R. K. Vereenigingsgebouw Roomsch Leven, architect J.J.M. 1927 (F87243 RAN)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

R.K. Verenigingsgebouw Roomsch Leven

1927, Heyendaalseweg 239

R. K. Vereenigingsgebouw Roomsch Leven, architect J.J.M. 1927 (F87243 RAN)
R. K. Vereenigingsgebouw Roomsch Leven, architect J.J.M. 1927 (F87243 RAN)

Het R. K. Verenigingsgebouw Roomsch Leven is ontworpen door architect J.J.M. Jetten. Het is gebouwd in opdracht van de paters van het Allerheiligst Sacrament. Op 15 mei 1927 is het gebouw gewijd en in gebruik genomen. Het gebouw staat naast de school en vlak tegenover het klooster. Op 7 december 1926 vond aanbesteding plaats. (De Gelderlander 27/11/1926)

De Gelderlander schrijft bij de opening:

Op Brakkenstein. Het R.K. Vereenigingsgebouw Roomsch Leven

Het R.K. Vereenigingsgebouw, middenpunt van het aldaar maar vooruitgaande Brakkenstein, is nu al eenigen tijd in gebruik.

En het voldoet, het trekt altijd meer bezoekenden. Brakkenstein welks omwonenden als met de maand toeneemt en binnenkort weer krijgt het studiehuis der E.E. P.P. Jezuieten heeft nu zijn eigen openbaar katholiek huis, dat in een behoefte voorziet en doeltreffend blijkt.

De architect, de heer Jan J.M. Jetten heeft hier een vereenigingshuis ontworpen, dat niet contrasteert met de landelijke omgeving aan den heerlijken heidezoom, en dat in stijl past bij de rustige omgeving van klooster, kerk en school.

Het is een uit roode klinkers opgetrokken gebouw, met hoog dak, spits toeloopend. De entree is als de verkleinde vorm van het groote achterbouw dat in lijn en kleur harmonieert met het geheel.

Weerskanten van de eenvoudige toegang verheffen zich twee kleine vierkante zijgebouwtjes, welke den grooten achterbouw als steunen.

Is het uitwendige in sobere, toch pakkende stijl gehouden, het inwendige is nog eenvoudiger maar des te doeltreffender.

De architect heeft hier toegepast voor de de groote vergader- en tooneelzaal, welke vierhonderd zitplaatsen kon bevatten, de knappe opbouw, welke de Eerste Nederlandsche Mij. Voor houtconstructies te Doetinchem in gebruik bracht. Het nuttige hiervan is, dat de dakconstructie voor een landelijk gebouw niet te zwaar drukt en dat binnen in de zaal geen onooglijke dwarsbalken of spanten het plafond behoeven te ontsieren.

Het gebouw bevat dan de boven reeds genoemde groote zaal, waaraan verbonden zijn tooneel, twee kleedkamers en verder toiletten en loketten.

Onder het tooneel is op practische wijze een groote kelder aangebracht waarin door het wegenomen van een deur onder het podium, alle stoelen en requisieten binnen den kortst mogelijken tijd kunnen opgeborgen worden.

Achter de groote zaal zijn nog gebouwd drie gezellige kleine vergaderkamertjes, welke speciaal bestemd zijn voor de leden van den Eucharistischen Kruistocht, die hier in clubjes vergaderen en zelf voor de meubileering van hun eigen home in het vereenigingshuis zorg droegen.

Men ziet dat de Eucharistische beweging nergens in Nijmegen zoo weldadig vooruitgaat als juist op Brakkenstein, dank zij den voorbeeldigen ijver van de E.E. P.P. van het Allerheiligste Sacrement in het bijzonder de eerw. pater Schelstraete s.s.s. van Brakkenstein.

Dit vereenigingsgebouw dient te gelijk tot tehuis voor de patronaatsjongens en rijpere jeugd, want de paters van Brakkenstein laten hun sympathieke en daadwerkelijke belangstelling gaan over alle bewoners van Brakkenstein, van groot en klein, die samen met de paters als een groote katholieke gemeenschap vormen- een ferme voorpost van de katholieke burcht, welke Nijmegen is.

