Jansen-Hendriks: De westzijde van deze straat gezien vanaf de hoek met Plein 1944. Gezien in de richting van de Bisschop Hamerstraat, 1957 (Foto Grijpink via F19687 RAN CCBYSA Auteursrechthouder N. Grijpink)
In 1952 opent de levensmiddelenwinkel Jansen-Hendriks op de hoek van Plein 1944 en de Molenstraat. De oversteek van de eerste verdieping vormt een soort galerij, een entree naar Plein 1944.
“Jansen-Hendriks heropend
Het levensmiddelenbedrijf Jansen-Hendriks heeft heden haar nieuwe pand voor het publiek opengesteld. Op de hoek van de Molenstraat en Plein 1944, op de plaats waar in 1944 de zaak een prooi van de vlammen werd, is een nieuw pand gebouwd door de architect Ockhuijsen en de aannemers Berntsen en Braam. Weliswaar is het interieur nog niet geheel gereed, doch voor de heer Jansen werd het hoog tijd om toch eindelijk weer op de oude plaats de verkoop ter hand te nemen (het bedrijf, voorheen P. Hendriks, was daar sinds 1936 gevestigd, voordien aan de Zeigelbaan). Immers, het valt niet mee zich jarenlang onder een vreemd dak (hoek Molenstraat-Van Welderenstraat) te moeten behelpen. Weliswaar heerste er geen noodtoestand, doch het valt niet te vergelijken met de prachtige ruimte welke in het herbouwde pand werd herschapen.
Met de heropening is ook een nieuwe geest in het bedrijf gevaren. Voor een groot gedeelte zal de verkoop n.l. op de zogenaamde zelfbediening gericht zijn, zodat de klanten zelf kunnen uitzoeken. Van de bouwtrant valt de veroverstekende eerste verdieping op, welke aan de zijde van Plein 1944 een soort galerij vormt. Dit was men verplicht te bouwen, daar de gemeente het zo als afsluiting van Plein 1944 had geprojecteerd.
De zelfbedieningswinkel van de firma Jansen-Hendriks op de hoek met de Molenstraat, Plein 1944 1,1952 (Fotopersbureau Gelderland via GN42705 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)
Het kostte vanmorgen wel enige moeite om de deur van het nieuwe pand open te krijgen. Wethouder Beukema, die namens het gemeentebestuur zijn felicitaties overbracht, noemde de moeilijkheden met de geklemde deur symbolisch gezien de grote problemen, die de heer en mevrouw Jansen-Hendriks hadden te overwinnen bij de herbouw van hun pand. Dit ogenblik moet dan ook een grote voldoening zijn, aldus de wethouder, die tevens zijn grote bewondering uitte voor de energieke wijze waarop de oude zaak van P. Hendriks in 75 jaar tijd tot grote bloei werd gebracht.
Namens het gezamenlijk personeel, alsmede namens fabrikanten, leveranciers en zakenvrienden werden fraaie geschenken aangeboden.
Feestelijke bijeenkomst t.g.v. de opening van de zelfbedieningswinkel van de firma Jansen-Hendriks op de hoek met de Molenstraat, Plein 1944 1, 1952 (Fotopersbureau Gelderland via GN42711 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)
Twee kerstvrouwtjes spraken hun goede wensen in dichtvorm uit, evenals de gebroeders Jansen, die tenauwernood boven de toonbank uitsteken. In zijn dankwoord richtte de heer Jansen zich tot de vele medewerkers, die dag en nacht bezig zijn geweest het pand voor de opening in gereedheid te brengen.” (Nijmeegsch dagblad, 18-12-1952)
Let daarbij ook eens op hoe de vier panden op de kruising van Molenstraat, Ziekerstraat, Broerstraat en Plein 1944 een eenheid vormen.
De kruising Molenstraat , Plein 1944 , Broerstraat en Ziekerstraat (met rechts de Gebrs. Voss , in het midden Drogisterij Nickel en links de zelfbedieningswinkel van Jansen-Hendriks), 1954 (Foto Grijpink via F46491 RAN CC-BY-SA)
Vanuit de Stockumstraat door de Burchtstraat naar de Grote Markt, links het Stadhuis, en op de achtergrond de Toren van de St. Stevenskerk. Uiterst links de chocolaterie van Bensdorp en de schoenwinkel van Bally (van Peperzak), 1955 (GN4155 RAN)
In 1930 verplaatst A. Peperzak zijn bekende schoenenzaak naar de Burchtstraat. In 1944 wordt deze zaak verwoest. Daarna betrok Peperzak een noodwinkel in de Bisschop Hamerstraat, om in 1955 weer te heropenen in de Burchtstraat.
1930: Verplaatsing naar de Burchtstraat, architect Reynen
Gezien in de richting van de Grote Markt. Links het Kerkegasje; daarnaast op Korte Burchtstraat 10 de schoenenzaak Bally van Peperzak, 1939 (ir. J.G. Deur via F15376 RAN CCBYSA)
“Schoenenmagazijn A. Peperzak: de nieuwe zaak in de Burchtstraat
Het schoenenmagazijn van de firma A. Peperzak, jaren achtereen gevestigd in de Broerstraat No. 11, is thans verplaatst naar Korte Burchtstraat No. 10, in het pand waarin eerst een zaak in damesconfectie gevestigd was.
Vóór het oude pand aan zijn nieuwe bestemming kon beantwoorden, was een verbouwing noodzakelijk, welke door de N.V. Aannemersbedrijf v.h. L.G. Tiemstra en Zn. werd uitgevoerd, onder architectuur van den heer W.Th. Reyen Jr. Deze laatste heeft een mooi stuk arbeid verricht. Er is hier een moderne, stijlvolle gevel verrezen, strak van lijnen, een indruk makend van soberen eenvoud, doch daardoor juist voornaam. Hetzelfde is het geval met de talrijke bronzen vitrines.
Wat het inwendige van den winkel aangaat, hier treft onmiddellijk de groote overeenkomst met de oude zaak in de Broerstraat. Zeker, de winkelruimte en de afdeeling tot het passen van schoeisel, zijn enkele malen grooter geworden, doch het intérieur dat karakteristiek was voor den ouden winkle is vrijwel hetzelfde gebleven. Tot zelfs de talrijke zetels met hun fraaie lederen bekleeding vindt men hier terug; lederen bekleeding ook is toegepast tot zelfs voor het overtrekken van het houtwerk in de verschillende schappen. Een modern behang, met sprekende kleuren, brengt in het intérieur, dat overigens in gedempte tinten gehuld is, een vroolijke noot.
Zooals men weet heeft de firma Peperzak naast die van veel ander schoenwerk, den verkoop van de bekende “Bally”-schoenen, producten van een wereldfirma, die hier wel geen aanbeveling zullen behoeven. Tevens heeft de firma de vertegenwoordiging van een ander merk, “Succes” genaamd, dat lager is in prijs dan het Bally-schoeisel doch dat eveneens uitstekende kwaliteiten bezit. Hiervan worden echter alleen heeren-schoenen ten verkoop gehouden.
Dan mag wel eens de aandacht gevestigd worden op de vele luxe-leersoorten, waaronder zeer kostbare, welke hier in voorraad worden gehouden. In de rechterzij-vitrine vindt men een keur-collectie ervan tentoongesteld, die wel de onverdeelde bewondering der dames wekken zal.
Vermelden wij tenslotte nog dat de afdeling maatschoenwerk een belangrijke uitbreiding heeft ondergaan.
Het behoeft geen twijfel te leiden of de firma Peperzak heeft met de overplaatsing van haar zaak een goede ruil gedaan; zij is thans ruimer en beter gehuisvest dan vroeger het geval was. Een verbetering die ook door de trouwe cliëntèle wel op prijs zal worden gesteld.
De firma zij in haar nieuwe zaak veel succes toegewenscht.” (PGNC 19/6/1930)
Jaren 40: Verwoesting en noodwinkel
Advertentie opening Peperzak in noodwinkel Bisschop Hamerstraat (De Gelderlander 17-8-1946)
In augustus 1946 heropent Peperzak in een van de noodwinkels op de Bisschop Hamerstraat. De officiële opening van dit “nieuwe winkelcentrum” is op 4-10-1946 (De Gelderlander 2/10/1946)
1955: Nieuwbouw Burchtstraat
“Zoetjesaan komt ook de Burchtstraat op toeren: “Bally op de hoek van de Nieuwstraat naast stadhuis
Het heeft even geduurd eer de bouwnijverheid op dreef kwam in de kale vlakte aan de zuidelijke kant van de Burchtstraat. Maar nu eenmaal enkele oude bekenden hun gevels weer hebben opgetrokken, fraaier en imposanter dan weleer, nu volgen de anderen snel. Wie op dit ogenblik de panden in aanbouw aan de Burchtstraat telt, komt met ons tot de ontdekking dat 1955, het opbouwjaar van Nijmegen, de Burchtstraat in oude glorie zal aantreffen.
