De winkel van Neoform/M. vd Ven: Panden aan de noordzijde: v.l.n.r. Schoenenzaak Neoform (Plein 1944 nr. 119), Cafe Restaurant Royal (Plein 1944 nr. 128) , Hotel Cafe Lunchroom American (Plein 1944 nr. 129-131) en Lunchroom Pleinzicht (Plein 1944 nr. 135), 1958 (Foto Grijpink via F32460 RAN CCBYSA)
Architect Rodenburg ontwerpt het complex woningen en winkels op de hoek van Augustijnenstraat en Plein 1944, welke in 1955 wordt opgeleverd.
De bouwer is N.V. Aannemersbedrijf v.h. G. Tiemstra en Zoon, “in opdracht van zich voor deze bouw geïnteresseerd hebbende beleggers”. Het ontwerp voor dit gebouw sluit aan bij dat van Royal, wat eveneens naar ontwerp van Rodenburg was gebouwd. (De Gelderlander 3/11/1955)
Plan Herbouw van 3 winkels en 6 woningen a/d Augustijnenstraat Hoek Plein ’44 voor Mevr. W.J.M. de Mandt-Wennekes te Nijmegen (als opdrachtgeefster staat mevr P.A. de Mandt-Wennekes; de tekening is ondertekend met W. de Mandt Wennekes, architect Rodenburg, getekend 26-4-1955 (D12.420754)
Op de bouwtekening (hierboven) blijkt Mevrouw W.J.M de Mandt-Wennekes de opdrachtgeefster te zijn. “Royal” hoort overigens niet bij de bouw van het complex: deze was reeds gebouwd en laat zien hoe het nieuwe gebouw samengaat met het naastgelegen café, welke eveneens ontwerp van Rodenburg was.
In September 1956 is het hoekpand vrijwel gereed. Nijmeegsch Dagblad noemt dat om in totaal om 3 winkels gaat: twee winkels met elk een bovenetage en een “gewone winkel”. Daarboven zijn woningen gebouwd. Een van de 3 winkels is dan in ieder geval al bekend: een speciaalzaak voor de verkoop van damesconfectie en kinderkleding. Waarschijnlijk is de 2e winkel ook bekend, want het artikel meldt dat voor de 3e winkel de bestemming nog niet bekend is. (Nijmeegsch dagblad 14-9-1956)
Hanco
De maand daarop gaat de eerste winkel daadwerkelijk open: de damesconfectiezaak Hanco. ( Nijmeegsch dagblad 11-10-1956). Deze winkel heeft er echt niet lang gezeten: rond 1958 vindt een “Algehele Opheffings uitverkoop” bij Hanco plaats, zie het plakkaat in de etalage op foto GN3186.
Brillencentrale P. Römer
Rond 1959 begint de Brillen Centrale P. Römer op de Augustijnenstraat 2. Een foto uit dat jaar is te vinden op GN3189. De Brillencentrale -tegenwoordig Francissen– bestaat op februari 2024 nog steeds.
Neoform/ M. vd Ven
Advertentie opening Neoform M. vd Ven (De Gelderlander 14/11/1956)
Op 15-11-1956 opent Neoform, Voet- en schoenspecialisten “haar 10e Grootste en Modernste Speciaalzaak in Nederland”. Deze vestiging is van M. v.d. Ven, die op Plein 1944 No. 119 nog steeds (februari 2024) hier haar schoenenzaak heeft. “
De winkel adverteert regelmatig met gratis voetmetingen. Ook de openingsadvertentie noemt “Nu 100% passend schoeisel… maatwerk uit voorraad en toch een vlot sportief of gekleed schoentje”.
Neoform was een schoenenfabriek in Waalkwijk, eigendom van de Firma Aarts & Smits in Waalwijk (Echo van het Zuiden, 15 juli 1960)
Gevonden Adressen
Naam
Toevoeging
Adres
Adresboek/bron
Toelichting
wed. A. Klein
geb. M.Th. v. Ooijen
Plein 1944 121
1959, 1963, 1968
R.K. Begrafenisonderneming
Kantoor: J. C. Kramer
Plein 1944 123
1959
Advertentie (het adres van Kantoor H.N. Klopper is Reestraat 8)
Lucnhroom American temidden van de noordzijde van Plein 1944: Panden aan de noordzijde: v.l.n.r. Schoenenzaak Neoform (Plein 1944 nr. 119), Cafe Restaurant Royal (Plein 1944 nr. 128) , Hotel Cafe Lunchroom American (Plein 1944 nr. 129-131) en Lunchroom Pleinzicht (Plein 1944 nr. 135), 1958 (Foto Grijpink via F32460 RAN CCBYSA)
Eind 1957 is het gat aan de noordkant van Plein 1944 opgevuld: dan opent Lunchroom American, welke veel Nijmegenaren nog zullen kennen als Ruteck’s American Lunchroom. Het ontwerp was van architect Rodenburg. In de jaren vestigde Dekker van de Vegt zich in dit pand.
Café Hotel Lunchroom American
Plein 1944 129-131
Op de locatie tussen Royal en Pleinzicht zou aanvankelijk Bata komen. Deze zal echter een winkel betrekken in de Broerstraat (De Gelderlander 3/11/1955). In juli 1956 kondigt de Gelderlander aan dat de bouw binnenkort zal beginnen. Daarbij blijkt de fa. Nederland eigenaresse van het te bouwen werk te zijn (De Gelderlander 11/7/1956).
Op deze locatie komt echter hotel-restaurant-café-snelbuffet “American Lunchroom”, dat op 21-11-1957 opent. Het restaurant bevindt zich op de begane grond, met aan de achterzijde een snelbuffet. Daarboven is een zaal voor partijen en vergaderingen met 450 plaatsen. Het hotel is op de 3e en 4e verdieping en heeft 40 kamers.
Het pand lijkt 1 front te vorm met de rest van de noordzijde, waarbij er verscheidenheid op de begane grond en de 1ste verdiepingen zijn aangebracht.
De directeur is J. Meuleman, voormalig eigenaar van hotel-restaurant-café het “Losse Hoes” op de Holterberg, dat in juni was afgebrand. Daarbij meldt het Nijmeegsch dagblad dat “Ook dit bedrijf zal binnenkort verrijzen”; momenteel (februari 2024) bestaat het hotel https://www.hetlossehoes.nl/ nog steeds. Hij wil van zijn zaak met 50 man personeel een gezellig trefpunt maken. Het ontwerp was van architect R. Rodenburg, die ook het interieur heeft ontworpen. De aannemer was N.V. Nederland (Nijmeegsch Dagblad 20-11-1957)
Een mooie foto van het restaurant binnen is te zien op F31944 RAN.
Ruteck’s terug in de stad
Boven de rechter auto is American/Ruteck’s te zien: beide namen staan op de gevel: Markt op Plein 1944. De foto is genomen richting het noorden. Op de achtergrond links de St. Stevenstoren. Rechts op het plein Ruteck’s, de American lunchroom. Links daarvan zat Café Royal, 1960-1965 (Fotopersbureau Gelderland, Auteursrechthouder J.F.M. Trum via F11472 RAN CCBYSA)
Het Algemeen Handelsblad van 20-02-1959 schrijft dat American binnenkort zal worden overgenomen door Ruteck’s. “De heer G.J. Onstenk sr., huidig eigenaar van het bedrijf, ziet zich genoodzaakt de exploitatie te beëindigen”. Daarbij schrijft het Rotterdamsch Parool van 19-2-1959 dat Nijmegen de 17de vestiging van Ruteck’s betreft.
