De etagelinde (links) op het Gebroeders van Limburgplein, juli 2019 (Google Streetview)
#Nijmegen, Centrum, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Etagelinde op Gebroeders van Limburgplein

2014 Gebroeders van Limburgplein

Gebroeders van Limburgplein met in het midden de etagelinde (september 2024)
Gebroeders van Limburgplein met in het midden de etagelinde (september 2024)

In 2014 is op het Gebroeders van Limburgplein een zogenaamde etagelinde geplant: waarbij de boom zodanig is gesnoeid, dat er “etages” zijn ontstaan. Stad + Groen haalt de Gemeente Njimegen aan: “De bovenste etage symboliseerde de wereld van de goden. De middelste etage, de wereld van de wereldlijke en geestelijke overheden en de onderste etage stond voor de wereld van de gewone mensen. Daarom worden het ook wel geloofsbomen genoemd.”

De aanplant maakte onderdeel uit van het project “Groene Allure Binnenstad”. Deze werd gefinancierd vanuit de verkoop van 200 hectare Heumensoord aan Vitens.

Het Meertens Instituut gaat ervan uit dat de traditie van een etalage linde is ontstaan vanuit esthetische redenen.

De etagelinde op het Gebroeders van Limburgplein, juli 2017 (Google Streetview)
De etagelinde op het Gebroeders van Limburgplein, juli 2017 (Google Streetview)

Thornsche Molen bij Persingen
#Nijmegen, Beek, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen, Ubbergen

Thornsche Molen en omgeving

Thornse straat 20 Persingen

Thornsche molen bij Persingen. De molen werd bij Market Garden  verwoest en is in 2016 herbouwd
Thornsche molen bij Persingen (juli 2023)

Thornsche molen bij Persingen. De molen werd bij Market Garden verwoest en is in 2016 herbouwd. De Thornsche Molen is een zogenaamde wipkorenmolen in de Ooijpolder, tussen Persingen en Erlecom. Of voluit: wipkokerkorenmolen.

Oorspronkelijke molen

De oorspronkelijke molen was waarschijnlijk gebouwd in de 15e eeuw. De Kampioen uit 1942 noemt dat ze eens heeft toebehoord aan het Kapittel van Cranenburg. De eigenaars van de molen hebben nog jarenlang tienden aan het kapittel moeten betalen; de naam Kapitteldijk herinnert nog aan dit Kapittel.

Rond 1778: Wipkorenmolen

In de 18e eeuw werd bij de een restauratie de inscriptie I V D G – A D 1778 op de zetelbalk aangebracht. Dit betekent: Jan van der Grinten Anno Domino 1778. Hij was op dat moment de molenaar en molenbouwer. Hij stamde uit een bekend geslacht van molenbouwers. Waarschijnlijk is bij de restauratie van 1778 de molen verbouwd tot kokerkorenmolen. In 1942 noemt de Kampioen dat “Maar het is een wipkorenmolen, waarvan ons land er nog maar een kleine tien bezit”. “

De Kampioen legt goed uit wat het verschil met een “standaardmolen” is: “Het kenmerkende verschil met den standaardmolen is echter, dat bij dezen het geheele bedrijf ondergebracht is in den draaibaren bovenromp, die dan ook meestal van aanzienlijke afmetingen is . Het ondergedeelte doet daar uitsluitend dienst als ondersteuning van den molen en in sommige gevallen is er een bescheiden bergruimte van gemaakt. Bij den wipkorenmolen- ter plaats wil men van deze benaming niets weten; men spreekt er van “kokermeulen”- dient het draaibare bovengedeelte daarentegen enkel voor het bergen van as, bovenwiel, bonkelaar en andere onderdeelen. Het bedrijf vindt in het “molenhuus”, dus in het vaste ondergedeelte plaats, en dit maakt de benaming kokermolen zeer wel verklaarbaar.

1799 Beschadiging door dijkdoorbraak

De Thornse molen aan de Kapitteldijk in de Ooypolder bij hoog water, 1920 (F74133 RAN)
De Thornse molen aan de Kapitteldijk in de Ooypolder bij hoog water, 1920 (F74133 RAN)

In de loop der eeuwen zijn de nodige dijkdoorbraken geweest, al dan niet met een “ijsgang”. Deze hebben ook invloed op de Thornsche Molen gehad. Door de dijkdoorbraak van 1799 raakte de molen ernstig beschadigd. Daarbij sloeg het water een kolk achter de molen. Bij het herstel van de dijk werd deze om de kolk heen gelegd, zodat er een bocht in de dijk ontstond. Na de Tweede Wereldoorlog is de kolk gedempt, onder andere met resten van de molen en van andere bebouwing. Daarbij is de dijk weer rechtgetrokken.

Jaren 30 verval en verkoop

Thornsche Molen met 2 wieken 1937 1940 GN11125
Thornsche Molen met 2 wieken, 1937-1940 (GN11125 RAN)
Aankondiging veiling Thornsche Molen PGNC 8/6/1935
Aankondiging veiling Thornsche Molen (PGNC 8/6/1935)

In de jaren 30 was de molen in verval geraakt. De burgemeester van Ubbegen, Sassen, nam het het initiatief tot restauratie. Hij kreeg daarbij een financiële bijdrage van provinciale en landelijke organisaties.