Het gebouw, in welks voorgevel het blanke beeld van de H. Maagd staat als Koningin der H. Eucharistie, 2013 (Henk van Gaal via DF3706 RAN)
Het gebouw, in welks voorgevel het blanke beeld van de H. Maagd staat als Koningin der H. Eucharistie, 2013 (Henk van Gaal via DF3706 RAN)

Het gebouw, in welks voorgevel het blanke beeld van de H. Maagd staat als Koningin der H. Eucharistie, ligt als een landelijken tuin van groen en bloemen.

Aan de achterzijde is bovendien nog een ruim terras aangebracht, dat een prettige rustplaats is in zomersche namiddagen en vanwaar men ook , zonder door de groote zaal te behoeven te gaan, de kleine achterzalen kan bereiken.

De heer Joh. de Jager, aannemer aan den Driehuizenschen weg heeft den bouw op knappe wijze voltooid.

Het frissche schilderwerk is van de firma Berenbroeck, de electrische lichtinstallatie van de firma Penson, de electrische lampen werden geleverd door de firma Groos, het glas in lood, dat het vroolijk en opgewekt doet in den gevel, door de firma Leenders op Berg en Dal, het sanitair en loodgieterswerk door de firma Th. Bosch.

Roomsch Leven staat er nu op Brakkenstein als toonbeeld van opgewekt katholiek sociaal leven in deze bloeiende buitenwijk van Nijmegen, welke reeds zijn geregelde autobusverbinding heeft met het midden der stad.

Het initiatief tot den bouw ging uit van de E.E. P.P. van het Allerheiligst Sacrement van Brakkenstein, die zich op instigatie van hun algemeenen overste alleen lieten leiden tot dit vruchtbelovende werk uit liefde tot het geestelijke en stoffelijke belang van de Brakkensteinse bevolking.

Brakkenstein steunt zijn paters in al hun goede en sociale en geestelijke werken naar best vermogen.

Maar de nijvere, werkzame bewoners van Brakkenstein kunnen niet alles alleen of met hun paters.

Zij rekenen ook op groot Nijmegen vooral in October a.s. als het vijfentwintig jaar geleden is, dat de paters van Brakkenstein hun zegenrijken arbeid begonnen in deze buitenwijk onzer stad.

” (De Gelderlander 16/7/1927)

Verenigingsgebouw Roomsch Leven; In 1983 werd het gebouw grondig verbouwd en uitgebreid, 2103 (Henk van Gaal via DF3714 RAN)
Verenigingsgebouw Roomsch Leven; In 1983 werd het gebouw grondig verbouwd en uitgebreid, 2103 (Henk van Gaal via DF3714 RAN)
The Corner, Villa 1 van Villapark Hees, Tweede Oude Heselaan 522
#Nijmegen, Gebouw van de dag

The Corner

1903, Huidig adres: Tweede Oude Heselaan 522

The Corner, Villa 1 van Villapark Hees, Tweede Oude Heselaan 522
The Corner, Villa 1 van Villapark Hees, Tweede Oude Heselaan 522 (februari 2023)

Het huis dat tegenwoordig The Corner heet was 1 van de eerste 2 villa’s van het Villapark Hees. De architect was Oscar Leeuw. In dit artikel wordt nader ingegaan op dit villapark.

Verkoop Villa Leeuwenstein

Op 8 en 22 juli 1897 zal de villa “Leeuwenstein” onder Hees met aanhoorende gronden, bouwland onder Hatert en weiden onder Ooij geveild worden. (De Gelderlander 22/6/1897). De villa is in 1958 gesloopt, het koetshuis staat er nog.

“1. De Villa ‘Leeuwenstein’ gelegen op 15. min van Nijmegen, aan den stoomtram, met fraai aangelegden tuin, waarin tuinmanswoning, koetshuis met stalling voor 2 paarden, serre, koepel, vijver, kippen- en hertenloop; voorts: prachtige boomen, heesters enz. en wijders vruchtbaren moestuin met gemetselde bakken, vruchtboomen, enz., samen groot 1.10.77 H.A.

II A. Het heerenhuis, voorzien van gasleiding, bevat ruime vestibule, 5 kamers, keuken, kelders, provisie- en dienstbodenkamers, bergplaats, zolder en verdere gemakken.” (De Gelderlander 27/6/1897). M.G.F. Verdonck is de koper van dit perceel.

M.G.F. Verdonck

In de Adresboeken 1900 tot en met 1916 komt M.G.F. Verdonck voor als fruitplantage, Hees,  ‘huize Leeuwenstein’ , Voorstadslaan 333 (telefoon 178).

