 besteedt hij “het afbreken van een huis en het weder opbouwen van een winkelhuis met bovenwoningen aan de Ziekenstraat Nos. 124, 126 en 128” aan. Tekeningen zijn te verkrijgen aan het “Bouwbureau”, Ziekenstraat 55 (PGNC 21/3/1925).

Deze afbeelding heeft een leeg alt atribuut; de bestandsnaam is afbeelding-62.png
Advertentie C. Jaket, Bronsgeeststraat 7 (De Gelderlander 10/11/1923)
Advertentie C. Jaket, Bronsgeeststraat 7 (De Gelderlander 10/11/1923)

C. Jaket had op de Bronsgeeststraat 7 en 9 zijn groentehandel.

Daarvoor had J. Bennink, koopman in groenten, het pand betrokken. Op de bouwtekening D12.389374 staat tevens de “Bestaande toestand”: het gebouw van Bennink voordat deze gesloopt en opnieuw is opgebouwd.

Advertentie C. Jaket voor de opening op de Ziekestraat 124 (PGNC 30/9/1925)
Advertentie C. Jaket voor de opening op de Ziekestraat 124 (PGNC 30/9/1925)

In oktober 1925 gaat de nieuwe winkel van Jaket open. De Gelderlander schrijft:

Zaak C.J. Jaket.

Morgen wordt in Ziekerstraat No. 124 geopend een nieuwe zaak in comestibles, suikerwerken, chocolaterie en aanverwante artikelen. Een in de Nijmeegsche winkelwereld welbekende naam is daaraan verbonden, n.l. die van den heer C.J. Jaket, die zijn drukken groenten- en fruithandel liet rusten en deze nieuwe affaire oprichtte.

Hij deed dit goed. Naar kundig ontwerp van den bouwkundige den heer J. van Berck, bouwde de aannemersfirma G.D. v.d. Hof en Co. een flink en ruim winkelhuis met fraaie pui, beneden deels in teakhout opgetrokken.

Deze winkel met twee étalageramen, strekt de zich beter tot winkelwijk ontwikkelende Ziekerstraat tot sieraad.

Inwendig mag men den winkel bewonderen- alles glinstert van blinkende witheid tot de toonbank toe.

De schildersfirma Burghardt schilderde het interieur keurig op, terwijl de electrotechnicus Jansen (Weezenlaan) zorgde, dat een overvloed van licht bij avond den glanzenden winkel tooit.

Ging deze bouw hoog in forsche en toch lenige lijn, ook onder den grond werd voor ruimte gezorgd.

De aannemers hebben diep doen graven, maar dan ook luchtige kelders kunnnen aanleggen, welke nu geode diensten doen aan den heer Bennink (op 8/10 staat een rectificatie: “In het blad van Vrijdag j.l. werd vermeld dat in het pand Ziekenstraat 124 ook handel werd gedreven door den J. Bennink. Dit berust echter op een abuis. De geheele zaak in genoemd perceel wordt uitsluitend gedreven door den Heer C.J. Jaket” (De Gelderlander 8/10/1925)), die geheel onafhankelijk van bovengenoemde zaak zijn engroshandel in fruit en groenten aanhoudt, niet voor detailverkoop, maar meer ter voorziening van groote gestichten, hotels en dergelijke inrichtingen. De heer J. Bennink heeft hier een speciale gelegenheid doen bouwen voor het stoomen van bieten voor den engroshandel, een specialiteit, welke de heer J. Bennink als vak- en zakenman aan zich houdt.” (De Gelderlander 2/10/1925)

Tot en met de Adresboeken van 1955 is C.J. Jaket op dit adres gevonden. In 1948 wonen er tevens 3 Mejuffrouwen Jaket op dit adres, in 1951 2. In een ander Adresboek van 1951 staat naast C.J. Jaket J.H. Mulder op nummer 124.

1952 Kaas- en Vishandel Wim Hellegers

In het Adresboek 1955 staan zowel C.J. Jaket en W.K. Hellegers op dit adres.

