Parkdwarstraat 20 en 22

De twee paardenhoofden en de koets op Parkdwarsstraat 20-22 waren aanleiding om eens te onderzoeken wat de functie van dit gebouw is geweest. Kort antwoord: Ja, er heeft voor de oorlog een koetsier op nummer 22 gezeten. Echter: deze beelden lijken pas ná de Tweede Wereldoorlog opgehangen.

Aan de gevel prijken 2 paardenhoofden en boven de bedrijfsingang een koets.

Rob Esser op Noviomagus.nl merkt op dat er in de loop der tijd sprake is geweest van hernummeringen: “In de periode 1896-1910 had het pand huisnummer 14-16. In het adresboek van 1910-1911 staat nummer 14 vermeld als koetshuis. In de periode 1912-1918 staat nummer 20 in de adresboeken vermeld als Koetshuis. In het adresboek van 1920 is dat vervangen door Bergplaats.”

Hieronder zijn de tot nu toe gevonden gebruikers van Parkwarsstraat 22 weergegeven; van Parkdwarsstraat 20 zijn op dit moment nog geen gegevens gevonden. In ieder geval hebben op nummer 22 (en het oude adres 16) – waarschijnlijk- een voerman en koetsiers gewoond. En daarbij: De nummers 20 en 22 hoeven niet noodzakelijkerwijs dezelfde gebruiker te hebben: het woongedeelte en het bedrijfsgedeelte kunnen bijvoorbeeld afzonderlijk verhuurd zijn geweest.

Overigens hoeft dit gebruik nog steeds de aanwezigheid van de paardenkoppen en de koets niet te verklaren: iemand kan ze van een ander adres hebben vervangen. Zo lijken er bij een eerste blik ook op andere adressen van de Parkdwarsstraat koetsiers/slepers/voermannen te hebben gewoond. Of iemand vond het gewoon een mooie versiering.

Parkdwarsstraat 22

Parkdwarsstraat 16

Naam	Beroep	Adresboek	Opmerking
Th. Kluis	Voerman	1896
G.M.Th. Hermsen	Timmerman	1899, 1901, 1902
W.A. Witkamp	Metselaar	1902
F.P.J. Kwakkernaat	Machinist	1902
J. v. Leth		1903, 1905, 1907
M. de Bruijn	Magazijnknecht	1909
M. de Bruijn	Koetsier	1910-1911, 1912-1913

Zoals Rob Essers aangeeft, heeft er in/rond 1910 een hernummering plaats gevonden waarbij het oude huisnummer 16 vervangen is door het (huidige) nummer 22. Wanneer dat precies het geval is geweest, weet ik niet. Ook de adresboeken bieden vooralsnog geen duidelijke uitkomst: mogelijk had de koetsier M. de Bruijn het “nieuwe” huisnummer 16, ook al komt een M. de Bruijn ook in 1909 voor.

Aan de andere kant -zie hieronder- lijkt Hoogenboom zowel voor- als na 1910 voor te komen op nummer 22.

Parkdwarsstraat 22

Naam	Beroep	Adresboek
J. Hoogenboom	Timmerman	1908, 1909
H. Hoogenboom	Timmerman	1910-1911, 1912, 1912-1913	Dezelfde als in 1909 nummer 7?
J. Hoogenboom	Timmerman	22 c: 1910-1911, 1912, 1912-1913	Dezelfde als hierboven?
Th.H. Emmerik	Timmerman	1909 (a!), 1910-1911
P.H. Verbeeten	Kleermaker	1908, 1909
H. Rietbergen	Geb. E.C. Muskens	22a: 1912-1913
E. Kool	Koetsier	1913-1914
H. Knoops	steenhouwer	1914-1915
J.P. Raijmann	In 1920 (indien dezelfde): huisschilder	1915-1916, 1916, 1920, 1926
J.G. Raijmann	Machinist	1920
H.J. van Kooi	Glasblazer	1928
J.W. van Kooi	Fabrieksarbeider	1928
L.H. van Kooi	Schilder	1928
Mej. M.J.W. v. Kooi	Fabrieksarbeider	1928
W. v. Kooi	Koopman	1928
L.J. v. Echteld	Opperman	1932, 1934, 1936, 1940
Th. v. Rossum	Rev. Banksteller. Rond 1 oktober 1932, hij is afkomstig uit Zutphun	PGNC 1/10/1932
H.W. Herr	Contr. Heck; Hij is in september 1933 hier gevestigd en dan afkomstig uit Arnhem	1934, PGNC 16/9/1933
Th. V. Rossum	Bankwerker	1936
F.A.L. Eldrum		1938
W.A. Honing	Landarbeider	1959
N. Huiser	Metaalbewerker	1963