Muurschilderij voormalig Hotel Pension Nassau, hoek Smetiusstraat – Nassausingel (november 2024)Beschrijving RAN: Hotel Restaurant Nassau opende op 22 april 1922 haar deuren in het statige pand dat werd bewoond door de steenfabrikant Löben Sels; uitbater was de heer J.N.E. Esser; links is nog een glimp van het Kolpinghuis zichtbaar. De foto is genomen vanaf de Nassausingel, Smetiusstraat 2, 1922-1930 (Uitg. P.MJ. Eenennaam via F30655 RAN; merk op dat op kaart eigenaar E.Esser staat)
Het grote gebouw op de hoek van de Smetiusstraat en Nassausingel is in 1880 gebouwd. De architect was C. Wagtho.
In 1922 opende hier het Hotel-Pension-Restaurant Nassau, waarvan J.N.E. Esser de uitbater was. De muurschildering aan de Smetiusstraat herinnert hier nog steeds aan:
“Hotel
Pension
Nassau
Restaurant”
Tegenwoordig zijn het bedrijfsruimtes met bovenwoningen (bijschrift DF4153 RAN)
Hotel Nassau te koop (De Gelderlander 18/4/1936)
In 1936 staat het “modern ingerichte “Hôtel-Nassau” te koop.
Zicht op het pand op de hoek met de Nassausingel met Broodjeszaak en Cafetaria Le Casse Croute en Hotel Café Restaurant Cascade van G. Verasdonck (adres Smetiusstraat 2 / Nassausingel 6), 1970-1975 (Evert F. van der Grinten via F78886 RAN CCBYSA Auteursrechthouder RAN)
Afgaande op F86794 RAN zat de Familie Verasdonck in het Hotel café-restaurant Verasdonck 1925-1974
Panden aan de Broerstraat met onder andere het warenhuis A.A. v.d. Borg, 1938 (F15283 RAN)
Opening van der Berg in Houtstraat in 1899 en verhuizing Paulstraat
Advertentie opening vd Borg Houtstraat (PGNC 19-10-1899)
Op 25 oktober 1899 opent A.A. van der Borg zijn magazijn “De Goedkoope Bazar” op Houtstraat 3 “bij de Broerstraat”; waar nu Plein 1944 is, liep de Houtstraat vóór de oorlog door tot de Broerstraat.
In juni 1905 koopt van der Borg een “Winkelhuis en Erf, gelegen op den hoek der Broerstraat en Paulstraat te Nijmegen, groot 67 cA” voor f17.800. (PGNC 10-6-1905). In De Gelderlander 2/2/1907 kondigt van der Borg een grote opruiming aan vanwege de aankomende verplaatsing van de winkel. De opening daarvan is op 17 augustus 1907.
Advertentie opening van der Borg Broerstraat, hoek Paulstraat (PGNC 19-8-1907)
Bij het 25-jarig jubileum schrijft de Gelderlander:
“Een jubileum.
Morgen is er zakenfeest in het Warenhuis van den heer A.A. van der Borg aan de Broerstraat. Morgen is het 25 jaren geleden, dat genoemde heer zich hier ter stede vestigde heel eenvoudig in de Houtstraat. Dank zij zijn energie en uitgebreide zakenkennis is de zaak tot grooten bloei gekomen: zij is een der voornaamste hier ter stede geworden op het gebied van galanterieën, glas, porcelein, speelgoed enz. en kan hare cliëntèle steeds het nieuwste bieden dat in den handel wordt gebracht.
Morgenmiddag is de zaak gesloten en wordt het jubileum gemaakt- en terecht- tot een feestelijke herdenking.
Vlijt, energie en kennis bouwden hier iets grootsch. Ongetwijfeld zal de stichter op zijn feestdag veel blijken van waardeerende belangstelling mogen ondervinden.” (De Gelderlander 20/10/1924)
1917: Verplaatsing naar Broerstraat
In 1917 “volgde de grote sprong naar Broerstraat 43, waar in tot dan toe de kruidenier Rouwenhoff zijn befaamde suikerbroden verkocht. Een grote sprong was dat inderdaad, want er waren in het nieuwe pand liefst drie verdiepingen verkoopruimte en dat kwam toen nog niet voor in Nijmegen.” (Nijmeegsch dagblad, 24-10-1949)
“Magazijn A.A. van der Borg
Een winkelstraat is als een levend wezen dat werkt en zich herziet teneinde steeds beter aan zijn bestemming te beantwoorden. Vooral in een stad als Nijmegen met ondernemingsgeest en vertier blijft een winkelstraat in het centrum geen maand dezelfde, steeds grijpen er veranderingen plaats, worden perceelen ontruimd, verbouwd en door nieuwe zaken betrokken en menige wijziging strekt er toe de straat tot een hooger plan op te voeren.
Dit is zeker het geval met de Broerstraat, die de laatste maanden eene verandering heeft ondergaan welke haar nog meer dan voorheen recht geeft op den eerenaam “Nijmeegsche Kalverstraat”. Wij hebben hier het oog op het nieuwe, monumentale pand dat verrezen is op de plaats waar jaren lang de grutterij van de firma Rouwenhoff gevestigd was en waarin hedenmiddag het nieuwe magazijn in galanterieën, speelgoed, luxe- en huishoudelijke artikelen van den heer A.A. van der Borg geopend werd. Iedere Nijmegenaar heeft de snelle ontwikkeling van dit magazijn en haar belangrijke uitbreiding in betrekkelijk kort tijdsverloop gadegeslagen. Wat in de Houtstraat een bescheiden bazar was werd in de Broerstraat hoek Paulstraat een flinke winkel, maar ook hier was, door den steeds toenemenden bloei van het magazijn, de ruimte weldra te klein, zoodat deze elders gezocht en gevonden werd.
En zoo bezit de Broerstraat thans een nieuw magazijn, waarop zij in alle opzichten trotsch mag zijn. Het gebouw maakt uit- en inwendig een uitmuntende indruk en men dankt dit, wat het architectonische betreft, aan de bekwaamheid van onzen oud-stadgenoot den heer J.P.W. Bieling, die er in geslaagd is een plan te ontwerpen en door den heer J.J. de Groot, aannemer alhier, te doen uitvoeren, dat aan alle eischen welke tegenwoordig voor een groot magazijn gesteld worden voldoet: schoonheid en praktische bruikbaarheid gaan hand in hand.
Alvorens iets te vertellen over het uitgestrekte magazijn met zijn drie verdiepingen en zijn rijken inhoud- voor het publiek uiteraard van het meeste belang- willen wij even stilstaan bij het gebouw als zoodanig.
Het exterieur is monumentaal en systematisch verdeeld in verband met de interieurs en de ijzerconstructie. De winkelpuien en basement van Zwitsersch graniet, de gevels in zandsteen-imitatie, bronzen letters en appliques, veel spiegelglas, glas-in-lood, ruime entrée met breede deuren en flinke vitrines maken ’n forschen, grootsteedschen indruk.
De architect had bij de te verwerken stof verschillende moeilijkheden te overwinnen tengevolge van het scheef-loopen der aangrenzende gevels en het sterke hellen van de Korte Nieuwstraat. De heer Bieling heeft de bezwaren evenwel volkomen weten te overwinnen. Van alle faciliteiten, welke het gemeentebestuur in verband met de Bouwverordening kon toelaten, werd door uitgebouwde erkers, trappenhuis, brug over het achterterrein, kelderopeningen, verbreeding van het zijtrottoir e.d. gebruik gemaakt, hetgeen het plan zeer is ten goede gekomen. De opbouw is van ijzerconstructie waartusschen muren en gewelven van klinkermetselwerk, zoodat het gebouw wel brandvrij te noemen is.
Het hoofdmagazijn, de eigenlijke winkel dus, bestaat uit drie etages, buiten de omvangrijken onder het geheele gebouw doorlopenden kelder en het zoldermagazijn. De drie winkellokalen zijn onderling door flinke trappen verbonden, terwijl voor den aanvoer en verplaatsing van goederen een lift aanwezig is. Overal tot in de kleinste hoeken heeft men prachtig daglicht, hetgeen de architect bereikt heeft door een eigenaardige glasdakcombinatie, vloerglas en een zestal lichtopeningen. In den kelder is natuurlijk de stookplaats voor de centrale verwarming en bevinden zich toiletten en garderobes voor het personeel met afsluitbare kleerkastjes. Onnoodig te zeggen, dat bij den winkel een privé-kantoor, lokaaltjes voor inpakken en verzenden der goederen niet worden gemist, terwijl bovendien voor de bezoekers een wachtkamer met toiletten aanwezig is.
Het achter den winkel gelegen pakhuis, daarmede door een brug verbonden, munt evenals al het overige uit door practische inrichting, ruimte, lucht en licht. Want het spreekt vanzelf, dat een magazijn als dit, wil het concurreerend verkoopen, moet beschikken over een overstelpenden voorrraad, wat de berging betreft bijzondere eischen stelt.
Thans nog een enkel woord over datgene waarvoor ’t publiek in hoofdzaak interesse heeft: den winkel, die door den heer van der Borg met den goeden koopmansblik en het organiseerend talent hem eigen is gemaakt tot een warenhuis in het klein, bevattend juist datgene wat Nijmegen en hare bevolking noodig had: een groote sorteering artiklen van allerlei aard zooveel mogelijk groepsgewijze uitgestald in etalages en winkel op zoodanige wijze, dat een ieder zich gemakkelijk een keus kan maken omdat, gelijk in de groote magazijnen in de hoofdsteden des lands, alles wat verkocht wordt in de desbetreffende afdeeling van het magazijn geëxposeerd is. Begrijpt men nu, waarom wij dit nieuwe magazijn een klein warenhuis noemden? Men vindt, evenals in de “Bijenkorf” b.v., maar dan alles in miniatuur, de overeenkomstige artikelen in stands bijeen. De manier waarop een en ander gearrangeerd is verdient allen lof: er zit systeem in. Iemand die een artikel moet koopen, b.v. een stuk kinderspeelgoed, weet of hoort men dadelijk, dat hij op de eerste etage moet zijn. De winkel maakt, gelijk alles in dit nieuwe magazijn, een keurigen indruk met zijn eiken vitrines, toonbanken en etalages rondom, hier en daar door spiegels verlevendigd, met zijn cassa’s, parketvloeren en rustige Matoline-wand- en plafondbeschildering. Maar wat meer nog dan dit alles ons gefrappeerd heeft en ongetwijfeld door de bezoekers zal worden opgemerkt is de prachtige voorraad, waarmede de heer van der Borg, den oorlogstoestand ten spijt zijn nieuwe zaak opent. Op elk gebied zal het gevraagde aanwezig blijken, veelal zelfs nog tegen de oude prijzen. Men gevoelt bij een rondwandeling door winkel en magazijnen te doen te hebben met een koopman, voor wien in dezen tijd het devies moet zijn: gouverner c’est prévoir. Wij twijfelen er dan ook niet aan of de heer van der Borg zal van zijn zaak in haar nieuwe omgeving nog veel genoegen beleven.
Van de firma’s, die aan den bouw hebben medegewerkt, zijn de volgende te Nijmegen gevestigd: stucadoorwerk L. van Haaren, schilderwerk J. Wessels, smeedwerk ramen Reicheld, gas- en waterleiding Jacobs, loodgieterswerk A. Arts, glas in loof of koper S. van Bilderbeek, granietwerk fa. Euwens, sanitaire inrichtingen fa. Verpoorten, zomerschermen fa. Spiegel.” (PGNC 23/9/1917)
Uitbreiding 1928
Vervolgens koopt v.d. Borg het pand op Broerstraat 27, waarbij de panden door een ondergrondse tunnel verbonden werden.
“Warenhuis A.A. v.d Borg.
De Broerstraat, onze Nijmeegsche Kalverstraat heeft gedurende de laatste jaren een vrijwel algeheele gedaanteverwisseling ondergaan. Het eene pand na het andere is verbouwd, sommige perceelen zijn door totaal nieuwe vervangen, en iemand die sinds 20 jaren niet in Nijmegen was geweest en thans plotseling in de Broerstraat werd geplaatst, zou deze voorname winkelstraat niet meer herkennen. Haar uiterlijk heeft zich geheel gewijzigd en het is een voorname straat geworden met vele prachtige zaken, die in- en uitwendig een grootsteedsche indruk maken. Van dit vernieuwingsproces is thans weder een belangrijke phase voltooid. Morgen toch wordt geopend het nieuwe Warenhuis van den heer A.A. van der Borg, dat verrezen is op de plaats waar vroeger de winkels der firma Wehmeijer en v.d. Hoven stonden. Grootsch waren de plannen van den heer van der Borg, yorn hij de panden van den heer Nijboer kocht. Deze zouden moeten dienen als hoofdentree tot de daarachter gelegen complexen om dit geheel te verbinden met den bestaanden Bazar aan de Broerstraat hoek Nieuwstraat. De heer van der Borg bezocht de voornaamste zaken in binnen en buitenland en gaf de grondlijnen aan, waarna de plannen verder werden ontworpen door den heer J.P.W. Bieling architect te A’dam, die zich op schitterende wijze van zijn opdracht heeft gekweten. Er is een monumentaal gebouw verrezen, dat ongetwijfeld de algemene bewondering zal wekken. Want aanstonds valt op, dat er kosten noch moeiten zijn gespaard om Nijmegen een Warenhuis te geven, dat wat inrichting betreft, met de beste der groote steden kan wedijveren. Aan alles is gedacht, de nieuwste vindingen op elk gebied zijn toegepast en het geheel is even gezellig als comfortabel.