Advertentie opening Kaas- en Vishandel Wim Hellegers op Ziekerstraat 24 (Nijmeegsch dagblad 29-12-1952)
Advertentie opening Kaas- en Vishandel Wim Hellegers op Ziekerstraat 24 (Nijmeegsch dagblad 29-12-1952)

Zeigelbaan 45

Visdistributie tijdens de Eerste Wereldoorlog. Klanten wachtend voor de viswinkel van W.D. Hellegers. Rechts de hoek met de Piersonstraat, 1914-1918 (dr. Jan Brinkhoff via D825 RAN CC0)
Visdistributie tijdens de Eerste Wereldoorlog. Klanten wachtend voor de viswinkel van W.D. Hellegers. Rechts de hoek met de Piersonstraat, 1914-1918 (dr. Jan Brinkhoff via D825 RAN CC0)

Wim Hellegers had voor de oorlog zijn viswinkel op de Zeigelbaan 45, welke tijdens het bombardement van februari 1944 werd verwoest. Wim Hellegers was in ieder geval de 2e generatie die op ze Zeigelbaan 45 de vishandel had gehad. In 1932 vindt er in ieder geval een verbouwing plaats.

De door het catastrofale bombardement van 22 februari 1944 verwoeste viswinkel van Wim Hellegers op de hoek van de Zeigelbaan en de Piersonstraat, 23/2/1944-1/4/1944 (F2392 RAN)
De door het catastrofale bombardement van 22 februari 1944 verwoeste viswinkel van Wim Hellegers op de hoek van de Zeigelbaan en de Piersonstraat, 23/2/1944-1/4/1944 (F2392 RAN)

Nadat de winkel verloren ging in het bombardement van februari 1944, lijkt hij eerst te hebben ingewinkeld op de Van Welderenstraat 14-16 (De Gelderlander 27/6/1945), om vervolgens een noodwinkel te hebben gehad op het Mariënburgplein 19 (De Gelderlander 30/12/1950).

Verbouwing Ziekerstraat 124 door Hellegers

Op 1 januari 1953 opent Wim Hellegers zijn nieuwe kaas- en vishandel op Ziekerstraat 124, welke hij daarvoor heeft laten verbouwen:

Fa. Hellegers heropend.

De heer Hellegers gaat het nieuwe jaar goed beginnen. Ging zijn zaak in kaas en vis op de Zeigelbaan in de oorlog verloren, thans heeft de heer Hellegers in de Ziekerstraat (No. 124) een pand betrokken, dat van blijvende aard zal zijn na de omzwervingen der laatste jaren. Het is een gezellige en frisse winkel geworden, waar men door een overzichtelijke uitstalling gemakkelijk een keus kan doen. Moge het de heer Hellegers in het nieuwe jaar goed gaan.” (Nijmeegsch dagblad 2-1-1953)

Vervolg

Hellegers heeft tot in de jaren 70 haar kaas- en winkelwinkel op de Ziekerstraat gehad. In ieder geval komt in het Adresboek van 1955 “W.K.” voor in plaats van “W.D.”; mogelijk was “W.K.” eerder, misschien vanaf het begin op de Ziekerstraat de nieuwe eigenaar. De laatste gevonden vermelding van “W.K.” is in het Adresboek van 1963.

In de gevonden Adresboeken van 1966 en 1971 staat “W.F.L.” op dit adres.

Wel lijkt de zaak steeds “Wim Hellegers Kaas- en Vishandel” te hebben geheten.

Vanaf jaren ’70: Patisserie Strik

In de jaren ’70 verplaatst Strik haar winkel vanuit de Broerstraat naar de Ziekerstraat. Strik Sr. had in 1937 de banketbakkerij opgericht en had in 1952 in de Broerstraat zijn bakkerij heropend. Een foto van het interieur is te vinden op de link naar het artikel.

De huidige eigenaar Maurits van Geenen heeft samen met partner Jacqueline Knook het bedrijf in 1991 overgenomen. Meer over Patesserie is te lezen op hun eigen site.

Ziekerstraat 39-43

Waarschijnlijk is de Ziekerstraat 39-43 vanaf 1931 een winkel geworden, van Continentale. Daarvóór komt het voor als pakhuis en lijkt…

Kreymborg architect Kramer

In september 1953 opent Kreymborg haar nieuwe nieuwe winkel op de hoek van de Ziekerstraat en Molenstraat. Deze is herbouwd…

Garage Jansen Ederveen : Pand ontworpen als garage in 1907 door Willem Hoffmann i.o.v. de Firma Tasche & Co. Automobielen en Motoren., 1972, (Evert F. van der Grinten via RAN F78567)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Tasche architect Hoffmann

Garage Jansen Ederveen : Pand ontworpen als garage in 1907 door Willem Hoffmann i.o.v. de Firma Tasche & Co. Automobielen en Motoren., 1972, (Evert F. van der Grinten via RAN F78567)
Garage Jansen Ederveen : Pand ontworpen als garage in 1907 door Willem Hoffmann i.o.v. de Firma Tasche & Co. Automobielen en Motoren., 1972, (Evert F. van der Grinten via RAN F78567)

In 1907 ontwerpt architect Hoffmann het bekende gebouw van garage Tasche aan de Gerard Noodtstraat. Deze garage was een uitbreiding van de garage die hij in 1906 had ontworpen en aan de van der Brugghenstraat straat.