Op 15 juni 1900 vraag mevrouw Verdonck een keukenmeid van middelbaren leeftijd voor Villa Leeuwenstein. (PGNC 13/5/1900)

Op 29-8-1901 wordt een tuinjongen gevraagd op de vruchtenkweekerij van den Heer Verdonck, Villa Leeuwenstein, bij Hees (PGNC 29/8/1901)

In de Adressboeken 1912-1913 en 1913-1914 komt M.G.F. Verdonck, fruitplantage, Hees, “huize Leeuwenstein” voor op Voorstadslaan 333 (telefoon 178). In 1918 staat M.G.F. Verdonck, Voorstadslaan 333 op de kieslijst (De Gelderlander 9/5/1918)

In november 1915 staat een advertentie voor een tuinknecht bij M. Verdonck, Fruitkweekerij, Villa “Leeuwenstein”, Hees (PGNC 7/11/1915). Mevrouw Verdonck, Villa “Leeuwenstein”, Voorstadslaan vraagt in PGNC 15/3/1919 om een meisje.

Villa-Park te Hees

Aankoop Villa Gerda

Op 6-8-1902 koopt Verdonck de naast Leeuwenstein gelegen Villa Gerda: “De Villa ‘Gerda’ gelegen te Hees bestaande in Heerenhuis, Tuinmanswoning, Stalling, Koetshuis, Druivenkast, twee Serres, Tuin en Teelland, tezamen groot ongeveer 67 aren, benevens ongeveer 2 hectaren 85 aren Bouwland, aan den heer M.G.F. Verdonck, fruitkweeker te Hees qq. Voor f34,900. (PGNC 8/8/1902)

Deze villa is namens de familie Diebendaal geveild op 23-7 en 6-8 (De Gelderlander 20/7/1902). C.B. Diebendaal komt in de Adresboeken 1895 t/m 1902 voor als administrateur, Hees, villa “Gerda”, Voorstadslaan 287.

Plan Villapark

Villa (No.1) van architect Oscar Leeuw (28/07/1866 - 16/02/1944), op de hoek Emmalaan/Tweede Oude Heselaan, gebouwd in 1903 in opdracht van fruitteler M. Verdonck, datering foto 1904-1905 (F88070, RAN). De Stenen Bank merkt op dat de man met hoed Oscar Leeuw is.
Villa (No.1) van architect Oscar Leeuw (28/07/1866 – 16/02/1944), op de hoek Emmalaan/Tweede Oude Heselaan, gebouwd in 1903 in opdracht van fruitteler M. Verdonck, datering foto 1904-1905 (F88070, RAN). De Stenen Bank merkt op dat de man met hoed Oscar Leeuw is.

De Gelderlander schrijft op 19-8-1902:

“Ook Hees zal evenals Beek weldra zijn villapark hebben. Door een combinatie van ondernemende heeren is een terrein aangekocht tusschen de Voorstadslaan en de Oude Heesche Laan ter grootte van ongeveer vier hectare, dat, naar ontwerp van den bekwamen bouwkundige, den heer Oscar Leeuw als villapark zal aangelegd worden.

Het zal met wegen worden doorsneden, waarvan er een zal beginnen tegenover de Breede Straat en loopen tot aan den Nonnendaalschen Weg (huidige Prinsenlaan dus!, notitie Ernst Berends) terwijl een andere zal uitkomen op een weg, die waarschijnlijk door de Gemeente zal worden aangelegd en die, van de Voorstadslaan uitgaande, naast de kerk in de Kraijenhoflaan zal uitkomen.

De ondernemers stellen zich voor op het terrein kleine villa’s te bouwen tot een huurwaarde van f 300 à f 400.

Men zal erkennen dat aan woningen van dien prijs op dat punt nog wel behoefte is, zoodat verwacht mag worden dat de onderneming veel succes zal hebben.