In juni 1935 vindt de veiling van de Thornsche Molen en een aantal andere gebouwen plaats vanwege het faillisement van G. Vierboom, molenaar.

Eind juni wordt de molen verkocht aan H. Vierboom te Heijen voor 1.400 gulden. Tevens heeft hij het Erfpachtrecht (V) gekocht voor 1.400 gulden (PGNC 28/6/1935).

Er is nog niet onderzocht wat de relatie tussen G. en H. Vierboom is. Wel noemt de Kampioen in 1942 dat Gerrit Vierboom op dat moment -dus waarschijnlijk nog steeds- de molenaar is.

Het Geldersch Panorama van 27 november 1941 (overgenomen van de website Thornsche Molen) noemt: “drie geslachten van de familie Vierboom, de grootvader, de vader en thans de zoon Jan, de heer Vierboom jr., hebben achtereenvolgens het muldersbedrijf in de Thornsche molen uitgeoefend en de zoon vertelde ons, dat zijn hooggespannen verwachtingen na de restauratie nog overtroffen waren. Ook hij zal hier zijn jaren dus wel uitdienen.

Oorlog en verwoesting

In mei 1940 vallen de Duitsers binnen, onder andere in de omgeving van de Thornsche Molen.

In de storm van november 1940 raakte de molen zwaar beschadigd, waarbij onder andere de wieken knakten. In november 1941 was deze weer hersteld. Daarbij waren de wieken gemoderniseerd volgens het zogenaamde systeem Van Bussel.

Maar niet voor lang. Tijdens de gevechten rond Market Garden in september 1944 waren de Amerikaanse parachutisten geland bij Groesbeek. Daarbij kwam de molen midden in het frontlinie te liggen. Op 25 september 1944 wordt de molen en het buurtschap door brandbommen verwoest.

Voor meer informatie en een aantal films: https://www.gld.nl/nieuws/8007474/in-de-ooijpolder-begon-de-oorlog-pas-echt-in-1944

Herbouw

Electrische step Thornsche Molen 20230714
Wandelen, fietsen, of met de electrische step, Thornsche Molen (juli 2023)

Na de oorlog dient burgemeester Sassen een plan voor de herbouw van de molen en het buurtschap in bij het Ministerie van Wederopbouw. Deze plannen halen het niet: de herbouwclaims worden gebruikt voor de bestaande dorpskernen.

In 2005 kreeg een groep mensen het idee om de molen te gaan herbouwen. Het duurt tot 17 juli 2015 voordat begonnen kan worden met de bouw. De aannemer was Coppes BV uit Bergharen. De molen is op dezelfde plek herbouwd en werd op 15 juli 2016 officieel geopend. Vanaf dat moment is de molen daadwerkelijk weer in gebruik als korenmolen. In de aanbouw is een restaurant en een informatie gedeelte.

Molendatabase: “Er zijn alleen beplantingen ten oosten van de molen; vanuit andere windrichtingen zijn de windvang en het zicht op de molen zeer goed, daarbij is de molen ook vrij hoog gelegen.”

In het restaurant bevindt zich een informatiegedeelte over de over de geschiedenis en de herbouw van de molen.

Omgeving

Ooievaars Thornsche Molen (maart 2024)
Ooievaars Thornsche Molen (maart 2024)

De molen staat op de grens tussen Nederland en Duitsland/het toenmalige Pruisen. De grens is het ontwateringskanaal, in Duitsland de Hauptwässerung. Daarbij bevindt de molen zich op een kruispunt van 3 polders: Circul van Ooij, de Erlecomse Polder en de Duffeltse Polder.

Vlakbij de molen staat tevens een ooievaarsnest.

Dertig Menschenkinder bij Thornsche Molen

Menschenkinder door Anne Thoss (juli 2023)
Menschenkinder door Anne Thoss (juli 2023)

Wanneer je vanuit de Thornsche Molen de brug oversteekt, zie je al gauw een groep van 30 houten figuren: de Menschenkinder van Anne Thoss, een kunstenares uit Kleve. De beeldengroep was een initatief van de Stichting Thornsche Molen ter gelegenheid van “75 jaar Vrijheid”. Deze beelden zijn onderdeel van de 6 kilometer lange wandelroute.

Aanvankelijk was het dan ook de bedoeling om 75 figuren te maken, maar dit bleek niet behapbaar. Daarbij kwam het aantal op 30, wat nog genoeg “body” zou overhouden.

De beeldengroep herinnert aan de evacuatie tijdens de oorlog, maar tevens ook aan het ontvluchten van oorlog, waanzin en onmenselijkheid, in heden en verleden. Ze hebben geen gezichtsuitdrukking, noch is leeftijd of geslacht te herkennen. Een soort schaakstukken die heen weer geschoven kunnen worden, zonder dat de stukken zelf een keuze of doel hebben. Houtkunstenaar Jo Milano (een alias van Jörg Florenz) maakte de beelden uit boomstammen op basis van een keramiek voorbeeld.