Dat is niet het eerste pand welke Hoffmann voor Tasche ontwerpt: in ieder geval is hij de architect van St. Jorisstraat 28.

Rijwielhandel Tasche

1902 St.-Jorisstraat 28 Centrum

Aankondiging H.A. Tasche opening St. Jorisstraat 28 (De Gelderlander 17/12/1902)
Aankondiging H.A. Tasche opening St. Jorisstraat 28 (De Gelderlander 17/12/1902)

Naar aanleiding van de opening schrijft de Gelderlander in 1902:

Nijmeegsche Rijwielnijverheid.

Dat ook de fietsindustrie hier ter stede een hooge vlucht neemt, zal ieder opvallen die aan de St.-Jorisstraat het hedenavond te openen magazijn bezoekt van den heer H.A. Tasche.

Tot dusver gevestigd in een meer bescheiden pand aan de Gerard-Noodtstraat, heeft deze ondernemende industrieel zich door de uitbreiding van zijn zaak genoopt gezien, naar ruimer localiteit om te kijken. En die heeft hij gevonden in het perceel naast den heer Malmberg, door den bouwkundige W. Hoffmann voor hem geheel naar de eischen van zijn zaak verbouwd.

De heer Hoffmann, die onze stad reeds met menig aardig geveltje verrijkkte en in den laatste tijd ook buiten de stad, vooral in Brabant en Limburg, veel bouwde heeft hier iets zeer eigenaardigs geleverd, dat door de typische versiering van den heer P. Gerrits een bijzondere stempel kreeg. De levendige, sierlijke pui met haar zachtkleurige sgraffito-versiering is een wezenlijke verfraaiing voor dit levendig punt aan den ingang der stad en trekt al van verre de aandacht.

Advertentie Tasche St. Jorisstraat 28 (PGNC 16/4/1905)
Advertentie Tasche St. Jorisstraat 28 (PGNC 16/4/1905)

Uitvoerder was de aannemer, de heer W.H. Thunnissen, terwijl de heer W. Kaar, Van Broeckhuyzenstraat, voor het schilderwerk zorgde.

Biedt de eigenlijke winkel, tegen wier donkerblauwe wandbekleeding het blinkende nikkel der machines mooi uitkomt, een prachtige gelegenheid tot etalage, daarachter, eenige treden hooger heeft men het welvoorzien magazijn, waar een goede keuze keuze te maken is uit de onderscheiden merken.

Zoo bewonderden wij eerst het eigen fabricaat van den heer Tasche, de “Achilles” met terugtraprem en de vermaarde B.S.A. onderdeelen; dan de “Royal Enfield” met terugtraphandrem, de “Simplex”, de “Vierkleur”, waarvan een merk, dat in tweeën gevouwen kan worden, voor het leger is aangeschaft om door de soldaten op den ransel te kunnen meegevoerd worden.

Maar de heer Tasche maakt en levert niet enkel rijwielen, ook de automobilisten kunnen bij hem terecht, zooals geestig wordt aangeduid door een mooi glasraam, naar teekening van den heer P. Gerrits.

De breede inrij geeft den tuftuf de gelegenheid, regelrecht de reparatie-inrichting in te rijden, terwijl de heeren chauffeurs in een bijzondere inrichting gelegenheid vinden zich na den vermoeidenden tocht door een bad te verfrisschen.

Geeft hetgeen wij hier zagen een flink denkbeeld van de degelijkheid, waarmee de heer Tasche zijn vak beoefent, wij willen er ook nog op wijzen dat hij in de Vondelstraat een afzonderlijke, galvanische inrichting heeft voor het vernikkelen, verzilveren en vergulden van allerlei, ook huishoudelijke artikelen.

Doordat hij aldus op al de onderdeelen van het werk is ingericht, ligt het voor de hand dat hij zoowel fietsen als automobielen enz. evengoed weet te vervaardigen als te repareeren.” (De Gelderlander 17/12/1902)

Advertentie H.A. Tasche (een van) de laatste advertenties op St. Jorisstraat 28 (PGNC 8/4/1906)
Advertentie H.A. Tasche (een van) de laatste advertenties op St. Jorisstraat 28 (PGNC 8/4/1906)

Op 6-12-1904 krijgt hij op dit adres vergunning “tot het uitbreiden van zijne inrichting voor het herstellen van rijwielen…door het plaatsen van een gaskrachtwerktuig” (PGNC 8/12/1904).