Dat de aanleg onder leiding van een zoo begaafd architect als de heer Leeuw geschiedt, is wel een waarborg dat we hier iets moois en ongemeens zullen krijgen.’”(De Gelderlander 19/8/1902 en Ernst Berends)

Nieuwe weg naar Hees

Het plan van Verdonck is mogelijk ingegeven door de aanleg door de gemeente Nijmegen van “een grooten nieuwen weg tussen de Krayenhofflaan en den straatweg naar Hees. Het ligt voor de hand, dat de terreinen, langs dien nieuw ontworpen weg gelegen, onmiddellijk buitengewoon in waarde stijgen. In verbande met dien nieuwen weg is dan ook aanstonds een nieuwe bouwspeculatie ondernomen. Zoals men weet, zal er een Engelsch villapark worden aangelegd, dat zich bij den nieuwen weg aansluit.” (De Gelderlander 20/11/1902, een artikel waarin wordt afgevraagd of degenen die een groot profijt hebben van de aanleg van wegen daaraan zouden moeten meebetalen)

Aanbesteding

Op 31-12-1902 vindt aanbesteding plaats  van “

  1. Het afbreken van een tuinmanswoning
  2. Het bouwen van twee villas.

Alles op het Villapark te Hees.” (De Gelderlander 24/12/1902). De laagste inschrijver was W. van der Wagt f8940 (PGNC 3/1/1903).

Op 28-1-1903 vindt aanbesteding plaats van “Het aanleggen en met grint verharden van wegen en nader omschreven werken in het Villapark onder Hees.” (PGNC 25/1/1903). Deze wegen zullen de uiteindelijke Prinsenlaan en Emmalaan worden. J. Schippers heeft de laagste inschrijving (f2940), maar de inschrijving is nog niet gegund (De Gelderlander 29/1/1903)

Het PGNC schrijft eind december 1902: “Het Villa-Park te Hees.

Dezer dagen is door den heer Oscar Leeuw, bouwkundige alhier, namens zijn principaal de aanbesteding aangekondigd van de eerste twee kleine villa’s in het nieuwe villa-park te Hees. Dit villa-park vormt den hoek van de Voorstadslaan en de Oude Heessche laan, nabij den Dikken Boom, en omvat reeds de fraaie buitenplaatsen Leeuwenstein en Gerda.

Uit de situatiekaart blijkt, dat zich door dit uitgestrekt terrein in sierlijke bochten verschillende wegen zullen slingeren, waarlangs, te midden van tuinen, plaats is voor een 70-tal grootere en kleinere villa’s, die gedeeltelijk aan de binnenwegen uitzicht zullen hebben.

De plannen der aanvankelijk te bouwen huizen zien er heel aardig uit, waarvan met zich dezer dagen in de étalage van den heer H.J.W. Smals, Markt, zal kunnen overtuigen, aangezien ze daar tentoongesteld zullen worden.

De prijs van eene aantrekkelijke woning valt zeer meê. Belangstellenden zullen wėl doen eens daarnaar te informeren, want de ligging op zoo korten afstand van de stad en toch zoo geheel buiten, alsmede de stoomtram, die langs het villa-park loopt, maken het wonen hier wel aantrekkelijk.” (PGNC 25/12/1902)

Veiling

Het is mij (RE) (nog)niet bekend wat het gebruik van de woningen in de eerste jaren is geweest. Uit de advertentie van 1904 lijken de woningen de eerste jaren verhuurd te zijn geweest.

PGNC 10/4/1904

In het PGNC 8/7/1907 staat de aankondiging voor de veiling van 16 en 30 juli 1907. Het betreft:

“Twee  modern, solied gebouwde villa’s te Hees, voorzien van gas- en waterleiding, gelegen in het Villapark aldaar, op 15 min. afstand van Nijmegen, als:

  1. De VILLA met TUIN, groot 6.09 A., aan de Emmalaan No. 5 hoek Prinsenlaan, bevattende benden: 2 Kamers (en Suite), Veranda, Keuken en Kelder; boven: 4 Kamers, Balcon, beschoten Zolder en Dienstbodenkamer.
  2. De VILLA met TUIN, goot 7.68 A. aan de Oude Heeschelaan No. 3 hoek Emmalaan, bevattende beneden: 2 Kamers (en Suite), Provisiekamertje, Veranda, Keuken en Kelder; boven: 5 Kamers en Vliering.” (PGNC 8/7/1907)

Hierover had het PGNC op 19/5/1907 al een “Voorlopige aankondiging” geplaatst.