Betreedt men de nieuwe zaak en wandelt men langs de tientallen verkooptafels, dan wordt men herhaaldelijk getroffen door de rijke sorteering en enorme voorraden goederen, welke de heer van der Borg het publiek kan aanbieden. Toch is ook dit in de oude zaak reeds voorhanden geweest, maar ’t kon niet worden getoond. Thans is dit wel het geval; al die duizenden artikelen worden als ’t ware in een groote toonzaal op de smakelijkste wijze gedemonstreerd en verkoopen daardoor zichzelf!
Hier moge thans een beschrijving van het nieuwe Warenhuis en de verbinding daarvan met de oude zaak volgen.
De onderbouw van portiek en voorgevel is opgetrokken van zwartgroen graniet en Marokkaansch marmer, terwijl de voorgevel gemetseld is van gele Friesche steenen, met hardsteenen dorpels en banden. Het verder bouwwerk is geheel uitgevoerd in ijzerconstructie.
Om bij de hoofdentrée te beginnen, moeten vooral worden vermeld de zeer mooie etalagekasten met hare massale granieten borstwering met Moulmain-teakhouten betimmeringen. De geheele voorhal is zeer ruim opgevat en geeft toegang tot den nieuwen winkel, welke een oppervlakte heeft van ± 400M². Men kan zich niet indenken, dat achter het vroegere pand van Nijboer zulke kolossale ruimten aanwezig ware; door slooping echter van de vroegere Nutsscholen is dit mooie bouwwerk verkregen kunnen worden. Langs drie zijden van den winkel is een galerij gebouwd, welke tevens een practische verkoopruimte biedt en van waaruit men de damescantines, garderobes en kantoren bereikt. Ook voor toegang der magazijnen aan den voorgevel in de Broerstraat is vanaf de galerij gezorgd; deze magazijnen alleen beslaan al een oppervlakte van ± 200M².
De toiletten en de kantoren met reizigerskamers zijn gelijkvloers gehouden.
De verlichting in den winkel, welke zeer prettig en zacht aandoet, is verkregen door groote plafondlantaarns met gefigureerde ruiten terwijl de avondverlichting is verkregen door Philips lampen in het middenplafond en plafonnières onder en boven de galerij.
De vloer in den winkel is uitgevoerd in eiken parket en de vloeren in kantoren, cantines en galerij met linoleum.
De muren en plafonds, kolommen en balken zijn voorzien van een stemmig decoratief. Het geheel met zijn zachte tinten maakt een prettigen indruk.
Door een ondergrondsche passage, welke uit bouwkundig oogpunt een kranig stuk werk is, zijn de bestaande en nieuwe zaak als aaneengeschakeld. In de wanden zijn mooi verlichte vitrines aangebracht, welke de bezoekers in verrukking zullen brengen.
De bestaande zaak is reeds genoegzaam bekend, zoodat wij ons alleen kunnen bepalen tot het onder het oog brengen van de gemakkelijker bereikbare speelgoedafdeeling, welke door het overbrengen naar de nieuwe zaak met verschillende artikelen uitgebreid is kunnen worden.
Wij noemden reeds den heer J.P.W. Bieling als architect van het nieuwe gebouw. De schilderdecoraties zijn ontworpen door den heer Jac. Bieling, die tevens de lampen van entree en tunnel ontwierp.
De uitvoering dezer werken was in handen van J.J. de Groot & Zonen, aannemers te Nijmegen.
Voorts zij nog vermeld, dat de natuursteen werd geleverd door de firma Euwens; het schilderwerk werd uitgevoerd door de firma Burgers en Zonen; het stucadoorswerk door de firma A. van Kessel; het lood, zink en sanitair door de firma Nannings; parketvloeren door de firma Lachapelle; linoleumvloeren en behang- en stoffeerderswerk door de firma Peters; electrisch lichtinstallatie door de firma Jos. Kwakkernaat die tevens de lichtbakken maakte; ijzerconstructie door de firma Reicheld en Zonen; schuifhek en bronzen puikastjes door firma Meijers-Ruiten; terrasvloeren door de firma Brouwer; spiegelglas en vensterglas de firma Langenhuizen en Zonen.
De heer van der Borg verzocht ons aan deze opgaaf toe te voegen, dat allen, die aan het bouwwerk meegewerkt, dit hebben gedaan tot zijn buitengewone tevredenheid.
En zoo is dan het eerste Nijmeegsche Warenhuis gereed om van morgenmiddag 3 uur af het Nijmeegsche publiek te ontvangen. De zaak van den heer van der Borg heeft in den loop der jaren wel een voorspoedigen groei beleefd! Het is, meenen wij, nog geen twintig jaren geleden toen de heer van der Borg op den hoek van Broerstraat en Paulstraat een bescheiden volksbazar had. Daarna is, voor nu ongeveer tien jaar, de opening gevolgd van den grooten bazar en thans dit prachtige, ruime, gerieflijke, kortom aan alle moderne eischen beantwoordende Warenhuis. Het is een climax, die den heer van der Borg eert als uitstekend zakenman en waarmede het Nijmeegsche publiek evenzeer gebaat is. Want het waarborgt ook voor de toekomst wat men bij deze firma steeds heeft gehad en haar welvaart verklaart: goede waar voor billijken prijs. Ook wat betreft de verhooging der schoonheid van het stadsbeeld in de Broerstraat achten wij, aan den vooravond van de opening van het Warenhuis A.A. van der Borg een gelukwensch alleszins op zijn plaats!” (PGNC 27/6/1928)
1934: Verbouwing en uitbreiding naar ontwerp Estourgie
Passage van de Borg in de Broerstraat, foto afkomstig uit De Gelderlander 18/5/1934
“Een nieuwe Passage.
De Nijmeegsche binnenstad, in dit geval de Broerstraat, is verrijkt met een nieuwe winkelgalerij.
Door verbouwing der bekende magazijnen der firma A.A. v.d. Borg is in de Broerstraat een nieuwe passage tot stand gekomen. Deze sluit aan bij de reeds vroeger geopende passage van de firma A.A. v.d. Borg, welke winkelgalerij uitkomt in de Broerstraat tegenover de Beynumgas.
Het nieuwe gedeelte, waarvan wij hierboven een reproductie geven, heeft den ingang aan de Broerstraat, hoek Nieuwstraat.
De winkelbinnenstad van Nijmegen is door dezen nieuwbouw nog meer verfraaid en verlevendigd.
Het geheel getuigt van gezonden koopmanszin.” (De Gelderlander 18/5/1934)
“In het Hartje van de Stad: Magazijnen A.A. van der Borg
In 1917 werd het hoekhuis Broerstraat-Paulstraat bezet door het magazijn A.A. van der Borg van de energieke ondernemer en handelaar in galanterieën.
De heer A.A. van der Borg bleek een handelsman, die met zijn tijd meeging, en de eischen van het koopend publiek begreep. Reeds toen zorgde hij als expert in het vak steeds bij te blijven.
Het nieuwste in uitgebreide galanterieën-branche was altijd bij A.A. van der Borg verkrijgbaar.
Heel Nijmegen en omgeving kende de magazijnen van A.A. van der Borg. En het liep zoo druk, vaak zoo vol dat dit hoog hoek winkelhuis veel te klein werd.
En de heer A.A. van der Borg, later geassisteerd door zijn even energieke zoon Jan van der Borg, verplaatste zijn zaak naar ruimer winkelgelegenheid, welke hij gevonden had in de het kapitale pand Broerstraat 43, hoek Korte Nieuwstraat.
Naar ontwerp van den architect Bieling werd hier in 1928 een naar dien tijd modern magazijn van glas en beton gebouwd- een slank rijzig gebouw met een uitgelezen collectie galanteriewaren er in.
Hoewel étalageramen aan Broerstraat en Nieuwstraat, beneden en boven, kon ook dit nieuwe pand reeds na korten duur geen plaats genoeg meer bieden voor de expansie der A.A. van der Borg-zaken.
Toen kwam in 1931 de bekende passage midden in den Broerstraat tegenover de Beynumstraat.
Dat was een gebeurtenis voor Nijmegen als winkelstad.
De architect bracht hier onder- en bovengronds, langs enige Broerstraatsche winkelhuizen een doelmatige en tegelijk fraaie verbinding tot stand tusschen het oude en nieuwe magazijn.
En winkelend Nijmegen en heel de omgeving vond hier ’n aantrekkelijke winkel-gelegenheid om op haar gemak keuze te doen uit een embarras de choix van allerlei huishoudelijken, en dat te kiezen, wat in den smaak viel.
Men dacht nu: hier heeft een middenstander, alleen steunend op eigen kracht, zijn toppunt bereikt.
Maar de magazijnen A.A. van der Borg groeiden met Nijmegen mee.
Nu noodde ons gisteren de energieke ondernemer, die de heer A.A. van der Borg steeds was, en nog is, om de nieuw verbouwing en tevens uitbreiding van zijn magazijnen in oogenschouw te nemen.
Door nuttigen aankoop was de heer A.A. van der Berg reeds eenigen tijd eigenaar geworden van de oude schoolgebouwen aan de Kaaskorversgas en daarbij aansluitende zalen van het Nut.
Om eenigen indruk te geven van de beteekenis dezer uitbreiding zij vermeld dat de oppervlakte der magazijnen op den beganen grond eerst 400 M² was en deze nu met 500 M² is vergroot.
Deze panden zijn nu bij de laatste verbouwing, uitgevoerd naar plannen van den Nijmeegschen architect Charles Estourgie, bij de reeds bestaande magazijnen getrokken.
De bouwmeester heeft de kunst verstaan het nieuwe gedeelte bij het bestaande goed te laten aansluiten.
Men heeft dan ook een overzichtelijk, aaneengesloten geheel gekregen, dat zich uitstrekt van de Kaaskorversgas tot Korte Nieuwstraat.
Het nieuwe gedeelte is voornamelijk bestemd voor een nog meer uitgebreide afdeeling porcelein, kristal majolica- en huishoudelijke artikelen en klein-meubeltjes.
De architect ontwierp voor deze nieuwe afdeeling, welke als ligt in het midden tussen het moederpand en de passage Broerstraat-Kaaskorversgas, een hoogen, breeden lichtval, waarbij men in het glas-in-lood dezelfde kleuren: wit, geel, groen, terugvindt, welke het geheele interieur als in een stralenden glans zetten, vooral wanneer de zon door het glazen dak speelt. Het volle daglicht, hier breed binnenvallend, vergemakkelijkt tevens de zuivere keuze van de gebruiksartikelen ook op kleur. Een parketvloer bedekt de bodem.
Een andere voortuitgang is ook de bouw van de étalage-galerij, in het hoekpand Broerstraat-Nieuwstraat. Hierdoor krijgen de magazijnen nog voornamer aspect en bieden zij nog meer gerief voor het winkelend publiek, dat nu langs een reeks van glanzende en variëerende vitrines al wandelend en kijkend in het hartje van de zaak en in de nieuwe verkoopruimte belandt.
Met moet kijken…. En komt als vanzelf tot kopen. De verschillende kijkramen vertoonen zo’n variatie van galanterieën, dat er ieder wat naar zijn gading vindt.
Wie een cadeau zoekt en hier niet slaagt, ja, waar moet die dan zijn verlangens inwilligen.
Een deugd van de verbouwing is, dat alle luxueuze en overbodige decoratie geweerd is, en dat allereerst doelmatigheid bertracht werd.
Momenteel heeft de heer A.A. van der Borg een personeel van 50 mannen en jongedames in dienst.
Nijmegen als winkelstad is vooruitgegaan met deze zaakuitbreiding en vernieuwing en krijgt er ook als koopstad nog beteren naam door.
Bovendien toont hier een wakkere middenstander metterdaad wat met energie, vakkennis, doorzettingsvermogen- vooral ook gezonde koopmanszin te bereiken valt- ook al moet een zakenman met eigen menschen en middelen het bedrijf leiden.
De aannemers van de verbouwing de heeren J. de Groot en Zonen hebben in kortst mogelijken tijd het best mogelijke werk geleverd.
