Plan tot het verbouwen van een woonhuis tot winkelhuis van een perceel gelegen aan de Weurtscheweg Kad. Bekend Gem. Neerbosch Sectie A No 808, Eigenaar J.P. Jansen (?), datum bouwdossier 7-10-1924 (D12.389161)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Weurtseweg 83 en 85

J.P. Jansen

Plan tot het verbouwen van een woonhuis tot winkelhuis van een perceel gelegen aan de Weurtscheweg Kad. Bekend Gem. Neerbosch Sectie A No 808, Eigenaar J.P. Jansen (?), datum bouwdossier 7-10-1924 (D12.389161)
Plan tot het verbouwen van een woonhuis tot winkelhuis van een perceel gelegen aan de Weurtscheweg Kad. Bekend Gem. Neerbosch Sectie A No 808, Eigenaar J.P. Jansen, datum bouwdossier 7-10-1924 (D12.389161)

Wanneer de Weurtseweg 83-85 is gebouwd, is nog niet bekend. Dan bestaat het gebouw uit een beneden- en bovenwoning (83 respectievelijk 85).

In ieder geval vindt in 1913 de aanleg van de riolering plaats. Dan is de eigenaar J.P. Jansen (D12.384512) en de bouwkundige J.H. van Benthem.

J.P. Jansen 1910, 1912, 1913-1914, 1914-1915, 1915-1916, 1916

1924 Verbouwing tot winkelhuis

Indeling Plan tot het verbouwen van een woonhuis tot winkelhuis van een perceel gelegen aan de Weurtscheweg Kad. Bekend Gem. Neerbosch Sectie A No 808, Eigenaar J.P. Jansen (?), datum bouwdossier 7-10-1924 (D12.389161)
Indeling Plan tot het verbouwen van een woonhuis tot winkelhuis van een perceel gelegen aan de Weurtscheweg Kad. Bekend Gem. Neerbosch Sectie A No 808, Eigenaar J.P. Jansen (?), datum bouwdossier 7-10-1924 (D12.389161)

In 1924 volgt de verbouwing tot winkelhuis. Dan is J.P Jansen nog steeds de eigenaar; de handtekening van de bouwkundige is moeilijk leesbaar. Hierbij wordt de voorkamer en een deel van de gang verbouwd naar een winkel. De 2 ramen aan de voorkant wordt 1 groot raam.

Advertentie opening Kruidenierszaak 't Witte Paard van A.A. Jansen, Weurtseweg (De Gelderlander 7/11/1924)
Advertentie opening Kruidenierszaak ’t Witte Paard van A.A. Jansen, Weurtseweg (De Gelderlander 7/11/1924)
Advertentie "In 't Witte Paard", Weurtseweg  (De Gelderlander 4/12/1924)
Advertentie “In ’t Witte Paard”, Weurtseweg (De Gelderlander 4/12/1924)

In november 1924 volgt de opening van Kruidenierswinkel “’t Witte Paard” van A.A. Jansen, soms ook met 2 s-en geschreven. Ook in 21/1/1925 komt nog een advertentie voor.

G. Rebel

In het Adresboek 1928 komt op de Weurtsche weg 83 G. Rebel voor, met als beroep “schilder”. Gerbert Rebel, schilder. Hij wordt in 1928 failliet verklaard (PGNC 10/4/1928). Of de “schilder” G. Rebel dezelfde is als degene die een kaashandel begint (of mogelijk een familielid, bijvoorbeeld vader-zoon), is nog niet bekend. In 1929 verhuist “De Hollandsche Kaasboer” van G. Rebel naar Bloemerstraat 84.

In het Adresboek van 1928 staat, wanneer G. Rebel voor komt op nummer 83, J.P. Jansen op nummer 85 (oftewel de bovenwoning).