Een hoekpand heeft altijd iets eer betekenis voor het aanzien van de stad als een pand in de rij. Zeker als zo’n hoekpand tegenover het stadhuis ligt en zeer zeker als dit stadhuis zo fraai is als het onze! Het is de vanouds bekende firma Ant. Peperzak, die op de hoek van de Nieuwstraat-Burchtstraat een fraai pand heeft betrokken, een sober pand voor wat de uiterlijke vorm betreft, maar een pand met een verfijnd artistiek interieur, passend bij het betere schoeisel, dat er verkocht wordt onder de naam “Bally”. De winkelruimte doet veeleer aan een salon denken, als men let op de stijlvolle betimmeringen, de vloerbedekking, de verlichting en het schilderwerk. Het was het architectenbureau Hermsen en ten Velde (voorheen Kuiper) dat opdracht kreeg dit winkelpand te bouwen. Geen eenvoudige opdracht omdat rekening moest worden gehouden met de nagenoeg aangrenzende oude gevel van het stadhuis. Men heeft een compromis gevonden, dat zoal niet boeit, dan toch voldoet. Aannemersbedrijf van de Pas uit Oss realiseerde een en ander en de heer Peperzak toonde zich over het gepresteerde bijzonder tevreden. Die tevredenheid gold ook het feit van de heropening van deze meer dan een eeuw oude zaak. In ’44 grondig verwoest en sindsdien heeft men zich moeten behelpen in een noodwinkel aan de Bisschop Hamerstraat. Die ellende is nu voorbij en met de nabuur-wenschen, die wethouder Mr. J.J. de Haas gistermiddag bij de opening sprak ten aanzien van de groei en bloei van het oude bedrijf in het nieuwe pand kunnen wij ons volkomen verenigen.” (De Gelderlander 11/6/1954)
Vervolg
De ingang van het Stadhuis 6 september 1983 Burchtstraat (Ber van Haren via ZN34465 RAN CC0 Auteursrechthouder: Gemeente Nijmegen)
Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg is geweest. In ieder geval heeft Peperzak nog jarenlang haar winkel op de Burchtstraat. De laatst gevonden foto van Bally/Peperzak op Google Streetview is van juli 1918.
Een jaar later zit hier kledingzaak Het Rijk, welke hier nog steeds haar winkel heeft.
W.Th. Reynen ontwierp veel sociale huurwoningprojecten voor de Woningvereeniging Nijmegen. Daarnaast komen we hem regelmatig tegen als ontwerper van woon-winkelpanden…
Links de Kantoorboekhandel van G.C. Richelle (Kelfkensbos 22, geopend op 18 juni 1953), daarnaast de slagerij Fa. Joh. van Swelm van L.M.A. van Swelm (Kelfkensbos 21, geopend op 15 juli 1953) en rechts Hotel Cafe Restaurant De Roemer van H.P. Selbach (Kelfkensbos 19-20, hoek Hertogstraat. geopend op 27 januari 1955), 1955 (Commissariaat van Politie, afd. Fotografie via F17676 RAN CC0)
In 1955 herbouwt boekhandel Richelle op het Kelfkensbos. Het gebouw is een ontwerp van architect G.B. Treur.
“Kantoorboekhandel Richelle op Kelfkensbos herrezen
Onder grote belangstelling is Donderdagmiddag op het Kelfkensbos no. 22 geopend het herbouwde winkelpand van kantoorboekhandel en Drukkerij Richelle. Een al sinds 1884 bestaand bekend Nijmeegs bedrijf is zodoende na de verwoesting in oorlogsdagen op zijn definitieve bestemming gekomen.
De vader van de tegenwoordige eigenaar, de heer J. Richelle richtte de zaak in 1884 op in het pand Stikke Hezelstraat 5. In 1924 werd de drukkerij gesticht op het St. Stevenskerkhof. In 1926 werd de kantoorboekhandel met drukkerij verplaatst naar Stikke Hezelstraat 23, naar het pand waar voordien de fa. van Roggen haar zaak had. De ramp van 22 Februari 1944 richtte ook dit pand ten gronde. De heer J. Richelle bleef evenwel niet bij de pakken neerzitten en zette zijn zaak voort in het pand van Veneka in de van Berchenstraat. Op 17 Juni werd de zaak heropend in de Broerstraat. Het was evenwel van korte duur, want op 17 September ’44 werd dit pand door brandstichting verwoest. In het noodpand aan het Kelfkensbos 10 heropende Richelle zijn zaak op 6 juli 1946.
Uit deze gegevens spreekt tragiek en tegelijkertijd grote moed vanwege de ondernemingsgeest waarmede aan het noodlot werd weerstand geboden. Nu de definitieve herbouw is voltooid was er reden om de opening van het herbouwde pand feestelijk te doen geschieden. De heer J. Richelle kan hen, die zijn nieuwe zaak bezoeken met trots rondleiden. Het aannemersbedrijf Gebr. Dekkers uit Nijmegen heeft de plannen van de Nijmeegse architect, de heer Treur op zulk een voortreffelijke verwezenlijkt, dat dit nieuwe winkelpand een aanwinst voor Nijmegen betekent.
Onder grote belangstelling had de officiële opening van het nieuwe pand plaats. In een toespraakje getuigde de heer Richelle van zijn grote dankbaarheid jegens allen, die in het tot stand komen van deze herbouw hebben medegewerkt, in het bijzonder het gemeentebestuur, de herverkavelaar en de wederopbouwdienst. Wethouder Duives kreeg een bijzonder dankwoord en een persoonlijke pluim.
De uithoek heeft men deze plaats wel eens genoemd, zo zeide wethouder Duives, die deze hoek toch niet als een “uithoek” wilde zien gebrandmerkt. Twee nieuwe panden verderop zijn reeds in aanbouw en met het derde wordt binnenkort begonnen. Grote waardering had wethouder Duives voor het initiatief en doorzettingsvermogen van de heer Richelle, waardoor het tot stand komen van dit nieuwe en mooie zakenpand mogelijk is geworden; het eerste definitieve zakenpand op het Kelfkensbos. Het feit, dat aan deze zaak ook een drukkerij is verbonden, had voor spr. een bijzondere aantrekkelijkheid, omdat dit hem herinnert aan zijn jeugdjaren, toen ook hij met de zethaak op een drukkerij stond. Met de beste wensen namens het gemeentebestuur en ook van hem zelf tot zijn kegelvriend Richelle, besloot wethouder Duives zijn openingstoespraak. Tientallen fraaie bloemstukken gaven aan de opening een bijzonder feestelijk cachet.
Pastoor Hankx heeft voor de officiële opening het nieuwe pand ingezegend.” (De Gelderlander, 22-6-1953)
Ook Boekhandel Berkhout opent dan haar zaak; de opening staat onder het artikel van Richelle.
In ieder geval bestaat de winkel nog in 1967, zie foto ZN016 RAN
Ehren en een aantal andere bedrijven in de Gerard Noodtstraat, 25 mei 1984 (Ber van Haren via KN13387-18 RAN Auteursrechthouder Gemeente Nijmegen)
In 1952 heropent het loodgietersbedrijf Ehren op de Gerard Noodtstraat:
“Firma Fr Ehren heeft herbouwd
Weer een oorlogsslachtoffer zit vandaag tussen de bloemen en de gelukstelegrammen: de heer Fr. Ehren, die in 1944 in de 3e Walstraat zijn loodgietersbedrijf in vlammen op zag gaan, heeft in de Gerard Noodtstraat een pracht van een nieuw bedrijf gekregen. Daarin kan het twintig jaar oude, bij architecten en aannemers uitstekend bekend staande bedrijf zich verder ontplooien. Architect Hendriks maakte de plannen en aannemer W. Meijer realiseerde die. Een gelukkige samenwerking, die tot uitstekende resultaten leidde. Aan de straatzijde is een zeer fraaie showroom ingericht, geheel in eigen bedrijf en daarachter is de, door een brede deur met de straat verbonden ruime werkplaats. De nieuwste machines staan daar opgesteld en royale werktafels maken de arbeid tot een lust. Overigens, dat is bij Ehren altijd zo geweest, hetgeen bewezen wordt door het feit, dat een groot deel van het personeel reeds jaren lang bij de firma in bedrijf is. Onder het gebouw zijn grote voorraadkelders gebouwd en boven is een frisse moderne woning opgetrokken, waarin ook het kantoor is ondergebracht. Ons dunkt: de firma Ehren kan weer vooruit. Het moge een ononderbroken bloeiperiode zijn, die met ingebruikneming van het nieuwe pand is ingeluid.” (De Gelderlander 19/12/1952)
In ieder geval komt F.T. Ehren nog in het Adresboek 1971 voor op Gerard Noodtstraat 12.