De firma A.A. van der Borg heeft het werk en de leverantie zoveel mogelijk door de Nijmeegsche firma’s doen uitvoeren. De volgende firma’s werkte nog mede:
voor schilderwerk de heer Burgers en Zonen; voor verwarming de firma Merx en Boerboom; voor electr. licht de heer L. Beukering, voor natuursteen de heer H.P. Euwens; voor ijzerwerken de heer N.V. v. Campen; voor glaswerken de Nijm. Glashandel; voor glas-in-lood de firma Kronenbitter Bilderbeek; voor parketvloer de firma la Phapelle voor rubbervloeren de firma Kan en Kan; voor linoleumvloeren de firma G. Peters; voor lood- en zinkwerken de firma Merx en Boerboom; voor rubberoid de firma Cramer te Arnhem; voor ijzerconstructie de firma Hermes, de Steeg; voor smidswerk de firma Reicheld. De firma van Ensel te Rosmalen sloopte de oude gebouwen.” (De Gelderlander 18/5/1934)
Overlijden A.A. van der Borg
In 1939 overlijdt A.A. van der Borg:
“A.A. van der Borg
Algemeen geacht stadgenoot overleden
In den ouderdom van 66 jaar is hier ter stede overleden de heer A.A. van der Borg, oprichter en directeur van het bekende warenhuis aan de Broerstraat en een algemeen geacht en zeer gezien stadgenoot. Slechts eenige weken geleden, op 20 Augustus j.l., is den heer van den Borg nog een bijzonder hartelijke huldiging ten deel gevallen in verband met de Pauselijke onderscheiding, die hem toen was verleend, door zijn benoeming tot Ridder in de Orde van den Heiligen Gregorius den Groote en zeker zal toen wel niemand gedacht hebben, dat het einde van dit vruchtdragende leven van energiek en toegewijd werken spoedig zou naderen. In zeer breeden kring zal dan ook het overlijden van den heer van der Borg met een schok van ontroering worden vernomen. De volgende maand is het veertig jaar geleden, dat de thans overledene in een pand aan de Houtstraat een bescheiden zaak in galanterieën begon, waarmede de grondslag werd gelegd voor het tegenwoordige warenhuis, dat als een der meest vooraanstaande middenstandszaken van onze stad mag worden aangemerkt. Veertig jaren geleden, de heer van der Borg was toen een jonge man, bezield met een stalen energie en beschikkende over een uitnemende zakenkennis. Nijmegen was een stad, eerst enkele tientallen jaren bevrijd uit het knellende keurslijf van de ontmanteling door vestingwerken en toen in vollen opgang, zoodat zich voor ondernemende zakenmenschen wijde perspectieven openden. De heer van der Borg heeft deze kansen weten te benutten en met volharding heeft hij gestreefd naar uitbreiding van zijn zaak. Zoo duurde het niet lang of de behoefte aan uitbreiding deed zich gevoelen; eerst werd het pand Broerstraat-hoek Pauwelstraat betrokken, daarna werd het ruime mooie winkelpand in de Broerstraat gebouwd, waar de zaak thans nog gevestigd is en in de loop der jaren herhaaldelijk uitgebreid en gemoderniseerd werd. Want de heer van der Borg wist met zijn tijd mede te gaan en zich steeds aan de nieuwere eischen aan te passen.
Was dit een der factoren, die zijn streven met succes bekroonden, daarnaast werd de ontwikkeling van zijn bedrijf in zeer sterke mate beheerscht door zijn persoonlijkheid. Hij was in den waren zin des woords een allround zakenman, van onkreukbaar karakter, iemand op wien man kon bouwen en die bij al zijn succes zich zelve bleef. Daarnaast was hij een sociaal voelend mensch die het hart op de rechte plaats droeg en voor zijn medemenschen, voor zijn personeel in de eerste plaats, alles over had. Treffend is dit gebleken bij de huldiging, die hem op 20 Augustus j.l. ten deel viel.
Het spreekt wel vanzelf, dat de heer van der Borg ook in het openbare leven van onze stad op den voorgrond is getreden. Zoo was hij kerkmeester van de parochie van den H. Dominicus aan de Broerstraat. Op kerkelijk gebied ijverde ij in het bijzonder voor de Missie-actie en was hij een der steunpilaren van de Petrus Canisiusvereeniging.” (PGNC 30/9/1939)
Zijn zoon Jan van der Borg neemt in januari 1940 het bedrijf over van de erfgenamen. (Nijmeegsch dagblad, 24-10-1949)
Verwoesting Tweede Wereldoorlog
Op 18-9-1944 steken de Duitsers het pand in brand. Op 23 oktober opent van der Borg zijn noodwinkel in het pand van de firma v.d. Bosch en Jansen aan de Van Welderenstraat. Daarna heropent van der Borg in 1948, als eerste winkel van de Broerstraat, zijn nieuwe winkel in het eerste gedeelte van de zijn nieuwe gebouw aan de Broerstraat. (Nijmeegsch dagblad, 24-10-1949)
De Maas & Waalse Bank (M. Pouwels), 1910 of 1920 (F21630; F30493 dateert deze foto op 1920)
Het gebouw in de Molenstraat waar nu alweer decennia Hoogenboom=Mode gevestigd is, is begonnen als de Maas- en Waalsche Bank. Met daarvóór twee winkels: Borremans en Maison de Blanc. Het was een ontwerp van A. Jacot en W. Oldewelt.
Rond 1902 ontwerpen A. Jacot en W. Oldewelt uit Amsterdam de Maas- een Waalsche Bank aan de Molenstraat. Vóór deze bank, die een monumentale ingang krijgt in het midden van het gebouw, komen 2 winkels: links de winkel voor herenkleding van Aug. Borremans (nummer 108) en rechts de winkel Maison de Blanc van de Firma Croon-Bosman. Zoals het met de bouw van banken in die tijd gaat, is haar kluis het pronkstuk van de bank. De namen van de 2 architecten staan op een gevelsteen weergegeven.
In april 1902 vindt de aanbesteding plaats van het “gedeeltelijk amooveren der Perceelen No. 106 en 108 aan de Molenstraat alhier en het ter plaatse stichten van een Bankgebouw en 2 Winkelhuizen. De laagste inschrijver was H. Seegers alhier voor de som van f61930,-, aan wien het werk is gegund.” (De Gelderlander 5/4/1902)
Winkels Maison de Blanc en Heeren-Kleeding Magazijn Borremans
“Nieuwe Magazijnen.
De beide winkelhuizen, die aan de Molenstraat zijn verrezen vóór de in aanbouw zijnde kantoren van de Maas- en Waalsche Bank maken een uitstekend effect. De architecten, de heeren A. Jacot en W. Oldewelt te Amsterdam, hebben blijkbaar gestreefd naar eenvoud, degelijkheid en practische inrichting en zijn daarin wel geslaagd. Zij bouwden flinke winkels, met ruime etalage-gelegenheid, wat o.i. voor dit doel hoofdzaak is. De Molenstraat, die langzamerhand een onzer eerste winkelstraten wordt, is er niet weinig door verfraaid.
Aankondiging opening Maison de Blanc (De Gelderlander 11/3/1903)
In den eenen winkel no. 106 vinden wij eene goede bekende terug, nl.
Maison de Blanc van de Firma Croon-Bosman
welke tot heden toe in de Burchtstraat gevestigd was en met hare groote keuze dames- en kinderkleeding, fijne lingeries enz. hier een uitstekend effect zal maken. In vele opzichten is die verplaatsing eene verbeetering; de ruime winkel met annex eene paskamer ziet er keurig uit, dank zij ook een nette betimmering, die door den heer G.W. Tesser alhier zeer artistiek beschilderd is.
Advertentie opening Borremans (De Gelderlander 11/3/1903)
En in den anderen winkel no. 108 vestigde de heer Aug. Borremans een
Heeren-Kleeding Magazijn,
Dat geheel volgens de eischen van den tijd is ingericht en naast confectie ook eene afdeeling voor kleeding naar maat heeft. Daarenboven is de heer Borremans uitstekend gesorteerd in heeren-artikelen in den uitgebreidsten zin van het woord, wat de fraaie etalage zal bewijzen.
Morgenmiddag worden beide magazijnen geopend en zullen wandelaars in de altijd drukke Molenstraat hier zeker met genoegen een wijle stilstaan.” (PGNC 10/3/1903)
De Maas- en Waalsche Bank Kneppers & Co.
Ingang Molenstraat 106 (november 2024)
De Maas- en Waalsche Bank Kneppers & Co. werd in 1892 opgericht. Op 22 december 1891 waren de broers Joshepus Hermanus Henricus en Jaobus Joannes Aloijsus Kneppers een vennootschap aangegaan, welke tot doel had “Het drijven van bankiers- en kassierszaken en van den commissiehandel in effecten”. J.G. Jurgens, op dat moment kandidaat-notaris, treedt in 1898 als mede-beherend vennoot. De bank zal de bankencrisis in 1924 niet overleven. Een overname door een grote bank mislukt en de Maas- en Waalsche Bank staakt haar betalingen. Kort daarna wordt Jurgens bovendien veroordeeld voor verduistering. (Wikipedia).
De Gelderlander schrijft bij de opening 2 grote artikelen over de bank. Vanwege de lengte staan ze in de Bijlage in dit artikel achteraan weergegeven.
Een uitgebreide geschiedenis van deze bank is te lezen op Noviomagus.
Het Gebouw
Plan voor den Bouw van een Kantoorgebouw met twee afzonderlijke Winkelhuizen voor de Maas- en Waalsche Bank aan de Molenstraat te Nijmegen, A. Jacot en W. Oldewelt, datum tekening maart 1902 (D12.378388)
Het pand is ontworpen in de zogenaamde “Um 1800” stijl. Haar ontwerpers waren de Amsterdamse architecten Alphonsus Maria Leonardus Aloysius Jacot en Willem Oldewelt.
A. Jacot
Rechts van de ingang de inscriptie van Jacot en Oldewelt (november 2024)
Alphonsus Maria Leonardus Aloysius Jacot (ook wel Albert Jacot genoemd, Amsterdam, 24 september 1864 – Den Haag, 18 november 1927) was een Nederlandse architect.
Van 1887 tot 1903 werkte hij samen met Willem Oldewelt, zijn vriend op de HBS. Zij hadden hun architectenbureua A. Jacot & Oldewelt architecten aan de Singel 514 in Amsterdam. In 1903 trok Oldewelt zich echter terug vanwege ziekte; in 1906 zou hij komen te overlijden. Daarbij ging Jacot verder met de chef du bureau August Heinrich Zinsmeister onder de naam Jacot en Zinsmeister. Jacot kreeg na de HBS zijn opleiding aan de Quellinusschool. Deze 3-jarige opleiding was voortgekomen de Bouwloods van het Rijksmuseum: “Cuypers ambachtslieden opleidt die kunnen voldoen aan de eisen die de detaillering van zijn ontwerpen in de bouw met zich meebrengen” (AmsterdamseGrachtenhuizen)
Jacot is vooral bekend voor zijn ontwerpen van winkels met bovenwoningen:
Amsterdamhv“: “…Vanaf 1880 werden echter ook steeds vaker gehele panden afgebroken en vervangen door nieuwbouw waarbij de combinatie van winkel op de begane grond en woning op de eerste verdieping, het zogenaamde winkelwoonhuis, gebruikelijk werd. Jacot, Oldewelt en later ook Zinsmeister hadden een grote ervaring verworven met de speciale eisen die de winkelbouw vergde. Alleen al in de Kalverstraat, ook aan het einde van de negentiende eeuw de winkelstraat van Amsterdam, waren zij betrokken bij de nieuwbouw of verbouw van 32 winkels en magazijnen, en tientallen meer op de Nieuwendijk en elders in Amsterdam en Nederland. Deze ontwerpen kenmerkten zich ‘wat het inwendige betreft, op gerieflijkheid en practische indeling; wat het uiterlijk aangaat, op een zoo groot mogelijke gelegenheid tot uitstallen’. Jacot vestigde in de kringen van opdrachtgevers een grote reputatie waarbij een ‘winkel van Jacot’ synoniem werd voor een ‘gezellige ruimte, waarin het aangenaam was te verkoopen, goed om te etaleeren en waar de klanten zich thuis gevoelden’.” () “Deze en tal van andere winkel- en bedrijfsgebouwen werden opgetrokken in een elegante en representatieve variant van het neoclassicisme en de neobarok met als bijnaam ‘stijl van het kapitaal’. De stijl was vooral populair bij het gegoede, wat conservatieve publiek.”
In Nijmegen ontwerpt Jacot in 1918 de stalhouderij en tuinmanswoning op Landgoed Brakkesteyn (wikipedia, met een lijst van werken).
Waardering
Plan voor den Bouw van een Kantoorgebouw met twee afzonderlijke Winkelhuizen voor de Maas- en Waalsche Bank aan de Molenstraat te Nijmegen, A. Jacot en W. Oldewelt, datum tekening maart 1902 (D12.378390)
In zijn tijd, en zeker aan het eind van zijn loopbaan, wordt hij door veel collega-architecten nauwelijks gewaardeerd: te zoetsappig, te veel gericht op het behagen. Het “zoetsappige” en “het behagen” is voor commerciële architectuur vanuit opdrachtgevers echter iets positiefs: het moet voor klanten immers uitnodigend zijn om naar binnen te gaan. Opdrachtgevers hadden daarom grote waardering voor zijn werk.
