V.d. Borg: Eerste herbouw van de Broerstraat

1948

“Uit as herrezen

Aan de Broerstraat bruist nieuw leven

Vandaag heropende v.d. Borg

Toen op 22 Februari 1944 ’t rampzalige bombardement Nijmegen teisterde, liep het warenhuis v.d. Borg aan de Broerstraat een paar geduchte schrammen op. Zij werden geheeld en dat kostte 40.000 gulden. Op 20 September 1944 brandden de Duitsers het gebouwen-complex helemaal neer onder het motto “Sie schützen den Feind”. Nu ging het niet meer om het helen van een paar schrammen, maar om opbouw van de grond af aan. Het heeft vier jaar geduurd eer het zover was. Dat is een lange tijd, maar toch zo kort, dat v.d. Borg het eerste bedrijf is, dat in volle luister straalt aan de in opbouw zijnde Broerstraat. Dat heeft meer gekost dan 40.000 gulden… doch dat weet de spraakmakende gemeente het best. Maar wat het gekost heeft aan piekeren, wikken en wegen en zorgen en wat voor eisen gesteld heeft aan durf en levensmoed… daar kunnen geen mensen over meepraten dan de eigenaar, de heer J. v.d. Borg en die hem nastaan.

En wij zelf vinden het alleen maar een licht gevend teken, dat temidden van de kale vlakte, waar doorheen het steenpad loopt, dat eens Nijmegen’s Kalverstraat werd geheten, dit bedrijf als eerste is herrezen, als de voorbode eener rij van flonkerende en bloeiende zakenpanden. Hier heeft de getroffen middenstand niet geweeklaagd en gejammerd (waartoe hij overigens het volle recht heeft), wetend, dat hij zijn naar mensen maatstaf in eigen hand moet nemen.

Dat het hernieuwd bedrijf in alles up to date is, gelooft u natuurlijk zó wel, zonder dat wij dat in finesses beschrijven, anders was de zaak natuurlijk niet herbouwd. Dat alles gedaan is om het kopen tot een prettig tijdverblijf te maken, kunt u eveneens zonder meer aannemen, want anders zou de concurrent daar wel voor zorgen.

Dat wist u niet.

Maar bekijk b.v. eens de etalages. Wie over het trottoir passeert, kan er zijn hart ophalen, doch wie er eens meer op zijn gemak een oogje aan wil wagen, kan aan “de achterkant van de voorkant” der vitrines rustig neuzen zonder gehinderd te worden door wie de zaak binnengaan.

Wist u, dat er ook in een warenhuis wel eens een storing in het licht optreedt? En dat dan gewoonlijk gebeurt als de zaak propvol is, op de spitsuren, zoals b.v. al enige malen met St. Nicolaas voorgekomen is. V.d. Borg maalt er niet meer om, want er is een automatische accu-kamer, die direct in werking treedt als electriciteitsvoorziening staakt en dan nog zo lang brandt, dat er ook dan nog twee uur lang naar hartenlust verkocht kan worden. Maar wel blijft de klok stil staan!

Indirecte verlichting met Philips T.L.-buizen is misschien al helemaal niets bijzonders meer, maar dat u hier de eerst Philips huistelefoon-installatie vindt, waar vroeger altijd Siemen aan bod was, is wèl het vermelden waard. En de Multivox, de luidspreker-installatie, waarmee op elke plek van het gebouw iedereen bereikt kan worden en die bij eventuele noodtoestanden een paniek zal kunnen voorkomen, is óók niet algemeen ingeburgerd!

Weer de wind!

Het nieuwe warenhuis-paleis staat op het ogenblik nog maar in een kale open vlakte. Voorts collega’s aan de overkant eveneens gebouwd hebben, kan nog wel een aantal maanden verstrijken. Intussen giert de wind over de kale leegte. En daarom heeft v.d. Borg een heel voorportaal met een stelsel van tochtdeuren, dat geen zuchtje binnenlaat. Komt er aan de overkant eveneens bebouwing, dan is die drie dubbele beveiliging eigenlijk overbodig, maar tot zolang moest zij er zijn.

Liften zijn er nog niet in ’t nieuwe gebouw. Dat is niet nodig bij een hoogte van één verdieping. Maar de liftschachten zijn al aanwezig om dienst te doen al binnen hopelijk niet al te lange tijd ook de voorgenomen bouw van de eerste en tweede verdieping zal zijn voltooid. Dat zal zijn tegen de tijd, dat ook de ondergrondse rijwielbergplaats (een zaal gelijk) ten volle benut zal kunnen worden. Dan zal ook van de lange rij toiletten en wastafels, als ’t ware in één heel grote badkamer verenigd, pas volop geprofiteerd worden.

Zo is bij de bouw van dit moderne winkelpaleis, die reeds een stoute stap is, al ten volle rekening gehouden met de uitbreiding in een zeer nabije toekomst.

Negen en veertig jaar geleden legde de heer A.A. v.d. Borg (inmiddels overleden) de eerste steen voor dit goed-Nijmeegs bedrijf. Zijn zoon, de heer J. v.d. Borg heeft het aangedurfd om in een tijd, dat de Rijksschade-uitkering toch maar een futje is van de werkelijke kosten, de herbouw op zo royale voet ter hand te nemen. Hopelijk is de tijd nog ver, dat de kleinzoon, de heer A.A. v.d. Borg, de teugels in handen moet nemen. Maar in elke geval is de continuïteit in dit geslacht van degelijke Nijmeegse zakenmensen verheugend.” (Nijmeegsch dagblad, 13-11-1948)