(Het is mogelijk dat Rebel juist in de tussengelegen jaren hier zijn kaashandel heeft gehad. Een moeilijkheid is dat Jansen soms geschreven wordt met 1 of 2 ss’en. En zo komt er ook een C. van Willigen, bedrijfsleider, voor op nummer 83 in het Adresboek 1922.)

In ieder geval zal “De Hollandsche Kaasboer” van G. Rebel in 1929 verhuizen naar de Bloemerstraat 84.

Advertentie De Hollandsche Kaasboer G. Rebel opening Bloemerstraat 84 (De Gelderlander 8/1/1929)
Advertentie De Hollandsche Kaasboer G. Rebel opening Bloemerstraat 84
(De Gelderlander 8/1/1929)

A. Janssen

Daarna worden er weer meldingen in Adresboeken en advertenties van Jans(s)en voor.

Onder andere in een nieuwjaarswens A. Janssen van “’t Kaashuis” in De Gelderlander 31/12/1931, De Gelderlander 31/12/1932.

Ook zijn er meldingen gevonden in De Gelderlander 15/12/1934, PGNC 5/1/1935, PGNC 31/12/1936, melkslijter (Adresboek 1932, 1934, 1936, 1938). Ook na de Tweede Wereldoorlog komt A. Janssen voor: in de Adresboeken 1948, 1951, 1955 als melkslijter-winkelieder levensmiddelen; als winkelier in 1959 en 1963 en onder de kop “Levensmiddelen” in 1966.

Vervolg

Weurtseweg 83-85, augustus 2023 (Google Streetview)
Weurtseweg 83-85, augustus 2023 (Google Streetview)

Wanneer de winkel opgehouden heeft te bestaan, is nog niet bekend. Na de oorlog zijn in ieder geval de volgende gebruikers gevonden (dus ook ten tijde van Janssen):

  • Mw. B. Cornelissen 1959
  • Mw. H.F.M. Mooren, dienstbode 1963
  • H.M.T. Pols 1971

Tegenwoordig (juli 2025) is ook het benedengedeelte weer een woning.

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

Krayenhoffpark met sequoia april 2025
#Nijmegen, Groen in Nijmegen, GroenInNijmegen

Krayenhoffpark

Krayenhoffpark met sequoia  april 2025
Krayenhoffpark met sequoia (april 2025)

Het Krayenhoffpark was al vroeg ingetekend, in 1879, in de plannen voor na de ontmanteling. Het werd vernoemd naar Cornelis Krayenhoff, waarvan het graf aanvankelijk was overgebracht naar dit park; de originele grafsteen is er nog te vinden. Daarnaast staan er een aantal bijzondere bomen.

Het Krayenhoffpark staat vanaf 1879 op kaarten getekend. In 1896 kreeg het haar naam, vernoemd naar baron Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff. Daarbij werd Krayenhoff nog als Kraijenhoff geschreven. Het park heeft een driekhoekige vorm, welke verwijst naar de driehoeksmeting (of triangulatie): een van de activiteiten van Krayenhoff was dat van cartograaf.

Grafsteen Krayenhoff

Grafsteen Krayenhoff in Krayenhoffpark (april 2025)
Grafsteen Krayenhoff in Krayenhoffpark (april 2025)

Toen in 1914 het Fort Krayenhoff werd gesloopt, is het graf van Krayenhoff overgebracht naar Rustoord. In 1916 is de originele grafsteen verplaatst naar het Krayenhoffpark. Tijdens een reconstructie van het park is de grafsteen in 2008 180 graden gedraaid. Op de foto zijn de spijlen rondom de grafsteen te zien.

Eenige versiering

Het park is ontworpen door Bert Brouwer, die ook de 19e eeuwse stadsuitleg heeft ontworpen.