Vincent van Rossem haalt in AmsterdamseBinnenstad ook aan dat zijn collega-architecten hem “tussen de regels” vergeleken met Berlage -de conservatieve, historiserende Um-1800 stijl was juist ontstaan als reactie op het rationalisme, waar Berlage een vertegenwoordiger van was: “De critici vergeleken het Hirsch-gebouw tussen de regels door met de Beurs van Berlage, en die vergelijking ging natuurlijk volledig mank. Berlage was werkelijk een groot architect, terwijl Jacot, net als talloze andere architecten, alleen maar goed zijn best kon doen.”
Tegenwoordig lijkt er wat anders tegen Jacot te worden aangekeken. Van Rossem: “voor vele Amsterdammers is Maison De Bonneterie aan het Rokin een schoolvoorbeeld van aangenaam winkelen geworden. Dat is een mooi compliment voor een ontwerper die gespecialiseerd was in commercieel vastgoed.”
W. Oldewelt
Friedrich Wilhelm Ferdinand (Willem) Oldewelt (Amsterdam, 1 augustus 1865 – aldaar, 28 februari 1906) (wikipedia)
In 1887 had hij zijn opleiding aan de Académie des Beaux Arts in Parijs voltooid. “Oldewelt heeft in Parijs geleerd hoe elegante eclectische detaillering ontworpen wordt en Jacot beschikt over het voor een succesvol architectenbureau vereiste zakelijk talent voor acquisitie. Jacot moet goede connecties hebben onder winkeliers, want het bureau bouwt een aantal fraaie winkels met bovenwoningen in de belangrijkste winkelstraten van Amsterdam. Het hoogtepunt in deze reeks is het kapitale winkelgebouw voor de firma ‘Nieuw Engeland’, Singel 468-Koningsplein 6.” (AmsterdamseGrachtenhuizen)
1925 Amsterdamsche Bank
In 1925 vestigt de Amsterdamsche Bank zich in het pand. Zij zal het gebouw tot 1948 als een bijkantoor gebruiken. (De Amsterdamsche Bank zal in 1964 landelijk fuseren met de Rotterdamsche bank tot AMRO Bank).
Ijzerhandelaar van Campen
Verbouwing N.V. J. v. Campen aan de Molenstraat, architeten Ir. J.G. Deur & C. Pouderoyen, datum tekening 23-8-1950 (D12.410837)
Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg is geweest na de Amsterbamsche Bank. Ook is nog niet onderzocht wat het vervolg van de twee winkels is geweest en het moment waarop de voormalige bank en de 2 winkels 1 winkel zijn gaan vormen.
Verbouwing N.V. J. v. Campen aan de Molenstraat, architecten Ir. J.G. Deur & C. Pouderoyen, datum tekening 23-8-1950 (D12.410837)
In ieder geval (her) opent Ijzerhandel van Campen maart 1951 hier haar winkel.
J. v. Campen N.V. zat voor de oorlog op Broerstraat 53 met haar bekende winkel “waar je alles kon krijgen, van een moerboutje tot ’n jachtgeweer toe”. Ook deze winkel werd tijdens bombardement van 22 februari 1944 verwoest. Zij bestond op dat tijdstip “al meer dan een halve eeuw”. Daarop gaat ze naar de Burchtstraat, waar deze winkel echter in vlammen opgaat doordat de Duitsers in september 1944 huizen in de Burchtstraat in brand steken. Op de Mariënburg opent ze na de oorlog een noodwinkel, waar ze op dat moment 6 jaar heeft gezeten.
Architectenbureau Deur en Pouderoyen ontwierpen de verbouwing van de winkel op Molenstraat 106, J.J. de Goot en Zonen was de aannemer. “ruim en practisch ingericht herschapen. Opvallend is de diepe passage met de étalages ingebouwd. Daar kan men rustig zijn besluit maken om te gaan inkopen in de verschillende afdelingen: die van huishoudelijke artikelen na de entrée. Of de afdeling haarden, de afdeling wapens en munitie of die van gereedschappen. De expeditie bevindt zich aan de achterkant, via de Karregas. “Over eenige tijd zal de entree hier heel ruim worden want de gemeente heeft de huizen aan de kant van de Piersonstraat opgekocht om ze te slopen zodat hier voor de zaken in de Molenstraat plenty laad- en losgelegenheid gaat ontstaan.” (De Gelderlander 16/3/1951)
Verbouwing 1952: Bijtrekken van nummer 108
Voorstel tot verbouwing en etalageruimten J. v. Campen N.V. a/d Molenstraat, architecten Ir. J.G. Deur & C. Pouderoyen, datum dossier 20-1-1953 (D12.416796)
In 1952 wordt het winkelpand op nummer 108 bij de winkel van van Campen getrokken. Ook hier zijn Deur en Pouderoyen de architecten. Daarbij krijgt het linkergedeelte van het pand vrijwel dezelfde indeling zoals die aan de rechtkant reeds bestond. Nieuw is ook dat het open plaatsje achter de winkel bij het pand is getrokken, onder andere voor de ruimte voor de etaleur.
Ook de voorgevel wordt verbouwd conform het uiterlijk van het rechtergedeelte. Links nu het opschrift: “J. v. Campen N.V.” en rechts “Ijzerwaren”.
Woning boven de zaak van IJzerhandel Jos van Campen, 1966 (Evert F. van der Grinten via F78742 RAN CCBYSA Auteursrechthouder RAN)Verbouwing winkelpand aan de Molenstraat 106, B.J. Meerman architect, mei 1972 (D12.486292)
1979 Hoogenboom=Mode
In 1979 koopt Hoogenboom=Mode het pand aan. Daarvoor was van Campen hier gevestigd geweest. Hoogenboom=Mode is opgericht in 1953 op Mariënburg 72-73. In 1969 vindt een verhuizing plaats naar Molenstraat 80-82.
Een mooie reportage over de grote verbouwing van Hoogenboom=Mode, waarin het gebouw in oude luister werd hersteld, is te vinden op Noviomagus. Behalve de “nieuwe” gevel is Hoogenboom bijzonder trots op het terug plaatsen van de koepel, die door Jan Schouten ’t Prinsenhof te Delft was vervaardigd.
Gemeentelijk Monument
Het gebouw heeft de status van Gemeentelijk monument. De tekst bij aanwijzing:
“Winkelpand met bovenwoning. Oorspronkelijk gebouwd als kantoor voor de Maas-en-Waalse Bank met twee winkels op de begane grond. Bakstenen pand van drie bouwlagen, waarvan de begane grond geheel gewijzigd is. Bovengevel heeft middenrisaliet met topgevel; ter weerszijden daarvan drie assen met drie gekoppelde vensters. De ramen zijn op de eerste verdieping getoogd; op de tweede recht. Bovengedeelte van de ramen in natuursteen omlijst. In de risaliet op dezelfde wijze omlijste rondboogvensters, in de top halfcirkelvormig raam.Leien tentdak, parallel aan de straat. Links en rechts van de topgevelgrote natuurstenen dakkapel. Bouwjaar: ca. 1905. Architect: W. Oldewelt. Zeer monumentaal bedrijfspand met goed geproportioneerde en zorgvuldig gedetailleerde gevel, die een belangrijke functie heeft voor de straatwand.”
Bijlage: Krantenartikelen over de bouw
Plan voor den Bouw van een Kantoorgebouw met twee afzonderlijke Winkelhuizen voor de Maas- en Waalsche Bank aan de Molenstraat te Nijmegen, A. Jacot en W. Oldewelt, datum tekening maart 1902 (D12.378389)
“Maas-en-Waalsche Bank.
Het kapitale gebouw, dat naar de plannen van der Amsterdamsche bouwmeesters, de heeren A. Jacot en W. Oldewelt, in de Molenstraat verrezen is en waarop wij al meermalen gelegenheid hadden, de aandacht te vestigen, is thans geheel voltooid. A.s. Vrijdag hoopt de Maas-en-Waalsche Bank de nieuwe, ruime en doelmatige localiteiten te betrekken.
Hedenmiddag werd het gebouw door directie en personeel met heeren commissarissen en aandeelhouders bezichtigd en algemeen was de voldoening over de voortreffelijke inrichting van het geheel en de keurige afwerking tot in de kleinste onderdeelen.
Blijkens achterstaande advertentie zijn de nieuwe lokalen a.s. Dinsdag van 10 to 12 en van 2 tot 4 uur te zien voor heeren aandeelhouders en Woensdag en Donderdag op dezelfde uren voor de clientѐle.
Ook ons was het vergund, het uitgestrekte gebouw te bezichtigen en al aanstonds moesten wij verklaren dat het ons in zijn soort een modelinrichting lijkt, het grootsteedsch karakter waardig, dat onze stad meer en meer aanneemt.
Maakt reeds de imposante voorgevel den indruk van deftige degelijkheid, zonder overtollige versiering, het inwendige beantwoordt daaraan volkomen.
Van de beide groote magazijnen aan weerszijden van de groote toegangspoort geaven wij indertijd al een uitvoerige beschrijving. Thans treden wij die monumentale hardsteenen poort, door twee Zweesch granieten kolommen geflankeerd, binnen en komen in de breede en hooge gang, uitloopend op een vestibule, door een glazen lantaren gedekt, waardoor een bijzonder helder licht binnenvalt.
Vandaar gaat de gang met eenige treden verhooging verder naar de bijzonder sierlijke vierkante hall, vanwaar men toegang heeft naar de omringende vertrekken. Een fraaie Iltaliaansche mozaïekvloer, lambrizeering en pilasters van gepolijst Calicata-marmer, daarboven helder wit gestukadoorde muren, verlevendigd door sierlijke gaslampen van gepolijst koper, maken die gang tot een waarlijk vorstelijke entrée.
Rechts van de gang heeft men een ruime vergaderzaal voor heeren directeuren en commissarissen, links een kleinere spreekkamer, beide met eenvoudig, maar deftig comfort ingericht.
In de hall, gedekt met een koepel van gebrandschilderd glas, geleverd door den heer J.L. Schouten te Delft, dat een bijzonder mooi effect maakt, heeft men recht voor zich het kantoor van den kassier, van voren geheel afgesloten met glasramen, die opgeschoven kunnen worden, en voorzien van een betaalbank van donkerkleurig marmer (bleu belge).
Rechts van deze hall is de wachtzaal voor de clientѐle, voorzien van een twaalftal geriefelijke tafeltjes, door matglazen schotten zoodanig van elkander gescheiden, dat ieder bezoeker, zonder vrees voor onbescheiden blikken van zijn buurman, er op zijn gemak zijn papieren kan nazien. Dit wachtlokaal heeft door een breed loket weer gemeenschap met het kantoor van den kassier.
In een hoek op den grond wordt het oog getroffen door een kolossaal brok metselwerk: dit is een staaltje van den met staal gepantserden muur, die de volkomen brand- en inbraakvrije onderaardsche safe omgeeft, waarvan wij indertijd een beschrijving gaven, toen die kelder gemetseld werd.
Links van de hall is het privé kantoor van heeren directeuren, van de spreekkamer gescheiden door een portaal, dat ook toegang geeft tot een telephoonkamertje.
De twee groot bureaux ministre der directeuren zijn voorzien van toestellen voor de gemeentelijke en huistelephoon, alsmede van een zeer doelmatige inrichting tot het roepen der bedienden; door het bewegen van een pennetje wordt op een nummerbord in het bediendenlokaal, onder het getingel van een schelletje een nummer zichtbaar, dat voor een bepaalden bediende het teeken is, dat hij geroepen wordt.
Achter het kassierskantoor, waarvan de wanden, behalve den glazen voorwand, geheel uit traliewerk bestaan, strekt zich het groote bediendenlokaal uit, een kolossale helder verlichte ruimte, voorzien van vier groote dubbele lessenaars alsmede aan het einde nog een enkelen lessenaar voor den eersten bediende, die vandaar den arbeid van het heele personeel kan overzien.
Achter dit groote lokaal bevinden zich de slaapkamer voor den bewaker, die tot meerdere verzekering der veiligheid ’s nachts in het gebouw vertoeft; een brandvrije afgesloten ruimte met kasten en loketten tot bewaring der boeken, papieren, rekeningen, quitanties enz. van het loopende jaar, alsmede een doelmatig ruim vertrek met closetinrichtingen volgens het nieuwste systeem, waschfonteintjes, kapstokken enz, ten dienste van het personeel.
Van uit het groote bediendenlokaal leidt een hardsteenen wenteltrap naar de onderaarsche ruimten. Daar heeft men vooreerst de archiefkamer, bevattende de boeken, journalen, brieven enz., alles met bewonderingswaardige orde en regelmaat in kasten en loketten naar tijdsorde gerangschikt, zoodat men in een oogwenk een brief of rekening van een willekeurigen datum kan naslaan. Maar het eigenlijke heiligdom is natuurlijk de brand en inbraakvrije kluis, waar de waarden geborgen worden. Om die te bereiken moet men eerst een ijzeren hek door, dat alleen door beide directeuren elk met afzonderlijken sleutel kan geopend worden. Dan staat men nog pas in de ruime gang, die de vierkant gemetzelde kluis omringt. De bijna halfmeterdikke, van binnen met dooreen gevlochten stalen latten gepantserde muur, indertijd reeds uitvoerig beschreven, is slechts aan twee tegenovergestelde kanten doorboord. Het eene gat is de groote zware ijzeren deur, met kunstig letter- en veiligheidsslot gesloten; het andere daartegenover een vensteropening met volkomen gelijke sluiting. Dit venster geeft, voor het geval de deur van buiten eens mocht weigeren open te gaan, gelegenheid toch binnen de kluis te komen, waar men dan het binnenblad der ijzeren deur kan openen en alzoo de inwendige slot inrichting nazien.