Voor april 1906 is er nog een advertentie gevonden voor Tasche op de St. Jorisstraat 28. Een maand later blijkt Frans Hamer zijn bakkerij “Eureka” hier geopend te hebben (PGNC 18/5/1906).

Garage 1906

1906 Van der Brugghenstraat Centrum

Voormalige garage Tasche op van der Brugghenstraat, augustus 2023 (Google Streetview)
Voormalige garage Tasche op van der Brugghenstraat, augustus 2023 (Google Streetview)

Omdat er uitbreiding is, bouwt Tasche een pand aan de van der Brugghenstraat. Ook hiervan is Hoffmann de architect.

Op de site van het RAN staat hier een afbeelding uit 1906.

Het PGNC schrijft bij opening:

Het automobielbedrijf.

De toename van het automobielbedrijf, zoo belangrijk in geheel de beschaafde wereld, doet zich ook hier gevoelen en de gevolgen daarvan zijn kenbaar aan de uitbreiding van het aantal inrichtingen te dezer stede, waar auto’s verkocht, geborgen en gerepareerd worden. Zoo zagen wij heden de teekeningen bij den architect Willem Hoffmann, voor den bouw der nieuwe inrichting van den heer H.A. Tasche, op het onlangs van de gemeente gekochte terrein aan de van der Brugghenstraat. Behalve een ruimen winkel met flinke etalage-gelegenheid, krijgt dit pand een garage voor automobielen, die eene oppervlakte van ongeveer 300M2. beslaat, met open plaats voor het schoonmaken, benevens toilet- en kleedkamer, alles naar den eisch van den tegenwoordigen tijd. Daarboven worden de uitgebreide reparatie-inrichtingen aangebracht.

Hoewel eerst heden de eerste spade in den grond werd gestoken, zullen op 1 Mei aanst. winkel, garage en werkplaats gereed zijn. Dat is zeker nieuwerwetsche brouwerij!” (PGNC 13/2/1906)

Uitbreiding aan de Gerard Noodtstraat

1907 Gerard Noodtstraat 135-141 (huidig) Centrum

Tegel mozaiek garage Tasche aan de Gerard Noodtstraat, architect Hoffmann
Tegel mozaiek garage Tasche aan de Gerard Noodtstraat

 In 1907 volgt een uitbreiding door aan de Gerard Noodtstraat een nieuw pand te bouwen. Bovenaan staat een foto van de garage in 1972.

Een pand achter de garage aan de Van der Brugghenstraat verbindt daarbij beide gebouwen. Het achterstuk van de begane grond van het nieuwe gebouw is de eigenlijke garage. Aan de voorkant zit links een “uitstalruimte”, in het midden de doorrit en rechts de opgang naar de woning, een badkamer en toiletten.

Foto’s en meer informatie zijn te vinden bij Noviomagus:

https://www.noviomagus.nl/gevschil46.htm

https://www.noviomagus.nl/gevbedr9.htm

Plan tot het bouwen van eene automobiel garage met directeurswoning, Kad Sectie B Nos 3645 & 3646 aan de Gerard Noodtstraat te Nijmegen in aansluiting met bestaande garage aan de Van den Brugghenstraat te Nijmegen voor rekening van de Firma Tasche & Co. te Nijmegen, architect Willem Hoffmann, datum tekening 23-6-1907 (D12.379525)
Plan tot het bouwen van eene automobiel garage met directeurswoning, Kad Sectie B Nos 3645 & 3646 aan de Gerard Noodtstraat te Nijmegen in aansluiting met bestaande garage aan de Van den Brugghenstraat te Nijmegen voor rekening van de Firma Tasche & Co. te Nijmegen, architect Willem Hoffmann, datum tekening 23-6-1907 (D12.379525)

In 1916 heeft Berendsen & Co de garages overgenomen (zie advertentie hieronder). De garage zal jarenlang bekend staan als de garage Jansen Ederveen.