Bewoners

Jan Frederik Sieben (30-3-1866 Amsterdam) komt op 26-10-1907 “aan de Hees…e laan te wonen. Hij is dan van Rotterdam afkomstig en ‘zonder’ beroep. Hij is getrouwd met

Willempje Leentje Zwart (29-11-1864 Ridderkerk). Ze hebben 3 kinderen:

  • Jan Frederik Volkert (24-1-1892 Rotterdam); hij vertrekt 19-7-1910 naar Rotterdam
  • Jilles Frederik (21-7-1894, Rotterdam); hij vertrekt 17-6-1918 naar Nederlands Indië
  • Johanna Wilhelmina Frederica (21-10-1896, Rotterdam); zij trouwt op 18-9-1919 en vertrekt naar “B4 269”

Het laatste door mij gevonden Adresboek waaruit blijkt dat hij de bewoner is, is dat van1934.

In het adresboek 1940 staat J.X.J. Klaaijsen, hoofdonderwijzer.

Een uitgebreid artikel over dit pand staat in de Stenen Bank

Bronnen:

Straatnamen Gids Rob Essers Leeuwenstein en Tweede Oude Heselaan

Koetshuis Park Leeuwenstein (april 2023)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Koetshuis Park Leeuwenstein

1864, Voorstadslaan 313

Koetshuis Park Leeuwenstein (april 2023)
Koetshuis Park Leeuwenstein (april 2023)

De woning is oorspronkelijk in 1864 gebouwd als koetshuis door de familie Metz-van Holst. Monumenten in Nederland: “Dit wit gepleisterde gebouw met eenlaags zijvleugels is uitgevoerd in eclectische vormen en voorzien van wenkbrauwen boven de vensters.” Daarbij is een “wenkbrauw een enigszins uitkragende, gemetselde of gepleisterde decoratieve gebogen band aan de bovenzijde van een venster of deur.
Soms wordt de wenkbrauw vervaardigd van houtsnijwerk.” (JoostdeVree)

Op Noviomagus staat hierover reeds een uitgebreid stuk over dit koetshuis en haar geschiedenis. Op onderstaande foto staat de Villa, die in 1958 is gesloopt.

De tuin van de villa met veel bijzondere bomen is behouden als park Leeuwenstein.

Villa Leeuwenstein gebouwd 1864, F67065
Villa Leeuwenstein, 1864. in vervallen staat gesloopt in 1958 (RAN F67065)

Gemeentelijk Monument

Het pand is een Gemeentelijk Monument met als aanwijzing: “Oorspronkelijk koetshuis met dienstwoning. Geheel gepleisterd. Het gebouw bestaat uit een lang
smal middengedeelte van twee etages met pannengedekt tentdak. In het midden van de lange zijden is haaks daarop een vleugel van één bouwlaag aangebouwd met eveneens een pannententdak. In de vier hoeken zijn, iets terugliggend ten opzichte van de smalle gevels van het lange middenstuk, vlakgedekte paviljoens ingebouwd, met rustieke hoekpilasters. De smalle gevels van het hoge gedeelte hebben ramen met gebogen bovendorpel; het kleinere etagevenster daarvan wordt geflankeerd door twee blinde nissen. In de hoekpaviljoens ramen met geknikte bovendorpel; de bovenlichten omlijst door geknikte banden op consoles. Ingangen in de gevel van de lage vleugels.
Bouwjaar: 1864 (steen in de gevel).
Enig bewaard gebleven royaal aangelegd koetshuis van neo-klassicistische karakter in de
omgeving van de stad.”

Villa Leeuwenstein. Oorspronkelijk in 1864 gebouwd als koetshuis door familie Metz-van Holst, 2013 (Henk van Gaal via DF4354 RAN CC0)
Villa Leeuwenstein. Oorspronkelijk in 1864 gebouwd als koetshuis door familie Metz-van Holst, 2013 (Henk van Gaal via DF4354 RAN CC0)
Ruiter standbeeld Jo Uiiterwaal station (maart 2023)
#Nijmegen, Kunstwerken

Ruiterstandbeeld, Jo Uiterwaal

1954, station Nijmegen

Ruiter standbeeld Jo Uiiterwaal station (maart 2023)
Ruiter standbeeld Jo Uiiterwaal station (maart 2023)

Daarbij valt naast de klokkentoren meteen de verhoging met het ruiterstandbeeld op.  Ook deze toren doet meteen denken aan Italië; het ruiterstandbeeld van de Medici in Florence, het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius in Rome?

Het beeldhouwwerk is het laatste dat geplaatst werd, in oktober 1954. “De ruiter stelt Keizer Karel voor” (De Gelderlander 7/10/1954).