Ruteck’s American Lunchroom
Onder de kop “Ruteck’s terug in de stad” schrijft het Nijmeegsch Dagblad over de opening in november 1959. Een voorloper, Heck’s, was vroeger in de Broerstraat gevestigd geweest.
Sinds “enige tijd” was de exploitatie van de American Lunchroom al door Ruteck’s voortgezet “waarbij de deskundigen van Ruteck’s ervaring opdeden met betrekking tot de eisch, die aan het hier te vestigen bedrijf moesten worden gesteld.” Daarbij bleek een verbouwing noodzakelijk: de gehele begane grond is een lunchroomzaal geworden. Hierin is onder andere ruimte voor een orkest, dat ’s middags en ’s avonds optreedt. Achter het orkest bevindt zich een ruimte op een verhoging, waar gasten tevens kunnen plaatsnemen. Voor de openingsdagen is het ensemble van Willy Selig met zangeres Tani de Maya uitgenodigd. In de “beneden-afdeling” maakt het open buffet, “dat is toegerust met de nieuwste apparatuur op het gebied van koeling, een snelle bediening mogelijk. Boven zijn ook verscheidende afdelingen gevestigd. Hier is, na de garderobe, het restaurant aan de voorzijde van het gebouw, zodat gasten uitzicht hebben op Plein 1944. Hier is ook een aparte afdeling voor het houden van vergaderingen, terwijl verderop de keuken is gebouwd. In totaal heeft het bedrijf 180 zitplaatsen”. “Voorlopig” is een deel van de naam overgenomen: de zaak heet nu Ruteck’s American Lucnhroom en restaurant. (Nijmeegsch dagblad, 21-11-1959)
Mooie herinneringen aan dit bedrijf zijn te vinden op Noviomagus. Op basis van het Adresboek van onder andere 1966, bovenstaande foto, de foto van Nijmegen Toen op Facebook van 11-1959 en de in het artikel van Noviomagus genoemde arbeidscontracten lijkt Ruteck’s de naam American te hebben aangehouden. Wel kan ik Ruteck’s alleen vinden in de adresboeken van 1963 en 1966.
De Lunchroom Heck’s op de Broerstraat, 1930 (F18243 RAN)
Zoals het Nijmeegsch Dagblad al schreef, was Ruteck’s feitelijk een oude bekende in Nijmegen. De oorsprong van Ruteck’s lag bij Heck’s.
Deze Heck’s was voortgekomen uit de familie Rutten, eigenaar van de Limburgse brouwerij de Zwarte Ruiter. Samen met de Rotterdamse likeurstoker Henrik van der Wolk bouwde zij een keten van koffiehuizen en proeflokalen op. Daarbij werd tevens de slijterij A.J. van Heck & Co overgenomen. Vanaf dat moment werd de naam Heck’s voor een nieuwe lunchroom gebruikt.
Vanwege de opsplitsing van de keten kregen de meeste zaken in 1946 de naam “Ruteck’s”, een samentrekking van de naam Rutten (de naam van de familie, die eigenaar was) en “Heck’s”. Een aantal zaken die een andere eigenaar hadden, bleven Heck’s heten.
Over Heck’s/ Ruteck’s in andere plaatsen zijn aantal mooie artikelen geschreven, die tevens een beeld geven welke invloed deze keten heeft gehad: de Leidseweg en naar aanleiding van een beeld in Utrecht, Arnhem, Rotterdam, Amsterdam
Dekker v.d. Vegt
In 1976 komt de Boekhandel Dekker v.d. Vegt in dit pand. Een mooie foto van American met de aankondiging van de komst van Dekker v.d. Vegt op de bovenramen is te vinden op F31833.
Dekker van de Vegt
In Nijmegen was het de 2e vestiging van het oorspronkelijk Utrechtse bedrijf. In 1856 waren J.G. Dekker en W.J. van de Vegt een boekhandel, winkel in religieuze artikelen en boekbinderij in Utrecht begonnen. In 1864 kwam daar een uitgeverij bij. In 1922 verhuisde zij naar de Oranjesingel in Nijmegen, mede ingegeven door de komst van Katholieke Universiteit Nijmegen in 1923. Zij was voor de universiteit tot in de jaren 60 een belangrijke uitgever van academische werken. In 1989 ging het fonds over naar de Koninklijke Van Gorcum. In 1972 verhuisde ze naar de Passage Molenpoort.
Vestiging op Plein 1944
In 1976 kwam daar het filiaal aan Plein 1944 bij. Zij heeft hier tot 2000 gezeten, waarna ze naar de Mariken vertrok. Na een aantal malen van eigenaar te zijn verwiseld (en van naam veranderd), besloten 6 Nijmegenaren na het faillissement van Polare de winkel in Nijmegen te kopen en het weer Dekker van de Vegt te noemen.
Vervolg
Hoewel het verloop nog verder moet worden onderzocht, is het pand uiteindelijk gesloopt om plaats te maken voor het gebouw waar nu de Primark zich bevindt.
Winkel in werkkleding van de firma Holla, 1961 (Nico Grijpink via F92138 RAN CCBYSA)
In 1952 vindt de heropening van Holla’s kledingmagazijn op Plein 1944 plaats. Het pand is gebouwd naar ontwerp van architect Okhysen. In 1921 was Holla zijn winkel, gespecialiseerd in bedrijfskleding, begonnen in de Zeigelbaan. Dit pand ging echter tijdens het bombardement van februari 1944 verloren.
Vooraf: Holla op de Zeigelbaan
Openingsadvertentie Holla op de Zeigelbaan (PGNC 11/6/1921)
In juni 1921 had H. Holla zijn winkel aan de Zeigelbaan 4-10 geopend (waarbij “8” tevens vaak voorkomt in advertenties). “Het is een zaak in manufakturen, maar de heer Holla specialiseert zich vooral in bedrijfskleeding als: dokters-, bakkers-, slagers-, chauffeursjassen etc. etc. Daarnaast kan men bij hem terecht voor werkmanskleeding en verder voor alles wat met de manufakturenbranche samenvalt.
Maar vooral op ’t gebied der bedrijfskleeding zoekt de heer Holla zooveel mogelijk kompleet te zijn, zoodat men niet licht tevergeefs bij hem iets zoeken zal.
De winkel zelf heeft een fleurig uiterlijk gekregen met twee ruime etalagekasten aan de straat en werd verbouwd door de firma v. Gisteren en Deckers, die tevens het interieur van den winkel verbeterden en verfraaiden.
De firma Megens zorgde voor het elektrisch licht, de firma A. Koster voor het schilderwerk.” (De Gelderlander 11/6/1921)
verbouwing 1930
In maart 1930 kreeg de winkel een uitbreiding: door een verbouwing kwam op de eerste verdieping een afdeling voor heren- en kinderkleding. “De heer Holla maakt deel uit van een sterke inkoopcoöperatie en kan bijgevolg in de concurrentie van den dag mededoen. “ (De Gelderlander 21/3/1930)
Bombardement
Bij het bombardement van 22 februari 1944 wordt de winkel verwoest. Zij zal een noodwinkel op het Kelfensbos 33 (De Gelderlander 20/5/1952)
Een foto van deze noodwinkel is te vinden bij het RAN F17682.
