Kronenburgersingel 227, 229 en 231

T. van de Poel, R. Eekelder

Op 17 februari 1897 koopt J.E. Meulenberg van de gemeente Nijmegen het perceel Kronenburgersingel hoek Stieltjesstraat te bebouwen met 3 woonhuizen Sectie B nr. 2487 groot 10a 36ca. (Bron: Notariële akte (koopakte) d.d. 17 februari 1897)

PGNC 21/2/1899: “Den 16. dezer heeft de onderhandsche aanbesteding plaats gehad van vier heerenhuizen alhier aan den Kronenburgersingel en Stieltjesstraat, door de architecten v.d. Pluijm en Gielen, voor rekening van den heer J.E. Meulenberg. Het werk is gegund aan den heer J.s Grandjean, aannemer alhier, voor de som van f40800.”

Het verschil tussen het in de koopakte genoemde aantal van 3 woonhuizen en de
aanbesteding van 4 heerenhuizen wordt verklaard door de aankoop bij akte van 10 mei
1987 van een strook bouwterrein aan de Stieltjesstraat, te bebouwen – in vereeniging met een gedeelte van het aan den kooper bereids verkochte terrein bij akte van 17 februari 1897 – met één woonhuis, Sectie B nr. 2529 groot 93 centiaren, zijnde Stieltjesstraat 30.

De Meulenbergs hadden in 1897 de (huidige) nummers 223 en 225 laten bouwen, eveneens door v.d. Pluijm en Gielen.

Kronenburgersingel 231: Rijksmonument

Het hoekpand, Kronenburgersingel 231 is een Rijksmonument met als waardering (hier is tevens een uitgebreide beschrijving van het pand weergegeven) :

“HERENHUIS uit 1898, ontworpen door de architecten Van de Pluijm & Gielen in Overgangsarchitectuur.

– Van architectuurhistorische waarde als goed bewaard voorbeeld van een herenhuis, gebouwd in de stadsuitleg van Nijmegen in een Overgangsarchitectuur, typerend voor een gedeelte van de bebouwing aan de Singels in Nijmegen. Deze architectuur bevat vernieuwende elementen, gecombineerd met de wat traditionelere invloeden van bijvoorbeeld de Neo-Renaissance. Dit pand heeft een ongewone vorm en wordt gekarakteriseerd en gedomineerd door de torenachtige opbouwen. Het pand is bijzonder in de combinatie van de gaaf bewaard gebleven interieurelementen en de zorgvuldige detaillering van het gaaf bewaard gebleven exterieur. Er is bovendien een sterke ensemblewaarde en een stijlovereenkomst met het hekwerk aan de straatzijden.

– Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van het vanuit rijkswege beschermde deel van de binnenstad van Nijmegen, vanwege de zeer markante en in de architectuur vertaalde hoekligging en vanwege de situering van het pand aan de rand van het Kronenburgerpark, alwaar het in combinatie met de aanwezige groenaanleg een schilderachtig geheel vormt.

– Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen in de nieuw aangelegde straten rond de oude stad; een stadsuitbreiding die met het verwijderen van de vestingwerken aan het eind van de 19de eeuw mogelijk was geworden.“

Gemeentelijk monument

Het blok als geheel is een Gemeentelijk Monument met als waardering: “Pand in overgangsstijl tussen neo-renaissance en nieuwere bouwkunst, van groot belang in de straatwand.” Kronenburgersingel 227 is samen met Stieltjesstraat 32 “gemeentelijk monument”

Lees hier verder over het huizenbezit van de Meulenbergs, of ga verder met de bewoners:

Bijlage Gevonden gebruikers

Gevonden gebruikers nummer 227

Naam	Omschr	Adres	Adresboek
D. v. Lindenhout	papierfabrikant	Kronenburgersingel 27	1899
J.J.A. Heijnen			1902, 1903
Mr. W.J. Waalkens			1908, 1909, 1910-1911,
Wed. Jhr. A.N.f. Flugi v. Aspermont	Geb. G.M.Th.W. Ruttinck		1914-1915, 1915-1916, 1916
Wed. H. Ruttinck	Geb. H.J. Hermsen		1914-1915
A.J. Janssen	Part. Adres; Gebr. Janssen, Drukkerij en Binderij, Pikkegas 27		1920, 1922, 1924, 1926, 1928 (ná juli 1928: Sumatraplein hoek Borneostraat 1)
E. Mendelson	Handelsreiziger		1932, 1934
Mej. F. v. Embden	verpleegster		1934
J.G. Schoon	Adj.-dir. slachthuis		1936, 1938
Wed. R.H. Kostermans	Geb. E.M. Cusiel		1955, 1959
D. Koning	Plastic fabrikante		1968
J. v.d. Bosch	Loodg		1968