2e pylon

Vrij onbekend, is dat er aanvankelijk 2 zogenaamde pylons waren. Naast de pylon met het ruiterstandbeeld, stond er nog een toren met geometrische vormen. Een foto uit 1961 is te zien op GN8197 RAN.

Loodsen van het aan de spoorwegen gelieerde expeditiebedrijf Van Gend & Loos. In de verte het ruiterstandbeeld en het station, 1957 (Jeroen van Lith via D1062 RAN CC0 tevens Auteursrechthouder)
Loodsen van het aan de spoorwegen gelieerde expeditiebedrijf Van Gend & Loos. In de verte het ruiterstandbeeld en het station, 1957 (Jeroen van Lith via D1062 RAN CC0 tevens Auteursrechthouder)
This too shall pass Lotte Deschouwer Honig gesloopt
#Nijmegen, Kunstwerken

This too shall pass, Lotte Deschouwer

Gesloopt

This too shall pass will pass 20220912.jpg
This too shall pass will pass (september 2022)

Tegenwoordig lijkt “This too shall pass” een staande uitdrukking. Oorspronkelijk is het een Perzisch gezegde welke in het westen vooral bekend is als hertelling “Solomon’s seal” van Edward FitzGerald.

Met de boerenbont omlijsting en dat al bekend is wat de afloop zal zijn -sloop- krijgt het volgens mij iets van een humoristische bordjeswijsheid. Overigens geschilderd op de loods waar ook al ‘Delete’ op was geschilderd. In oktober 2022 was het zover en werd deze loods gesloopt.

Maasplein maart 2023 Vergroening op het Maasplein Romeinse historie inzichtelijk
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen, Romeinen

Maasplein: Geschiedenis en Vergroening

Maasplein maart 2023 Vergroening op het Maasplein Romeinse historie inzichtelijk
Maasplein maart 2023 Vergroening op het Maasplein Romeinse historie inzichtelijk

Het huidige Maasplein lag in de Romeinse stad Ulpia Noviomagus. Er zijn dan ook 2 tempels gevonden. De Romeinse resten zijn inzichtelijk gemaakt. In 1921 werden hier 314 arbeiderswoningen gebouwd, waarvan inmiddels een deel in de jaren 90 is vervangen door nieubouw. Om het plein een minder stenig aanzicht te geven, is het in 2019 vergroend.

Romeinen

Het Maasplein ligt binnen de Romeinse stad Ulpia Noviomagus. Bij archeologische opgravingen zijn op het Maasplein 2 Romeinse tempels gevonden.  Een was gewijd aan de godin van voorspoed Fortuna, de ander aan Mercurius, god van de Handel. Op deze plaats is veel handel gedreven, vandaar dat deze tempels waarschijnlijk juist aan deze 2 goden zijn gewijd. Daarbij betekent Noviomagus “Nieuwe Markt”.

Fundamenten van Gotisch Romeinse tempels, gevonden tijdens opgravingen, 1920(F45488 RAN)
Fundamenten van Gotisch Romeinse tempels, gevonden tijdens opgravingen, 1920(F45488 RAN)

De tempels stonden aan een plein met een galerij met kleine vertrekken. Vlakbij stond een stadsvilla. Mogelijk woonden hier de priesters van de tempels.

Handelaren brachten in de tempels offergaven. Bijvoorbeeld voor een gunstige overeenkomst of veilige handelsreis. Als offergaven zijn bij opgravingen delen van stenen altaren, godenbeeldjes en verkoolde resten van zaden en pitten van pijnboom, dadels en vijgen gevonden. Daarnaast komen botten voor van rund, schaap of geit en verschillende soorten vis.

Waarschijnlijk zijn bij de grote stadsbrand van 180 na Christus ook de tempels verloren gegaan. Deze zijn niet meer herbouwd. Er zijn geen vondsten uit de derde eeuw gevonden.

Badhuis

De Romeinse stad had ook een badhuis, deze is te vinden op het huidige Honig-complex.

1921: 314 arbeiderswoningen Woningvereeniging Nijmegen

Bloemencorso Maasplein viering 700 jaar stad 1930 GN11771
Bloemencorso op het Maasplein vanwege de viering 700 jaar stad, 1930 (GN11771 RAN)

In 1921 werden in de omgeving van het Maasplein 314 arbeiderswoningen gebouwd door de Woningvereeniging Nijmegen, het latere Portaal.