Holla’s Kledingmagazijn op Plein 1944
Zicht op de wederopbouw van het plein. Vrnl: Holla’s kledingmagazijn, Van der Werff Woninginrichting, parfumerie Albers, foto Verwey, schoenenmagazijn A. Holland, Cafetaria Centrum Expresse, P. Jacobs Textiel, Juwelier A.J. Janssen, Sigarenmagazijn H. Brans en uiterst links Lunchroom Pleinzicht, 1953-1955 (Fotopersbureau Gelderlander,Auteursrechthouder J.F.M. Trum via F42035 RAN CCBYSA)
In 1952 vindt de heropening van het nieuwe pand plaats. Opvallend daarbij is de langerekte etalage op de begane grond. Doordat de architecten het ontwerp van het blok onderling hebben afgestemd, lijkt het 1 geheel te vormen.
“Holla’s Kledingmagazijn op Plein 1944 herbouwd
Onder zeer grote belangstelling is gistermiddag Holla’s Kledingmagazijn op Plein 1944 heropend. Op 22 Februari 1944 ging dit bedrijf dat op de Zeigelbaan was gevestigd, in de vlammen op en na zes jaar in een noodwinkel op het Kelfkensbos te zijn gevestigd, is het nu in een fraai pand tot nieuwe luister gekomen. Wanneer men van de Molenstraat op het Plein komt, kan het niet anders of men moet de ingang van de langwerpige winkel zien. Verlaat men het Plein en gaat men naar de Molenstraat of Broerstraat, dan bemerkt men een rij etalages naast die van de fa. van der Werff. Deze galerij van etalages vormt een voortreffelijk geheel, waardoor de ruimtewerking van het Plein wordt verhoogd.
Het hele complex winkels dat in de vroegere Korte Molenstraat zal verrijzen is trouwens in onderlinge samenwerking door verschillende architecten ontworpen. Hierdoor wil men harmonie in de bouw bereiken.
Het nieuwe gebouw, waarin Holla’s Kledingmagazijn is gevestigd, maakt een rustige en zakelijke indruk. Zowel de verdieping op de begane grond als de eerste étage is voor de verkoop benut, terwijl het gebouw voor opslagruimte is ondertekend.
Architect was de heer J. Okhuysen wiens plannen door Aannemer J. Hendriks te Nijmegen werden verwezenlijkt. Het Plein is door deze bouw weer een stap dichter bij zijn voltooiïng gebracht. En dat de stadgenoten zich hierover verheugen bleek gistermiddag bij de opening toen namens de gemeente de wethouders M. Duives en N. Windt en vele anderen blijk gaven van hun sympathieke belangstelling in het in een bloementuin herschapen kledingmagazijn.” (De Gelderlander 28/6/1952)
De oostzijde met het Kledingmagazijn van H.C. Holla (Plein 1944 nr. 152-153); links daarvan de noordzijde van Plein 1944 met v.l.n.r. Cafetaria Centrum Expresse, Schoenmagazijn A.J. Holland , Fotohandel A.M. Verweij en Parfumerie J.E. Albers. In het midden het pand van Van der Werff, 1953 (Commissariaat van Politie, Afd. Fotografie via F31812 RAN CC0)
In 1951 heropende Van der Werff zijn winkel op de hoek van de Molenstraat en Plein 1944.
“N.V. v.d. Werff opende haar zaak aan de Molenstraat
Weth. Duives: “een voorbeeld voor anderen, die niet langer meer wachten moeten!”
Vanmorgen gingen de vlaggen in top op het dak van het nieuwe grote pand van de N.V. Hollandse Manufacturenhandel v.d. Werff en Co. aan de Molenstraat ten teken van vreugde over de officiële opening, welke enkele uren later, n.l. om half elf, onder grote belangstelling plaats had. Behalve dit zichtbare bewijs van de blijdschap, hebben tijdens de openingsplechtigheid ook verschillende sprekers uiting gegeven aan hun vreugde en voldoening, dat het nu niet alleen eindelijk zover was, maar niet minder over het feit, dat ook v.d. Werff en Co. mooier en groter uit de as van het oorlogsgeweld is herrezen. Dat is niet zonder moeilijkheden gegaan, maar hieronder heeft men vanmorgen een streep gezet en wil men thans slechts denken aan het grootse en fraaie resultaat, verkregen in nauwe samenwerking en een nieuwe, belangrijke stap naar de gehele wederopbouw van onze stad en in het bijzonder van de stadskern. Zij, die willen herbouwen, zo constateerde wethouder Duives, die het gemeentebestuur vertegenwoordigde, moeten door een grote zure appel heenbijten en wat het gemeentebestuur betreft, wilde de wethouder het niet onder stoelen en banken steken, dat het niet zo vlug gaat als men zou willen. Maar dit resultaat is een duidelijk voorbeeld voor anderen, die moeten beseffen, dat langer wachten slechts nadeel betekent, temeer, daar er nu dor het besluit van de minister van financiën grotere financiële mogelijkheden zijn geschapen tot herbouw van de stadskern.
De weg van noodpand via ruïne naar dit grote pand is weliswaar moeilijk geweest, maar als de totstand koming van dit resultaat reden tot vreugde en voldoening is voor de N.V. v.d. Werff, dan is dat zeker ook het geval voor de gem. Nijmegen op wier welzijn op voorstel van de heer Jaap Veerkamp, die zijn vader, de oudste commissaris, verving, ’n daverend hoera werd uitgebracht. Namens de commissarissen en directie heeft de heer Veerkamp slechts met enkele simpele woorden de lijdensweg na de verwoesting gememoreerd. Op 22 Februari 1944 werd de zaak aan de Molenstraat volkomen verwoest en in September van dat jaar ging ook het noodpand aan de Lange Burchtstraat in vlammen op. Er was toen geen keus meer; in de ruïnes aan de Molenstraat werd opnieuw begonnen. Namens zijn vader bracht de heer Veerkamp woorden van hulde en dank aan de directeur van de Nijmeegse zaak (de N.V. heeft 13 zaken), de heer v.d. Hoogen en diens echtgenote, die niet hebben gerust voordat deze dag was aangebroken.
Etalage van meubelwinkel Van der Werff, t.g.v. hun jubileum 1953 (J.F.M. Trum via Gn42658 RAN) architecten Pouderoyen en Deur Plein 1944 Molenstraat
Ook tot de heer Timmer, chef van het personeel, richtte de heer Veerkamp hartelijke dankwoorden en deze heeft op zijn beurt hulde gebracht aan de heer v.d. Hoogen, die tegenslag op tegenslag te overwinnen had en daarin dank zij zijn grote optimisme en energie geslaagd is. Ir. C. Pouderoyen heeft mede namens zijn compagnon ir. J.G. Deur dan gebracht aan de heer H. Oosterhout, Wijchen, de aannemer van dit grootse werk en de onderaannemers.
De heer v.d. Hoogen onderstreepte deze dank en betuigde zijn grote erkentelijkheid voor de steun van zovelen ondervonden.