Anne Thoss en grenzen

Ontheemding, uitzichtloosheid, onbereikbaarheid zijn belangrijke thema’s bij Anne Thoss. Zij is in de grensregio opgegroeid. Ze heeft een Oost-Duitse vader, die na de oorlog niet meer terug kon. Zij werkt veel met het Duitse verleden en de Tweede Oorlog.

Een uitgebreid artikel is te vinden op:

https://monumentenlandschap.nl/dertig-menschenkinder-bij-thornsche-molen/ De site van Anne Thos: www.annethoss.de

 Landschapskunst: OPEN – Paul de Kort

Daarnaast is er een kunstmatig eiland te zien waarop met water, gras, zand, klei en baksteen de letters O, P, E en N zijn gevormd. Dit werk van Paul de Kort.

Herinneringsroute Thornsche Molen – Zyfflich

Bij de molen begint de Herinneringsroute, een wandelroute van 6 kilometer. De Menschenkinder is een onderdeel van deze route. En net als dit kunsproject is het een initiatief van de Thornsche Molen. Het thema is “Herinnering 75 jaar Vrijheid”. Langs deze route zijn informatieborden geplaatst wat er in deze omgeving heeft afgespeeld.

Op de site van Visit Nijmegen is de route te downloaden:

https://www.visitnijmegen.com/routes/2230318924/herinneringsroute

(Overige) Bronnen en verder lezen:

https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-14041: tevens veel foto’s

https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-00268: tevens veel foto’s

https://nl.wikipedia.org/wiki/Thornsche_Molen

https://www.liberationroute.com/nl/pois/914/the-thornsche-mill

In de Ooijpolder begon de oorlog pas echt in 1944, Jesse Sprikkelman in Omroep Gelderland, 19 september 2023: een mooie documentaire over het gebied in de oorlog

https://www.ad.nl/nijmegen/kunstwerk-ter-herinnering-aan-de-evacuatie~ab8f2bc1

https://www.gld.nl/nieuws/2110413/de-wieken-van-de-thornsche-molen-draaien-weer-voor-het-eerst-in-zeventig-jaar

Javabosje oude bomen met narcissen (maart 2024)
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Javabosje

Ingang Javastraat, tussen nummer 66 en 80 Galgenveld

Javabosje oude bomen met narcissen (maart 2024)
Javabosje, oude bomen met narcissen (maart 2024)

Veel niet-buurtbewoners zullen nog steeds voorbij lopen aan een van de meest verscholen groene plekken van Nijmegen: het Javabosje. Het ligt tussen de Javastraaat, Fransestraat, St.-Annastraat en Archipelstraat in, met als enige ingang aan de Javastraat: het paadje tussen nummer 66 en 80. Hoewel niet erg groot, is het een schitterende plek om bij een wandeling door Galgenveld aan te doen.

Buurtbewoners gebruiken het des te meer: als plek om te spelen, als ontmoetingsplek of om te genieten van het groen.

Vooraf

Rechts in het midden het Javabosje: Luchtfoto van de intocht van de 56e Vierdaagse. Geheel boven het Keizer Karelplein en het Concertgebouw De Vereeniging; links onderaan: de spoorlijn Nijmegen Venlo. Links een gedeelte van de wijk Bottendaal met links in het midden de Automatic Screw Works (A.S.W.) Apparatenfabriek aan de Dr. Jan Berendsstraat 24. Rechts in het midden de Archipelstraat met daarboven het Javabosje tussen St. Annastraat en Javastraat. 21/7/1972 (Rijkspolitie Dienst Luchtvaart, auteursrechthouder KNBLO-NL via F41699 RAN CC0) Galgenveld met in het midden Archipelstraat
Rechts in het midden het Javabosje: Luchtfoto van de intocht van de 56e Vierdaagse. Geheel boven het Keizer Karelplein en het Concertgebouw De Vereeniging; links onderaan: de spoorlijn Nijmegen Venlo. Links een gedeelte van de wijk Bottendaal met links in het midden de Automatic Screw Works (A.S.W.) Apparatenfabriek aan de Dr. Jan Berendsstraat 24. Rechts in het midden de Archipelstraat met daarboven het Javabosje tussen St. Annastraat en Javastraat. 21/7/1972 (Rijkspolitie Dienst Luchtvaart, auteursrechthouder KNBLO-NL via F41699 RAN CC0)

Het Javabosje bevindt zich op het terrein van de tuin van de gezusters Bolsius en een voormalige kwekerij. In de jaren 70 had de gemeente plannen om hier een parkeerplaats aan te leggen. Doordat de buurt in verzet kwam, werden de plannen terug gedraaid. Daarna gebeurde er weinig meer en raakte het gebied in verval: het werd gebruikt als stortplaats en alles groeide dicht. In 1995 riep de gemeente het gebied uit tot groengebied. De grond blijft eigendom van de gemeente, maar de bewoners onderhouden het zelf. Hiervoor komen omwonenden twee keer per jaar bij elkaar.