Advertentie Overname door Berendsen & Co. (PGNC 6/8/1916)
Advertentie Overname door Berendsen & Co. (PGNC 6/8/1916)
Advertentie Overname door Berendsen & Co. (PGNC 6/8/1916) Advertentie Overname door Berendsen & Co. (PGNC 6/8/1916)

Willem Hoffmann, architect

Architect Hoffmann is vooral bekend vanwege zijn villa’s. Zijn grootste werk is mogelijk ’t Slotje van de Baron. Ook de…

Melkerij Lent

In 1899 opent Wildenbeest een stoomzuivelfabriek en melksalon. Vooral het laatste trekt veel aandacht. Dit gebouw is ontworpen door de…

Hilckmann op Plein1944: De zuidwand van het Plein 1944 , met links de toren van de Petrus Canisius-kerk aan de Molenstraat, 1960 (Foto Grijpink via F6020 RAN CCBYSA) architect Zwanikken
#Nijmegen, Centrum, Gebouw van de dag, Plein 1944

Hilckmann: De Heropening op Plein 1944 in 1956

1956 Plein 1944 8

Hilckmann op Plein1944: De zuidwand van het Plein 1944 , met links de toren van de Petrus Canisius-kerk aan de Molenstraat, 1960 (Foto Grijpink via F6020 RAN CCBYSA) architect Zwanikken
Hilckmann op Plein1944: De zuidwand van het Plein 1944 , met links de toren van de Petrus Canisius-kerk aan de Molenstraat, 1960 (Foto Grijpink via F6020 RAN CCBYSA)

In juni 1956 openen de gebroeders Hilckman hun herbouwde zaak Plein 1944. Ook hun winkel in de Stikke Hezelstraat was tijdens het bombardement van februari 1944 verwoest. Tijdens het bombardement was 1 van de 2 broers, P. Hilckmann en zijn dochtertje om het leven gekomen. Sinds 1892 was Hilckmann gevestigd in de Stikke Straat, het adres waarop George Hilckmann zich op 1 juni 1892 bij de Kamer van Koophandel had ingeschreven.

Na de oorlog was hun zaak in bedrijfskleding gevestigd in de Molenstraat 150, waar ze bleven uitzien naar een nieuw gebouw.

Rond 10 juni 1956 sluit hun winkel aan de Molenstraat. (Nijmeegsch dagblad 06-06-1956)

Waarschijnlijk is hun grond in de gemeenteraadsvergadering van 24-11-1954 officiëel toegewezen (Nijmeegsch dagblad, 18-11-1954), hoewel daarvoor al sprake/bekend is dat Hilckmann hier zal herbouwen (Nijmeegsch dagblad 8-5-1953).

De aannemer was Berntsen en Braam. De architect van het nieuwe gebouw was J. Zwanikken, die in elk geval in 1934 hun tweede winkel in de Molenstraat 150 had ontworpen. De eerste winkel was die in de Stikke Hezelstraat. In het nieuwe gebouw zijn de afdeling detailhandel en de ateliers van de afdeling fabricage, waar samen ongeveer 40 personen werken.

Naast Hilckmann bestaat het werk uit 3 bovenwoningen. Hiernaast wordt een pand voor een kleinere zaak gebouwd. Hiervoor was in augustus 1955 nog geen bestemming voor gevonden, hoewel er inmiddels wel gebouwd werd. Deze winkel krijgt 2 bovenwoningen. (Nijmeegsch dagblad 12/8/1955) Op het moment van schrijven hoopte men in januari gereed te zijn: waarom Hilckmann een half jaar later open ging is mij nog niet bekend. De kop van het artikel is “Nog één open plek”, wat waarschijnlijk betekent dat dit pand de laatste plek van Plein 1944 was.

Nijmeegsch dagblad  31-12-1956

Vervolg

Juli 2018 (Google Streetview)

In mijn herinnering heeft Hilckmann een tijdlang aan het Koningsplein gezeten, waarschijnlijk als gevolg van de verbouwing van Plein 1944. In 2012 wordt deze winkel weer verlaten.

(Overige) Bronnen en verder lezen

One-stop-shopping bij Hilckmann mode op Plein 1944, Janneke van Bergen in Indebuurt, 8-9-2017 leuk interview met (mede) eigenaar

https://www.hilckmannmode.nl/about/ site van Hilckmann

Johannes Zwanikken, architect

Het bekendste werk van architect Johannes (Jos) Zwanikken is waarschijnlijk zijn ontwerp van de Christus Koning kerk. Veel gevonden ontwerpen…

Christus-Koningkerk architect Zwanikken

De bouw van de rooms-katholieke Christus Koningkerk is in 1932 begonnen. Architect Zwanikken ontwierp deze kerk in expressionistische stijl. De…