Het kenmerk van het vier-en-eenhalve verdiepingen tellende gebouw is de eenvoud, die hier weliswaar in mooie vormen en kleur tot uiting is gebracht, maar waarmede de architecten zeer bewust hun inzichten over het karakter van deze zaak hebben vastgelegd. En naast de eenvoud, valt vooral ook de practische inrichting op. In het hele pand vindt men dezelfde verlichting nl. met T.L.-buizen en behoudens op een enkele afdeling, dezelfde mahonie-houten betimmering en beschildering en deze 3 zo belangrijke onderdelen geven aan het geheel toch een bijzonder cachet. De stralingsverwarming is in de vloeren aangebracht, waarvoor 7000 meter pijp werd gebruikt. Er is een personen- en goederenlift; het trappenhuis geeft aan het interieur een grootse indruk. Na negen ongeveer tien maanden van hard werken is het stadscentrum van Nijmegen een fraai en indrukwekkend gebouw rijker geworden, dat stellig tot in lengte van jaren de aandacht zal trekken.
Nu kan ook de noodwinkel worden opgeruimd en zullen naast de v.d. Werff hopelijk zeer spoedig nieuwe panden verrijzen.” (De Gelderlander 2/10/1951)
Lunchroom Pleinzicht geheel links, Architect Cornelissen: De noordwand van het plein met de winkelpanden van (v.l.n.r.) Lunchroom annex Banketbakkerij Pleinzicht (van W.P.H.A. Cornelissen, Plein 1944 nr. 135), Sigarenmagazijn H.W.R. Brans (nr. 136), Juwelier en Horloger A.J. Janssen (nr. 137), P. Jacobs Textiel en Tricotage (nr. 140), Cafetaria Centrum Expresse (van Albert en Piet Cloosterman, nr. 141), A.J. Holland Schoenenmagazijn (nr. 143), Foto A.M. Verweij (nr. 145) en Parfumerie en Bijouterie J.E. Albers (nr. 146) ; geheel rechts Boekhandel Kloosterman (op de hoek met de Broerstraat), 1954 (D955 RAN CC0)
In september 1952 opent W. Cornelissen, voorheen Piet Joosten, zijn lunchroom Pleinzicht op Plein 1944 135. Het ontwerp was afkomstig van architect J.P. Cornelissen. De zaak was vrijwel op dezelfde plek herbouwt waar ongeveer 100 jaar geleden de bakkerij begon. Veel mensen zullen het pand vooral kennen van automatiek/snackbar Groenen.
Vooraf
St. Nicolaas-etalage van bakkerij Piet Joosten (Installatie J.A. Paijens-AEG). Reproductie uit: Gebruikt Electriciteit! Reclame uitgave der Gemeente-Electriciteitswerken te Nijmegen, eerste serie no. 2 ‘Onze Winkels’, Nijmegen 1910, 1909 (P.H. Kouw via F47564 RAN)
bij de opening van de lunchroom in 1952 noemt wethouder Duives dat een “goede honderd jaar geleden het bedrijf gesticht” werd.
Hendrik Joosten
In 1827 is Hendrik Joosten, geboren in Keppelen en op dat moment 38 jaar, bakker in de Houtstraat B 262. Hij is getrouwd met Petronella Leberton (geboren in Griethuysen, dan 39 jaar). Een van hun zonen is Petrus Joosten, geboren in november 1843.
In 1880 is Petrus Joosten, geboren 25-11-1843 bakker op Houtstraat Wijk B nr 40. Zijn moeder, inmiddels weduwe, woont dan bij hem in.
De op dit moment door mij eerstgevonden melding is in het adresboek van P. Joosten Bakker, Bakker en Commissionair, Houtstraat , B 262; in 1887 “Joosten, P. , Bakker en Graanhandelaar, Houtstraat, 40”. (Er is nog niet nagegaan of dit de daadwerkelijk Piet Joosten is en of het dezelfde adressen betreft).
In het adresboek 1893 staat een advertentie van Piet Joosten “Brood-, Koek- en Banketbakkerij. Broodwagens in alle Wijken. Handel in Tarwebloem” op Houtstraat 22.
In de gevonden adresboeken van 1899 en 1901 woont wed. P. Joosten, geb. H. van Haren op het adres Houtstraat 22, naast de bakkerij zelf. Daarbij adverteert ze met haar specialiteit Weener en Parijzer Weeldebrood; nieuwste systeem heete-luchtoven en oudste adres van de Nijmeegsche Moppen.
G.J. Heijnen
Afgaande op de initialen, neemt zijn neef Gerard Johannes (7-4-1873) in de eerste jaren van 1900 het bedrijf over: het eerstgevonden adresboek is 1905. Hij heeft als bakkersknecht bij Joosten ingewoond.
Sint komt aan via de Gierbrug, na de intocht naar Firma Piet Joosten (De Gelderlander 24/11/1922)
Sint Nicolaas
De Firma Piet Joosten plaatst geregeld advertenties. Natuurlijk als banketbakkerij ook bij bijzondere gelegenheden als kerst, pasen en sinterklaas. Maar niet alleen dat: de firma laat Sinterklaas daadwerkelijk naar Nijmegen komen.
In 1910 heeft de Firma Piet Joosten al een aantal jaren St. Nicolaas zijn intocht te laten doen, waarbij het eindpunt zijn bakkerij is. In 1910 arriveert hij “regelrecht uit Spanje aan het station alhier. Om na een pauze op de Mariënburg het eindpunt de bakkerij van Joosten te bereiken. (PGNC 24/11/1910). In 1922 komt Sint Nijmegen binnen per gierpont.
J. Strik-Cornelissen voorheen firma Piet Joosten
Er is nog niet gevonden wanneer Cornelissen de “Firma Piet Joosten” overneemt. In ieder geval is de tot nu toe eerstgevonden advertentie uit 1929 “J. Strik-Cornelissen, voorheen Firma Piet Joosten” (De Gelderlander 8/11/1929).
Terug-verhuizing naar Houtstraat 22
Heropening Brood- en Banketbakkerij Cornelissen op de Houtstraat 22 (PGNC 29/11/1940)
Uit de advertentie van november 1940 dat de firma Cornelissen een aantal jaren haad zaak had gehad op Willemsweg 253; het bedrijf heeft in het Adresboek 1938 nog Houtstraat 22, in 1940 is het de Willemsweg 253.
“Brood- en Banketbakkerij W. Cornelissen
De heer W. Cornelissen heropent morgen in den namiddag zijn brood- en banketbakkerij aan de Houtstraat 22, voorheen Willemsweg. De heer Cornelissen beschikt hier over een mooie groote heeteluchtoven. De winkel zelf is gemoderniseerd met nieuwe toonbankvitrines. Brood- en banketbakkerij W. Cornelissen zet er alles op om de goede naam van de “firma Piet Joosten” die in vroegere jaren altijd in dit pand gevestigd is geweest, te evenaren. Voor verdere bijzonderheden verwijzen wij naar een advertentie in dit blad.” (PGNC 29/11/1940)
Lunchroom Pleinzicht
Op 4-10-1951 besteedt architect J.P. Cornelissen “het bouwen van een banketwinkel met bakkerij, lunchroom, bovenwoning en kelders” aan (Nijmeegsch dagblad, 22-09-1951). In September 1952 vraagt W.P. Cornelissen een Verlof A (het schenken van licht alcoholische dranken) aan (De Gelderlander 10/9/1952).