Grote diversiteit in het Javabosje

oude vijver in Javabosje
De ondiepe, ronde vijver in het Javasbosje (maart 2024)

In het voorjaar (nu maart 2024) zijn er veel krokussen en narcissen te zien. Een ondiepe, ronde vijver herinnert nog aan de tijd dat het gebied een kwekerij was.

In het park hebben bewoners houtwallen aangelegd (zie foto hieronder). Hierin kunnen insecten zich nestelen, waarop vervolgens vogels op afkomen.

Ecologisch waardevolle plek

Samen met de (grote) tuinen van de omliggende huizen en die van de Oude Groenewoudseweg vormt het Javabosje een groene long binnen de wijk Galgenveld. Deze groene long is vooral geschikt voor dieren die dagelijks grotere afstanden kunnen afleggen. Het bosje fungeert daarbij als rust- en overnachtingsplaats. Van daaruit kunnen de dieren zich door de wijk verspreiden. (Ecologische Waarden van de Javabuurt in Nijmegen, 1998)

In 2008 kreeg het de status van Ecologische Wijkpost oftewel Ecologisch Waardevolle plek.

Vogelwaarnemingslijst Javabos (maart 2024
Vogelwaarnemingslijst Javabosje (maart 2024

Bij het informatiebord hangt een lijst van in totaal 33 waargenomen vogelsoorten. Het artikel uit 2013 noemt ook dat er soms een uil of buizerd te zien is.

Ingang Javabosje (maart 2024)
Ingang Javabosje (maart 2024)

(Overige) Bronnen en verder lezen

https://www.yumpu.com/nl/document/read/20539457/4-2013-de-wijkwebsite-voor-nijmegen-oost

https://www.intonijmegen.com/locaties/1418086823/javabosje

Julianapark en begraafplaats

In het Julianapark staan een aantal prachtige, oude bomen en daarnaast veel moderne beelden. Oorspronkelijk lag hier Fort Kijk in…

Thiemepark Bottendaal 202310
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Thiemepark

1999 Bottendaal

Thiemepark Bottendaal 202310
Thiemepark Bottendaal 202310

Het Thiemepark is voor veel mensen uit Bottendaal hun tuin: wanneer het zonnetje schijnt is dit een van dé ontmoetingsplekken. Het staat op de locatie van de voormalige drukkerij Thieme. In het park zijn 3 amforen met een mozaïek van Abderrahim Chawki te zien.

Thieme

Drukkerij N.V. G.J. Thieme , gezien vanaf de kruising met de Van Goorstraat in de richting van de De Ruyterstraat, 1980 (Ber van Haren via ZN36106 RAN CC0) Tegenwoordig Thiemepark
Drukkerij N.V. G.J. Thieme , gezien vanaf de kruising met de Van Goorstraat in de richting van de De Ruyterstraat, 1980 (Ber van Haren via ZN36106 RAN CC0)

Het park ligt op het terrein waar voorheen de drukkerij Thieme stond. Dit pand is in 1993 gesloopt. Het hekwerk rond het park en de Thiemeloods naast het park herinnert nog aan deze drukkerij. Het park is in 1999 geopend.

Een mooi en uitgebreid artikel over de ontstaansgeschiedenis van Thieme is te vinden op Noviomagus.

Ontmoetingsplek

Het park is in feite vrij eenvoudig: een soort grasveld. Echter: “Zoals in hoofdstuk 2 staat: mensen trekken mensen aan en komen af op plekken waar iets te doen is, en dan maakt een eenvoudige inrichting van die plek niet uit. Wel heeft het Thiemepark andere kwaliteiten: het ligt centraal in de wijk, het is zichtbaar, toegankelijk, in de zomer zijn veel festiviteiten en door de omliggende bankjes is er genoeg zitruimte (zie p.15). Dit in combinatie met het gebrek aan groen in de rest van de wijk maakt het park een goed gebruikte plek in Bottendaal”. (De openbare ruimte in de wijk ontrafeld)

Daarbij is het Thiemepark het enige groen dat midden in de wijk ligt. De overige groene plekken (de Vlindertuin, de moestuin, de spoorkuil, het Vondelpark) liggen allen aan de rand van deze wijk. Bovendien hebben veel bewoners in de wijk geen eigen tuin.

Kunstwerk

Abderrahim Chawki  Thiemepark 20240301
Abderrahim Chawki Thiemepark, maart 2024

Abderrahim Chawki maakte in het Thiemepark de sculptuur en mozaïekrand in 1999. De gemeente had hem gevraagd om een waterelement te ontwerpen. Hij maakte daarop dit beeld, dat uit 3 amforen bestaat. Ze symboliseren water, vruchtbaarheid en cultuur. Daarbij maakte Chawki een keramisch mozaïek. Deze werd geplaatst tegen de betonnen rand van het waterbassin. Het doet denken aan drinkplaatsen in zuidelijke landen. Daardoor sluit het ook aan bij de multiculturele sfeer in de wijk.