Binnen de kluis is een blok van een honderdtal safes aangebracht evenals de heele kluisinrichting geleverd door de zoo gunstig op dit gebied bekende firma Lips te Dordrecht. Al die honderd grootere en kleinere hokjes, bestemd om aan particulieren te verhuren, bevatten een blikken effectentrommel, die nog weer van een hangslot kan voorzien worden, en kunnen alleen geopend en gesloten worden met twee sleutels, waarvan de eene berust bij de directie en de ander bij den huurder, die zoo dikwijls hij verlangt van sleutel veranderen kan, daar de sleutel feitelijk het slot maakt. Zoodoende is alle gevaar vermeden dat, door het namaken van een sleutel, onbevoegden zich tot het een of ander loket toegang zouden kunnen verschaffen.
Gelijk wij vroeger al aanstipten zijn niet enkel de muren, maar ook de uit beton bestaande vloer en het gewelf met staal gepantserd, zoodat inbraak letterlijk een onmogelijkheid wordt.
Achter de kluis bevinden zich een aantal met gas verlichte, doelmatig ingerichte couponkamertjes, waar de huurders rustig hun coupons kunnen knippen.
De overige kelderruimten, zooals die voor de stoommachine ten behoeve der centrale verwarming met lagen stoomdruk, tot berging van kolen enz. zijn geheel afgescheiden van de straks beschrevene en hebben afzonderlijke toegangen.
Stippen wij ten slotte nog aan, dat voor degenen, die liever niet door de groote poort in de Molenstraat binnenkomen, ook nog een achteruitgang is aangebracht in de Karrengas, waardoor zij rechtstreeks de wachtzaal kunnen bereiken en dat aan de zijde van genoemde gas ook nog een gerieflijke woning van den concierge gelegen is, dan meenen wij den lezer een tamelijk volledig beeld van de heele uitgestrekte inrichting gegeven te hebben.
Aan de bouwmeesters komt een woord van welverdienden lof toe voor de bijzonder practische verdeeling der ruimten, gepaard met ongemeene sierlijkheid van constructie. De ornamentatie is betrekkelijk sober en vertoont steeds dezelfde motieven; het deftig effect wordt vooral verkregen door de mooie verhoudingen en het uitgezochte der aangewende materialen. Zoo is voor al het in ’t oog vallende timmerwerk als deuren, kozijnen enz. teakhout gebezigd.
De aannemer, de heer H. Seegers alhier, heeft het heele omvangrijke werk tot groote tevredenheid zoowel van bouwheeren als bouwmeesters onberispelijk afgeleverd, terwijl ook nog vermelding verdienen de heer P.P.J. Jansen voor het keurig uitgevoerde schilderwerk en de heer H.J. Ott voor het niet minder te prijzen stukadoorwerk.
Het bijzonder mooie marmerwerk werd geleverd door den heer H.A. Eeuwens en het hardsteenwerk door den heer A. Bakkers, allen alhier.
Ten slotte mag ook een woord van hulde niet worden onthouden aan den opzichter, den heer L. Vervat, die met groote bekwaamheid al de werkzaamheden leidde en controleerde.
Allen hebben eer aan hun werk evenals het bestuur der Maas-en-Waalsche Bank van den kloeken ondernemingsgeest, dien het toonde door zich zulk een degelijk en duurzaam gebouw te stichten.” (De Gelderlander 9/8/1903)
De nieuwe kluis
“Nijmegen, 16 Dec.
De nieuwe kluis der Maas- een Waalsche Bank.
Zooals onze lezers weten, is op het oogenblik in de Molenstraat in aanbouw een nieuw gebouw ter herberging der kantoren van de Maas- en Waalsche Bank Kneppers & Cie. Ofschoon nog achter de schuttingen verborgen, trekt het kapitale gebouw reeds sedert weken de aandacht door zijn aanmerkelijke afmetingen en forschen opzet.
Met den bouw is men thans zoover gevorderd, dat heden de gemetselde kluis voor belangstellenden ter bezichtiging kon worden gesteld. Het was een goede gedachte van de directie der bank, daartoe gelegenheid te geven nu het metselwerk nog niet geheel is voltooid, omdat men zich nu ook kan overtuigen van de degelijkheid der staalpantsering, die later onder het metselwerk verborgen is.
Van de vriendelijke uitnoodiging der directie maakten ook wij gebruik om het belangrijke werk eens te gaan bezichtigen.
Bij het betreden van het gebouw krijgt men aanstonds den indruk, dat hier iets werkelijk grootsteedsch wordt opgetrokken.
Een monumentale poort, rustende op gepolijst graniet kolommen geeft toegang tot de eigenlijke kantoorlokalen.
Aan weerszijden dier poort wordt een fraai, ruim winkelhuis ingericht, die, naar wij vernemen, allebeid reeds verhuurd zijn.
De breede gang voert, tusschen de vergaderzaal en de spreekkamer door, naar de vierkante hal of vestibule, geflankeerd rechts door de wachtkamer en links door het bijzonder kantoor der directie.
Achter de hal is het groote bediendenlokaal, van waar een hardsteenen trap links, als eenige toegang, voert naar de onderaarsdsche ruimten, waarin de kluis verborgen is. Die kluis is een kamer van 6½ bij 4½ meter, uitsluitend van steen en ijzer gebouwd, en omringd door een breede rondloopende met beton overwelfde gang. De muren dier kamer, uit het hardste materiaal gemaakt, zullen, als ze geheel voltooid zijn, een dikte van 75 centimeter, waarbinnen de bepantsering van kruiselings over elkaar gelegde latten van pantserstaal verborgen is.
Daar men die bepantsering wilde laten zien, is op het oogenblik alleen het gemetselde buitengedeelte van den muur afgewerkt. De muur, die tegen de binnenzijde van het pantser moet komen, is nog niet aangebracht. Zoodra deze is opgetrokken, wordt de inwendige ruimte met portlandcement volgegoten, zoodat het geheel den ééne massa wordt. Maar nu ook kan ieder zich overtuigen, dat ook al zou de buitenmuur bezwijken, dat pantser, hetwelk door zijn veerkracht tegen alle aanvallen weerstand biedt, onmogelijk zou te verwrikken zijn.
De vloer bestaat uit een laag van 25 centimeter beton, waarover een dergelijk pantser is gelegd, zoodat ook voor ondergraving der kluis geen gevaar kan bestaan, en waarop weer een betonlaag van 25 centimeter den beganen grond vormt.
De zoldering is gevormd door ijzeren balken met daartusschen te metselen steenen gewelven, gedekt door beton. In de gang, waar de gewelven al zijn afgewerkt, bestaan zij uit beton.
In de kluis komt met door een dubbele ijzeren deur ter dikte van 4½ centimeter, van letter- en protectorslot van de nieuwste constructie voorzien. Als wij zeggen dat die heele inrichting wordt aangebracht door de bekende firma Lips uit Dordrecht (vertegenwoordiger voor Nijmegen “De Nijmeegsche Metaalwerken”), wier werk bij den jongsten ontzettenden brand in de stoomkuiperij van Van der Lugt te Rotterdam de geweldigste proef glansrijk heeft doorstaan, dan hoeven wij niet te zeggen, dat men hier het beste, doelmatigste en zekerste heeft wat op dit gebied te krijgen is.
Tegenover de deur is een vierkant venster, op dezelfde wijze afgesloten als de deuropening en dat, voor het geval het slot der deur eens mocht wiegeren, ook gelegenheid geeft de kluis binnen te dringen. Is men daar eenmaal binnen, dan kan van de dubbele deur eerst de binnenplaat, de eigenlijke branddeur geopend worden, zoodat men de heele inwendige inrichting voor letter- en protectorslot voor zich heeft en zien kan wat er aan hapert.
Overdag, wanneer de dubbele deuren van ingang en venster openstaan, worden beide gesloten door een ijzeren hek, ook door de firma Lips te leveren, die een dergelijk hek tevens aanbrengt in den boogvormigen toegang tot de trap.
In de gang achter de kluis zijn drie zoogenaamde couponkamers gelegen elke van drie bij drie meter en bestemd voor degenen, die tot bewaring van hun effecten van de kluis gebruik maken en van tijd tot tijd gelegenheid moeten hebben de coupons te knippen.
De kamer links krijgt haar verlichting van buiten door een venster met zoogenaamd prisma-glas, dat er op berekend is het van boven invallende licht zooveel mogelijk naar zijn zijde terug te kaatsen.
De middelste kamer wordt met gas verlicht en de derde krijgt haar licht uit de gang.
Tot zoover de inrichting van de groote kluis, bestemd voor de berging der effecten en waarden, zoowel van de bank zelve als van degenen, die haar hun vermogen ter bewaring toevertrouwen.
Achter het straks genoemde bediendenlokaal zijn nog kleinere afzonderlijke kluizen ingericht voor de bewaring der boeken, en ter zijde is het slaapvertrek van den concierge, die alzoo bij het minste nachtelijk onraad onmiddellijk bij de hand is om, zoo noodig, te alarmeeren.
Ten overvloede zijn alle met de buitenlucht in verbinding staande ramen van diefijzers voorzien.
Men ziet dus dat met de uiterste voorzorg is gewaakt voor de verzekering van een absolute veiligheid. Een doelmatige inrichting voor de bezoekers is daarbij, dat de wacht kamer, behalve door den hoofdingang in de Molenstraat, ook te bereiken is langs een minder in ’t oog vallenden toegang in de Karregas, waar het gebouw aan de achterzijde uitkomt en waar ook de woning van den concierge gelegen is.
Het kapitale gebouw, naar de plannen der Amterdamsche architecten A. Jacot en W. Oldewelt door den Nijmeegschen aannemer den heer H. Seegers, Bagijnenstraat, gebouwd, belooft een wezenlijk sieraad te worden voor de Molenstraat. Den opzichter, den heer L. Vervat, die zoo vriendelijk was, ons al uitleggende het geheele gebouw rond te leiden, betuigen wij daarvoor onzen hartelijken dank.” (De Gelderlander 17/12/1902)
Hotel Métropole, Lange Burchtstraat 22, 1910 (Boek- en kunstdrukkerij P.A. Geurts via F15397 RAN)
“Gelijk de advertentie in ons blad is aangekondigd, heeft morgen de opening plaats van het nieuwe hotel “Métropole” in de Lange Burchtstraat, door de architecten Hoffman & Gerrits gebouwd voor de heeren H. en J. Gubbels.
De fraaie, modern opgevatte gevel, geheel in witten steen uitgevoerd en versierd met twee kolossale caryatiden, die een over de heele breedte doorloepend balkon dragen, is een nieuw sieraad voor de in den laatsten tijd bijna geheel vernieuwde winkelstraat. Met zijn forsche, kloeke lijnen, aangenaam getemperd door de versieringen van gekleurd glas, vergulde opschriften enz. maakt het een wezenlijk monumentaal effect.
Lange Burchtstraat gezien in de richting van het Kelfkensbos, 1904 (Uitg. J.H. Schaeffer via F15458 RAN)
Doch van middag was het ons vergund ook een kijkje te nemen in het inwendige en wij kunnen aanstonds zeggen dat dit ten volle aan het vorstelijk uiterlijk beantwoordt. Een ruime lichte zaal, met wintertuin meegerekend, een oppervlakte van 220 vierkante meter beslaande, door geestig behandelde glasramen ook van ter zijde verlicht en ’s avonds door een menigte koperen gaskronen en lichtarmen opgeluisterd, noodigt door de gezellige inrichting als van zelf de bezoekers uit. Keurig vooral is daarachter de wintertuin, versierd met fraai geschilderde decoratieve paneelen, gevat in pilasters van verglaasden steen. Men zal daar een frisch zitje hebben op den koelen mozïekvloer, onder het bladergewiegel van hooge sierpalmen.
Op de eerste verdieping heeft men een gezellige restauratie zaal, terwijl eenige ineenloopende vertrekken aan de straatzijde zijn ingericht voor particuliere gezelschappen. Verder zijn de bovenverdiepingen ingericht als hotel; zij bevatten een dertigtal logeerkamers, naar de laatste eischen van alle gemakken voorzien. Het heele gebouw heeft verder centrale verwarming door heet water en kan in alle opzichten met de beste inrichtingen van dien aard wedijveren.