Bij de opening in september 1952 schrijft het Nijmeegsch Dagblad:
“Lunchroom “Pleinzicht” geopend
In een ruim en modern pand heeft de heer W.P.H.A. Cornelissen gistermiddag aan het Plein 1944 zijn lunchroom annex banketbakkerij geopend in tegenwoordigheid van vele genodigden. Wethouder Duives, sprekend namens het college van B. en W. wees er op, dat men hier op historische grond stond, want vrijwel op dezelfde plaats werd een goede honderd jaar geleden het bedrijf gesticht. Destijds aan de Houtstraat. Het heeft wel even geduurd, voordat men aan deze zijde van het plein begon te bouwen, aldus de wethouder, maar nu komt er dan schot in. Namens het college feliciteerde spr. de heer Cornelissen van harte met zijn nieuwe pand, dat hij een aanwinst voor het herboren Nijmegen noemde. Het pand, dat gebouwd werd door het aannemersbedrijf Molenaar onder leiding van architect J.P. Cornelissen maakt inderdaad een frisse, moderne indruk. Gelijkvloers is de winkel ingericht, terwijl men op de eerste verdieping een intieme lunchroom vindt. De zaak voert de toepasselijke naam “Pleinzicht”.” (Nijmeegsch dagblad, 18/7/1952)
De Gelderlander 10/9/1952
Vervolg
In December 1956 is vanwege “reorganisatie) de complete notenhouten Winkelinventaris te koop, inclusief de Elektrische Ijsmachine merk “Mammuth” en Terrasschermen (De Gelderlander 27/12/1956). In het Adresboek van 1963 komt lunchroom Pleinzicht nog voor.
Zoals te zien op foto F50555 is in ieder geval in 1965 de zaak overgenomen door het bekende automatiek/snackbar Groenen.
Bij de verbouwing van Plein 1944 is het pand gesloopt, waarvoor het gebouw van de Primark in de plaats is gekomen.
Het restaurant Tai-Tong met daarnaast Bioscoop Carolus en Luxor, 9/1955 (Jeroen van Lith via F68040 RAN CC0)
In 1951-1952 laat de Fa. Biesthorst haar cholaterie op Plein 1944 herbouwen op dezelfde locatie als waar ze 74 jaar voor de oorlog op de Zeigelbaan had gezeten. De architect is W. Braam van het Architectenbureau G. v. Veen en W. Braam. Veel Nijmegenaren zullen het pand vooral kennen als Tai-Tong, het tweede Chinese restaurant van Nijmegen.
Vooraf
Chocolateriewinkel met lunchroom en 2 Bovenwoningen, Fa. H.A. Bieshorst Javastraat 18, Arch. Bureau G. v. Veen en W. Braam, datum tekening 19-9-1951/gew 25-10-1951 (D12.412513)
“Oude Nijmegenaren zullen zich ongetwijfeld de soliede oude zaak van de fa. H.A. Biesthorst op de Zeigelbaan herinneren.” De zaak had 74 jaar op dezelfde plaats gezeten, totdat het bombardement van februari 1944 de winkel verwoestte. In die periode was de winkel door brand al 2 keer totaal verwoest, maar was de winkel steeds herbouwd en hadden er uitbreidingen plaatsgevonden.
Vanwege ziekte van de eigenares had Biesthorst daarvoor geen noodwinkel gehad. De herbouw vindt plaats op dezelfde plek als waarop de oude winkel op de Zeigelbaan 42 heeft gestaan. De magazijnen zijn aan de achterkant, te bereiken via het expeditieterrein. Boven de winkel zijn 2 woningen gebouwd. (De Gelderlander 19/7/1952 en Adresboek 1940)
Bij de opening
De bouw van de eerste naoorlogse panden aan de zuidzijde van het Plein, met links Kapsalon Theo Seegers en Juwelier J.H. Courbois (geopend op 5 oktober 1951) en rechts de Slagerij Firma Bos en de Chocolaterie P. Bieshorst, 1951-1952 (Fotopersbureau de Gelderlander, Auteursrecht J.F.M. Trum via GN15656 RAN CCBYSA)
“Chocolaterie Biesthorst heropend
Zo langzamerhand begint het Plein 1944 een “gezicht” te krijgen en de laatste week zijn er weer verschillende nieuwe panden in gebruik genomen.
Daarbij werd Zaterdag de chocolaterie van de Fa. H.A. Biesthorst gevoegd, die op 22 Februari 1944 vrijwel op de zelfde plaats verwoest werd. De gevel van het nieuwe pand, staat op de oude grond (destijds de aloude Zeigelbaan), het pand zelf is nu in de richting van de Piersonstraat gebouwd. De architect W. Braam uit Nijmegen heeft zijn plan voor de winkel gebaseerd op de gedachte dat de inrichting intiem moet zijn. Boven de winkel ontwierp hij een gezellig zitje. De architect is in zijn plannen zeer goed geslaagd, daarbij geholpen door de aannemer, de fa. Berntsen en Braam, die een soliede pand bouwde in snel tempo.
Wethouder M. Duives sprak de officiële opening Zaterdag namens de gemeente een welgemeende felicitatie uit bij de heropening van dit pand, dat vier en zeventig jaar op dezelfde plaats heeft gestaan, al werd het voor de oorlog dan ook reeds twee maal door brand totaal verwoest. Er was veel belangstelling voor deze opening.” (Nijmeegsch dagblad 19/7/1952)
Biesthorst heeft niet lang op deze locatie gezeten: Cheng vraagt in mei 1953 een drankvergunning aan (Nijmeegsch dagblad, 21-5-1953) en op 27-6-1953 opent op Plein 1944 no. 25 het Chinees Café-Restaurant “Tai-Tong”. Chen woont zelf op nummer 26 (Adresboeken).
In het Nijmeegsch dagblad van 6-8-1958 staat een mooi artikel over eigenaar de heer Cheng:
De ouders van Hong-May Cheng hebben een restaurant in Wenchaw (Wenzhou). “Ruim twintig jaar oud” vertrekt hij naar Frankrijk. Nadat hij in een aantal plaatsen in Frankrijk was geweest, ging hij naar Amsterdam.
Naar zelfstandig ondernemer
Aanvankelijk werkte hij in de textiel, maar al gauw ging hij naar het restaurantwezen: “hij bewees zijn vaardigheid in het samenstellen van exotische gerechten en hield daarbij nog tijd over om een echt kellnerdiploma te halen”. Van het werken in de keuken werd hij zelfstandig ondernemer: hij huurde kleine, leegstaande lunchrooms of andere eethuisjes. Deze richtte hij in naar “Chinese trant, overdadig versierd met kleurige doch onheilspellende drakenfiguren… hij serveerde zijn klanten de gerechten zoals zijn vader die voor gegoede klanten in Wenchaw op tafel zou hebben gezet. Hij trok van de ene stad naar de andere en kreeg na de oorlog een bouwvergunning voor een terrein aan het Plein 1944 te Nijmegen, waar hij zich, nu waarschijnlijk voorgoed, heeft gevestigd.”
Deze bouwvergunning is echter nog niet gevonden, maar waarschijnlijk klopt niet: Cheng betrekt immers het reeds bestaande pand van Biesthorst, geen terrein. Wel is in Nijmeegsch dagblad 21-5-1953 de melding gevonden dat Chen een aanvraag voor Verlof A (schenken van zwak alcoholische dranken) vergunning heeft ingediend.