Gerard Noodtstraat 12, augustus 2023 (Google Streetview)
Plan Herbouw Woonhuis met Werkplaats aan de Gerard Noodtstraat, Opdrachtgever: De Weled. Heer Ehren, Getekend: J. Busser, datum tekening 16-7-1951 (D12.413847)
Rechts Kreymborg: Gezien vanuit de Molenstraat naar de Korte Molenstraat In het midden de toren van de St. Dominiscuskerk in de Broerstraat. Rechts de hoek met de Ziekerstraat. Links de hoek met de Zeigelbaan, 1930-1935 (F21618 RAN)
Jarenlang was Kreymborg een bekende winkelketen in Nederland. In 1930 opent Kreymborg haar winkel in Nijmegen, op de hoek van de Molenstraat en Ziekerstraat. Het is dan haar 29ste filiaal.
14 jaar later wordt het pand tijdens het bombardement van februari 1944 verwoest, maar zal op dezelfde plek weer worden herbouwd.
“Opening Kleedingmagazijn A. Kreymborg
Opening 29ste filiaal Kreymborg Nijemgen, paginagrote advertentie in PGNC 4/4/1930
De inrichting der magazijnen.
Zaterdag j.l. werd het nieuwe kleedingmagazijn der bekende firma A. Kreymborg, op den hoek van Molen- en Ziekerstraat geopend. Het kan moeilijk anders of dit pand trekt juist op dat punt sterk de aandacht, te meer door de zeer royale benedenpui. Door bijzondere omstandigheden stond de bouwleiding hier voor groote moeilijkheden. Immers die bijzonderheden maakten het niet mogelijk de drie ter plaatse bestaande panden geheel te amoveeren. De bovenverdiepingen moesten blijven, terwijl de drie benedenverdiepingen totaal uitgebroken moesten worden ten einde te kunnen komen tot den ruimen en gerieflijken winkel, welke thans verkregen werd. Dit resultaat werd bereikt door toepassing van groote architectonische bekwaamheid gelijk men het beste gewaar wordt, wanneer men den winkel beziet. Aanstonds bij het binnentreden treft de groote oppervlakte van het geheel, dat gelegenheid bood tot het vestigen van een confectie-afdeeling, een afdeeling voor heeren-artikelen en dassen, overhemden enz. en een speciale kinderafdeeling, welke een glazen overkapping heeft, zoodat ruimschoots licht in den ganschen winkel komt. Een keurige parketvloer, eikenbetimmering, De eiken kasten, vitrines, toonbanken enz. doen voornaam aan, terwijl de wijze, waarop de verschillende goederen geplaatst werden, benevens de wijze, waarop dit weder met ieder artikel afzonderlijk geschiedt, een vlotte behandeling bij den verkoop waarborgen.
We zagen, toen den winkel j.l. Vrijdag bezichtigden een voorraad van de verschillende artikelen, waarover we verbaasd stonden, terwijl deze op zeer gemakkelijke wijze uit de hoofdvoorraden te Amsterdam aangevuld kan worden. Zoowel het daglicht als de overvloedig aangebrachte electrische verlichting doet een en ander op zijn gunstigst uitkomen, gelijk ook de ruime etalagekasten met de groote spiegelruiten en sterke verlichting gelegenheid te over bieden om te doen zien wat deze reeds een kwart eeuw bestaande firma op het gebied der heerenkleeding kan presteren.
Niet alleen echter op het gebied der confectiekleeding, ook wat de maatkleeding betreft is de firma Kreymborg goed geoutilleerd. Voor dat deel der zaak is de bovenverdieping gereserveerd, waarheen een breede trap voert. Ook hier is door de bouwleiding een geheel tot stand gebracht uit drie verschillende deelen, dat gezien mag worden. Ruimte en licht zijn begrippen, welke hier hun toepassing niet minder gevonden hebben dan in de gelijkvloersche ruimten. Keurige paskamers onderbreken de wanden, terwijl ook hier de eikenhouten betimmering werd toegepast. Op deze verdieping treft men eveneens aan de werkkamers voor de coupeurs met hun staf, verschillende magazijnen om de voorraden te bergen enz.
Het geheel maakt naast een indruk van degelijkheid ook dien van voornaamheid, gelijk de firma Kreymborg ook bij de artikelen, welke ze het publiek aanbiedt, degelijkheid van stof een voornaamheid van coupe nastreeft. Voor de prijsbepaling bestaat een vast systeem, zoodat men overal voor dezelfde goederen van dezelfde kwaliteit denzelfden prijs betaalt. De reclame staat geheel buiten datgene, wat de firma meende te moeten doen om daardoor de aandacht op zich te vestigen of een band te vormen tussen haar cliëntѐle en haar 29 zaken. Een deel der bovenverdieping werd voor chefswoning gereserveerd.
De feestelijke opening.
Advertentie Kreymborg: “Chic, vindt u niet?” (De Gelderlander 11/4/1930)
Zaterdag j.l. vond de feestelijke opening plaats. De ruime winkel was geheel gevuld met genoodigden, chefs van de andere filialen, vertegenwoordigers van zakenrelaties, terwijl degenen, die aan dit werk medegearbeid hebben, niet op het appèl ontbraken.
De stichter en leider der groote onderneming, de heer A. Kreymborg Sr., die morgen met dankbaarheid mag terugzien op het feit, dat hij een kwarteeuw geleden in Amsterdam de eerste zaak vestigde (de firma telt thans 29 filialen) opende deze nieuwe zaak met een toespraak, waarin hij o.a. zeide, dat langzamerhand alle provincies van ons land voor de Kreymborg’s zaken ontsloten worden. In de provincie Gelderland is dit de 3e zaak. Na Arnhem in 1925, volgde Apeldoorn in 1926 en nu Nijmegen in 1930. De firma begint dus in deze streek vasten voet te krijgen.
Reeds driemaal is de firma te Nijmegen met eigenaars van panden in onderhandeling geweest, welke echter niet tot resultaat mochten leiden. Eindelijk kon zij door de aanbieding van den heer Wennekes de hand leggen op dit gunstig hoekcomplex. Het resultaat van de ingrijpende verbouwing die aangebracht werd, staat nu voor oogen. Daarvoor komt op de eerste plaats hulde en dank toe aan het Ingenieurs- en Architectbureau Schaap te Arnhem en wel speciaal aan het lid der firma, den architect Carl Brück, die niet voor de eerste maal met bekwaamheden en fijn ontwikkelden smaak een prachtig kleedingmagazijn voor deze firma bouwde of verbouwde. Wanneer men den korten tijd in aanmerking neemt, waarin dit alles tot stand is gekomen en moest komen, dan mag men zeker getuigen, dat hier een kranig stuk werk verricht is, zoowel door den leider als door den hoofdaannemer, de firma Mulder en van Wessem te Arnhem, als door de anderen, die hun arbeid aan deze nieuwe onderneming hebben geleverd of leveranties deden. Dit zijn de volgende: N.V. Jacobine-Hollandia v/h. Merx en Boerboom, electrische installatie; J.W. Kaak en B. Fooy, schilderwerk; Thijs Plet, spiegelglas; N.V. Nederland, winkelbetimmering; firma Bahlmannn, linoleum en gordijnen, allen te Nijmegen, terwijl ook enkele firma’s uit andere plaatsen medewerkten.
Vervolgens bracht de heer Kreymborg een woord van warmen dank aan B.en W., Bouw- en Woningtoezicht, Brandweer, Schoonheidscommissie en verdere gemeentelijke autoriteiten, die over het nakomen van de voorschriften bij bouw of verbouw hebben te waken.
Tenslotte dankte hij degenen, die een bloemenhulde gezonden hadden en wekte het personeel van dit nieuwe filiaal op tot plichtsbetrachting tegenover het publiek en de directie.
Daarna werd de eerewijn rondgediend en verzamelden de genoodigden zich op de eerste verdieping, terwijl in den eigenlijken winkel de verkoop een aanvang nam.