In de bespreking van de Gemeente begroting voor 1904 komt ook het Krayenhoffpark aan de orde. “…in de afdeelingen werd het behoud van het Krayenhoffpark onnoodig geacht en in overweging gegeven het plantsoen op te ruimen en het te bestemmen tot speelplaats.” B. en W. zien echter “in het tegenwoordige plantsoen van het Krayenhoffpark eenige versiering van dit bijna geheel uit fabrieken en werkplaatsen bestaande stadsgedeelte, en willen het daarom behouden.” De heer Quack merkt op, dat dit plantsoen oorspronkelijk als villa-terrein werd uitgezet en met die wetenschap is daaromheen de grond verkocht. (PGNC 25/10/1903)

Tegels

Tegel Krayenhoff Krayenhoffpark
Tegel Krayenhoff Krayenhoffpark (foto april 2023)

Vóór de grafsteen ligt een stoeptegel met zijn portret. In het park en op meerdere plekken in het Waterkwartier zijn dergelijke stoeptegels te vinden, die verwijzen naar straatnamen van de wijk. Dit was een project van Carla Dijs: ‘Zo ontstond het ‘tegelproject’. In een middag tijd konden bewoners uit alle 64 straten van het Waterkwartier een eigen reliëftegel maken. Dijs: “Die heb ik daarna in beton gegoten en de gemeente Nijmegen heeft deze stoeptegels in de paden van het Krayenhoffpark gelegd.”‘ (SP.nl, juli 2009)

Sequoia (mammoetboom) en andere bomen

Sequoia in het Krayenhoffpark Nijmegen
Krayenhoffpark met sequoia en op voorgrond graf Krayenhoff

De meest opvallende boom in het park is de mammoetboom, de sequoia. Monumental trees schat de lengte van deze boom in 2020 in op ongeveer 25 meter. Deze site geeft aan dat deze boom gezien haar grootte mogelijk in de jaren 20 is aangeplant.

Andere bijzondere bomen zijn de ginkgo (Japanse notenboom), met een lengte van 16 meter die rond 1890 is aangeplant. En de haagbeuk, die ongeveer 20 meter hoog is en waarschijnlijk rond 1900 is aangeplant.

Herdenkingsboom kroning Willem-Alexander

Kroningsboom Willem Alexander Krayenhoffpark (27 april 2025)
Kroningsboom Willem Alexander Krayenhoffpark (gemaakt op zijn verjaardag, 27 april 2025)

Herdenkingsboom aangeplant ter herinnering aan de kroning van Willem-Alexander in 2013. Dit is de enige boom van het park met een hekje.

Hek herdenkingsboom kroning Willem-Alexander (27-4-2025)
Hek herdenkingsboom kroning Willem-Alexander (gemaakt op zijn verjaardag, 27-4-2025)
Herdenkingsboom Willem Alexander koning 2013, september 2023, Krayenhoffpark
Herdenkingsboom Willem Alexander koning 2013 (september 2023)

Jeu de Boules baan

In 2023 is een jeu de boules baan aangelegd in het park. Deze baan is aangelegd naar aanleiding van een idee op MijnWijkplan, welke was ingestuurd in mei 2022. Na gesprekken en mede vanwege het aantal likes heeft de gemeente dit idee gehonoreerd.

Reconstructiewerkzaamheden, gezien in de richting van het Krayenhoffpark (links). Links van het midden het begin van de Weurtseweg. Rechts panden aan de Waalbandijk. Op de achtergrond de witte graansilo van de Handel in bakkerijgrondstoffen Van Lith en Zonen (Weurtseweg 32), 5/12/1959 (Fotopersbureau Gelderland via F20030 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)
Reconstructiewerkzaamheden, gezien in de richting van het Krayenhoffpark (links). Links van het midden het begin van de Weurtseweg. Rechts panden aan de Waalbandijk. Op de achtergrond de witte graansilo van de Handel in bakkerijgrondstoffen Van Lith en Zonen (Weurtseweg 32), 5/12/1959 (Fotopersbureau Gelderland via F20030 RAN CCBYSA Auteursrechthouder J.F.M. Trum)

Bronnen

Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Wikipedia

Bijlage: cultuurhistorische waarden

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

Voorstadslaan 18 en 20

Voorstadslaan 18 en 29. Pand uit 1912 in Art Deco stijl. Vooral de blauwe tegels zijn prachtig.

