Hier is Wally! (Ergens bij de Waalkade was hij augustus 2022 nog te vinden)
In 2013 maakte Els Keutel op 25 plekken een “Waar is Wally?” muurschildering. Mensen konden op zoek gaan en deze op Facebook melden. Inmiddels heeft de gemeente de nodige Wally’s verwijderd, maar sommige zijn nu (december 2024) nog steeds zichtbaar.
Waterijsje voor de speurder
In 2013 maakte Els Keutel op 25 plekken een “Waar is Wally?” IntoNijmegen: “Ze werden in 2 nachten door 2 vrienden aangebracht, via sjablonen uit pizzadozen.”
Daar zat tevens een Facebook pagina aan verbonden: degene die het eerste een van de Wally’s had gevonden, kreeg een waterijsje. Bezoekers van de pagina konden vervolgens meekijken op welke locaties al een Wally gevonden was.
Boeken Martin Handford
De Wally’s zijn gebaseerd op de boeken van Martin Handford. Hierin staan tekeningen waar van alles gebeurd en waarop je Wally moet zoeken, een mannetje met rode muts, wit/rode trui en blauwe broek.
Geel/zwarte Wally’s
De gemeente heeft inmiddels de meeste Wally’s verwijderd, maar soms kom je er nog een tegen. Sommige Wally’s zijn geel/zwart: ik weet niet of Els Keutel alle Wally’s gemaakt heeft of dat anderen -op een later tijdstip- andere Wally’s hebben gemaakt. In ieder geval vind ik het persoonlijk leuk om nog steeds af en toe een Wally tegen te komen. Vooral op plekken waar ik al regelmatig was langs gekomen, zonder dat ik de Wally ontdekt had.
(Overige) Bronnen en verder lezen
Street Art in Nijmegen, WilmaTakesABreak: een leuk artikel over de streetart van Nijmegen uit 2017; veel van de streetart is nu (december 2024) nog te zien
Wally in de Roerstraat in het gezelschap van een pinguïn (juni 2023)Wally in de Benedenstad (augustus 2025)
“Al mot ik krupe” is een beeld van Toon Heijmans. Het was een geschenk van het Prinsenconvent aan de stad Nijmegen ter ere van haar 2000-jarig bestaan. Het kunstwerk beeldt de eerste regels van “Al mot ik krupe” uit, een lied van Groadus van Nimwegen.
“Al moet ik krupe
Op blote voeten goan
ik wil nog een keer
Sint Steven heuren sloan”
Dit nummer is een carnavalsnummer, wel Theo Eikmans/Graodus fan Nimwegen in 1952 samen met Jan Lourense heeft geschreven. Uiteindelijk zou het in 1978 als single verschijnen.
Verdwenen Nijmegen
Al mot ik krupe op blote voeten gaon (december 2025)
Opvallend genoeg is de inhoud van het liedje vrij melancholisch: over een Nijmegen dat er niet meer is:
“Woar is toch de Liendenberg Woar is de zeigelboan Woar is toch die verkensmert En die mooie langeboan Alles is afgebroken Geen huus is blieven stoan”
Antonius Arnoldus Maria Heijmans (Nijmegen 19 october 1926 – Nijmegen 27 mei 2018) was een leraar en kunstenaar.
Ad Lansink schreef op zijn site een biografie naar aanleiding van diens overlijden.
Officieel Stadslied
Al mot ik krupe… Ik wil nog een keer sint steven heuren slaon
Sinds 17 december 2025 is Al mot ik krupe het officiële stadslied van Nijmegen. Het was een idee van burgemeester Bruls, die afgelopen 10 jaar had gemerkt dat het liedje het “inofficiële stadslied” was. Daarom vond hij het een goed idee om er het officiële stadslied van te maken. Zie het filmpje op de site van RN7:
In 1983/1984 werd het Citycomplex gebouwd tussen de Ganzenheuvel en Smidstraat. Op een soort binnenterrein kwam de omgevingsvormgeving van Christiaan Paul Damsté.