Abderrahim Chawki

Abderrahim Chawki is op 28 januari 1951 geboren in Casablanca (Marokko). Na zijn studie École des Beaux Arts vertrok hij in 1970 uit Casablanca. Uiteindelijk kwam hij in Utrecht te wonen, waar hij sindsdien woont en werkt. Hier volgde hij de opleiding Monumentale vormgeving aan Kunstacademie Artibus en daarnaast een steenhouwersopleiding.

Als beeldhouwer zoek ik in mijn werk naar de relatie tussen de taal en het beeld, daarvoor gebruik ik de aarde en mijn moedertaal. Voor mij gaat het om het calligraferen van het Arabische schrift op steen. Het woord heeft in elke taal zijn klank, schrift en betekenis. En in elke cultuur heeft het beeld zijn materiaal, vorm en ruimte. Deze dimensies probeer ik te verbinden in elkaar en te laten weerklinken.
Vanuit mijn culturele achtergrond kan mijn werk beschouwd worden als een poging om de kunst van de calligrafie te vernieuwen met een nieuwe dimensie en aan de kracht van het materiaal een persoonlijke emotie te verbinden.

Website Abderrahim Chawki

Buurtmoestuin Bottendaal

Langs Ir. Wevestraat Deze volkstuinen waren ooit voor NS personeel aangelegd; de tuinen liggen dan ook naast het spoor. Aangezien…

Turmac Tabaks opslagplaats pakhuis

Op de hoek van de Van Diemerbroeckstraat stond jarenlang het voormalige pakhuis van Turmac: de Turkish Macedonian Tobacco Company. Oorspronkelijk…

Bronnen

Abderrahim Chawky Sculptuur en Mozaïekrand 1999, Kunst Op Straat

De openbare ruimte in de wijk ontrafeld, Trijntje Tilstra, masterthesis, 2011

Het eigentijdse Nijmegen, Jan Buursink en Jacques van Dinteren, 2005

Thiemepark, Straatnamengids Rob Essers

Website Abderrahim Chawki, zie ook http://www.achawki.com/?page_id=18&language=nl voor een overzicht van zijn werk

Walmuur Hunnerpark, april 2023
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen, Kunstwerken

Hunnerpark: Geschiedenis en Bezienswaardigheden

Walmuur Hunnerpark, april 2023
Walmuur Hunnerpark, april 2023

In het Hunnerpark staan een van de weinige overgebleven resten van de stadswallen van Nijmegen en daarnaast heeft het de prachtige Belvedère. Daarnaast is vooral het kastanjelaantje bovenop de wallen prachtig.

Het Hunnerpark ligt wat verscholen tussen de Valkhof en het Trajanusplein. Het is er dan ook zelden druk, tenzij het bij een van de evenementen is die op deze locatie worden georganiseerd. Toch is deze plek meer dan waard om bij een wandeling aan te doen.

Blik op de oostelijke walmuur in het in 1884 aangelegde aangelegde Hunnerpark naar een ontwerp van Lieven Rosseels en de nog niet gerestaureerde Belvédère, 1884-1900 (GN605 RAN)
Blik op de oostelijke walmuur in het in 1884 aangelegde aangelegde Hunnerpark naar een ontwerp van Lieven Rosseels en de nog niet gerestaureerde Belvédère, 1884-1900 (GN605 RAN)
Oorspronkelijk was het Hunnerpark groter: Blik op het gedeelte van het Hunnerpark wat door het uitbreiden van de stad en de aanleg van de toegangswegen naar de Waalbrug grotendeels verdween; de ronde villa in het midden boven lag op de hoek van de Sint Jorisstraat (later mr. Franckenstraat en Canisiussingel, 1882-1900 (GN4924 RAN)
Oorspronkelijk was het Hunnerpark groter: Blik op het gedeelte van het Hunnerpark wat door het uitbreiden van de stad en de aanleg van de toegangswegen naar de Waalbrug grotendeels verdween; de ronde villa in het midden boven lag op de hoek van de Sint Jorisstraat (later mr. Franckenstraat en Canisiussingel, 1882-1900 (GN4924 RAN)

Hieronder komen een aantal bezienswaardigheden en de geschiedenis van deze locatie aan bod. Het verhaal van het Hunnerpark zal in de loop der tijd verder worden beschreven.

Restanten Gertrudiskapel in Hunnerpark, oktober 2023

Gertrudis van Nijvel: Heilige en Geschiedenis van de Kapel

Vlakbij de voetbrug bij het Hunnerprak staan de restanten van een muur: oude resten van de wallen? Nee: het is de Gertrudiskapel uit de 15e eeuw, die bij de werkzaamheden en het bouwen van de voetbrug weer aan het licht kwam. De kerkelijke geschiedenis gaat echter verder nog verder terug. Wat is de geschiedenis van…

Lees Meer

Belvedère

De Belvedère is gebouwd als verdedigingstoren. Vanaf 1646 kreeg het de functie van speelhuis voor de welgestelden van Nijmegen. Ondanks de restauratie uit 1888 is het gebouw in een vrij authentieke staat. Vanaf de Belvedère heb je een mooi uitzicht op de Ooijpolder, de Waal en Waalbrug en Arnhem.