Met het oog op het groote vreemdelingenverkeer in de zomermaanden durven wij deze nieuwe hotelonderneming in het centrum der stad wel succes beloven.” (De Gelderlander 17/5/1900)
Jansen-Hendriks: De westzijde van deze straat gezien vanaf de hoek met Plein 1944. Gezien in de richting van de Bisschop Hamerstraat, 1957 (Foto Grijpink via F19687 RAN CCBYSA Auteursrechthouder N. Grijpink)
In 1952 opent de levensmiddelenwinkel Jansen-Hendriks op de hoek van Plein 1944 en de Molenstraat. De oversteek van de eerste verdieping vormt een soort galerij, een entree naar Plein 1944.
“Jansen-Hendriks heropend
Het levensmiddelenbedrijf Jansen-Hendriks heeft heden haar nieuwe pand voor het publiek opengesteld. Op de hoek van de Molenstraat en Plein 1944, op de plaats waar in 1944 de zaak een prooi van de vlammen werd, is een nieuw pand gebouwd door de architect Ockhuijsen en de aannemers Berntsen en Braam. Weliswaar is het interieur nog niet geheel gereed, doch voor de heer Jansen werd het hoog tijd om toch eindelijk weer op de oude plaats de verkoop ter hand te nemen (het bedrijf, voorheen P. Hendriks, was daar sinds 1936 gevestigd, voordien aan de Zeigelbaan). Immers, het valt niet mee zich jarenlang onder een vreemd dak (hoek Molenstraat-Van Welderenstraat) te moeten behelpen. Weliswaar heerste er geen noodtoestand, doch het valt niet te vergelijken met de prachtige ruimte welke in het herbouwde pand werd herschapen.
Met de heropening is ook een nieuwe geest in het bedrijf gevaren. Voor een groot gedeelte zal de verkoop n.l. op de zogenaamde zelfbediening gericht zijn, zodat de klanten zelf kunnen uitzoeken. Van de bouwtrant valt de veroverstekende eerste verdieping op, welke aan de zijde van Plein 1944 een soort galerij vormt. Dit was men verplicht te bouwen, daar de gemeente het zo als afsluiting van Plein 1944 had geprojecteerd.
De zelfbedieningswinkel van de firma Jansen-Hendriks op de hoek met de Molenstraat, Plein 1944 1,1952 (Fotopersbureau Gelderland via GN42705 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)
Het kostte vanmorgen wel enige moeite om de deur van het nieuwe pand open te krijgen. Wethouder Beukema, die namens het gemeentebestuur zijn felicitaties overbracht, noemde de moeilijkheden met de geklemde deur symbolisch gezien de grote problemen, die de heer en mevrouw Jansen-Hendriks hadden te overwinnen bij de herbouw van hun pand. Dit ogenblik moet dan ook een grote voldoening zijn, aldus de wethouder, die tevens zijn grote bewondering uitte voor de energieke wijze waarop de oude zaak van P. Hendriks in 75 jaar tijd tot grote bloei werd gebracht.
Namens het gezamenlijk personeel, alsmede namens fabrikanten, leveranciers en zakenvrienden werden fraaie geschenken aangeboden.
Feestelijke bijeenkomst t.g.v. de opening van de zelfbedieningswinkel van de firma Jansen-Hendriks op de hoek met de Molenstraat, Plein 1944 1, 1952 (Fotopersbureau Gelderland via GN42711 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)
Twee kerstvrouwtjes spraken hun goede wensen in dichtvorm uit, evenals de gebroeders Jansen, die tenauwernood boven de toonbank uitsteken. In zijn dankwoord richtte de heer Jansen zich tot de vele medewerkers, die dag en nacht bezig zijn geweest het pand voor de opening in gereedheid te brengen.” (Nijmeegsch dagblad, 18-12-1952)
Let daarbij ook eens op hoe de vier panden op de kruising van Molenstraat, Ziekerstraat, Broerstraat en Plein 1944 een eenheid vormen.
De kruising Molenstraat , Plein 1944 , Broerstraat en Ziekerstraat (met rechts de Gebrs. Voss , in het midden Drogisterij Nickel en links de zelfbedieningswinkel van Jansen-Hendriks), 1954 (Foto Grijpink via F46491 RAN CC-BY-SA)
Vanuit de Stockumstraat door de Burchtstraat naar de Grote Markt, links het Stadhuis, en op de achtergrond de Toren van de St. Stevenskerk. Uiterst links de chocolaterie van Bensdorp en de schoenwinkel van Bally (van Peperzak), 1955 (GN4155 RAN)
In 1930 verplaatst A. Peperzak zijn bekende schoenenzaak naar de Burchtstraat. In 1944 wordt deze zaak verwoest. Daarna betrok Peperzak een noodwinkel in de Bisschop Hamerstraat, om in 1955 weer te heropenen in de Burchtstraat.
1930: Verplaatsing naar de Burchtstraat, architect Reynen
Gezien in de richting van de Grote Markt. Links het Kerkegasje; daarnaast op Korte Burchtstraat 10 de schoenenzaak Bally van Peperzak, 1939 (ir. J.G. Deur via F15376 RAN CCBYSA)
“Schoenenmagazijn A. Peperzak: de nieuwe zaak in de Burchtstraat
Het schoenenmagazijn van de firma A. Peperzak, jaren achtereen gevestigd in de Broerstraat No. 11, is thans verplaatst naar Korte Burchtstraat No. 10, in het pand waarin eerst een zaak in damesconfectie gevestigd was.
Vóór het oude pand aan zijn nieuwe bestemming kon beantwoorden, was een verbouwing noodzakelijk, welke door de N.V. Aannemersbedrijf v.h. L.G. Tiemstra en Zn. werd uitgevoerd, onder architectuur van den heer W.Th. Reyen Jr. Deze laatste heeft een mooi stuk arbeid verricht. Er is hier een moderne, stijlvolle gevel verrezen, strak van lijnen, een indruk makend van soberen eenvoud, doch daardoor juist voornaam. Hetzelfde is het geval met de talrijke bronzen vitrines.
Wat het inwendige van den winkel aangaat, hier treft onmiddellijk de groote overeenkomst met de oude zaak in de Broerstraat. Zeker, de winkelruimte en de afdeeling tot het passen van schoeisel, zijn enkele malen grooter geworden, doch het intérieur dat karakteristiek was voor den ouden winkle is vrijwel hetzelfde gebleven. Tot zelfs de talrijke zetels met hun fraaie lederen bekleeding vindt men hier terug; lederen bekleeding ook is toegepast tot zelfs voor het overtrekken van het houtwerk in de verschillende schappen. Een modern behang, met sprekende kleuren, brengt in het intérieur, dat overigens in gedempte tinten gehuld is, een vroolijke noot.
Zooals men weet heeft de firma Peperzak naast die van veel ander schoenwerk, den verkoop van de bekende “Bally”-schoenen, producten van een wereldfirma, die hier wel geen aanbeveling zullen behoeven. Tevens heeft de firma de vertegenwoordiging van een ander merk, “Succes” genaamd, dat lager is in prijs dan het Bally-schoeisel doch dat eveneens uitstekende kwaliteiten bezit. Hiervan worden echter alleen heeren-schoenen ten verkoop gehouden.
Dan mag wel eens de aandacht gevestigd worden op de vele luxe-leersoorten, waaronder zeer kostbare, welke hier in voorraad worden gehouden. In de rechterzij-vitrine vindt men een keur-collectie ervan tentoongesteld, die wel de onverdeelde bewondering der dames wekken zal.
Vermelden wij tenslotte nog dat de afdeling maatschoenwerk een belangrijke uitbreiding heeft ondergaan.
Het behoeft geen twijfel te leiden of de firma Peperzak heeft met de overplaatsing van haar zaak een goede ruil gedaan; zij is thans ruimer en beter gehuisvest dan vroeger het geval was. Een verbetering die ook door de trouwe cliëntèle wel op prijs zal worden gesteld.
De firma zij in haar nieuwe zaak veel succes toegewenscht.” (PGNC 19/6/1930)
Jaren 40: Verwoesting en noodwinkel
Advertentie opening Peperzak in noodwinkel Bisschop Hamerstraat (De Gelderlander 17-8-1946)
In augustus 1946 heropent Peperzak in een van de noodwinkels op de Bisschop Hamerstraat. De officiële opening van dit “nieuwe winkelcentrum” is op 4-10-1946 (De Gelderlander 2/10/1946)
1955: Nieuwbouw Burchtstraat
“Zoetjesaan komt ook de Burchtstraat op toeren: “Bally op de hoek van de Nieuwstraat naast stadhuis
Het heeft even geduurd eer de bouwnijverheid op dreef kwam in de kale vlakte aan de zuidelijke kant van de Burchtstraat. Maar nu eenmaal enkele oude bekenden hun gevels weer hebben opgetrokken, fraaier en imposanter dan weleer, nu volgen de anderen snel. Wie op dit ogenblik de panden in aanbouw aan de Burchtstraat telt, komt met ons tot de ontdekking dat 1955, het opbouwjaar van Nijmegen, de Burchtstraat in oude glorie zal aantreffen.
Een hoekpand heeft altijd iets eer betekenis voor het aanzien van de stad als een pand in de rij. Zeker als zo’n hoekpand tegenover het stadhuis ligt en zeer zeker als dit stadhuis zo fraai is als het onze! Het is de vanouds bekende firma Ant. Peperzak, die op de hoek van de Nieuwstraat-Burchtstraat een fraai pand heeft betrokken, een sober pand voor wat de uiterlijke vorm betreft, maar een pand met een verfijnd artistiek interieur, passend bij het betere schoeisel, dat er verkocht wordt onder de naam “Bally”. De winkelruimte doet veeleer aan een salon denken, als men let op de stijlvolle betimmeringen, de vloerbedekking, de verlichting en het schilderwerk. Het was het architectenbureau Hermsen en ten Velde (voorheen Kuiper) dat opdracht kreeg dit winkelpand te bouwen. Geen eenvoudige opdracht omdat rekening moest worden gehouden met de nagenoeg aangrenzende oude gevel van het stadhuis. Men heeft een compromis gevonden, dat zoal niet boeit, dan toch voldoet. Aannemersbedrijf van de Pas uit Oss realiseerde een en ander en de heer Peperzak toonde zich over het gepresteerde bijzonder tevreden. Die tevredenheid gold ook het feit van de heropening van deze meer dan een eeuw oude zaak. In ’44 grondig verwoest en sindsdien heeft men zich moeten behelpen in een noodwinkel aan de Bisschop Hamerstraat. Die ellende is nu voorbij en met de nabuur-wenschen, die wethouder Mr. J.J. de Haas gistermiddag bij de opening sprak ten aanzien van de groei en bloei van het oude bedrijf in het nieuwe pand kunnen wij ons volkomen verenigen.” (De Gelderlander 11/6/1954)
Vervolg
De ingang van het Stadhuis 6 september 1983 Burchtstraat (Ber van Haren via ZN34465 RAN CC0 Auteursrechthouder: Gemeente Nijmegen)
Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg is geweest. In ieder geval heeft Peperzak nog jarenlang haar winkel op de Burchtstraat. De laatst gevonden foto van Bally/Peperzak op Google Streetview is van juli 1918.
Een jaar later zit hier kledingzaak Het Rijk, welke hier nog steeds haar winkel heeft.
W.Th. Reynen ontwierp veel sociale huurwoningprojecten voor de Woningvereeniging Nijmegen. Daarnaast komen we hem regelmatig tegen als ontwerper van woon-winkelpanden…
Links de Kantoorboekhandel van G.C. Richelle (Kelfkensbos 22, geopend op 18 juni 1953), daarnaast de slagerij Fa. Joh. van Swelm van L.M.A. van Swelm (Kelfkensbos 21, geopend op 15 juli 1953) en rechts Hotel Cafe Restaurant De Roemer van H.P. Selbach (Kelfkensbos 19-20, hoek Hertogstraat. geopend op 27 januari 1955), 1955 (Commissariaat van Politie, afd. Fotografie via F17676 RAN CC0)
In 1955 herbouwt boekhandel Richelle op het Kelfkensbos. Het gebouw is een ontwerp van architect G.B. Treur.
“Kantoorboekhandel Richelle op Kelfkensbos herrezen
Onder grote belangstelling is Donderdagmiddag op het Kelfkensbos no. 22 geopend het herbouwde winkelpand van kantoorboekhandel en Drukkerij Richelle. Een al sinds 1884 bestaand bekend Nijmeegs bedrijf is zodoende na de verwoesting in oorlogsdagen op zijn definitieve bestemming gekomen.
De vader van de tegenwoordige eigenaar, de heer J. Richelle richtte de zaak in 1884 op in het pand Stikke Hezelstraat 5. In 1924 werd de drukkerij gesticht op het St. Stevenskerkhof. In 1926 werd de kantoorboekhandel met drukkerij verplaatst naar Stikke Hezelstraat 23, naar het pand waar voordien de fa. van Roggen haar zaak had. De ramp van 22 Februari 1944 richtte ook dit pand ten gronde. De heer J. Richelle bleef evenwel niet bij de pakken neerzitten en zette zijn zaak voort in het pand van Veneka in de van Berchenstraat. Op 17 Juni werd de zaak heropend in de Broerstraat. Het was evenwel van korte duur, want op 17 September ’44 werd dit pand door brandstichting verwoest. In het noodpand aan het Kelfkensbos 10 heropende Richelle zijn zaak op 6 juli 1946.