“Helderheid in de vorm van licht is een belangrijk thema in het werk van deze kunstenaar. na overleg met de omwonenden heeft Damsté besloten een kunstwerk te realiseren, waarmee het pleintje beleefd kan worden als speelruimte voor kinderen en als ontmoetingsruimte voor anderen.” (Kunstbus) Hij maakte een witte granieten schijf met een diameter van 3 meter. Deze schijf kreeg een reliëfstructuur, waardoor het op een plaatjeszwam lijkt. In de as van deze schijf staat een zwarte granieten paal, welke op een soort trap lijkt.
Christiaan Paul Damsté
Damsté is geboren in 1944 in Arnhem. Hij is naast beeldhouwer schilder en etser. Ook maakt hij reliëfs, assemblages en collages.
Hij studeerde van 1962-1967 aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Arnhem. Daar kreeg hij les van Jurjen de Haan, Peter Struycken en Henk Peeters. Ook studeerde hij in 1967-1969 aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Bosch de opleiding vrij schilderen en grafiek. Van 1969-1970 volgde hij de opleiding aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Gent.
Naast kunstenaar was Damsté docent aan verschillende instellingen, in ieder geval in de periode 1969-1989
In 1966 ontving hij de Grafiekprijs van Ommen
Werk
KOS: “Het oeuvre van Damsté lijkt op het eerste gezicht uit uiteenlopend en divers werk te bestaan. Toch is er een samenhang te ontdekken. De kunstenaar laat zich namelijk vooral inspireren door landschap, geologie en architectuur. Daarbij is in zijn werk bijna altijd de wens tot ‘ordening en structuur’ terug te vinden.”
Een ander werk in Nijmegen van Damsté is de sculptuur aan de Hobbemastraat/Ruysdaelstraat uit 1988.
Het Arsenaal, de Mariënburgkapel, de Israëlische begraafplaats en het kruitmagazijn, Mariënburg 95 (huidig),1880 (Gerard Korfmacher via F46123 RAN)
Het Arsenaal op de Mariënburg is gebouwd tussen 1820 en 1824 als artillerie- of tuighuis. Daarna heeft het meerdere functies gehad, waaronder het gemeentearchief van Nijmegen. Tegenwoordig heeft een functie voor horeca en cultuur. Opvallend is de sluitsteen: een herinnering aan het bezoek van Willem I.
Mariënburgklooster en bouw
Het staat op de plek van het voormalige kloostercomplex Mariënburg, waar ook de nog bestaande Mariënburgkapel deel van uitmaakte. Nadat het klooster in 1591 was opgeheven nadat Maurits Nijmegen had ingenomen, werd het kloostergedeelte verbouwd tot woonruimtes. Vanaf 1683 was het Munthuis hier gevestigd. In 1778 verkocht de staat het gebouw voor particuliere bewoning. In 1808 kocht de staat echter het gebouw weer terug, zodat deze gedeeltelijk gesloopt kon worden. Vervolgens werd een artillerie- of tuighuis gebouwd. Dit gebouw kwam in 1824 gereed. Het arsenaal was tot 1908 onderdeel van de Mariënburgkazerne.
Archief en andere functies
Op 10 maart 1909 werd het gebouw eigendom van de gemeente Nijmegen, die het gebruikte voor een stadwerkplaats. In 1938 verhuisde deze werkplaats. Vervolgens was het bedoeling om hier het gemeentearchief in te vestigen. Door de Tweede Oorlog ging dit plan niet door. Na de oorlog kwam de stadswerkplaats weer terug: haar pand aan de Dominicanenstraat was zwaar beschadigd geraakt. Ook werk het een werkplaats voor het politiebureau, die tegenover het Arsenaal lag. Vanaf 1968 zat hier tevens het bureau gevonden voorwerpen en rijwielen. In 1978 werd het Arsenaal na een verbouwing in gebruik genomen als gemeentearchief, welke op dat moment in de Mariënburgkapel had gezeten.
Horeca en Cultuur
Doorbraak Arsenaal met zicht op Moenenstraat (november 2025)
Het archief verhuisde in 2001 echter naar de nieuwbouw aan de Mariënburg, de huidige locatie. Daar maakt het met de naastgelegen bibliotheek en de Lux onderdeel uit van het “cultureel kwartier”. De gemeente had in 1999 al besloten dat het Arsenaal een gedeeltelijk commerciële en een gedeeltelijk culturele bestemming moest krijgen.
