Studio Hartebeest (Gerco Hiddink) maakte in 2023 de muurschildering van de gevechten rond Market Garden in Nijmegen. Daarbij was het de uitdaging om een gigantische muurschildering te maken van een heftige veldslag in Nijmegen, maar zonder bloederige taferelen.
Studio Hartebeest (Gerco Hiddink) in De Gelderlander: “De kleuren en de grafische stijl maken het niet té gruwelijk. Operatie Market Garden was natuurlijk ellendig voor Nijmegen.”
Dagboeken
Studio Hartebeest baseerde zich op dagboeken. Studio Hartebeest op zijn site: “Het beeld dat uit de dagboeken oprijst is dat van een apocalyptische wereld: terwijl boven de grond geallieerden en nazi’s in een verbitterde strijd verwikkeld waren te midden van een enorme vuurzee, zaten de meeste Nijmegenaren onder de grond in schuilkelders in angstige afwachting van de uitkomst van de strijd. Tijdens deze verschrikkelijke dagen kwam het mooiste en het akeligste in de mensen naar boven, zowel bij de soldaten aan beide zijden als bij de Nijmegenaren zelf. De muurschildering is een verbeelding van deze complexiteit en is aangebracht op een centrale locatie tijdens de gevechten: de Lindenberg.”
De schildering leest als een soort stripverhaal. Van bovenaf landen de para’s, vervolgens de groene omgeving en daarna Nijmegen. Onderaan is de blauwe Waal (met rechts de Waal crossing). Daarboven links en rechts de twee bruggen en daar tussen in de Benedenstad en daarboven de omgeving van het Valkhof.
Geboorte in een schuilkelder, verplegende non
Op de muurschildering staan daarom niet alleen de verschrikkelijke gevechten en de brand afgebeeld. De dagboeken vertellen ook over meer hoopgevende situaties, welke in die dagen óók gebeurden. Zoals de geboorte van baby’s in de schuilkelder, kinderen die de Amerikaanse soldaten na de bevrijding appels uitdelen of een non die op haar fiets rondging om gewonden te helpen.
Een mooie uitleg van het schilderij is te vinden op Waal Paintings.
Gebaseerd op schilderij Sint-Elisabethvloed
Grijpink had al de muurschildering van Theophanu gemaakt, op het Holland Casino. De reden dat hij gevraagd werd voor de muurschildering van Market Garden is dat hij grafische vormgeving en strakke lijnen weet te combineren met het kunnen uitbeelden van een heel complex verhaal.
locatie: Rijksmuseum (Foto: wikipedia)
In de video op de site van Studio Hartebeest vertelt Hiddink dat hij de indeling heeft gebaseerd op een middeleeuws schilderij van de St. Elisabethvloed, dat hangt in het Rijksmuseum. De video laat het linkerpaneel zien, hiernaast staat het rechter paneel afgebeeld.
Voordat Hiddink op de video verder gaat met vertellen, breekt bij hem een kleine zondvloed uit. Wanneer het schilderij van de Sint-Elisabethsvloed wordt vergeleken met zijn mural, is duidelijk te zien hoe hij zich door de indeling en het kleurgebruik heeft laten beïnvloeden.
In gesprek gaan
Een belangrijke functies van de historische muurschilderingen is om gebeurtenissen uit het verleden een gezicht te geven, juist ook omdat veel tijdens de Tweede Wereldoorlog verloren is gegaan. En om daarover vervolgens in gesprek te gaan.
Een mooi artikel over het belang van herdenken en de moeilijkheid om daarin de juiste balans te vinden tussen emotie en ratio; over om mensen meer betrokken te krijgen, zonder daarbij sentimenteel te worden is te lezen op Vox: Commemorating the liberation of Nijmegen: ‘Striving for a balance between emotion and reason’, 20 september 2024
(Overige) Bronnen en verder lezen
Site van Studio Hartebeest, bekijk ook de video
Nieuwe Waalpainting over Operatie Market Garden op de Lindenberg, 31 oktober 2023, RU
Muurschildering over Operatie Market Garden: ‘Het was natuurlijk een ellendige tijd voor Nijmegen’, 23 oktober 2023, De Gelderlander
Hunnerpark: Geschiedenis en Bezienswaardigheden
In het Hunnerpark staan een van de weinige overgebleven resten van de stadswallen van Nijmegen en daarnaast heeft het de…
Herinnering aan de Gevechten Market Garden: Duits Kanon in Hunnerpark
Het kanon in het Hunnerpark is een Duits 3.8 pantserkanon (PanzerAbwehrKanone), oftewel antitankkanon. Dit is een van de kanonnen die…
Verzetsmonument de Vaandeldrager, Marius van Beek
In September 1954 vindt de “Onthulling Jan van Hoof-monument de climax van huidige herdenkingen” plaats. Het is een beeld van…
Wonen in Nijmegen 