De Gaper van Linda Arts Hezelpoort Lange Hezelstraat met en graffitti (februari 2023)
Nadat bewoners langere tijd hadden geklaagd over overlast en de smerigheid van de tunnel, besloot de gemeente 3 kunstenaars te vragen met een idee te komen voor een muurschildering. Linda Arts verkreeg deze opdracht.
De muurschildering bestaat uit 2 basiskleuren in verschillende tinten. Deze lopen de gehele tunnel mee. Het ging haar daarbij zowel om de lichtinval en contrasten en de rol van de tunnel en omgeving. Daarbij moest de voorbijganger toeschouwer worden en de tunnel minder anoniem aanvoelen.
Arts gebruikt dergelijke lijnen in een groot deel van haar werk. In haar ‘statement’ op haar site: ‘Sleutelwoorden zijn: ruimte, diepte, fragmentatie, contrast en interactie. Daarbij plaats ik handmatigheid naast kunstmatigheid, emotie versus ratio en ervaren tegenover zien. … “Omdat je niet weet wat je ziet, doet een schilderij van Linda Arts zich voor als een vorm van optisch bedrog. In een ritmische aaneenschakeling van witte en zwarte banen verliest het oog het van de hersenen die op hol slaan en duizelt het je. Dat zou je op het idee moeten brengen dat het niet gaat om waar je ogen tekortschieten, maar om de gedachten waar je niet bij kunt. En als je er met je gedachten niet bij kunt, kun je altijd nog trachten beter te kijken. Dat is waar het de schilderkunst om te doen is: kijken en denken. Je kunt iets zien en daarbij iets ervaren: de schilderkunst laat je ernaar kijken, zodat je erover kunt denken.’ Uit: Alex de Vries, Andere schilderijen van Linda Arts, oktober 2006′”
Helaas is, zoals ook op de foto te zien, de tunnel regelmatig beklad met graffiti.
Stad in Opkomst, Sander Dolstra Combulation, Hendrikhof/ Plein 1944
Sander Dolstra & Combolution zijn de makers van deze muurschildering. Het werk is onderdeel van de Waalpaintings.
Op het paard zit Hendrik (VII), de Duitse koning die Nijmegen in 1230 stadsrechten gaf. Daarbij verkreeg Nijmegen als Rijksstad ook het recht om het wapen met de dubbele adelaar te gebruiken. De locatie, het Hendrikhof, is dan ook naar deze Hendrik vernoemd.
Duitse koningen lieten zich meestal ook door de paus kronen als keizer van het Heilige Roomse Rijk: vandaar de dubbelkoppige adelaar. (Overigens staat deze Hendrik meestal met de VII tussen haakjes vermeld, om hem te onderscheiden van Hendrik VII van Luxemburg).
Ook de tralies in het gebouw vervullen een rol: Hendrik (VII) zat vanaf 1235 in verschillende burchten van Apulië (in het zuiden van het huidige Italië) gevangen. Toen hij in 1242 zou worden overgeplaatst naar de burcht San Marco in Martirano (Calibrië, in het noorden van het huidige Italië) viel hij van zijn paard en overleed hij. Dat moment is op de muurschildering weergegeven.
Op meerdere plekken in Nijmegen zijn afbeeldingen van “The Imker” te vinden. The Imker is een pseudoniem van Remco Vissers, die op meerdere plaatsen in de stad onder eigen naam werk heeft gemaakt. In een interview met In de Buurt in 2020 geeft hij aan 3 bijenvolkeren te hebben en stads-imker van Nijmegen te willen worden.
Naast de trap stond rond 2013 tevens een roltrap om van de Hezelpoort naar de Snelbinder te komen. Aangezien deze trap regelmatig stuk was, werd deze verwijderd. Hierdoor ontstond een leeg gat, dat met betonnen platen werd afgedekt.
Carla Dijs nam het initiatief om deze plaat te beschilderen. Door de gebruikte schildertechniek is het de bedoeling dat de kleurige vlakken op blokken lijken. In het artikel van de Gelderlander is overigens geen verwijzing naar de Romeinse cijfers.
Let ook op de andere straatkunst die bij de Hezelpoort is te zien: de muurschildering Oudste stad van Nederland, de muurschildering op de Nieuwe Marktstraat en het “masker”.
Spoorkuil Bottendaal Willemskwartier (foto oktober 2022)
Het seinhuis is in 1960 gebouwd in opdracht van de Nederlandse Spoorwegen. Doordat het aantal reizigers in de jaren 50 was gegroeid, was het nodig het treinverkeer te intensiveren en het efficiënter te regelen.
Centrale Verkeersleiding (CVL)
Gezicht op het stationsemplacement in de spoorkuil te Nijmegen vanaf de St. Annastraat, gezien in de richting van de Graafsebrug ; op de voorgrond krater van de inslag van een Duitse bom ; links op de achtergrond de Tollensstraat, rechts op de achtergrond de Dr. Jan Berendsstraat, 2/1944-12/1944 (F33085 RAN)
De Centrale Verkeersleiding (CVL) werd ingevoerd vanuit een efficiencyslag van de spoorwegen. Bij de CVL wordt een spoorlijn met meerdere emplacementen en/of stations bediend vanuit één centraal punt. Bij deze invoering werd de seinbeveiliging en dat van wissels tevens gecombineerd met de railverkeersleisding (“het leiden van het treinverkeer. Hierbij worden beslissingen genomen over het treinverkeer, zoals maatregelen om verstoringen in het treinverkeer te verhelpen of de gevolgen er van in de hand te houden.” Wikipedia)
De spoorlijn Nijmegen-Blerick was het eerste traject dat met CVL was uitgerust. Vanuit dit seinhuis werden 33 wissels en 67 seinen bediend over een baanvak van 57 kilometer.