De belangstelling van het publiek voor deze nieuwe zaak bleek den ganschen dag overweldigend, maar bereikte wel het hoogtepunt toen tegen 5 uur de muzikanten van der Harmonie Nijmeegsch Vrijwilligerskorps zich voor het gebouw opstelden en menigen vroolijken marsch lieten hooren. De politie, die toch al den ganschen middag de grootste moeite had gehad het verkeer gaande te houden, moest zich nu toch bijna gewonnen geven en gedurende eenigen tijd stond het verkeer van de Molenstraat naar Broerstraat en Ziekerstraat en omgekeerd bijna geheel stil; het was één groote menschenzee, die op dit uur van deze muzikale hulde getuige was. Van de firma Kreymborg was het een aardige attentie de muzikanten binnen te noodigen en hun daar een verversching te offreeren.
Het muziekkorps heeft voorts in den loop van den middag een muzikalen rondgang door de stad gemaakt, zoodat ook in dit opzicht aan de opening alle luister werd bijgezet.
De publieke belangstelling moge nog blijken uit het feit dat een respectabel aantal agenten noodig was om voor het gebouw de orde te bewaren, terwijl de koopers slechts in groepen van tien tegelijk konden worden binnengelaten.
Kreymborg heeft Zaterdag wel in het middelpunt der publieke belangstelling gestaan.”
(PGNC 7/4/1930)
Kreymborg
Over de firma Kreymborg schrijft het PGNC in 1936:
“De Firma Kreymborg
In het Dagblad “Ons Noorden” lezen we het volgend artikeltje over de firma A. Kreymborg & Co.
De bekende firma A. Kreymborg & Co. is ook hier in Groningen geen onbekende. De oprichter van deze zaak was hier uit het noorden afkomstig en had hier in het noordelijke kleedingbedrijf, dat altijd een goeden naam had, zijn kennis en ervaring opgedaan, toen hij in 1904 te Amsterdam, op den hoek van de Leidschestraat en Heerengracht, zijn eerste eigen zaak stichtte, welke toen reeds behoorende tot de grootste en meest moderne zaken op dit gebied in Amsterdam. Dat vrij spoedig daarna ook hier in Groningen in de Heerestraat een zaak kwam, dat tegelijk met het feit, dat men in Amsterdam besloten heeft tot een verbouwing en verdere moderniseering over te gaan, ook besloten is, de zaak in Groningen binnenkort te verbouwen en te moderniseeren. Dit feit geeft ons een welkome aanleiding, een enkel woord nog over deze firma te vertellen. Kreymborg’s kleedingzaak is een z.g. gemengd bedrijf, d.w.z. het is zoowel een zaak voor confectie als maatwerk. Men heeft zich speciaal geconcentreerd op heeren- en jongenskleeding en juist door deze concentratie op een enkel artikel, heeft men op dit gebied een geweldige ervaring gekregen, en wat nog meer zegt, een goeden naam.
In een betrekkelijk korten tijd van nauwelijks 30 jaar, is daardoor de naam Kreymborg er een geworden van een nationale reputatie.
De firma heeft thans 26 eigen zaken en nog 3 zaken speciaal voor heeren-modeartikelen. In bijna alle plaatsen van eenige beteekenis vindt men den naam Kreymborg, en het slagwoord “Kreymborg betekent waarborg” is er goed ingegaan. De stichter van de eerste zaak, de heer Kreymborg, leeft nog altijd en is thans president-directeur, terwijl de drie zonen, de heeren F., J. en L. Kreymborg, directeuren zijn. Terwijl aan het hoofd van elk filiaal een kundig chef staat, berust de geheele centrale leiding in handen van dit directorium. Het hoofdmagazijn is het Amsterdamsche moederhuis aan de Leidschestraat gebleven, alleen de afdeeling comptabilteit is sinds 1919 in Baarn gevestigd.” (PGNC 3/12/1936)
Wederopbouw
In 1944 werd ook het pand van Kreymborg verwoest.
Lees hier het artikel over het nieuw gebouwde pand:
voormalig Kreymborg Ziekerstraat 2 Molenstraat 5-7 Huidig ING (augustus 2023)
In september 1953 opent Kreymborg haar nieuwe nieuwe winkel op de hoek van de Ziekerstraat en Molenstraat. Deze is herbouwd op de plek waar haar gebouw stond dat tijdens het bombardement van februari 1944 is verwoest. Architect F. Kramer uit Haarlem was de architect.
Het winkelpand van de inleggerij en azijnfabriek van de familie Roghmans, sinds 1859 op dit adres gevestigd. Daarnaast de rund-, kalfs- en varkensslagerijslagerij van de firma Rosendaal-Wouters die zich in 1938 in de straat vestigde, dan de ingang van Uijen, hoefsmid en op 67 de firma “De Kroon” in rijwielen en electrische apparaten. Bij het bombardement van 22 februari 19944 werd de straat weggevaagd, Zeigelbaan 55 t/m 69, 1938-1944 (GN11020 RAN)
Deze pagina verzamelt artikelen over de winkel en winkelketen De Kroon.
1925 Rijwielbazar “De Kroon”
Zeigelbaan 67
Advertentie opening Rijwielbazar De Kroon (De Gelderlander 21-11-1925)
“Rijwielbazar “de Kroon”.
In het geheel gerestaureerde pand aan de Zeigelbaan 67 werd heden een nieuw magazijn geopend. Voor het kooplustige publiek is dit een attractie te meer. Sportliefhebbers en dergelijke vinden daar een exquise gelegenheid zich te voorzien van rijwielonderdeelen, sterk- en zwakstroomartikelen benevens complete rijwielen enz. De ruime winkel bergt een geweldige voorraad van al deze artikelen welke tegen de laagst mogelijke prijzen worden verkocht. Ook het artikel lampekappen is waardig vertegenwoordigd, terwijl in het pand mede een reparatie-inrichting werd ondergebracht.
De boven-étage is geheel gereserveerd als magazijn waar de verschillende artikelen op practische wijze worden gerangschikt.
Bij wijze van reclame wordt aan elke kooper van minstens f1.50 een zaklantaarn cadeau gegeven.
De schilder v.d. Heuvel zorgde voor het in- en uitwendige schilderwerk, terwijl de geheele winkelbetimmering door den heer v. Daal werd vervaardigd.” (De Gelderlander 21/11/1925)
1932 Goedkoope Winkel
Zeigelbaan 56
“Goedkoope Winkel op den Zeigelbaan
Tegenover De Kroon
In perceel Zeigelbaan no. 56 – tegenover het bekende magazijn “De Kroon” en ook onder leiding van “De Kroon”- wordt Zaterdag a.s. geopend een zaak in rijwielen en rijwielonderdeelen, in sterk- en zwakstroom, radio- en electriciteitsartikelen en lampekappen en lichtkronen.
De exploitant van dezen zeer goedkoopen winkel noemt zijn zaak “Het Wonder van Nijmegen”, omdat hij heel koopend Nijmegen verwonderd wil laten staan over de wonderprijzen, welke hij voor bepaalde artikelen vraagt.
Het ligt in de bedoeling van den exploitant scherpen concurrentiestrijd aan te gaan met de z.g.n. marktkooplieden en aan de Nijmegenaars te toonen, goedkooper bepaalde artikelen te kunnen leveren dan op de Maandagmarkt geschiedt.
De nieuwe zaak blijft geheel gescheiden van het bekende magazijn “De Kroon” op de Zeigelbaan en kreeg den naam “Het Wonder van Nijmegen”. (De Gelderlander 6/7/1932)
1934 Eerste Nijmeegsche Philips-Radiotoestellen-Centrale
Advertentie Eerste Nijmeegsche Philips Radiotoestellen Centrale de Kroon (PGNC 26-8-1936)
In de magazijnen van de firma de Kroon aan de Zeigelbaan is heden de eerste Nijmeegsche Philips Radiotoestellen-Centrale geopend. Na al hetgeen wij reeds over deze centrale schreven weet men, dat zij zich ten doel stelt de verstrekking van radio-toestellen in huurkoop, tegen een gering bedrag per week en wel zóó, dat het toestel na 2 jaar eigendom is. Vanmorgen hebben wij in deze pas geopende Nijmeegsche Philips Radio-toestellen-centrale even een kijkje genomen; het was nog vroeg in den morgen, maar toch ontmoetten wij er al eenige adspirant-koopers. Wel een bewijs, dat de firma deze nieuwe onderneming reeds is vooruit gegaan. Wat direct opvalt, is de enorme keuze welke deze Centrale biedt, want wel worden hier alleen Philips toestellen verkocht, maar dan ook in de rijkste verscheidenheid; aan ieders wenschen kan daardoor worden voldaan. Niet alleen dat voor deze Philips radio-toestellen-centrale een geheele, aparte étalage werd ingericht, waarin tal van toestellen staan geëxposeerd, de show-room op de eerste étage bevat eveneens een keur-collectie toestellen en loudspekers, die hier voor belangstellenden gaarne gedemonstreerd worden. Zoodoende kan men dan op zijn gemak in rustige sfeer zijn keus doen.