Van kippensoep naar loempia
De hoek Bloemerstraat-Plein 1944 in aanbouw: Gezien in de richting van het Luxortheater op de hoek met de Bloemerstraat en Doddendaal. Links de zuidzijde van Plein 1944 met o.a. Chinees Restaurant Tai Tong ; in het midden de bouw in 1957 van de woon-winkelflat op de hoek van Plein 1944 en de Bloemerstraat ; rechts het woon-winkelcomplex aan de westzijde van Plein 1944 met o.a. de winkel van Heijmans. 1957-1958 (J.F.M. Trum via f20209 RAN CCBYSA)
Het artikel laat vervolgens zien hoe de belangstelling voor chinees eten in Nederland snel is gegroeid: aanvankelijk waren direct na de oorlog de Indische Nederlanders die de eerste klanten waren. Daarbij kwamen de Nederlandse militairen, die uit Indonesië terugkwamen. Langzamerhand kwamen de andere Nederlanders: “Zij hebben in een vertrouwd uitziend eethuis eerst voorzichtig een kommetje kippensoep geproefd en zich daarna aan de haaievinnensoep gewaagd.” En daarna de loempia, en vervolgens “nog vreemder gerechten. Voor velen van hen is een Chinees’ maal een welkome afwisseling op de traditionele “Hollandse pot””.
Vervolg
Er is nog niet uitgebreid onderzocht wat het vervolg is geweest.
In het Algemeen Dagblad van 3-1-1969 blijkt dat Chen het nieuwjaar heeft ingeluid met een 20 minuten durend vuurwerk, welk f800 koste. Het vuurwerk had hij uit China geimporteerd. “”Ik spaar alles op en koop er vuurwerk voor, want nieuwjaar is het grootste feest in China”, zo verklaarde hij.” (Algemeen Dagblad, 3-1-1969)
Op 24-9-1970 overlijdt Maria Johanna Verkerk, de vrouw van Hong May Cheng op 47-jarige leeftijd (De Telegraaf, 25-9-1970).
In ieder geval komt het restaurant nog voor in het Adresboek van 1971.
Inmiddels zit eetcafé Dromaai alweer jarenlang in het pand.
Plein 1944 18 – het pand waar de wandelaar op het punt staat langs te lopen- in juli 2019 (Google Streetview)
In mei 1952 heropent Firma Bos haar slagerij op Plein 1944. Haar winkel op de Zeigelbaan, welke in de buurt lag van de huidige, was tijdens het bombardement verwoest. Het ontwerp van de nieuwe winkel was architect Lelieveldt.
Vooraf
Slagerij Gruntjes
Het verhaal van de slagerij lijkt te beginnen bij de slagerij van Gruntjes.
J. Gruntjes krijgt op 3-11-1877 vergunning tot het daarstellen eener Slagerij in zijn huis aan de Zeigelbaan, Wijk b, no. 495. In het adresboek van 1878 komt hij als slager voor op Zeigelbaan B no 494. Johannes Gruntjes is op 19-4-1847 geboren in Nijmegen. In het Bevolkingsregister van 1880 komt hij voor op nummer 31.
Of hij in de loop der jaren zijn slagerij heeft verplaatst is mij nog niet duidelijk: in het adresboek 1887 komt hij voor op nummer 2, terwijl vanaf 1893 op nummer 36.
Zijn “kinderen” komen als slagerij op de Zeigelbaan 36 voor in de adresboeken van 1896 tot en met 1899. Ook wat de verhouding is tussen de adressen 36, 38, 40 en 40a is mij nog niet geheel duidelijk.
Wanneer de moeder overlijdt, wordt namens de erfgenamen de veilingen van 25-4 en 9-5-1898 aangekondigd. Daarbij blijkt nummer 36 “Een winkelhuis en erf met afzonderlijke bovenwoning”, groot 83 cA, waarin zowel boven als onder een slagerij te worden uitgeoefend. Deze is tot 1 november verhuurd aan mej. B. Gruntjes. Ook de andere panden, waarbij 2 verhuurd zijn aan 2 zonen van Johannes, worden te koop aangeboden. (PGNC 17/4/1898)
Herman trouwt met de oudste dochter, Bernardina Johanna Gruntjes. Zij zal op 15-8-1925 op 47-jarige leeftijd te komen overlijden (PGNC 17/8/1925).
In ieder geval komt H.J. Bos in het Adresboek 1899 voor op Zeigelbaan 36 als slager. Tevens komt hij in de jaren 1901, 1902, 1903 voor op dit adres, evenals J.G.W. Gruntjes. (Johannes Gerardus Wilhelmus, 17-2-1881, de zoon van Johannes).
Nieuwjaarswens H. Bos, firma Gruntjes (De Gelderlander 1/1/1903)
De nieuwjaarsgroet van 1901 en 1903 is van H. Bos, Firma Gruntjes.
Vanaf 1905 komt de slagerij voor op Zeigelbaan 40/40a. J.G.W. Gruntjes komt tot 1907 nog op dit adres voor, daarna is het Bos.
In 1916 is het in ieder geval nog H.J. Bos; in ieder geval in 1926 (maar mogelijk eerder) komt J.W. Geertsen, slager op Zeigelbaan 40 voor.
Echte Nimweegse Leverworst
Advertentie echte Nimweegsche Leverworst (De Gelderlander 9/1/1925)
Slagerij Bos is befaamd om haar leverworst. In de jaren voor de oorlog verschijnen regelmatig reclames over de prijwinnende “echte Nimweegse”.
Op 2 november viert W. Gruntjes, “Ome Willem”, dat hij 30 jaar in de zaak werkzaam is. Daarbij heeft hij de reputatie als “eerste klas worstmaker, vooral van het artikel Echte Nimweegsche Leverworst” (PGNC 2/11/1934). Daarna lijkt Wim voor zichzelf op de Oude Varkensmarkt 11 (PGNC 18/11/1938).
PGNC 11/12/1936
PGNC 18/11/1938
Noodwinkel
Opening noodwinkel slagerij Firma Bos (De Gelderlander 30/4/1947)
Op 1-5-1947 opent de Fa. Bos haar noodwinkel op de Mariënburg. Afgaande op haar openingsadvertentie had ze daarvóór ingewinkeld bij slagerij Joh. Verstegen (zie advertentie De Gelderlander 30/4/1947).
De Gelderlander ”Voor de brand van 22 Februari 1944 was dit florerend bedrijf een van de oudst gevestigde zaken, die als het ware met de groei van onze stad groot was geworden. Wie kent in Nijmegen niet “de echt Nimweegse”m de leverworst, waaraan bijkans een even grote vermaardheid vastzit als aan de Bossche koek in de stad van die naam?