Uit deze gegevens spreekt tragiek en tegelijkertijd grote moed vanwege de ondernemingsgeest waarmede aan het noodlot werd weerstand geboden. Nu de definitieve herbouw is voltooid was er reden om de opening van het herbouwde pand feestelijk te doen geschieden. De heer J. Richelle kan hen, die zijn nieuwe zaak bezoeken met trots rondleiden. Het aannemersbedrijf Gebr. Dekkers uit Nijmegen heeft de plannen van de Nijmeegse architect, de heer Treur op zulk een voortreffelijke verwezenlijkt, dat dit nieuwe winkelpand een aanwinst voor Nijmegen betekent.
Onder grote belangstelling had de officiële opening van het nieuwe pand plaats. In een toespraakje getuigde de heer Richelle van zijn grote dankbaarheid jegens allen, die in het tot stand komen van deze herbouw hebben medegewerkt, in het bijzonder het gemeentebestuur, de herverkavelaar en de wederopbouwdienst. Wethouder Duives kreeg een bijzonder dankwoord en een persoonlijke pluim.
De uithoek heeft men deze plaats wel eens genoemd, zo zeide wethouder Duives, die deze hoek toch niet als een “uithoek” wilde zien gebrandmerkt. Twee nieuwe panden verderop zijn reeds in aanbouw en met het derde wordt binnenkort begonnen. Grote waardering had wethouder Duives voor het initiatief en doorzettingsvermogen van de heer Richelle, waardoor het tot stand komen van dit nieuwe en mooie zakenpand mogelijk is geworden; het eerste definitieve zakenpand op het Kelfkensbos. Het feit, dat aan deze zaak ook een drukkerij is verbonden, had voor spr. een bijzondere aantrekkelijkheid, omdat dit hem herinnert aan zijn jeugdjaren, toen ook hij met de zethaak op een drukkerij stond. Met de beste wensen namens het gemeentebestuur en ook van hem zelf tot zijn kegelvriend Richelle, besloot wethouder Duives zijn openingstoespraak. Tientallen fraaie bloemstukken gaven aan de opening een bijzonder feestelijk cachet.
Pastoor Hankx heeft voor de officiële opening het nieuwe pand ingezegend.” (De Gelderlander, 22-6-1953)
Ook Boekhandel Berkhout opent dan haar zaak; de opening staat onder het artikel van Richelle.
In ieder geval bestaat de winkel nog in 1967, zie foto ZN016 RAN
Ehren en een aantal andere bedrijven in de Gerard Noodtstraat, 25 mei 1984 (Ber van Haren via KN13387-18 RAN Auteursrechthouder Gemeente Nijmegen)
In 1952 heropent het loodgietersbedrijf Ehren op de Gerard Noodtstraat:
“Firma Fr Ehren heeft herbouwd
Weer een oorlogsslachtoffer zit vandaag tussen de bloemen en de gelukstelegrammen: de heer Fr. Ehren, die in 1944 in de 3e Walstraat zijn loodgietersbedrijf in vlammen op zag gaan, heeft in de Gerard Noodtstraat een pracht van een nieuw bedrijf gekregen. Daarin kan het twintig jaar oude, bij architecten en aannemers uitstekend bekend staande bedrijf zich verder ontplooien. Architect Hendriks maakte de plannen en aannemer W. Meijer realiseerde die. Een gelukkige samenwerking, die tot uitstekende resultaten leidde. Aan de straatzijde is een zeer fraaie showroom ingericht, geheel in eigen bedrijf en daarachter is de, door een brede deur met de straat verbonden ruime werkplaats. De nieuwste machines staan daar opgesteld en royale werktafels maken de arbeid tot een lust. Overigens, dat is bij Ehren altijd zo geweest, hetgeen bewezen wordt door het feit, dat een groot deel van het personeel reeds jaren lang bij de firma in bedrijf is. Onder het gebouw zijn grote voorraadkelders gebouwd en boven is een frisse moderne woning opgetrokken, waarin ook het kantoor is ondergebracht. Ons dunkt: de firma Ehren kan weer vooruit. Het moge een ononderbroken bloeiperiode zijn, die met ingebruikneming van het nieuwe pand is ingeluid.” (De Gelderlander 19/12/1952)
In ieder geval komt F.T. Ehren nog in het Adresboek 1971 voor op Gerard Noodtstraat 12.
Gerard Noodtstraat 12, augustus 2023 (Google Streetview)
Plan Herbouw Woonhuis met Werkplaats aan de Gerard Noodtstraat, Opdrachtgever: De Weled. Heer Ehren, Getekend: J. Busser, datum tekening 16-7-1951 (D12.413847)
Rechts Kreymborg: Gezien vanuit de Molenstraat naar de Korte Molenstraat In het midden de toren van de St. Dominiscuskerk in de Broerstraat. Rechts de hoek met de Ziekerstraat. Links de hoek met de Zeigelbaan, 1930-1935 (F21618 RAN)
Jarenlang was Kreymborg een bekende winkelketen in Nederland. In 1930 opent Kreymborg haar winkel in Nijmegen, op de hoek van de Molenstraat en Ziekerstraat. Het is dan haar 29ste filiaal.
14 jaar later wordt het pand tijdens het bombardement van februari 1944 verwoest, maar zal op dezelfde plek weer worden herbouwd.
“Opening Kleedingmagazijn A. Kreymborg
Opening 29ste filiaal Kreymborg Nijemgen, paginagrote advertentie in PGNC 4/4/1930
De inrichting der magazijnen.
Zaterdag j.l. werd het nieuwe kleedingmagazijn der bekende firma A. Kreymborg, op den hoek van Molen- en Ziekerstraat geopend. Het kan moeilijk anders of dit pand trekt juist op dat punt sterk de aandacht, te meer door de zeer royale benedenpui. Door bijzondere omstandigheden stond de bouwleiding hier voor groote moeilijkheden. Immers die bijzonderheden maakten het niet mogelijk de drie ter plaatse bestaande panden geheel te amoveeren. De bovenverdiepingen moesten blijven, terwijl de drie benedenverdiepingen totaal uitgebroken moesten worden ten einde te kunnen komen tot den ruimen en gerieflijken winkel, welke thans verkregen werd. Dit resultaat werd bereikt door toepassing van groote architectonische bekwaamheid gelijk men het beste gewaar wordt, wanneer men den winkel beziet. Aanstonds bij het binnentreden treft de groote oppervlakte van het geheel, dat gelegenheid bood tot het vestigen van een confectie-afdeeling, een afdeeling voor heeren-artikelen en dassen, overhemden enz. en een speciale kinderafdeeling, welke een glazen overkapping heeft, zoodat ruimschoots licht in den ganschen winkel komt. Een keurige parketvloer, eikenbetimmering, De eiken kasten, vitrines, toonbanken enz. doen voornaam aan, terwijl de wijze, waarop de verschillende goederen geplaatst werden, benevens de wijze, waarop dit weder met ieder artikel afzonderlijk geschiedt, een vlotte behandeling bij den verkoop waarborgen.
We zagen, toen den winkel j.l. Vrijdag bezichtigden een voorraad van de verschillende artikelen, waarover we verbaasd stonden, terwijl deze op zeer gemakkelijke wijze uit de hoofdvoorraden te Amsterdam aangevuld kan worden. Zoowel het daglicht als de overvloedig aangebrachte electrische verlichting doet een en ander op zijn gunstigst uitkomen, gelijk ook de ruime etalagekasten met de groote spiegelruiten en sterke verlichting gelegenheid te over bieden om te doen zien wat deze reeds een kwart eeuw bestaande firma op het gebied der heerenkleeding kan presteren.
Niet alleen echter op het gebied der confectiekleeding, ook wat de maatkleeding betreft is de firma Kreymborg goed geoutilleerd. Voor dat deel der zaak is de bovenverdieping gereserveerd, waarheen een breede trap voert. Ook hier is door de bouwleiding een geheel tot stand gebracht uit drie verschillende deelen, dat gezien mag worden. Ruimte en licht zijn begrippen, welke hier hun toepassing niet minder gevonden hebben dan in de gelijkvloersche ruimten. Keurige paskamers onderbreken de wanden, terwijl ook hier de eikenhouten betimmering werd toegepast. Op deze verdieping treft men eveneens aan de werkkamers voor de coupeurs met hun staf, verschillende magazijnen om de voorraden te bergen enz.
Het geheel maakt naast een indruk van degelijkheid ook dien van voornaamheid, gelijk de firma Kreymborg ook bij de artikelen, welke ze het publiek aanbiedt, degelijkheid van stof een voornaamheid van coupe nastreeft. Voor de prijsbepaling bestaat een vast systeem, zoodat men overal voor dezelfde goederen van dezelfde kwaliteit denzelfden prijs betaalt. De reclame staat geheel buiten datgene, wat de firma meende te moeten doen om daardoor de aandacht op zich te vestigen of een band te vormen tussen haar cliëntѐle en haar 29 zaken. Een deel der bovenverdieping werd voor chefswoning gereserveerd.
De feestelijke opening.
Advertentie Kreymborg: “Chic, vindt u niet?” (De Gelderlander 11/4/1930)
Zaterdag j.l. vond de feestelijke opening plaats. De ruime winkel was geheel gevuld met genoodigden, chefs van de andere filialen, vertegenwoordigers van zakenrelaties, terwijl degenen, die aan dit werk medegearbeid hebben, niet op het appèl ontbraken.
De stichter en leider der groote onderneming, de heer A. Kreymborg Sr., die morgen met dankbaarheid mag terugzien op het feit, dat hij een kwarteeuw geleden in Amsterdam de eerste zaak vestigde (de firma telt thans 29 filialen) opende deze nieuwe zaak met een toespraak, waarin hij o.a. zeide, dat langzamerhand alle provincies van ons land voor de Kreymborg’s zaken ontsloten worden. In de provincie Gelderland is dit de 3e zaak. Na Arnhem in 1925, volgde Apeldoorn in 1926 en nu Nijmegen in 1930. De firma begint dus in deze streek vasten voet te krijgen.
Reeds driemaal is de firma te Nijmegen met eigenaars van panden in onderhandeling geweest, welke echter niet tot resultaat mochten leiden. Eindelijk kon zij door de aanbieding van den heer Wennekes de hand leggen op dit gunstig hoekcomplex. Het resultaat van de ingrijpende verbouwing die aangebracht werd, staat nu voor oogen. Daarvoor komt op de eerste plaats hulde en dank toe aan het Ingenieurs- en Architectbureau Schaap te Arnhem en wel speciaal aan het lid der firma, den architect Carl Brück, die niet voor de eerste maal met bekwaamheden en fijn ontwikkelden smaak een prachtig kleedingmagazijn voor deze firma bouwde of verbouwde. Wanneer men den korten tijd in aanmerking neemt, waarin dit alles tot stand is gekomen en moest komen, dan mag men zeker getuigen, dat hier een kranig stuk werk verricht is, zoowel door den leider als door den hoofdaannemer, de firma Mulder en van Wessem te Arnhem, als door de anderen, die hun arbeid aan deze nieuwe onderneming hebben geleverd of leveranties deden. Dit zijn de volgende: N.V. Jacobine-Hollandia v/h. Merx en Boerboom, electrische installatie; J.W. Kaak en B. Fooy, schilderwerk; Thijs Plet, spiegelglas; N.V. Nederland, winkelbetimmering; firma Bahlmannn, linoleum en gordijnen, allen te Nijmegen, terwijl ook enkele firma’s uit andere plaatsen medewerkten.
Vervolgens bracht de heer Kreymborg een woord van warmen dank aan B.en W., Bouw- en Woningtoezicht, Brandweer, Schoonheidscommissie en verdere gemeentelijke autoriteiten, die over het nakomen van de voorschriften bij bouw of verbouw hebben te waken.
Tenslotte dankte hij degenen, die een bloemenhulde gezonden hadden en wekte het personeel van dit nieuwe filiaal op tot plichtsbetrachting tegenover het publiek en de directie.
Daarna werd de eerewijn rondgediend en verzamelden de genoodigden zich op de eerste verdieping, terwijl in den eigenlijken winkel de verkoop een aanvang nam.
De belangstelling van het publiek voor deze nieuwe zaak bleek den ganschen dag overweldigend, maar bereikte wel het hoogtepunt toen tegen 5 uur de muzikanten van der Harmonie Nijmeegsch Vrijwilligerskorps zich voor het gebouw opstelden en menigen vroolijken marsch lieten hooren. De politie, die toch al den ganschen middag de grootste moeite had gehad het verkeer gaande te houden, moest zich nu toch bijna gewonnen geven en gedurende eenigen tijd stond het verkeer van de Molenstraat naar Broerstraat en Ziekerstraat en omgekeerd bijna geheel stil; het was één groote menschenzee, die op dit uur van deze muzikale hulde getuige was. Van de firma Kreymborg was het een aardige attentie de muzikanten binnen te noodigen en hun daar een verversching te offreeren.