Zoals gezegd, de eerste Nijmeegsche Radio toestellen-centrale had vanmorgen al veel belangstelling. Wij twijfelen er dan ook niet aan, of de nieuwe onderneming zal in de komende dagen terdege van zich doen spreken.
Aparte vermelding verdient nog het feit, dat de Eerste Nijmeegsche Philips Radiotoestellen-centrale de door haar geleverde toestellen gratis onderhoudt.” (PGNC 15/9/1934)
Advertentie De Kroon “Huurt uw stofzuiger” (PGNC 23-10-1937)
En ook stofzuigers zijn bij de “Eerste Nijmeegsche Stuifzuiger-Centrale De Kroon” te verkrijgen via huurkoop.
1938 2e zaak in de Molenstraat
“Molenstraat 140, hoek Walstraat”
“De Kroon
Radio De Kroon opent morgen een nieuwe zaak in de Molenstraat 140, hoek Walstraat.
Dat is het tweede magazijn van De Kroon, want ook de Kroonwinkel op de Zeigelbaan 67 blijft,
Binnen betrekkelijk korten tijd heeft de heer Bern. In den Bosch van het Nijm. sierkunst en reclamebureau het interieur van het vroegere pand Spier, omgevormd tot een moderne showroom, hoog, licht, breed, zoodat de bezoeker al terstond na binnenkomst een algeheel overzicht krijgt van wat de firma Radio De Kroon het publiek te bieden heeft.
Vier étalagekasten geven naar buiten reeds een aantrekkelijk beeld. Ook de gevel met zijn oranje “muziekrollen” boven de winkelramen is een attractie op zich, vooral wanneer de muziek daaruit de straat zal vullen. De Kroon werd hier eigenlijk een driedubbele centrale- waarmede de eigenaar een beproefde organisatie in nieuwe omgeving overbracht.
Bezoekenden, die vrij entree hebben en vrij worden rondgeleid, zonder eenige verplichting tot koopen, komen hier in de Eerste Ned. Stofzuigercentrale, de Philips Radio Centrale en de Eerste Ned. Haardencentrale. En in deze centrale vinden we de beste producten, ook die welke het Nederlandsch Fabricaat te leveren heeft.
Bovendien heeft De Kroon hier een aantrekkelijke uitbreiding gegeven aan de afdeeling electrische verlichtingsartikelen, welke aan de lichtgrijze wanden een voornamen indruk maken. De wandarmen doen het hier mooi naast de schemer-, bureaux- en pianolampen, lichtkronen enz.- alles van voornamen vorm en in fijne varieerende tinten.
In de centrale voor radiotoestellen vallen vooral op de Philips toestellen en de nieuwste Siera, het nieuwste Ned. Fabrikaat op radiogebied. In een speciale, rustig ingerichte gehoorzaal kan men de nieuwe toestellen beluisteren. De Kroon blijkt nog altijd de grootste verkoopcentrale van Philipsradio te zijn.
In de centrale der haarden wordt vooral de aandacht gevraagd voor de N.F. haarden van de Etna en de Inventa. In een afzonderlijke hoek van het groote pand komen deze haarden nu ook beter tot haar recht.
In de afdeeling stofzuigers vindt men hier een groote keuze, waarbij vooral opvallen de Rubli-stofzuigers en Electro-Bezem.
Dit magazijn liet nu ook meer ruimte voor de afdeeling electrische waschmachines en strijkmachines- de Amerikaansche Hercules en de bekende Beevac-machines vallen hierbij op.
De Savage-waschmachines is wel de meest merkwaardige. Deze machine wasch en droogt tegelijk.
En tot slot wordt in dit nieuwe magazijn De Kroon is nu voorloopig doelmatig ingericht tot showroom- de mogelijkheid van uitbreiding is niet uitgesloten.” (De Gelderlander 9/9/1938)
1939 verbouwing radiomagazijn De Kroon
Hoek Molenstraat- Eerste Walstraat
Advertentie voor stofzuigers De Kroon (PGNC 10-7-1939)
“Gebouw De Kroon.
Gelijk wij reeds meldden zal het radiomagazijn De Kroon op den hoek Molenstraat-Eerste Walstraat nog dit voorjaar in moderne stijl verbouwd worden. Het kapitale pand zal doorgetrokken worden tot aan de Karregas en wordt ook om de perceelen Eerste Walstraat 16 tot en met 22 heengebouwd. Het pakhuis No. 14, eigendom van den heer L. Veen, zal ook afgebroken worden. De perceelen Eerste Walstraat van 16 tot en met 22 zijn niet verkocht door den eigenaar.” (De Gelderlander 14/3/1939)
En toeval of niet: op dezelfde pagina van deze De Gelderlander staat een uitgebreid artikel over de Rubli-stofzuiger. “In Nijmegen is nu de verkoop van de Rubli-stofzuiger krachtig ter hand genomen door Radio De Kroon. Met deze machine kan men zonder eenigerlei verplichting aan huis laten demonstreeren.” (De Gelderlander 14/3/1939)
Nieuwbouwpanden aan de westzijde van de Broerstraat, vanaf “het Witte Huis” (nr.: 32) in de richting van de Grote Markt. Tweede van links de Damesmodezaak Maison Schuyers (geopend op 24 november 1954); het pand van Vroom & Dreesmann is in aanbouw, Broerstraat, daarvoor het pand van Witteveen, 1954 (GN3866 RAN)
In 1954 opent firma N.V. Witteveen haar 6e winkel in Nijmegen, in de Broerstraat. Dan heeft ze huisnummer 16. De architect van het pand is G. van Veen.
Uit de advertentie voor haar opening blijken de andere zaken in Amsterdam, Utrecht, Eindhoven, Amersfoort en Maastricht (WéBé) te zitten (De Gelderlander 15/9/1954).
Zie ook de foto F15086 RAN uit 1955 en een foto van de etalage uit 1956 F55602 RAN.
M.J. Witteveen’s Modemagazijnen N.V.
De nieuwbouw van Witteveen is een onderdeel van de M.J. Witteveen’s Modemagazijnen N.V. (o.a. advertentie De Gelderlander 28/11/1955). Meindert Witteveen was in 1883 in Joure begonnen met zijn manufacturenzaak M.J. Witteveens Mode-magazijnen. Uiteindelijk waren de broers twee broers Gregorius Vincent en Theodorus Josephus Witteveen de firmanten van Firma M.J. Witteveens Modemagazijnen, totdat het bedrijf gesplitst werd. N.V. Kledingmagazijnen M.J. Witteveen had de zaken in Eindhoven en Amsterdam (en het ander bedrijf, N.V. Kledingmagazijnen Th.J. Witteveen, in Breda, Tilburg en Rotterdam).
N.V. Kledingmagazijnen M.J. Witteveen zou in de jaren 50 en 70 veel nieuwe zaken openen. In 1986 kocht E.H. de Waal Holdingmaatschappij b.v. het bedrijf, op dat moment M.J. Witteveen’s Modemagazijn B.V. geheten. Deze holding was al eigenaar van Hij, de winkels van Witteveen gingen daarom verder als Zij, met een “aanbod voor modebewuste vrouwen van 25 – 40 jaar”. (citaat en bron van deze paragraaf: wikipedia)
Bij de opening
“De N.V. Witteveen opende gisteren dames-confectiezaak in Broerstraat
In de Broerstraat, naast het in aanbouw zijnde pand van V. en D. heeft de N.V. Witteveen gistermiddag een nieuwe damesconfectiezaak- de zesde in het land- geopend. Deze gebeurtenis achtte ons gemeentebestuur van zulk een belang dat de wethouder van wederopbouw de heer M. Duives namens B. en W. officieel de opening verrichtte. Hij deed dit nadat hij door de president-directeur van de N.V. Witteveen, de heer G. V. Witteveen met vriendelijke woorden over de activiteit van ons stadsbestuur was ingeleid. De heer Witteveen wees op de formidabele vooruitgang welke de stad na de oorlogsverwoesting heeft gemaakt en op de grote ondernemingszin van de bewoners, die hierto hebben bijgedragen. Spr. zeide verheugd te zijn van zijn kant ook te mogen bijdragen door dit entree in Nijmegen, met een pand in de Broerstraat dat uitmunt door architectuur.