In de even smaakvol als hygiënisch ingerichte slagerij op Mariënburg heeft de fa. Bos een prachtige noodwinkel gekregen met daarachter rokerij, pekelkelder en worstfabriek, waarin de nieuwste worstmachines. Architect W. Reijnen heeft met zijn grote ervaring op het gebied en inrichting daarvan, dit alles “goed bekeken”. De étalages, waarin meerdere vakdiploma’s en bekroningen, hadden onmiddellijk bij de opening veel bekijks.” (De Gelderlander 2/5/1947)
Herbouw Plein 1944 architect Lelieveldt
Fa. Bos (J.W. Geertsen), datum tekening 14-9-1951, architect J.A. Lelieveldt (D12.412406)
““De echte Nimweegse”
Fa. Bos op Plein 1944 herbouwd
De firma, die vanwege zijn “echte Nimweegse” in de stad en wijde omgeving zo bekend is, de fa. Bos, heeft gistermiddag op Plein 1944 haar nieuw winkelpand geopend. Er bestond bij deze gelegenheid grote belangstelling van de stadgenoten, die er zich over verheugen dat wederom een bedrijf dat in de noodlottige Februari-dagen van 1944 in het stadscentrum werd verwoest, de moeilijkheden van allerlei aard is te boven gekomen en in de oude maar totaal vernieuwde omgeving is teruggekeerd. Het nieuwe winkelpand is niet alleen een sieraad geworden voor het Centrumplein, het is door zijn inrichting vooral ook een juweel waarmede de slagersbranche van onze stad grote eer mee inlegt. De nieuwste vindingen op het gebied van de hygiënische verzorging, de beste materialen zijn toegepast, zodat we van een van de modernste modelslagerijen mogen spreken.
De wethouder van Wederopbouw, de heer M. Duives sprak bij de opening een hartelijk woord van gelukwens namens het gemeentebestuur.
De wethouder toonde zich verheugd over het feit dat ook deze middenstander, na verwoesting van zijn bedrijf en daarop gevolgde omzwerving de energie heeft gehad om de herbouw op zulk een voortreffelijke wijze te ondernemen. De omgeving waarin het nieuwe gebouw staat, was voor de stadsramp van ’44 al beroemd. Op de aloude Zeigelbaan waren tal van slagerijen gevestigd, die er toe bijdragen om de goede naam van Nijmegen op etensgebied te bevestigen, aldus de spreker.
De wethouder sprak de wens uit dat het de fa Bos zou mogen gegeven zijn om spoedig weer te zijn ingeburgerd op dit mooie punt in het midden van de stad. Naar de overtuiging van spr. zal het Plein 1944 op korte termijn een van de mooiste punten van Nijmegen worden en een van de belangrijkste winkelcentra van de stad. De trolley welke binnenkort hier gaat rijden, zal veel daartoe bijdragen.
Architect J. Lelieveldt, een oud-Nijmegenaar, die thans in Rotterdam woont, dankte de aannemers Gebr. Bornebroek uit Apeldoorn en alle onderaannemers voor de grote toewijding waarmede zij zich van hun taak hebben gekweten.
Degenen die bij de opening aanwezig waren en tal van belangstellenden hebben in de loop van de dag het nieuwe winkelpand op Plein 1944 en zijn inrichting bezichtigd.
Uit de vele bloemstukken bleek de sympathie voor de fa Bos bij het bereiken van deze mijlpaal.” (De Gelderlander 30/5/1952)
Opening Firma Bos op Plein 1944 (De Gelderlander 28/5/1952)
Vervolg
Schreeven heeft de winkel van nummer 18 bijgetrokken, mei 2016 (Google Streetview)
Jarenlang heeft Schreeven haar winkel gehad, waarbij nummer 18 bij haar winkel was getrokken. In augustus 2018 is zij verhuisd naar Hulzenseweg 4 (bron: Google Streetview)
Augustijnenstraat 26, Juli 2019 (Google Streetview)
1953-1955 Augustijnenstraat 22-26 Centrum
In november 1953 ontwerpt architect Ad.P.F. Wijte uit Nijmegen een bouwplan voor een winkel met 2 bovenwoningen. Hierbij is de aanvrager M.J.E. van Meteren doorgehaald en vervangen door Kinderen de Mandt. In ieder geval opent Kodijko in 1955 en zal hier jarenlang blijven zitten.
De winkel
Bouwplan Winkel met 2 Bovenwoningen a/d Augustijnenstraat te Nijmegen herbouw (M.J.E. v Meteren doorgehaald, vervangen door:) Kinderen de Mandt (D12.418500), architect Ad.P.F. Wijte, datum tekening Nov 1953 (D12.418500)
Ook bij de ondertekening van de bouwtekening is bij “de aanvrager” M.J.E. v Meteren doorgehaald en vervangen door Kinderen de Mandt. Mede doordat Kodijko (zie hieronder) in 1955 de winkel betrekt, blijft het vooralsnog onduidelijk wie en vooral waarom de uiteindelijke opdrachtgever is.
De voorkant van de winkel bestaat uit een portiek met links en rechts een etalage. Achter de rechteretalage bevindt zich de opgang naar de woning. In het midden is de ingang naar de winkel. De eigenlijke winkel is traditioneel ingericht met toonbanken en daarachter kasten. Achter de winkel bevindt zich een kantoortje. In de kelder zit onder andere het magazijn, en zowel een ruimte voor kolen als de c.v. ketel.
Het aannemersbedrijf is van Heusden (D12.418501). D12.418499 noemt het plan “herbouw kinderen de Mandt (claim Houtstraat 31-31a)”. Nummer 26 is de winkel, nummer 22 en 24 de bovenwoningen.
M.J.E. van Meteren
Op de bouwtekening is M.J.E. van Meteren doorgehaald. Uit het Adresboek van 1959 en 1963 blijkt M.J.E. van Meteren te wonen op Augustijnenstraat 22.
Kodijko – Koninklijke Weverij Eindhoven
Begin mei opent Kodijko haar winkel op de Augustijnenstraat 26 (De Gelderlander 6/5/1955)
Het is niet bekend of en welke relatie de kinderen van de Mandt met dit bedrijf hadden: dus mogelijk hebben de kinderen de winkel meteen verkocht, slechts een korte tijd een zaak gehad, die daarna door de Koninklijke Weverij is voortgezet, mogelijk waren ze filiaalhouder van de Koninklijke of waren ze de verhuurder van het pand.
Een foto is te vinden uit 1961 is te vinden bij het RAN (Naast het opschrift is de winkel in de bovenste winkelrij te herkennen aan de dame met lichte jas voor de etalage; waarvoor ze meer oog heeft dan voor de optocht).
Kodijko Filiaal in Nijmegen sinds 1934
Openiningsadvertentie Kodijko op de Molenstraat (PGNC 30/10/1934)
Op 31-10-1934 opent Kodijko haar 7e filiaal in Nijmegen, op Molenstraat 22. “Deze firma, fabrikante van het vermaarde “Kodijko”- linnen, brengt uitsluitend het degelijke en fijne genre, hetwelk zij uit den aard der zaak, als “zelffabrikante”, zoo laag mogelijk zal aanbieden.” J.A. Haftink (voorheen ’t Modehuis) krijgt de leidiing over het filiaal (De Gelderlander 20/10/1934).
Oorlog
In maart 1945 blijkt Kodijko op de eerste etage van Molenstraat 63 te zitten (De Gelderlander 16/3/1945).
In een advertentie De Gelderlander 28/1/1952 blijkt Kodijko inmiddels naar van Welderenstraat 98 te zijn verhuisd.
De Koninklijke Weverij Eindhoven
Kodijko was de handelsnaam van NV Eindhovensche stoom- en handweverij v/h Van Dijk & Co. Het bedrijf produceert textiel, zoals, afgaande op de advertenties lakens en slopen, tafellakens, geborduurd bedlinnen, ontbijstellen, doeken en badgoed en daarnaast lingerie (Nijmeegsch dagblad, 19/7/1955). Zij heeft dan tevens filialen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Arnhem, Tilburg, Maastricht en Breda (Nijmeegsch dagblad 24/5/1955 en Trouw 23/12/1955). In deze advertentie noemt zij tevens dat haar scherpe prijzen mogelijk zijn door “’t Gaat regelrecht van eigen wevers naar de eigen “Kodijko” zaken.”