Het muziekkorps heeft voorts in den loop van den middag een muzikalen rondgang door de stad gemaakt, zoodat ook in dit opzicht aan de opening alle luister werd bijgezet.
De publieke belangstelling moge nog blijken uit het feit dat een respectabel aantal agenten noodig was om voor het gebouw de orde te bewaren, terwijl de koopers slechts in groepen van tien tegelijk konden worden binnengelaten.
Kreymborg heeft Zaterdag wel in het middelpunt der publieke belangstelling gestaan.”
(PGNC 7/4/1930)
Kreymborg
Over de firma Kreymborg schrijft het PGNC in 1936:
“De Firma Kreymborg
In het Dagblad “Ons Noorden” lezen we het volgend artikeltje over de firma A. Kreymborg & Co.
De bekende firma A. Kreymborg & Co. is ook hier in Groningen geen onbekende. De oprichter van deze zaak was hier uit het noorden afkomstig en had hier in het noordelijke kleedingbedrijf, dat altijd een goeden naam had, zijn kennis en ervaring opgedaan, toen hij in 1904 te Amsterdam, op den hoek van de Leidschestraat en Heerengracht, zijn eerste eigen zaak stichtte, welke toen reeds behoorende tot de grootste en meest moderne zaken op dit gebied in Amsterdam. Dat vrij spoedig daarna ook hier in Groningen in de Heerestraat een zaak kwam, dat tegelijk met het feit, dat men in Amsterdam besloten heeft tot een verbouwing en verdere moderniseering over te gaan, ook besloten is, de zaak in Groningen binnenkort te verbouwen en te moderniseeren. Dit feit geeft ons een welkome aanleiding, een enkel woord nog over deze firma te vertellen. Kreymborg’s kleedingzaak is een z.g. gemengd bedrijf, d.w.z. het is zoowel een zaak voor confectie als maatwerk. Men heeft zich speciaal geconcentreerd op heeren- en jongenskleeding en juist door deze concentratie op een enkel artikel, heeft men op dit gebied een geweldige ervaring gekregen, en wat nog meer zegt, een goeden naam.
In een betrekkelijk korten tijd van nauwelijks 30 jaar, is daardoor de naam Kreymborg er een geworden van een nationale reputatie.
De firma heeft thans 26 eigen zaken en nog 3 zaken speciaal voor heeren-modeartikelen. In bijna alle plaatsen van eenige beteekenis vindt men den naam Kreymborg, en het slagwoord “Kreymborg betekent waarborg” is er goed ingegaan. De stichter van de eerste zaak, de heer Kreymborg, leeft nog altijd en is thans president-directeur, terwijl de drie zonen, de heeren F., J. en L. Kreymborg, directeuren zijn. Terwijl aan het hoofd van elk filiaal een kundig chef staat, berust de geheele centrale leiding in handen van dit directorium. Het hoofdmagazijn is het Amsterdamsche moederhuis aan de Leidschestraat gebleven, alleen de afdeeling comptabilteit is sinds 1919 in Baarn gevestigd.” (PGNC 3/12/1936)
Wederopbouw
In 1944 werd ook het pand van Kreymborg verwoest.
Lees hier het artikel over het nieuw gebouwde pand:
voormalig Kreymborg Ziekerstraat 2 Molenstraat 5-7 Huidig ING (augustus 2023)
In september 1953 opent Kreymborg haar nieuwe nieuwe winkel op de hoek van de Ziekerstraat en Molenstraat. Deze is herbouwd op de plek waar haar gebouw stond dat tijdens het bombardement van februari 1944 is verwoest. Architect F. Kramer uit Haarlem was de architect.
Het winkelpand van de inleggerij en azijnfabriek van de familie Roghmans, sinds 1859 op dit adres gevestigd. Daarnaast de rund-, kalfs- en varkensslagerijslagerij van de firma Rosendaal-Wouters die zich in 1938 in de straat vestigde, dan de ingang van Uijen, hoefsmid en op 67 de firma “De Kroon” in rijwielen en electrische apparaten. Bij het bombardement van 22 februari 19944 werd de straat weggevaagd, Zeigelbaan 55 t/m 69, 1938-1944 (GN11020 RAN)
Deze pagina verzamelt artikelen over de winkel en winkelketen De Kroon.
1925 Rijwielbazar “De Kroon”
Zeigelbaan 67
Advertentie opening Rijwielbazar De Kroon (De Gelderlander 21-11-1925)
“Rijwielbazar “de Kroon”.
In het geheel gerestaureerde pand aan de Zeigelbaan 67 werd heden een nieuw magazijn geopend. Voor het kooplustige publiek is dit een attractie te meer. Sportliefhebbers en dergelijke vinden daar een exquise gelegenheid zich te voorzien van rijwielonderdeelen, sterk- en zwakstroomartikelen benevens complete rijwielen enz. De ruime winkel bergt een geweldige voorraad van al deze artikelen welke tegen de laagst mogelijke prijzen worden verkocht. Ook het artikel lampekappen is waardig vertegenwoordigd, terwijl in het pand mede een reparatie-inrichting werd ondergebracht.
De boven-étage is geheel gereserveerd als magazijn waar de verschillende artikelen op practische wijze worden gerangschikt.
Bij wijze van reclame wordt aan elke kooper van minstens f1.50 een zaklantaarn cadeau gegeven.
De schilder v.d. Heuvel zorgde voor het in- en uitwendige schilderwerk, terwijl de geheele winkelbetimmering door den heer v. Daal werd vervaardigd.” (De Gelderlander 21/11/1925)
1932 Goedkoope Winkel
Zeigelbaan 56
“Goedkoope Winkel op den Zeigelbaan
Tegenover De Kroon
In perceel Zeigelbaan no. 56 – tegenover het bekende magazijn “De Kroon” en ook onder leiding van “De Kroon”- wordt Zaterdag a.s. geopend een zaak in rijwielen en rijwielonderdeelen, in sterk- en zwakstroom, radio- en electriciteitsartikelen en lampekappen en lichtkronen.
De exploitant van dezen zeer goedkoopen winkel noemt zijn zaak “Het Wonder van Nijmegen”, omdat hij heel koopend Nijmegen verwonderd wil laten staan over de wonderprijzen, welke hij voor bepaalde artikelen vraagt.
Het ligt in de bedoeling van den exploitant scherpen concurrentiestrijd aan te gaan met de z.g.n. marktkooplieden en aan de Nijmegenaars te toonen, goedkooper bepaalde artikelen te kunnen leveren dan op de Maandagmarkt geschiedt.
De nieuwe zaak blijft geheel gescheiden van het bekende magazijn “De Kroon” op de Zeigelbaan en kreeg den naam “Het Wonder van Nijmegen”. (De Gelderlander 6/7/1932)
1934 Eerste Nijmeegsche Philips-Radiotoestellen-Centrale
Advertentie Eerste Nijmeegsche Philips Radiotoestellen Centrale de Kroon (PGNC 26-8-1936)
In de magazijnen van de firma de Kroon aan de Zeigelbaan is heden de eerste Nijmeegsche Philips Radiotoestellen-Centrale geopend. Na al hetgeen wij reeds over deze centrale schreven weet men, dat zij zich ten doel stelt de verstrekking van radio-toestellen in huurkoop, tegen een gering bedrag per week en wel zóó, dat het toestel na 2 jaar eigendom is. Vanmorgen hebben wij in deze pas geopende Nijmeegsche Philips Radio-toestellen-centrale even een kijkje genomen; het was nog vroeg in den morgen, maar toch ontmoetten wij er al eenige adspirant-koopers. Wel een bewijs, dat de firma deze nieuwe onderneming reeds is vooruit gegaan. Wat direct opvalt, is de enorme keuze welke deze Centrale biedt, want wel worden hier alleen Philips toestellen verkocht, maar dan ook in de rijkste verscheidenheid; aan ieders wenschen kan daardoor worden voldaan. Niet alleen dat voor deze Philips radio-toestellen-centrale een geheele, aparte étalage werd ingericht, waarin tal van toestellen staan geëxposeerd, de show-room op de eerste étage bevat eveneens een keur-collectie toestellen en loudspekers, die hier voor belangstellenden gaarne gedemonstreerd worden. Zoodoende kan men dan op zijn gemak in rustige sfeer zijn keus doen.
Zoals gezegd, de eerste Nijmeegsche Radio toestellen-centrale had vanmorgen al veel belangstelling. Wij twijfelen er dan ook niet aan, of de nieuwe onderneming zal in de komende dagen terdege van zich doen spreken.
Aparte vermelding verdient nog het feit, dat de Eerste Nijmeegsche Philips Radiotoestellen-centrale de door haar geleverde toestellen gratis onderhoudt.” (PGNC 15/9/1934)
Advertentie De Kroon “Huurt uw stofzuiger” (PGNC 23-10-1937)
En ook stofzuigers zijn bij de “Eerste Nijmeegsche Stuifzuiger-Centrale De Kroon” te verkrijgen via huurkoop.
1938 2e zaak in de Molenstraat
“Molenstraat 140, hoek Walstraat”
“De Kroon
Radio De Kroon opent morgen een nieuwe zaak in de Molenstraat 140, hoek Walstraat.
Dat is het tweede magazijn van De Kroon, want ook de Kroonwinkel op de Zeigelbaan 67 blijft,
Binnen betrekkelijk korten tijd heeft de heer Bern. In den Bosch van het Nijm. sierkunst en reclamebureau het interieur van het vroegere pand Spier, omgevormd tot een moderne showroom, hoog, licht, breed, zoodat de bezoeker al terstond na binnenkomst een algeheel overzicht krijgt van wat de firma Radio De Kroon het publiek te bieden heeft.
Vier étalagekasten geven naar buiten reeds een aantrekkelijk beeld. Ook de gevel met zijn oranje “muziekrollen” boven de winkelramen is een attractie op zich, vooral wanneer de muziek daaruit de straat zal vullen. De Kroon werd hier eigenlijk een driedubbele centrale- waarmede de eigenaar een beproefde organisatie in nieuwe omgeving overbracht.
Bezoekenden, die vrij entree hebben en vrij worden rondgeleid, zonder eenige verplichting tot koopen, komen hier in de Eerste Ned. Stofzuigercentrale, de Philips Radio Centrale en de Eerste Ned. Haardencentrale. En in deze centrale vinden we de beste producten, ook die welke het Nederlandsch Fabricaat te leveren heeft.
Bovendien heeft De Kroon hier een aantrekkelijke uitbreiding gegeven aan de afdeeling electrische verlichtingsartikelen, welke aan de lichtgrijze wanden een voornamen indruk maken. De wandarmen doen het hier mooi naast de schemer-, bureaux- en pianolampen, lichtkronen enz.- alles van voornamen vorm en in fijne varieerende tinten.
In de centrale voor radiotoestellen vallen vooral op de Philips toestellen en de nieuwste Siera, het nieuwste Ned. Fabrikaat op radiogebied. In een speciale, rustig ingerichte gehoorzaal kan men de nieuwe toestellen beluisteren. De Kroon blijkt nog altijd de grootste verkoopcentrale van Philipsradio te zijn.
In de centrale der haarden wordt vooral de aandacht gevraagd voor de N.F. haarden van de Etna en de Inventa. In een afzonderlijke hoek van het groote pand komen deze haarden nu ook beter tot haar recht.
In de afdeeling stofzuigers vindt men hier een groote keuze, waarbij vooral opvallen de Rubli-stofzuigers en Electro-Bezem.
Dit magazijn liet nu ook meer ruimte voor de afdeeling electrische waschmachines en strijkmachines- de Amerikaansche Hercules en de bekende Beevac-machines vallen hierbij op.
De Savage-waschmachines is wel de meest merkwaardige. Deze machine wasch en droogt tegelijk.
En tot slot wordt in dit nieuwe magazijn De Kroon is nu voorloopig doelmatig ingericht tot showroom- de mogelijkheid van uitbreiding is niet uitgesloten.” (De Gelderlander 9/9/1938)
1939 verbouwing radiomagazijn De Kroon
Hoek Molenstraat- Eerste Walstraat
Advertentie voor stofzuigers De Kroon (PGNC 10-7-1939)
“Gebouw De Kroon.
Gelijk wij reeds meldden zal het radiomagazijn De Kroon op den hoek Molenstraat-Eerste Walstraat nog dit voorjaar in moderne stijl verbouwd worden. Het kapitale pand zal doorgetrokken worden tot aan de Karregas en wordt ook om de perceelen Eerste Walstraat 16 tot en met 22 heengebouwd. Het pakhuis No. 14, eigendom van den heer L. Veen, zal ook afgebroken worden. De perceelen Eerste Walstraat van 16 tot en met 22 zijn niet verkocht door den eigenaar.” (De Gelderlander 14/3/1939)
En toeval of niet: op dezelfde pagina van deze De Gelderlander staat een uitgebreid artikel over de Rubli-stofzuiger. “In Nijmegen is nu de verkoop van de Rubli-stofzuiger krachtig ter hand genomen door Radio De Kroon. Met deze machine kan men zonder eenigerlei verplichting aan huis laten demonstreeren.” (De Gelderlander 14/3/1939)