Het Modemagazijn van Witteveen, bij de opening van het nieuwe pand, Broerstraat 16, 1954 (GN3861 RAN)
Wethouder Duives bood hierna namens B. en W. gelukwensen aan en zeide verheugd te zijn dat de N.V. Witteveen met dit pand de Broerstraat, die zowel aesthetisch als commercieel de voornaamste winkelstraat van Nijmegen gaat worden, heeft verrijkt. Was van der Borg de eerste die in de Broerstraat herbouwde, -daarna is er zo voorspoedig gebouwd dat de Broerstraat ook het eerst, van de straten in de binnenstad verwoest, compleet zal zijn.
Binnen twintig à dertig jaar zal Nijmegen dertig- of veertigduizend inwoners zal de binnenstad uiteraard profijt hebben. De wethouder voorspelde Witteveen dan ook een goede toekomst in de Broerstraat. Hierna knipte hij het geel-zwarte lint door, dat voor de trap naar de eerste étage was gespannen. De aanwezigen, onder wie vele vertegenwoordigers van het stedelijk leven in al zijn verscheidenheid, konden daarop de inrichting van het pand, met zijn overzichtelijke verdeling in drie verkoopruimten: een op de begane grond, een beneden en een boven, bewonderen.
De heer G.V. Witteveen dankte nog eens extra architect G. van Veen, de aannemers v.d. Velden en Sleenhoff, en alle onderaannemers, waaronder Kuyt en Lagrilliere voor het interieur. De bouw van het pand is vorig jaar September begonnen en in een uiterst snel tempo voltooid. De fraaie gevel van het solide gebouwde winkelpand is een aanwinst voor onze stad.
De heer G.V. Witteveen heeft de leiding van de nieuwe zaak aan zijn zoon de heer Joop Witteveen overgedragen.” (De Gelderlander 16/9/1954)
Vervolg
Vanuit de Broerstraat in de richting van de Molenstraat; 25 mei 1981.
Winkelstraat met o.a. de V & D; snackbar de ‘Wimpy’; en modezaak Witteveen, 1981 (Ber van Haren via KN13356-18 RAN CC0 Auteursrechthouder: gemeente Nijmegen)
Er is nog niet volledig onderzocht wat het vervolg is geweest. In ieder geval kom Witteveen’s Modemagazijnen N.V. nog voor op Broerstraat 16 in het Adresboek 1971. Ook op de bovenstaande foto uit 1981 is Witteveen, naast de V & D, te zien.
Momenteel (maart 2025) zit H & M Man in de winkel; in ieder geval al in mei 2016 (Google Streetview).
(Toekomstige) verbouwing
In november 2024 vindt een melding plaats van “Melding voor het gedeeltelijk slopen van een bouwwerk op de locatie Broerstraat 16 te Nijmegen zaaknummer” (Gemeenteblad van Nijmegen). Waarschijnlijk heeft de melding te maken met het initiatief van Dornick B.V.: “Met dit initiatief dat voorziet in de toevoeging van woningen aan de locatie Broerstraat 16, wordt een eerste stap gezet in het omvormen van de Scheidemakershof naar een straatje met een mix aan functies. Nu is deze straat vooral een versteende expeditiestraat met een enkele woningopgang. Met de toevoeging van woningen en groen aan deze straat kan een mooi luw binnenstedelijk milieu gerealiseerd worden.
De ontwikkeling betreft het opdelen van bestaande verdiepingen in meerdere appartementen en het meerlaags optoppen van het bestaande gebouw. In totaal worden hier 13 nieuwe appartementen gerealiseerd.” (Mijn Wijkplan)
Rond oktober 2024 vindt de vergunningaanvraag plaats voor “Aanvraag vergunning voor het verlagen van een deel van de begane grondvloer en het verzwaren van de draagconstructie t.b.v. de toekomstige uitbreiding van de winkel op de locatie Broerstraat 16 te Nijmegen” (Planviewer)
Broerstraat 16, gebouwd voor Witteveen, dan H & M Man, juli 2019 (Google Streetview)
De Molenstraat , gezien in zuidelijke richting , met links ’t Jaegerhuis Damesmode en daarnaast de (oude) Petrus Canisiuskerk , de pastorie en het Oud Burger Gasthuis, 1934-1944 -afgaande op de verbouwing is de foto van na 1940 (GN5431 RAN)
Rond 1932 heeft W. Scholte-Derks de winkel van H. Brunninkhuis op de Molenstraat 23 overgenomen. Een van haar specialiteiten is het Jaeger ondergoed. Een verbouwing van ’t Jaegerhuis volgt in 1940, waarvan Okhuysen de architect was. Nadat de winkel tijdens het bombardement was verwoest, volgt uiteindelijk in 1952 de herbouw aan de Broerstraat. Ook hier leverde Okhuysen het ontwerp.
Vooraf
’t Jaegerhuis Damesmode van Scholten-Derks naast de Petrus Canisiuskerk (rechts), 1934-1944 – afgaande op F15295 is deze foto voor de verbouwing van 1940 genomen (GN5358 RAN)
In PGNC 20/9/1929 is nog een advertentie van Brunninhuis zelf gevonden, waarin ook met Jaeger ondergoed wordt geadverteerd. Jaeger is een soort gebreid, wollen ondergoed.
Brunninkhuis zat vanaf 1912 op dit adres. Lees hier hier artikel over de opening en de verbouwing door van den Boogaard:
In ieder geval komt de naam ’t Jaegerhuis voor in een advertentie in De Gelderlander 21/10/1933 voor (als afgiftepunt voor stomerij/ververij “Het Firmament”).
De Molenstraat , gezien in zuidelijke richting , met links ’t Jaegerhuis Damesmode en daarnaast de (oude) Petrus Canisiuskerk , de pastorie en het Oud Burger Gasthuis, 1934-1944 -afgaande op de verbouwing is de foto van na 1940 (GN5431 RAN)
“Het Jaegerhuis: Ingrijpende moderniseering
De firma W. Scholte-Derks, die bovengenoemde zaak in tricotages sinds jaren gevestigd heeft aan de Molenstraat 23, naast de kerk, heeft haar pand verbouwd en uitgebreid. De geheel gemoderniseerde winkel is hedennamiddag geopend. De verbouwing is geschied onder architectuur van bouwbureau Ockhuizen en is uitgevoerd door het aannemersbedrijf De Groot. Het moderne interieur vormt met de pui een mooi geheel. De eiken betimmering, die aan weerszijden de zaak verfraait, wordt afgewisseld door geslepen glazen kasten, waarin sjaals, fijne zakdoeken, corsages, handschoenen, enz. op smaakvolle wijze zijn geëtaleerd. Ook het glas in loodwerk, geleverd door de firma Ockhuizen is op kunstige manier aangebracht en in lichte kleuren gehouden; het brengt warmte aan het geheel. Het schilderwerk van de firma Tesser past zich goed bij deze moderne zaak aan en geeft haar cachet. Het Jaegerhuis is er zeer op vooruit gegaan.” (PGNC 18/12/1940)
‘t Jaegerhuis plaatst in 1941 de nodige kleine advertenties voor kousen reparatie, zoals in PGNC 25/8/1941. Ook in de jaren daarna, in de noodwinkel op de Bisschop Hamerstraat (onder ander De Gelderlander 28/1/1952) en de nieuwe winkel in de Broerstraat (onder andere De Gelderlander 8/11/1952), zal ze regelmatig met kousen-reparatie adverteren.
Tijdens het bombardement van februari 1944 werd ook dit pand verwoest.
Noodwinkel
De etalage van de noodwinkel van W. Scholte – Derks: “het Jaegerhuis”, Bisschop Hamerstraat 23, 1950 (GN3558 RAN)
Afgaande op het nieuwbouwartikel uit 1952, heeft ’t Jaegerhuis daarna haar winkel gehad op het Mariënburgplein. Hierover zijn nog geen verdere gegevens gevonden. Wél een aankondiging “Wij zijn weer geopend!” in De Gelderlander 15/11/1944. Dan is haar adres van 9.30-12.00 Oranjesingel 36 en na 12.00 Bisschop Hamerstraat 3 (De Gelderlander 15/11/1944).
Uiteindelijk zal de ’t Jaegerhuis een van de noodwinkels op de Bisschop Hamerstraat betrekken, zie de bovenstaande foto.