Weurtseweg 154, April 2019 (Google Streetview)
#Nijmegen, Gebouw van de dag

Drukkerij MacDonald

1951 Weurtseweg 154

Weurtseweg 154, April 2019 (Google Streetview)
Weurtseweg 154, April 2019 (Google Streetview)

In 1951 opent boekdrukkerij F.E. MacDonald haar pand op Weurtseweg 154. Een afbeelding uit 1951 is te vinden in De Gelderlander 3/7/1951

Boekdrukkerij MacDonald aan Weurtseweg herbouwd

Nijmegen, 6 Juli – Een zeer oud en zeer gerenommeerd bedrijf in onze stad: de boekdrukkerij F.E. Mac Donald (op 1 Augustus bestaat deze zeven en zeventig jaar) ging bij de stadsramp van 22 Februari 1944 in vlammen op. In het hartje van de stad, in de Broerstraat, was de drukkerij lange jaren gevestigd en nu begon geheel onverwacht de dag van gramschap en ellende. Bedrijf vernield, machines vernield, naar nieuwe bedrijfsruimte moest worden gespeurd.

Jodenberg, in de richting van de Ganzenheuvel; links de drukkerij van MacDonald, 1950 (Persbureau Gelderland via F63797 RAN Auteursrechthouder J.F.M. Trum)
Jodenberg, in de richting van de Ganzenheuvel; links de drukkerij van MacDonald, 1950 (Persbureau Gelderland via F63797 RAN Auteursrechthouder J.F.M. Trum)

Op de Jodenberg werd oorspronkelijk met een zetmachine en ’n snelpersje gestart. Het begin was er en geleidelijk aan kon het bedrijf door uitbreiding op toeren worden gebracht.

Met het voorgaande voor ogen kan men zich voorstellen welk een feestdag het gisteren voor de heer MacDonald en zijn medewerkers was, toen hij de nieuwe ruime drukkerij Weurtseweg 154 kon openen. Daarmede is de kroon op het werk van moeizame voorbereiding gezet en kan deze in het hele land bekende boek- en handelsdrukkerij weer tot volledige ontplooiing komen.

Een belangrijk voordeel van de nieuwe bouw is de omstandigheid dat het hele machinepark, hetwelk uit vijf snelpersen, vier automatische degelpersen en vier zetmachines bestaat, gelijkvloers kon worden ondergebracht.

Bij het binnenkomen ziet men achtereenvolgens het kantoor, een wachtkamer, een cantine, een waslokaal, de machinezetterij, de handzetterij en de opmakerij, de drukkerij, de papieroppeditie.

De architect, A. van Woerkom uit Wouw ontwierp de plannen, die de aannemersfirma Janssen en Rötjers uit Huissen uitvoerd op een wijze zodat een overzichtelijk drukkersbedrijf ontstond, waarin goed licht op de machines en de werkplaatsen valt, terwijl de eisen van hygiëne in het oog werden gehouden.

De belangstelling bij de opening was bijzonder groot en bijzonder veel blijken van sympathie in de vorm van bloemstukken waren toegezonden. Vooral uit de drukkerswereld en uit de kringen van cliëntele, vrienden en kennissen kwamen velen bij de opening hun gelukwensen aanbieden.” (De Gelderlander 6/7/1951)

Biezen/Waterkwartier

Hoewel Biezen de officiële naam is, noemen veel Nijmegenaren de wijk het Waterkwartier. Het is een van oudst bewoonde gedeelten…

Honigfabriek

Een van de grootste werkgevers van Nijmegen was de Honig fabriek. Deze was begonnen als Stijfselfabriek Hollandia, maar werd in…