Historie
Het Eindhovense bedrijf bestond sinds 1903 onder deze naam, maar haar geschiedenis gaat terug tot 1852, wanneer Carolus Boromeus van Dijk de Van Dijk & Comp. opricht. Op het moment dat zij in 1918 het predicaat “Koninklijk” vanwege het leveren van damast, krijgt het bedrijf de handelsnaam Kodijko. Uiteindelijk wordt het bedrijf in 1971 overgenomen door Linnenweverijen v/h van Dijk & Zn uit Waalre, die toevallig dezelfde naam heeft (Textielindustrie in Eindhoven, wikipedia)
Vervolg
Kodijko komt in ieder geval in het Adresboek van 1971 nog voor.
Augustijnenstraat, rechts naast de trolleybus is slagerij van Kempen te zien, 8/7/1964 (Fotopersbureau de Gelderlander, auteursrechthouder J.F.M. Trum via F56272 RAN)
Op 25 januari 1956 heropent Slagerij van Kempen-van der Bilt haar winkel op de Augustijnenstraat 6. Het ontwerp was van architect J. Okhuysen, aannemer de heer van Heusden.Tegenwoordig zit Subway in deze winkel.
Vooraf
De Slagerij H.S. Van de Bilt op de Zeigelbaan 36, gedateerd 1900 (F2385 RAN)
Deze slagerij bestond al meer dan een halve eeuw: de ouders van mevrouw van Kempen-v.d. Belt hadden een slagerij op de Zeigelbaan geopend. Wanneer de Bilt zijn slagerij begint is nog niet geheel duidelijk: het eerst gevonden datum tot nu toe is het Adresboek van 1905; mogelijk is hij wat eerder begonnen.
Overgang van de slagerij naar van Kempen- van de Bilt (De Gelderlander 7/9/1932)
In 1932 wordt de zaak overgenomen door W. van Kempen-v.d. Bilt.
Deze winkel werd verwoest tijdens het bombardement van februari 1944. De heer van Kempen begon een dag daarna zijn slagerij in het bedrijf van zijn vader aan de Hertogstraat. Dit gebouw werd echter tijdens de bevrijding van Nijmegen eveneens verwoest. Daarop begon hij opnieuw in de van ’t Santstraat. Ook na de opening van de winkel op de Augustijnenstraat, zal de zaak op van ’t Santstraat blijven bestaan. (De Gelderlander 26/1/1956)
De winkel
Plan tot herbouwen van een winkel-woonhuis aan de Augustijnenstraat te Nijmegen, Opdrachtgever: De Weled. Heer W.A.H. van Kempen van ’s Santstraat, architect J.D.A. Okhuijsen, datum tekening 6-3-1954 (D12.420707)
Op 21-2-1955 vindt de aanbesteding plaats van de herbouw van een winkelpand met bovenwoning aan de Augustijnenstraat voor de heer W.H. v. Kempen. De laagste inschrijving is J.v.d Velden en Sleenhoff met f52.650. De begroting van de architect was f48.400. De gunning wordt in beraad gehouden.
Wanneer de slagerij in januari 1956 opent, blijkt H.J.G. van Heusden de aannemer te zijn. Bij de aanbesteding was hij met f53.495 de een na laagste inschrijving geweest. Het is nog niet bekend wat hiervan de reden is: of bijvoorbeeld de eisen zijn bijgesteld, dat de aannemer zijn prijs heeft verlaagd of dat het om een andere reden gaat.
Op de begane grond bestaat uit de slagerij. Aan de voorkant bevindt zich de winkel, met een geasfalteerde vloer. Achter in de winkel bevindt zich een koelcel en een kantoortje. En daarnaast een gang, die naar de worstkeuken en de werkplaats loopt. De worstkeuken bevindt zich achter het kantoor en de koelcel. Daarachter ligt weer een open plaats met opgang naar de woning. De werkplaats loopt door tot het einde van het perceel; hierin bevindt zich een rookkast.
Bij een verbouwing in 1966 is de worstkeuken de uitbeenderij en de vergrootte werkplaats is de worstenmakerij geworden (D12.459308). In ieder geval hebben er ook verbouwingen in 1974 en 2007 plaatsgevonden.
Huidig
Broodjeszaak Subway op Augustijnenstraat 6, juli 2019 (Google Streetview)
Momenteel zit Broodjeszaak Subway in deze winkel, in ieder geval al in mei 2016 (eerst gevonden foto Google Streetview)
In september/oktober 1954 ontwerpt architect Rodenburg 2 Bedrijfsruimten met 3 Bovenwoningen aan de Augustijnenstraat voor de Stichting St. Jozef scholen.…
Hoek Houtstraat Augustijnenstraat, 1960 ( Fa. H. ten Hoet, Nijmegen / L.R. Gerritsen via f64216 RAN CCBYSA)
In 1955 ontwerpt Okhuijsen het pand aan Plein 1944, op de hoek Houtstraat-Augustijnenstraat. De opdrachtgever is J. van Veggel sr., waarbij de aannemer de firma van der Velden en Sleenhof uit Wijchen is. Op de begane grond zijn 2 winkels: een grotere hoekwinkel en een kleinere aan de Augustijnenstraat. Deze winkels zijn bestemd voor verhuur, welke het makelaarskantoor A. Strijbosch en Th. Thunissen zal verzorgen. Boven de winkels komt 1 groot bovenhuis en 4 flats. (Nijmeegsch dagblad, 21-10-1955)
In het bijschrift van foto ZN35407noemt RAN de bouw van het woon-winkelpand van de Damesmodezaak Den Hartogh (Augustijnenstraat 1)
Vervolg
Er is nog niet onderzocht wat het vervolg is geweest. Jarenlang heeft hier het reisbureau NBBS reizen in gezeten. Bij de herinrichting van Plein 1944 is de kapsalon John Bertine naar dit pand verhuisd.
Hoek Houtstraat-Augustijnenstraat, september 2022 (Google Streetview)
Gemeentelijk monument
Het gebouw is een gemeentelijk monument met als waardering:
“Augustijnenstraat 1-9 maakt stedenbouwkundig onderdeel uit van het wederopbouwplan van de Nijmeegse binnenstad en is hier een expressie van. Stedenbouwkundige waarde vanwege de inpassing aan de kruising Plein 1944, Houtstraat en Augustijnenstraat. De Augustijnenstraatzijde met bakstenen gevel en balkons past in het horizontale stramien van deze zijde van de Augustijnenstraat waar op meerdere plekken balkons en loggia´s zijn te vinden. Typologie van een grote winkel op een hoekkavel met ingang op de hoek waarboven appartementen is bijzonder. Er is sprake van ontwerpkwaliteit van de gevels vanwege de goede afwisseling tussen open betonvlakken en gesloten baksteendelen, tussen kleuren, vanwege de aandachtige materialisering en detaillering door verschillende metselverbanden, gebruik van strips en staal. Het beeldbepalende karakter van het pand is onvervangbaar in relatie tot de context van de Nijmeegse binnenstad.”
Wonen in Nijmegen 