Lees Meer

Twee Zuilen door Peter van de Locht, oktober 2023

Twee Zuilen Peter van de Locht

De Twee zuilen is een kunstwerk van de Nederlands-Duitse beeldhouwer Peter van de Locht uit 1986.

Lees Meer

Mijlpaal Hunnerpark

De Mijlpaal is het startpunt van de fietsroute Via Romana, een route tussen Nijmegen en Xanten. Deze zuil is gemaakt van tufsteen en in december 1993 geplaatst. Het is een geschenk van de gemeente ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de VVV Rijk van Nijmegen. De VVV vierde in 1989 haar 100-jarig bestaan, het…

Lees Meer

Andere bezienswaardigheden zijn onder andere:

Verder te bekijken, onder andere:

  • Stadswapen van bloemen
  • Tijdscapsule
Ivensbank door estourgie Hunnerpark oktober 2022
C.A.P. Ivensbank door de architect Estourgie, Hunnerpark oktober 2022
Kiosk Hunnerpark, oorspronkelijke wachthuisje voor de tram, architect Weve, oktober 2022
Kiosk Hunnerpark, oorspronkelijke wachthuisje voor de tram, architect Weve, oktober 2022
Hunnerpark 20221016
Hunnerpark, kastanjes bovenop de wallen (foto oktober 2022)
Muur Hunnerpark avond 202309
Muur Hunnerpark bij avond, september 2023
Hunnerpark in de herfst (september 2024)
Hunnerpark in de herfst (september 2024)
Hunnerpark (september 2024)
Hunnerpark (september 2024)

Ooypoort, 2023
#Nijmegen, Gebouw van de dag, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

De Ooypoort

2013 brug de Ooypoort, tussen Waalkade en Stadswaard

Ooypoort, 2023
Ooypoort, maart 2023

De Ooypoort verbindt de Waalkade met de Stadswaard/Ooijpolder; de stad met de natuur. Het ontwerp is van Olaf Gipser uit 2013.

Met haar lengte van 56 meter was het in 2014 de grootste composietbrug ter wereld. De brug loopt over ’t Meertje. Het was een project van Olaf Gipser (architect), firma Meerdink Bruggen (hoofdaannemer) en Delft Infra Composities (constructief ontwerp en realisatie).

 De draagconstructie bestaat geheel uit glasvezelversterkt polyester. Het voordeel van composiet is dat het niet alleen weinig weegt, maar vooral ook dat het duurzaam en onderhoudsarm is. Daarnaast biedt het materiaal voor architecten veel mogelijkheden voor de vormgeving.

Brug tussen stad en natuur

De Ooypoort van onder de Waalbrug met zicht op de Stadswaard/Ooijpolder, maart 2023
De Ooypoort van onder de Waalbrug met zicht op de Stadswaard/Ooijpolder, maart 2023

De brug is gebouwd in opdracht van de gemeente Nijmegen in samenwerking met Staatsbosbeheer. De brug is mede door de Provincie Gelderland en Staatsbosbeheer gefinancierd. Meerdere keren wordt er gesproken over de letterlijke brug tussen stad en natuur. Ook is voorzien dat brug belangrijk gaat worden voor het dan nieuw te openen de Bastei, een natuur- en cultuurcentrum dat bij de Stratemakerstoren zal worden gehuisvest.

Uitzicht

Als je over de loopt, geniet dan op de top ook even van het uitzicht: achter je heb je de stad Nijmegen en de Waalbrug, voor je uitzicht op de Stadswaard/Ooypolder, links van je de Waal en rechts de woonboten.

Extra attractie: op het moment je er overheen loopt – en zeker wanneer er meerdere mensen lopen- veert de brug wat mee.

Bouw

In 2013 is de brug vanwege haar afmetingen in 3 segmenten gebouwd. Deze zijn toen samengevoegd en per boot naar Nijmegen vervoerd. Daar is het op 2 november 2013 op de reeds aanwezige fundatie gehesen. Daarna vond afwerking plaats (bijvoorbeeld het plaatsen van de leuningen).

Passeren van woonboten mogelijk

De brug is zo geplaatst, dat de woonboten in ’t Meertje verplaatst kunnen worden wanneer nodig: voor onderhoud, bij hoogwater of juist wanneer ’t Meertje droogvalt. De brug is zo ontworpen, dat hij bij hoogwater deels onder water kan komen te staan, wat ook regelmatig gebeurt. Bij extreem hoogwater kan, indien nodig, de brug zelfs worden opgehesen om de woonboten door te laten.

Natte voeten

Ooypoort met natte voeten januari 2018
Ooypoort met natte voeten, januari 2018

Twee weken later was het in november2013 al zover: hoogwater en de brug had natte voeten en kon de brug niet geopend worden. Op dat moment moest er bovendien nog een slijtlaag aangebracht worden. En deze kon alleen worden aangebracht als de brug droog was. Daarnaast werd de brug gestabiliseerd. Bij ingebruikname vonden sommige wandelaars de brug wat eng omdat deze bij de op- en afgang vrij steil is. Op 27 februari 2014 was het zover en werd de brug officieel geopend.