In 2003 vestigde zich aan de ene kant het horecabedrijf het Vlaams Arsenaal. Aan de andere kant kwamen een aantal culturele instellingen, verenigd in vereniging Het Arsenaal. In het midden van het pand werd een grote doorgang gemaakt als verbinding met de Moenenstraat met de Marikenstraat.
In het Arsenaal is tegenwoordig (november 2025) Arsenaal 1824 gevestigd.
Het Arsenaal is een Rijksmonument.
Sluitsteen: herinnering bezoek Koning Willem I
Sluitsteen bij Arsenaal: herinnering aan Willem I (mei 2024)
Deze sluitsteen hangt boven de (doorgebroken) toegangspoort tot het Arsenaal en is een herinnering aan Koning Willem I, die het gebouw in 1824 bezocht. Het Arsenaal is rond 1820 gebouwd en is een Rijksmonument.
Van Schevichaven over dit bezoek: “Op 11 October kwam Z.M. Willem I hier nogmaals, bezichtigde het nog niet voltooide fort aan de Waal, waaraan hij ter eere van den ontwerper den naam van Kraijenhoff gaf, inspecteerde weder de wallen en de Sterreschans op den Hunnerberg, alsook het nieuw arsenaal op Mariënburg. Z.M. logeerde ten huize van luit.-generaal baron Van Kraijenhoff, de tegenwoordige St. Josefsschool aan het Bosch; gaf audiëntie en vertrok den volgenden dag naar Maastricht.” (PGNC 15/5/1895)
Bezoek Frederik der Nederlanden in juli 1824
Het krantenartikel over het bezoek van Willem I is nog niet gevonden, wel dat van Prins Frederik der Nederlander, de tweede zoon van Koning Willem I (en de broer van de latere koning Willem II). “Door zijn vader, koning Willem I, werd hij daarna benoemd tot ‘grand-maître de l’artillerie’ en bezocht in die functie jaarlijks de vestingen in het Nederland en België.” (wikipedia)
Bezoek Prins Frederik der Nederlanden aan Nijmegen (PGNC 27/7/1824)
Een krantenartikel over een bezoek in 1818 is te lezen in PGNC 21/8/1818.
De wereldpoort bij de Michiel de Ruyterschool is een werk van Carla Dijs. Waarschijnlijk is dit werk uit 2009, hoewel Michiel de Ruyterschool zelf de zomervakantie van 2008 noemt.
Er is nog weinig gevonden over dit kunstwerk. Een aantal dingen lijken duidelijk: de gestyleerde golven en de globe als verwijzing naar de zeeheld Michiel de Ruyter. Maar nog onbekend is waarom een deel van de wereldbol oranje is. En waarom de meeuw er staat; of is dit ook een verwijzing naar de zee? En de poort naar een school is waarschijnlijk te zien als een vertaling van de school als poort van de wereld.
De muurschildering Zonder Titel op de Hessenberg is gemaakt in 2014 door Freek van Ginkel. Het was een opdracht van de Gemeente Nijmegen. Het is mij (RE) niet bekend wanneer de grote schoppen erbij zijn gekomen; op de site van Freek van Ginkel maken deze geen deel uit van het kunstwerk.
Zonder titel, Freek van Ginkel, Mr. Hermanstraat (augustus 2025)
Op de zijkant van de (tegenwoordige) winkel van de We staat in de Meester Hermanstraat een muurschildering van Freek van Ginkel.
Freek van Ginkel (Warnsveld 1947) is schilder, graficus en fotograaf. Hij studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunst in Den Haag.
Kunst op Straat noemt als jaartal 1989, op de website van van Ginkel zelf staat 1990. Het is gemaakt in opdracht van de Amev.
Muurschilderingen
Op zijn website: “sinds ca 1985 tot 2013 heb ik bijna ieder jaar 1 of meer muurschilderingen gemaakt in opdracht van gemeentes, bedrijven en particulieren… De muurschilderingen – die met de strepen- waren vaak bedoeld ook tegen bekladding hetgeen goed werkte.”
Op zijn website staat tevens een overzicht van zijn muurschilderingen. Een aantal daarvan zijn inmiddels opgeheven, onder andere doordat het betreffende gebouw inmiddels is gesloopt.
Werk
Van Ginkel noemt op zijn site verder de beschildering van een stadsbus in Nijmegen (1986) en de vormgeving van de entree inclusief de vitrine en affiches van politiek-cultureel centrum O42 (1984).