Let op de foto op het 4-Daagse doek. In 1953 heeft ’t Jaegerhuis ook de alleenverkoop van het St. Steven-doek: “In opdracht van “’Jaegerhuis”, vervaardigd op Neêrlands beste weefgetouwen, een bij uitstek geschikt aandenken voor u en uw kennissen. De St. Steven-doek zal evenals onze bekende 4-daagse doek bestemd zijn om de faam van Nijmegen vér uit te dragen.” (De Gelderlander 6/7/1953)
1952 Nieuwbouw Broerstraat
Broerstraat 37
Het Jaegerhuis, de etalages van het nieuw gebouwde pand aan de Broerstraat 37; 1952 (GN3835 RAN)
In het weekend van 1952 (“gisteren”, Nijmeegsch dagblad, 7-11-1952) gingen 3 winkels in de Broerstraat open. Een van de winkels was ’t Jaegerhuis, de andere 2 Bakkerij Strik en de Society Shop. Het Nijmeegsch Dagblad:
“In de morgenuren werd op de nummers 37-39 geopend “’t Jaegerhuis”, dat zich heeft gevestigd in een fraai pand, door de architect J.D.A. Okuijsen en de aannemer De Groot gebouwd. Er is een zeer fraaie winkelruimte geschapen, met daarachter paskamers en kantoor, waarin de meubelfabrikant Wageningen een smaakvolle betimmering aanbracht. In een der wanden trekt de bijzondere aandacht het prachtige gebrandschilderde raam dat door de kinderen van de heer en mevrouw Scholte-Derks gistermorgen ter gelegenheid van de opening van de zaak werd aangeboden. Het is vervaardigd door pater de Visser van de Van Eyck-academie uit Maastricht. Vanzelfsprekend werden bij de opening vele hartelijke woorden gesproken, onder meer door wethouder Beukema namens het gemeentebestuur. Deze roemde de spirit en de geestkracht welke nodig waren om deze herbouw tot stand te brengen nadat ’t Jaegerhuis tot tweemaal toe (eert op de Molenstraat, daarna op het Mariënburgplein) werd getroffen.”
Het Jaegerhuis aan de Broerstraat 37, in verband met de opening van het nieuwe pand; 1952 (GN3842 RAN)
In 1956 houdt zij 2 dagen een modeshow van bad- en strandmode (De Gelderlander 12/5/1956).
In ieder geval komt ’t Jaegerhuis nog voor in het Adresboek 1971.
De Familie-Bioscoop, vanaf 1918 het Olympia Theater, Lange Burchtstraaat, 1913-1918 (F21629 RAN)
“De nieuwe Familie-Bioskoop.
Het mag zeker een gelukkige gedachte genoemd worden van de beheerders der nieuwe Familie-Bioskoop, welke aan de Burchtstraat verrezen is, om bij den bouw een zoodanige voortvarendheid aan den dag te leggen, dat de nieuwe inrichting bij het begin der kermis in exploitatie kan worden gebracht. Want terecht hebben zij ingezien dat de Nijmeegsche “jaarmarkt”, welke honderden menschen van elders in onze stad brengt, een der beste gelegenheden was om de Familie-Bioskoop bij stadgenoot en vreemdeling te introduceeren.
Coiffeur en de aankondiging voor de vestiging van de Familie bioscoop-Theater, 1913 (F86806 RAN) Lange Burchtstraat
De kennismaking zal, wij twijfelen daar geen oogenblik aan, hoogst aangenaam zijn. Nijmegen toch is, dank zij het initiatief en den geldelijken steun van een van een aantal ingezetenen, in de nieuwe inrichting een gebouw rijk geworden, waarop het trotsch mag zijn en dat de bewondering van iederen bezoeker zal wegdragen. Door afbraak van vijf panden in de Burchtstraat en de Lange Nieuwstraat heeft men ruimte gekregen om een bioskoop-theater te doen verrijzen, dat wat inrichtingen en afmetingen betreft met de beste van het buitenland mag concurreeren. De geheele bouw draagt in zijn kleinste onderdeelen het stempel van degelijkheid en praktischen zin; de nieuwste vindingen op velerlei gebied zijn er bij in toepassing gebracht, firma’s met eene erkende reputatie heeft men met de uitvoering belast en zoodoende is een geheel verkregen, dat aan de allerhoogste eischen voldoet en een sieraad voor de Burchtstraat genoemd mag worden.
De ingang van de Familie-Bioskoop wordt gevormd door het pand waarin jaren lang de coiffeurszaak van den heer Scheerder gevestigd was. De gevel van dit pand, een der beste van het herboren Nijmegen, een kunstwerk van den heer Weve, werd niet meer dan noodzakelijk aangetast. Een drietal electrische booglampen aan sierlijk gesmeden armen met een lichtsterkte van 1600 normaalkaarsen, dragen er toe bij de aantrekkingskracht van het gebouw te verhoogen.
De entrée wordt gevormd door een voorhal, schitterend in een zee van licht. Een terreinspeling- die stadsterreinen zijn soms zoo wonderlijk- leidde er toe eene perspectivische werking te scheppen, die het geheel grooter doet zijn dan het werkelijk is. Fraaie marmeren wanden en sierlijke uitstalvitrines, zooals men die in de groote wereldsteden aantreft en welke zeker bij de Nijmeegsche neringdoenden in trek zullen komen, maken het geheel aantrekkelijk zonder opdringend te zijn. In ruime mate is hier gelegenheid de dikwijls zoo pakkende filmreclames te demonstreeren.
Tochtdeuren leiden naar de wachthal. Deze is rustig gehouden. De marmeren paneelen, waaronder een eenvoudige bespanning en de keurige teakhoutbetimmering, waarborgen hier een zekeren ernst. Deze hal wordt door een glazen koepel verlicht. Met de wachthal staat een mooi in stijl gehouden zaaltje in correspondentie; hieraan zal nog eene andere bestemming worden gegeven. Voor kleine kunstexposities, intieme bijeenkomsten lijkt het ons uitermate geschikt. In dit zaaltje heeft men een buffet, dat in directe verbinding met de zaal staat.
Foyer van de Familie-Bioscoop van H. Kersten, vanaf juli 1918 Olympia Theater, Lange Burchtstraat, 6/1916 (F88985 RAN)
Om intusschen weder naar de wachthal terug te keeren- een ruime, alleen door een voorhang afgescheiden, toegang leidt van hier uit naar de zaal, terwijl ter linker kant een monumentale trap met rijkbewerkte leuning naar de tribune voert.
De zaal is werkelijk schitteren in één woord. Zij biedt plaats aan 800 personen en op alle rangen vinden de bezoekers ruime en comfortabele klap-fauteuils. De kapoverspanning van de zaal is in constructief opzicht een meesterstuk en heeft er in niet geringe mate toe bijgedragen, dat het geheel een monumentaal cachet gekregen heeft. Aansluitend aan het plafond, dat thans nog wit is doch te zijner tijd geschilderd wordt, is een centrale lichtbron aangebracht, welke in een rustig doch zeer helder licht doet baden. Bovendien zijn de meest in het oog springende architectonische gedeelten door lichtpunten verlevendigd. De wanden zijn met deftig laken bespannen. De betimmering is geheel van teak-hout. De zaal helt vrij steil, zoodat men van alle rangen af een uitstekend gezicht op het projectiedoek heeft. Het laatste verdient nog bijzondere vermelding: het heeft een afmeting van 6 bij 4.80M., zoodat, evenals die der oude bioskoop in de Grootestraat, de tableaux zeer groot zullen zijn. Luxe en comfort zal de bezoeker op elken rang in hooge mate vinden en dit zal hem den gang naar de Familie-Bioskoop steeds een aangename doen zijn.
Balkon van de bioscoopzaal van de Familie-Bioscoop van H. Kersten, vanaf juli 1918 Olympia Theater, Lange Burchtstraat, 6/1916 (F88987 RAN)
De tribune is zeer ruim en biedt mede uitstekende gelegenheid om de voorstelling te volgen. De eerste rijen zullen hier zelfs de hoogste rang zijn. De tribune is vervaardigd van gewapend beton, waardoor het mogelijk was haar nagenoeg zonder ondersteuning uit te voeren, voor een bioskoop-theater, waarin men nu eenmaal dikke pilaren niet kan gebruiken, een gunstige eigenschap.
Overal zijn nooduitgangen- in de L. Nieuwstraat zelfs vijf- zoodat ook op het punt van veiligheid de nieuwe inrichting aan de hoogste eischen voldoet. Maar buitendien heeft bij den bouw de gedachte voorgezeten in alles het publiek ten gerieve ze zijn; wij wijzen b.v. op de aanwezigheid van toiletgelegenheden en op keurige garderobe in de entrée.