Ooijpoort vanaf Waalbrug (september 2024)
Ooijpoort vanaf Waalbrug (september 2024)

Bronnen

https://www.gwwtotaal.nl/2014/04/28/grootste-composiet-brug-ter-wereld/

https://olafgipser.com/exterior/ website Olaf Gipser

https://www.gld.nl/nieuws/2042668/nieuwe-wandelbrug-nijmegen-staat-onder-water, Alexander Liethof in Omroep Gld, 11 november 2013

https://www.nieuwsuitnijmegen.nl/Nieuws/185/Brug-Ooijpoort-heeft-natte-voeten.html

Ooypoort in het donker (september 2024)
Ooypoort in het donker (september 2024)
Park Leeuwenstein 202308
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Park Leeuwenstein

Park Leeuwenstein
Park Leeuwenstein, juli 2023

Het Park Leeuwenstein was vroeger de tuin van Villa Leeuwenstein. Het lijkt wat verborgen te liggen door de bebouwing van de Marialaan en de Bosduifstraat. Dat het park mogelijk wat onbekend is, is onterecht: er staan veel verschillende bomen, waaronder bijzondere soorten.

Historie

Huize "Leeuwenstein", gebouwd midden 19e eeuw, gesloopt in 1958., 1900-1940 (F67065 RAN)
Huize “Leeuwenstein”, gebouwd midden 19e eeuw, gesloopt in 1958., 1900-1940 (F67065 RAN)

Het Park Leeuwenstein was vroeger de tuin van de gelijknamige villa, welke in het midden van de 19e eeuw is gebouwd. Het is in 1958 in vervallen toestand gesloopt. Het koetshuis staat er nog wel en staat aan de rand van het park. Ook is het park de tuin van de Middelbare Tuinbouwschool geweest. Deze school is inmiddels gesloopt, maar de conciërge-woning staat naast het koetshuis.

Een mooie foto van het park met tuinbouwschool uit begin jaren 60 is te vinden op F88678.

Bijzondere soorten bomen

Park Leeuwenstein 202308
Park Leeuwenstein, augustus 2023

In het park staan veel verschillende bomen, waaronder een aantal bijzondere soorten. De bijzondere bomen zijn onder andere:

  • Hemelboom
  • Komkommermagnolia
  • Libanonceder
  • Moseik

Helaas zijn de 2 grootste bomen afgelopen jaren verloren gegaan:

  • De 24 meter hoge mammoetboom.
  • Door de storm in januari 2018 is de 25,6 meter hoge moerascipres omgewaaid

Een beschrijving van deze bomen (en tevens bron van bovenstaande lijst) is te vinden op monumentaltrees.

Vooral de grote bomen met de bankjes daaronder maken het veldje in de Jekerstraat mooi
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Jekerveldje Groen in de Jekerstraat

Vooral de grote bomen met de bankjes daaronder maken het veldje in de Jekerstraat mooi
Vooral de grote bomen met de bankjes daaronder maken het veldje in de Jekerstraat mooi (augustus 2023)

Groot is het niet, wel mooi om even mee te nemen op de wandeling door Hees: het Jekerveldje, het groen van de Jekerstraat.

Het zijn vooral de grote bomen die het ‘m doen, met de bankjes daaronder. En dan vooral het uit boomstam gevormde bank. Wat de bank mede mooi maakt, is dat deze vrijwel uit 1 stuk is gezaagd. Alleen een paar poten zijn er aan gespijkerd. Of vind ik ‘m vooral mooi omdat ik ‘m de eerste keer zag tijdens een Kribjesroute van Hees, toen daar een kerststal op stond?

Uit boomstam gemaakte bank op het veldje in de Jekerstraat Nijmegen
Uit boomstam gemaakte bank op het veldje in de Jekerstraat Nijmegen (augustus 2023)
bruin drupje, veldje Jekerstraat
bruin drupje

Ontmoetingsplaats bewoners Jekerstraat

In 2019 kreeg het Jekerveldje een nieuwe picknicktafel. Op vrijdagmiddag komen bewoners van de Jekerstraat bij elkaar voor een praatje en een drankje. Daarbij was oude tafel intussen aan vervanging toe. Het is mij onbekend of deze traditie nog steeds wordt voortgezet.

Hard gegroeid

De bomen lijken hard gegroeid te zijn: op de foto van Google Streetview uit 2016 staan er nog 3 smalle bomen. Daarnaast lijkt de grootste boom van dat moment juist kleiner te zijn geworden: mogelijk is in de loop de tijd de kop er af gezaagd?

Overigens kreeg in 1957 de straat haar naam.