Op 5 augustus 1922 ging het badhuis open. Deze werd beheerd door de Woningvereeniging, waarbij de gemeente Nijmegen eventuele tekorten aanvulde. Het badhuis sloot in 1975. Lees hier over het Badhuis met een artikel uit de Gelderlander uit 1922 naar aanleiding van de opening:

Badhuis Maasplein in 1975 (foto: Jan Cloosterman via RAN F29505)

Badhuis Maasplein

Het Badhuis is gebouwd in opdracht van Woningvereeniging Nijmegen, naar een ontwerp van de architect J.C. Hermans (1921-22). Daarbij was…

Lees Meer

De huizen en het Badhuis zijn vanaf het jaar 1994 gesloopt.

Een aantal woningen op het Maasplein, 25/11/1982 (Ber van Haren via KN13615-6 RAN CC0)
Een aantal woningen op het Maasplein, 25/11/1982 (Ber van Haren via KN13615-6 RAN CC0)

Inrichting plein

Kunstobject op Maasplein gemaakt door Lemmen Weurt Staal Constructies BV. in de vorm van een verlichte pergola, kijkend vanaf de Waterstraat, 19/10/1995 (Ger Loeffen via F38178 RAN CCBYSA)
Kunstobject op Maasplein gemaakt door Lemmen Weurt Staal Constructies BV. in de vorm van een verlichte pergola, kijkend vanaf de Waterstraat, 19/10/1995 (Ger Loeffen via F38178 RAN CCBYSA)

Als herinnering aan de Romeinen en om een beeld te geven hoe de tempels er uit hebben gezien is op het Maasplein een podium gebouwd. Daarvoor is een brede trap met vier treden. Op het podium staan 4 zuilen en een bronzen informatiebord.

De contouren van de tempels en stadsvilla zijn evenals de andere Romeinse vondsten met klinkers aangegeven.

Vergroening

Maasplein (mei 2024)
Maasplein (mei 2024)

Rond 2019 begon het idee te leven om het stenige plein te vergroenen. Behalve de beleving van het plein te verhogen bestond ook de behoefte aan vergroening ook om bij te dragen om de hitte in de stad tegen te gaan en regenwater beter te laten weglopen.  In het kader van Operatie Steenbreek: Stenen eruit, groen erin! Is 2100 m2 -omgerekend zouden dit 23.000 stoeptegels zijn- aan steen en asfalt vervangen door groen. Gemeente en bewoners hebben nagedacht hoe ze het plein konden vergroenen. Daaruit ontstond het idee om het plein beplanten met planten die de Romeinen zelf in hun tuin hadden staan. Zoals kastanje, rozen, hazelaar en moerbei. Daarmee is het plein ook een voorbeeld hoe historie en groen elkaar kunnen versterken.

Op 14 juni 2019 vond de opening plaats.

Bronnen

Tempelcomplex op het Maasplein, Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Maasplein, De Wester Een leuk artikel over heden en verleden, met interviews met bewoners

Maasplein van asfalt naar Romeins groen, De Bastei

Maasplein of Maasstraat, Waterkwartier of Biezen, Rob Essers

Eerste stappen in de strijd tegen hitte en hoosbui, AD

Cultuurhistorische visie Waterkwartier

Badhuis Maasplein

Het Badhuis is gebouwd in opdracht van Woningvereeniging Nijmegen, naar een ontwerp van de architect J.C. Hermans (1921-22). Daarbij was…

Tegels wippen in de Roerstraat: twee deuren en een struikje waar eerst tegels waren
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Tegels wippen

Roerstraat

Tegels wippen in de Roerstraat: twee deuren en een struikje waar eerst tegels waren
Tegels wippen in de Roerstraat (april 2023)

De Roerstaat is een van de straten waar het project ‘tegels wippen’ al plaats heeft gevonden. Bewoners krijgen dan de mogelijkheid om letterlijk tegels uit de stoep te wippen en hier planten voor in de plaats te zetten. In het geval van de Roerstraat (en een deel van de Waterstraat) kregen bewoners de mogelijkheid van Woningcorporatie Portaal om planten uit te zoeken naar aanleiding van de renovatie van hun woning. Een van de onderdelen van deze renovatie was overigens het aanbrengen van groene daken op bergingen

Verder lezen:

Aanleg geveltuintjes in het Waterkwartier