Gevonden gebruikers nummer 229

M. Leijzerscis krijgt in 1900 telefoon (nummer 734 PGNC 9/9/1900)

Naam	Omschr	Adres	Adresboek
M.J.F.B. Leijzers-Vis	Industrieel	Kronenburgersingel 29	1901, 1902, 1903
M.Th. Martens	Geb. van Blaricum		1909
Wed. Mr. B.J.H. v. Blaricum	Geb. M.Th. Eskens		1910
Mej. G.J.E. Steijns	Onder “Massage en heilgymnastiek”		1916
J.B.C.E.M. Jansen-Ficher	Afkomstig uit Arnhem; in 1930 wordt een keukenmeisje gevraagd		PGNC 22/3/1919, De Gelderlander 20/9/1930
Mej. F.H. Dorssers	Huishoudster		1926, 1928
Onbewoond			1934
W.J. Janssen	Varkenskoopman (1934); Nijm. Baconfabriek (1940)		1934, 1936, 1938, 1940
W.A. Janssen	bedrijfsleider (1938); in februari 1936 vertrek van een W.A. Jansen naar Arnhem (PGNC 22/2/1936); in augustus 1936 vestiging van een W.A. Janssen (PGNC 1/8/1936)		1938, 1940
Fa. W. Pruijn	Varkensexport; tevens adres Ubbergscheveldweg 1		1936
H.J. Janssen	Looncalculator		1948
A.F. Wijers	Brood- en banketbakker		1948
Mej. C.A. Wijers			1948
T.H.J. Wijers	Bakker		1948
T.H. Janssen	Koopman		1959
W.J. Janssen	Exporteur		1963
W. Janssen			1968

Gevonden gebruikers nummer 231

Zoals reeds weergegeven, staat in de bijlage de gebruikers weergegeven. Hieronder enkele speciale vermeldingen:

In de jaren 20 was het pand in gebruik door de Karmelieten. Dan vinden we ook Titus Brandsma (vooralsnog eenmalig) op dit adres.

Een verhuizing naar Indië in 1930 geeft een beeld van de inventaris van het pand:

Hermsen

In ieder geval is het pand in 1931 een pension. In een andere advertentie adverteert Hermsen met: “Gemeub. Kamers met pension voor 2 Heeren of Dames of Echtpaar” (De Gelderlander 7/11/1931).

Mevrouw Hermsen is bovendien actief als propagandist voor de R.K.S.P. (De Gelderlander 22/6/1935)

1939: Te koop

In februari 1939 staat Kronenburgersingel 31 te koop, waarbij de veiling op 2 en 16 maart zal plaatsvinden (PGNC 18/2/1939)

Tweede Wereldoorlog

Kronenburgersingel 31 komt in december 1944 voor op een lijst waar de bewoners van openbare schuilgelegenheden ingekwartierd kunnen worden. Het adres biedt dan plaats voor 4 personen (De Gelderlander 7/12/1944)

In De Gelderlander 5/3/1945 staat een advertentie waarin H. Venhovens-Radt uit Cuijk een aantal personen zoekt, waaronder Mej. L. v. Heumen-Venhovens (De Gelderlander 5/3/1945)

Naam	Omschr	Adres	Adresboek
H.W. Boeree	Koopman (1902); huisknecht (1903)	Kronenburgersingel 31	1902, 1903
Oosting (E)	Geb. A.G. v. Holthe tot Echten		1902
Dr. F.A.M. Lemaire	Arts		1903
A. Beersman(s)	Onder “Modisten en kostuumnaaiers”; grossier		1912-1913, 1913-1914, 1914-1915
A.G.D. Erkens	Onder “Amerikaansche karpetschuiers”		1912-1913
Wed. K. Install	Geb. B. Becker		1922
Prof. Dr. T. Brandsma	(O. Carm.), Gewoon Hoogleraar R.K. Universiteit		1928
Carmel			1928
A.M. Pelgrim	R.K. geestelijke		1928
L.H.M. Denteneer			1928
Echtg. F.J. Terwischa van Scheltinga,	Geb. J.W.M. Coomans; Wanneer zij op de Kronenburgersingel gaat wonen, is zij afkomstig van Zwolle (PGNC 13/6/1931)		1932
Mej. A.C.A. v. Aernsbergen			1932
Jkhr. Th.W. Serraris	z.b., hij is dan afkomstig uit Groesbeek en hij “student” vertrekt in juni 1933 weer, naar Ginneken		PGNC 17/12/1932 en PGNC 10/6/1933
Mej. M. Meijer	boekhoudster		1932, 1934
W. Munting	Arts; per 1-10-1933 gevestigd als Arts homeopatisch geneesheer (PGNC 23/9/1933) met praktijk aan huis. Hij is dan afkomstig van Alphen aan de Rijn (PGNC 14/10/1933)		1934
A.A. Hermsen	pensionhouder		1934
Mej. J.P. Segers	Part. secretaresse		1934
W.F. v. Gelder	Winkelier		1936
J.H. Jansen	Winkelbediende		1936
J. Voncken	Student; hij is dan afkomstig van Wijlre (PGNC 24/10/1936)
H. Friedeberg	Jurist		1938
W.H.G. Giesen	Koopman; hij is dan afkomstig van Tilburg (PGNC 12/6/1937)		1938
H.E. Puplichuizen en gezin	Agent houthandel, vertrekt naar Amsterdam (PGNC 24/9/1938)
Wede. C. Deuling- v.d. Worp	Vertrekt naar Amsterdam (PGNC 1/8/1942)
A.F. Boelen			1948
J.B.J. van Sambeek			1948, 1951
Wed. P.J.M. van Sambeek	Geb. H.A. van den Berg		1951
J.A.J. van den Boogaard	Locale kracht P.T.T.		1951
F.J. Govaert			1959
J.A. Rammeloo			1959
H.C. van Gils			1959, 1963
A.W.A. Snoeks			1963
J.P. Rietveld			1963
B.W.S.	Onder “Copieerinrichtingen”		1966
J.F.E.M. Ahout	Hotelhouder		1968
M.N.J.A.M. van den Wildenberg			1968
Verdijk	Design. Studio grafische ontw. Zeefdruk offset en stencilwerk		1971