De cabine, van waar uit de projectie geschiedt, is natuurlijk brandvrij en de operateur heeft er alle ruimte en… een eerste-klas toestel om zijn werk, dat honderden genot verschaft, te verrichten. Noemen wij verder nog de kantoren van de directie en den technischen leider, welke zich mede in sierlijkheid en praktischen inrichting bij het vorige aansluiten.
Het geheele gebouw is voorzien van centrale verwarming, terwijl de verschillende afdeelingen alle telefonisch met elkander in verbinding staan.
De bouw werd verricht volgens het ontwerp van den heer A.W. Jansz, architect alhier, die daarmede een nieuw bewijs van zijne kundigheden heeft geleverd. Wanneer het gebouw der Familie- Bioskoop na de opening algemeen zal geroemd worden om zijn schoonheid en grootsteedsche inrichting, dan zal men ongetwijfeld met waardeering overwegen dat het de heer Jansz is, die uit het eigenaardig complex van terreinen, zonder iets van den grond prijs te geven, een gelukkig geheel schiep. Maar naast hem komt hulde toe aan onzen stadgenoot de heer W.J.H. van der Waarden, die de uitvoering geleid heeft en dezen met zoo uitstekend resultaat ten einde heeft gebracht.
Het werk is uitgevoerd door den heer H. Seegers, aannemer alhier, die er alle eer mee inlegd. Verder hebben o.a. aan den bouw medegewerkt: de heer Beuser-van Alphen voor de omvangrijke electrische installatiën, de firma L.A. Moll voor de electrische ornamenten; de heer Kaak voor het schilderwerk, de heer Nannings voor de sanitaire artikelen, de ingenieur Kuijpers te Rotterdam voor het gewapend beton, de N.V. de Klopper te Dordrecht voor de stoelen; de firma Otten voor het stucadoorswerk; de firma Maurits Drukker en de heer H.J. Tielemans voor de gordijnen e.d.; de firma Canta, werkplaats Wolfkuilsche weg, voor het marmerwerk, en de firma Stokvis te Arnhem voor de centrale verwarming en de ventilatie-inrichting; de heer Joh. Th. Van der Waarden voor de terrrazzo-vloeren, terwijl de petten der mooie uniformen voor het personeel werd geleverd door den heer Th. Hendriks, Broerstraat. En deze lijst mag niet de naam ontbreken van den timmerman Peters, die zich bij het moeilijke overkappingswerk zeer verdienstelijk heeft gemaakt. Door de samenwerking van al dezen is een gebouw tot stand gekomen, waarop iederen Nijmegenaar trotsch mag zijn en waarin ongetwijfeld honderden vele avonden op de meest aangename wijze zullen doorbrengen.
Morgenavond heeft een invitatie-voorstelling plaats en Zaterdag wordt de Familie-Bioskoop voor het publiek geopend. Wij twijfelen er niet aan of dit zal de nieuwe, zoo breed opgezette inrichting een druk bezoek doen ten deel vallen.
Het bestuur van de Familie-Bioskoop wordt gevormd door de heeren Rud. Bless, W.H.M. Schans de la Croix en J.B.L. Wildenbeest. Technisch leider is de heer H. Kersten, die op dit gebied zijn sporen alleszins verdiend heeft en als explicateur zal optreden de heer Arn. van den Donck.” (PGNC 3/10/1913)
De hoek Augustijnenstraat en Stikke Hezelstraat in 1996, 2/4/1996 (Ger Loeffen via F36913 RAN CCBYSA)
Vrijwel iedereen kent de pilaar op de hoek van de Augustijnenstraat en Stikke Hezelstraat. Jarenlang was deze behangen met lichtreclame van een grote verzekeringsmaatschappij. Het blijkt een schoorsteen te zijn, die hoort bij het grote complex aan deze hoek met op de begane grond winkels en daarboven woningen. De architecten waren Brouwer uit Arnhem en de Vlaming uit Amsterdam.
Wanneer “een dezer dagen” met de bouw van het flatgebouw op de hoek van de Augustijnenstraat en Stikke Hezelstraat zal worden begonnen, schrijft de Gelderlander hierover een artikel op 5-7-1954:
Het flatgebouw bestaat uit “vier winkels, waaronder een groot winkelhuis op de hoek met verkoopruimte op de etages en verder woonflats en kantoorruimtes.” Het gebouw is vrijwel net zo hoog als het flatgebouw op Plein 1944. De gevel is aan de kant van de Augustijnenstraat 40 meter breed en aan die van de Stikke Hezelstraat 20 meter. Op de hoek komt een schoorsteen voor de verwarming van het gehele gebouw, verpakt als reclamezuil met lichtvlakken. Op de hoek zullen “eilanden-etalages” komen.
Het complex in aanbouw: de herbouw van een aantal winkelpanden aan de Stikke Hezelstraat – Augustijnenstraat. Op de achtergrond links panden aan de Houtstraat en in het midden aan de Ganzenheuvel, 1955 (Foto Roozenboom via F58609 RAN CCBYSA)
De opdrachtgever is “een van de grootste Levensverzekeringmaatschappijen in ons land.” De architecten zijn H. Brouwer uit Arnhem en F.W. de Vlaming en Amsterdam. De aannemer is N.V. Aannemersbedrijf v.h. B. van Berkel. (De Gelderlander 5/7/1954)
Voorgevel Augustijnenstraat, Ir. H. Brouwer bi. Arnhem ir F.W. de Vlaming bi. Amsterdam, Datum tekening 16-7-1954/gewijzigd 27-7-1954 (D12.418446)
Voorgevel Stikke Hezelstraat, Ir. H. Brouwer bi. Arnhem ir F.W. de Vlaming bi. Amsterdam, Datum tekening 16-7-1954/gewijzigd 27-7-1954 (D12.418446)
Frederik Willem de Vlaming
Frederik Willem (It) de Vlaming, bekend als W.F. de Vlaming, (Amsterdam, 12-10 1919 – Laren (Noord-Holland), 25-10-2000) was een Nederlands architect. Hij was de zoon van Arij Leendert de Vlaming, een commissionair in effecten en Gerarda Craandijk.
Hij studeerde in 1949 als bouwkundig ingenieur aan de Techinische Hogeschool Delft. Bij zijn professoren Zwiers en Wieger Bruin deed hij praktijkervaring op. Vóór zijn afstuderen ontwierp hij een bungalow in Rossum, de plaats waar hij tijdens de Tweede Wereldoorlog enige tijd was ondergedoken geweest. Daarna werkte hij bij een architectenbureau in Zwitserland. In 1952 begon de Vlaming zijn eigen bureau, waarschijnlijk (aanvankelijk) samen met Salm en Peter Pennink. Salm is in 1951 afgestudeerd en zal naar Amerika vertrekken om zijn graad te behalen en aldaar te werken. De samenwerking met Pennink was van korte duur.
Wanneer Harry Salm in 1954 terugkomt uit Amerika gaat hij voor het bureau van De Vlaming werken en in 1957 treedt hij toe als partner. In 1967 treedt H.M. Fennis toe al partner. Het maatschap werd in 1975 omgezet in een N.V.. In 1981 komt ir. Dingemans bij de directie.
De Vlaming had veel nevenfuncties, waaronder bestuurslid van de vereniging Hendrick de Keyzer en de BNA. Vanaf 1955 was hij adviseur bij Rijkswaterstaat.
Een van de bekendste werken van De Vlaming is het Hilton Amsterdam Hotel, welke hij samen met Salm en Huig Maaskant heeft ontworpen. Ook hebben ze het Hilton Rotterdam ontworpen. Beide zijn Rijksmonument.
Henk Brouwer (Groningen, 5-8-1920 – Arnhem, 13-10-1974) was een Nederlands architect. In 1949 studeerde hij af aan de Technische Hogeschool Delft als bouwkundig ingenieur met afstudeerrichting architectuur. Hij richtte in 1955 samen met Th.Th. (Tom) Deurvorst (geb. 1920) het Arnhemse architectenbureau Brouwer & Deurvorst op. “De twee, die in de naoorlogse jaren vooral actief waren met de wederopbouw in en rond Arnhem, besloten in 1955 de krachten te bundelen en samen een kwalitatief hoogstaand architectenbureau te starten.” (BDarchitecten).
Werken
1949-1955 mede-ontwerper Huis der Provincie, samen met Vegter, Rijksmonument
1961 AKU fontein Arnhem samen met Shinkichi Tajiri
Daarnaast werd hij in 1962 de jongste hoogleraar architectuur aan de TH Delft.
Wonen in Nijmegen 