Door de opschaling van het CVL staat het pand sinds 1976 leeg. Wel bleven de installaties nog tot rond de eeuwwisseling in bedrijf.
Koenraad van der Gaast
Het ontwerp van het gebouw was afkomstig van Koenraad van der Gaast (Utrecht, 10 augustus 1923 – Utrecht, 7 februari 1993). Hij was architect bij de Nederlandse Spoorwegen en ontwierp derhalve de nodige stations en seinhuizen. “De naoorlogse modernistische bouwstijl is kenmerkend voor het Seinhuis. Het bestaat uit een rechthoekige basis en een opvallende achthoekige opbouw –waardoor het Seinhuis een ‘paddenstoel’-type wordt genoemd. Dit seinhuis is het laatste in haar soort en staat mede daarom op de lijst om aangewezen te worden als gemeentelijk monument.” (https://www.coup-group.com/project/seinhuis)
Van der Gaast studeerde in 1941 en van 1945 tot 1949 bouwkunde aan de Technische Hogeschool te Delft. Hij studeerde af bij Jo van den Broek, een van de kopstukken van de “progressieve vleugel”.
In 1950 ging hij werken bij architectenbureau van P. J. Koster in Zeist. Hij werkte echter tevens als medewerkend architect op het architectenbureau van de Nederlandse Spoorwegen (Afdeling Gebouwen). Hiervan kreeg hij in 1953 de leiding.
Belangrijke werken zijn het station van Eindhoven (1956, lijst Top 100 Nederlandse monumenten 1940-1958 en rijksmonument) en de stations in Almelo en Tilburg (Lijst 90 topmonumenten uit de periode 1959-1965).
Op het moment dat de NS, op dat moment eigenaar, de spoorkuil wil verkopen, starten bewoners in juli 2016 een petitie om het de kuil en het seinhuis te behouden. “De groenstrook in de spoorkuil, ter hoogte van het seinhuisje wordt nu al regelmatig gebruikt door de bewoners van Bottendaal. De groep buurtbewoners die de petitie heeft gehouden, organiseert in de spoorkuil ook vaak buurtactiviteiten. Zo worden er wandelingen door de spoorkuil georganiseerd, daarnaast wordt het groen bijgehouden door een groepje betrokken bewoners.”
Jarenlang was de Graafse Muur een kale, saaie plek, die bovendien vaak met graffitti was volgespoten. Daarom besloten buurtbewoners de muur aan te willen pakken en er iets moois van te maken. Zo ontstond eind 2013 de Droomwand. Deze bestaat uit 3 schilderijen en 1 krijtbord.
De 3 schilderijen zijn in 2019 vervangen door andere afbeeldingen. 1 van de schilderijen is gemaakt door kinderen van de Michiel de Ruyterschool. De andere 2 door volwassenen uit de wijk. Een van deze schilderijen geeft kenmerkende gebouwen van Wolfskuil en Nijmegen weer. De aangeplante klimop symboliseert de natuur.
Daarnaast is het Krijtbord ‘Before I die…’. Bewoners uit de wijk en voorbijgangers kunnen hier hun wensen en wat hen verder ter harte gaat opschrijven.
Zonder Titel, beeld Tom Claassen van een grote zwarte kikker. Gemaakt in 2010
Een grote kikker in het Westerpark: hoewel het beeld geen titel heeft, is hier overduidelijk een kikker te zien. Het beeld is in 2010 gemaakt door Tom Claassen.
De bedoeling van de beeldentuin van het Westerpark is dat meerdere periodes te zien zijn. Daarom was de wens om ook een modern beeld te plaatsen.
“Het werk van de kunstenaar kenmerkt zich vooral door logge dikke beesten of figuren”, waardoor ze een hoge “aaibaarheidsfactor” en een vriendelijke verschijning hebben. Een kikker past goed in het park, vanwege de vele waterpartijen in het Westerpark.
Tom Claassen
Thomas Johannes Franciscus (Tom) Claassen (Heerlen, 4 oktober 1964) is een Nederlandse beeldhouwer.
Hij studeerde van 1984-1989 aan de Academie voor Beeldende Kunsten Sint-Joost in Breda. Tot 2008 woonde en werkte vooral in Breda, vanaf dat jaar in Breda en Denemarken.
Veel van zijn werk is te zien in de openbare ruimte. Hij maakt vooral mens- en dierfiguren, die in vereenvoudigde vorm zijn weergegeven. “Claassen geeft de toeschouwer, door gebruik te maken van de archetypische kenmerken van mensen, dieren en objecten, net genoeg informatie om tot herkenning te komen. Hierdoor geeft hij zichzelf de vrijheid om te abstraheren en te stileren.” (Hollandse Meesters)
Het is het enige beeld van hem in Nijmegen. Een overzicht van zijn werk is te zien op wikipedia.
Deze Kubus is 1 van de 2 kubussen in het Westerpark. Waar de andere kubus vrijwel is ‘uitgepakt’, is deze kubus juist ‘ingepakt’. Het is de ‘ontpelling’ die de spanning aan dit kunstwerk geeft.
Afgaande op de foto, heeft het beeld betere tijden gekend.