Over zijn werk, staat op de website van van Ginkel: “Ik richtte me sinds ca 1972 eerst meer op grafiek (etsen en linosnedes) en fotografie. Dit maakte gaandeweg plaats voor schilderen waarbij ik diverse stijlen en benaderingswijzen bezigde. Ik vertrok vanuit de toen levende doctrine; de schilderkunst is dood. Nog steeds is het niet gemakkelijk hier een authentieke en originele weg te bewandelen; het zal niet anders dan in kleine stapjes en met kleine ontdekkingen kunnen geschieden.”
In 2018 begon hij met de series “Shapes of things”. Ook hiervan staan op zijn website werk.
Kubus met Uitslag, Gerard van Walraeven locatie Westerpark Nijmegen
Deze Kubus met Uitslag is een van de werken van Gerard van Walraeven in het Westerpark. Een van de andere werken is eveneens een kubus. Waar die kubus vrijwel is ‘ingepakt’, is de kubus op de foto vrijwel geheel ‘uitgepakt’. De geroeste verpakking laat een kubus van gepolijst staal zien, welke het licht en de omgeving reflecteert.
Oorspronkelijk stond het beeld in het Julianapark.
sculptuur vrouwenfiguur, Oscar Goedhart, 1973 Westerpark Nijmegen
Dit beeld maakte samen met het andere beeld van Oscar Goedhart in het Westerpark ooit onderdeel uit van de fontein bij het G.A.K. (later UWV) kantoor. Het is goed te zien hoe de kunstenaar aan het beeld heeft gewerkt.
In een artikel van Ad Lansink: “‘Tegenstellingen blijven mij boeien. De kastanje: ruwe bolster met blanke pit. Licht bestaat niet zonder donker. Op de dag volgt de macht, en omgekeerd’, aldus Oscar Goedhart toen ik hem voor ‘Beeldspraak – Gesprekken met kunstenaars uit het Rijk van Nijmegen’ vroeg naar de tegenstelling tussen het ruwe gietsel en het gepolijste brons van zijn indrukwekkende beelden. Die tegenstelling werd een regelrechte wisselwerking, een wederzijdse versterking.”
Vrouw uitkijkend over water, Ed van Teeseling, Waalkade, 1982 (mei 2024)
“Ed van Teeseling werd door velen gezien als de ‘stadsbeeldhouwer’ van Nijmegen en de nestor van de Nijmeegse beeldhouwers.” In Nijmegen zijn ongeveer 20 werken te zien in de openbare ruimte. Daarnaast maakte hij tal van beelden in andere plaatsen.
Deze pagina verzamelt van hem gevonden werk en zal van tijd worden aangevuld. Na een korte levensbeschrijving volgen de reeds gevonden werken.
Jeugd en Opleiding
Eduard Andreas Willibrordus (Ed) van Teeseling (Amsterdam, 29 november 1924 – Nijmegen, 14 juli 2008) was een Nederlandse beeldhouwer.
Van Teeseling werd geboren in Amsterdam, maar bracht in Nijmegen zijn jeugd door. Een Tirols beeldhouwer leerde hem in hout te snijden. In 1942 werd hij vervolgens als leerling aangenomen aan de Arnhemse Academie. Met een onderbreking door oorlog, studeerde hij daar af. Daarna werkte hij in een aantal grote beeldhouwateliers, onder andere dat van Uiterwaal. Ook vervolgde hij zijn opleiding door naar het Académie de la Grande Chaumière in Parijs te gaan. In 1949 vestigde hij zich in Nijmegen.
Stadsbeeldhouwer van Nijmegen
“Ed van Teeseling werd door velen gezien als de ‘stadsbeeldhouwer’ van Nijmegen en de nestor van de Nijmeegse beeldhouwers.” (wikipedia) In Nijmegen zijn ongeveer 20 werken te zien in de openbare ruimte. Daarnaast maakte hij tal van beelden in andere plaatsen. Ook maakte hij veel vrije werken in brons, steen en gebakken klei. Daarnaast schilderde en tekende hij.