Veldje Jekerstraat, juni 2016 (Google Streetview)
Veldje Jekerstraat, juni 2016 (Google Streetview)

Bronnen

Jekerstraat, Straatnamenregister Rob Essers

https://nijmegen.mijnwijkplan.nl/hees/project/buurttafel-jekerveldje

Dikke Boom van Hees

De “nieuwe” Dikke Boom van Hees is op 21 november 2003 geplant. Dat is precies 100 jaar nadat de oude…

Distelpark

Het Distelpark is in de jaren 60 aangelegd. Als onderdeel van Park West is het park in 2005 in samenspraak…

groen op talud spoor Wolfskuil Anjelierenweg augustus 2023
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Groen op het Talud van het Spoor in Wolfskuil

ter hoogte Anjelierenweg Wolfskuil

groen op talud spoor Wolfskuil Anjelierenweg augustus 2023
groen op talud spoor Wolfskuil Anjelierenweg (augustus 2023)

Niet heel groot, wel leuk: het groen op de talud van het spoor in de Wolfskuil. Daarbij heb je uitzicht op de Wolfskuil en een mooi gezicht op het station.

Je komt er via het pad ter hoogte van de Anjelierenweg 39 omhoog te gaan en dan het poortje door.

Distelpark juli 2023 vanaf SChepenomlaan; Oscar Carréstraat/Insulindestraat, Molenweg, Wolfkuilseweg
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Distelpark

Tussen Oscar Carréstraat/Insulindestraat, Molenweg, Wolfkuilseweg en Schependomlaan

Distelpark juli 2023 vanaf SChepenomlaan; Oscar Carréstraat/Insulindestraat, Molenweg, Wolfkuilseweg
Distelpark juli 2023

Het Distelpark is in de jaren 60 aangelegd. Voor dit gedeelte van de stad lag het openbaar groen zoals het Distelpark vooral langs de randen van de wijk. Als onderdeel van Park West is het park in 2005 in samenspraak met de bewoners opnieuw ingericht. Een belangrijk doel was daarbij om de beperkte groenstructuur te versterken. Het vormt nu een uitloper van het Park West.

Minder steen, meer schaduw en aandacht voor wateropvang

Bomen Distelpark versterken groenstructuur en tegengaan hitte
Distelpark, juli 2023

Het Distelpark is naast de Spoorbuurt en Oud West aangewezen als een van de hitteprojecten in Nijmegen. Deze projecten moeten zorgen voor meer groene en koele plekken, welke bijdragen aan het tegengaan van hitteoverlast/droogte voor zowel natuur als mens. Zo wil Nijmegen een koeler en groener Distelpark realiseren:

  • vergroening bij de ingangen
  • planten van meer bomen: meer schaduw, minder hittestress
  • meer bermen met kruidengras
  • sierplantsoen met inheemse flora
  • wadi’s binnen en net buiten het park. Hierdoor wordt de wateroverlast vermindert

Bron van bovenstaande lijst: Robijnstaete

Naam Distelpark

Distelpark speeltuin, augustus 2023
Distelpark speeltuin, augustus 2023
Distelpark speeltuin, augustus 2023 Distelpark speeltuin, augustus 2023

Hoewel het in de volksmond van oudsher Distelpark werd genoemd, is het pas sinds 2007 de officiële naam. Tijdens deze formalisatie, bleken omwonenden de voorkeur te hebben voor Distelpark. Deze verwijst naar de oude benaming van de weg die langs het park loopt: Distelstraat. Vanaf 1994 is een deel van deze straat hernoemd in Oscar Carréstraat. Het deel Insulindestraat is in februari 2005 hernoemd.

Mini-skatepark: Dus ik had gevraagd aan de burgemeester of ik een klein skateparkje bij mij in de buurt mocht.

Via Mijn Wijkplan zijn intussen al de nodige ideeën in Nijmegen gerealiseerd. De aanvraag voor een mini-skatepark is zo leuk, dat hij hier volledig staat weergegeven:

“Hallo ik ben Gijs Muller. Ik ben 7 jaar oud en op 7 mei word ik 8. Ik zou graag beter willen oefenen met skateboarden en stuntsteppen. Dus ik had gevraagd aan de burgemeester of ik een klein skateparkje bij mij in de buurt mocht. Ik heb ook op school al meer dan 50 handtekeningen verzameld. Toen kreeg ik een kaartje van de wijkmanager Sanne en toen gingen we samen met haar naar het park om te kijken waar het skateparkje het beste zou zijn. We hebben een mooie plek gevonden in het Distelpark. Als ik genoeg likes krijg, en als de mensen in de buurt het goed vinden, dan mag het. En daarom hoop ik dat jullie mijn idee willen liken!” (december 2018)

En het mini skate-parkje is er gekomen! Ze is bedoeld voor kinderen van ongeveer 10-11 jaar oud uit de Wolfskuil, Hees en Heseveld.

Mini skatepark Distelpark juli 2023
Mini Skatepark in het Distelpark, juli 2023

Bronnen

Bestemmingsplan Oud West 2015

Provincie steunt hitteprojecten in regio Nijmegen met 800.000 euro, Frank Hollaar RN7, 26 augustus 2022

Werkgroep aan het woord: Groen Hees, De Stenen Bank, maart 2014

Het eigentijdse Nijmegen, Jan Buursink en Jacques van Dinteren, 2005

Stratenlijst gemeente Nijmegen:

Distelpark

Insulindestraat

Oscar Carréstraat

Distelstraat