Oosterhoutsedijk 74 Lent
Familie Reijnders
Huis Bato werd rond 1890 gebouwd in opdracht van Wouter Isaac Reijnders (of Rijnders) junior (Lent 17 maart 1838 – Lent 4 januari 1921, fabrikant, landeigenaar, statenlid) en zijn familie. Zij lieten de villa bouwen naast hun Lentse Molen, een standaard molen, die in/rond 1902 is gesloopt.
Reijnders: familie van brouwers, molenaars en stijfsel- en azijnfabrikanten
De Reijnders was een familie van brouwers, molenaars en stijfsel- en azijnfabrikanten.(Lentse Lucht) Vanaf de 17e eeuw was de familie Reijnders eigenaar geweest van de Windkorenmolen (1250-1905), die bestond uit een “molen met woning, bedrijfsgebouwen, siertuin en molenweide”.
De Reijnders die bekend zijn, zijn achtereenvolgens:
“Isaac, ca. 1750 (zijn naam staat vermeld op de gevelsteen van de NH Kerk)
Jan, ca. 1750
Wouter, 1760-1833
Wouter Isaac, 1804-1891
Wouter Isaac, 1838-1921
Jan begon vermoedelijk met de fabriek. Hij wordt al in 1774 genoemd als ‘tot de meulen en het huis aan den bandijk gelegen’. In 1825 bezit Wouter de molenwei, 7 morgen land, 6 morgen weiland, de molen en het grote huis.
Op 10 augustus 1875 brandde de hele zaak af, maar werd spoedig herbouwd. In 1876 komt er een bierbrouwerij en een stijfsel- en azijnfabriek. De oude fabriek is met de grote brand van 1875 verloren gegaan.”
(Straatnamenregister Rob Essers, die G. Mentink aanhaalt)
In 1786 maakt Godefridus F.A.H.C. van Hugenpoth van Aerdt een wandeltocht, waarbij Lent-Randwijk een onderdeel van het traject is. Hij schrijft, zoals overgenomen uit de Historische Kring Oosterhout: “‘Onze route genoomen hebbende over den Whaal Dijk langs de stijfsel moolen van Reijnders te Lenth.’” Historische Kring: “Deze stijfselmolen was mogelijk een voorganger van de in 1902 afgebroken korenmolen van Reijnders. Die stond aan de Waaldijk, direct ten westen van de spoordijk.”
Bierbrouwerij
De vader van Reijnders Jr, “Wouter Isaak Rijnders was in 1835 bierbrouwer in Lent. Naast een brouwerij had hij ook een stijfselmakerij. Er is niet veel bekend over zijn brouwerij. In 1854 was hij een van de brouwers die hun bier uithoofde van de aanhoudende duurte der Garst en der bijna ongekende hooge prijzen der Hop, in de noodzakelijkheid verkeerden hun bier met 2 gulden per ton te verhogen.” (Nederlandse Biercultuur)
De familie Reijnders Jr. hadden een bierbrouwerij en een stijfselfabriek, die in 1853 door bliksem is verwoest.
Na het verloren gaan van de brouwerij, werd daarop werd nog een tijdlang bier gebouwen in het souterrain van de villa. Later is het souterrain gebruikt voor gewasveredeling voor de vezelindustrie. (Oosterhout Architecten)
Nederlandse Biercultuur: “Het is niet bekend in hoeverre Wouter Isaak Rijnders junior bij de brouwerij van zijn vader betrokken was. … Het is wel bekend dat de brouwerij na het overlijden van Wouter Rijnders senior in 1891 niet is voortgezet. In 1892 werd het gebouw gesloopt.” Hierbij is wel onduidelijk hoe deze paragraaf zich verhoudt met het verloren gaan van de brouwerij.
Reijnders Jr. was lid van de Provinciale Staten van Gelderland, Heemraad in het polderdistrict Over-Betuwe. De familie is tevens bekend, omdat zij de eerste school met de bijbel in Lent in 1906 hebben gefinancierd.
Door de aanleg van het spoor is veel van hun grond onteigend.
Familie Hoefnagels
W.H. Hoefnagels koopt Huis Bato op 20-4-1921 (vrij van huur) op de veiling namens de erfgenamen van Wouter Reijnders op 6 april.
De bovenstaande foto is rond 1925 gemaakt. Van links naar rechts: Theodora Hoefnagels, de eigenaar Willy Hoefnagels, Henry of Jan Hoppener, Mathilda Hoefnagels en Margaretha Hoefnagels.
Huis Bato tegenwoordig
“De bel-etage en de verdieping zijn altijd als woonhuis in gebruik geweest. Waarschijnlijk is het hieraan te danken dat het interieur goeddeels origineel is, inclusief de beschildering van de gang, het trappenhuis en de overloop. De ruïne achter het huis is van een maalderij en van oudere datum dan de villa.” (Oosterhout Architecten, tevens bron)
Foto’s van de verbouwing door Oosterhout architecten zijn te vinden op haar website.
Gemeentelijk Monument
Het gebouw is een Gemeentelijk Monument, met als motivering:
“Hoewel het uiterlijk in de loop der tijd nogal is gewijzigd, is het bebouwingtype op zichzelf en in relatie met de ligging zodanig waardevol dat bescherming van het bouwwerk ware te overwegen.”
(Overige) Bronnen en verder lezen
http://www.noviomagus.nl/Lent/019.htm en
https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Gemeentearchief/Cat15/cwdata/141.html
http://www.noviomagus.nl/Gemeentearchief/Cat15/cwdata/141.html
http://www.cprn.nl/agenda/leesverder.asp?n=21981,5575&k=&t=&m=
Straatnamenregister Rob Essers
Wonen in Nijmegen 