Betrokkenheid
Ook had hij in Nijmegen vele bestuurs- en adviesfuncties. Bovendien was hij tot eind jaren tachtig docent aan de Vrije Academie in Nijmegen. “Hij stond aan de wieg van de Gemeenschap Beeldende Kunst Nijmegen (GBKN), kunstenaarscentrum De Olifant en Stichting DAK die ateliers beheert voor kunstenaars.” (wikipedia).
Hij had een tijdlang een galerie in het Besiendershuys, waar hij samen met zijn vrouw Ingeborg Brounts ook woonde. “Tot aan zijn dood op 14 juli 2008 was Van Teeseling nog dagelijks aan het werk in zijn atelier aan de Pijkestraat in Nijmegen.” (wikipedia)
Saint Louis
1951 Bijleveldsingel 153 (tuin Stichting KION)
Muurreliëf St. Louis door Ed van Teeseling, Bijleveldsingel 153 (oktober 2025)
Keizer Trajanus (samen met Charles Hammes)
1956 Keizer Trajanusplein
Beeld Trajanus op Trajanusplein (september 2024)
Pegasus
1965 Berg en Dalseweg/Hengstdalseweg, Hengstdal
Het beeld van Pegasus, vervaardigd uit kunststeen door Ed Teeseling in 1965 staande in het plantsoen tussen Berg en Dalseweg en Hengstdalseweg, 1975 (Frans Kup via F27367 RAN CCBYSA)
Mercurius
1962 (Oorsponkelijk Katholieke Vormingsschool voor de Detailhandel, Goffertweg, tegenwoordig in depot)
Een reliëf in brons van Ed van Teeseling uit 1962, voorstellende Mercurius , geplaatst op de Detailhandelschool, later de Katholieke Scholengemeenschap voor de LMO-MMO Gelre ; P.S. in 2018 ligt het beeld opgeslagen op de gemeentewerf in afwachting van een nieuwe stek, 1975 (Frans Kup via F17216 RAN CCBYSA)
Zittend kind, beeld van Ed van Teeseling (juli 2024)
Ed van Teeseling maakte dit beeld van een zittend kind, dat zijn armen om zijn benen heeft geslagen. Hij lijkt naar niets of niemand te kijken. Lijkt hij, zoals KOS schrijft, “diep verzonken in gedachten is” of is juist van het tegenovergestelde het geval. KOS: “Het beeld heeft een zekere spanning: ondanks het feit dat de jongen roerloos stil zit, geeft hij het gevoel dat hij ieder moment kan opspringen. De sokkel is gemaakt van beton, het beeld zelf is in brons gegoten.”.
Naast hem staat een bankje, dat mensen uitnodigt om te komen zitten.
Ooit stond het beeld op een andere locatie van de Heijendaalse weg, maar ik ben vergeten wat de precieze locatie was (eigen herinnering).
Op de hoek van de Parkweg en Pijkestraat staat het beeld van de Gouden Engel. Beeldhouwer Fred van Teeseling liet zich inspireren door de Nijmeegse legende van de Gouden Engel uit 1600: het verhaal over een tragische liefde en over een engel van puur goud die ergens in de binnenstad van Nijmegen begraven zou moeten…
Vrouw uitkijkend over water, Ed van Teeseling, Waalkade, 1982 (April 2024)
Het Waalbeeld (Surveillant de la Riviere) gemaakt in 1981 door Ed van Teeseling op de oorspronkelijke plaats.
Het beeld stond eerst onderaan de Grotestraat, gezien in de richting van de Waalbrug maar werd later verplaatst en staat nu op de waterkeringsmuur nabij de Lage Markt, 11/11/1982 (Ber van Haren via KN13594-13 RAN Auteursrechthouder: Gemeente Nijmegen)
Twee Reliëfs van Ed van Teeseling
Grotestraat
Een groot aantal zijn in de jaren tachtig geplaatst ter gelegenheid van de waterkeringsmuur.
Muursculptuur Ed van Teeseling, Waalkade/Grotestraat
Op de muursculptuur bij de afsluiting Waalkade/Grotestraat is het gemeentewapen van Nijmegen in abstracte vorm te herkennen: een dubbele adelaar met een wapenschild (waar normaliter een leeuw op staat)
aan de andere zijde is het tweede reliëf geplaatst.
Dubbele adelaar Muursculptuur, Ed van Teeseling, Waalkade Grotestraat (mei 2024)
Wonen in Nijmegen 