Waalbrug

De eerste Waalbrug stamt uit 1936 en was op dat moment de langste boogspanning van Europa. De brug is ontworpen door G. Schoorl.

Vooraf

Blik op het gedeelte van het Hunnerpark wat door het uitbreiden van de stad en de aanleg van de toegangswegen naar de Waalbrug grotendeels verdween; de ronde villa in het midden boven lag op de hoek van de Sint Jorisstraat (later mr. Franckenstraat en Canisiussingel, 1882-1900 (GN4924 RAN)

Gierpont

Voordat de Waalbrug gebouwd werd, kwam men naar de overkant door een zogenaamde gierpont “Zeldenrust”. Daarnaast was er de spoorbrug voor het treinverkeer, welke in 1879 beschikbaar kwam.

De eerste plannen voor een Waalbrug ontstonden in 1906 vanuit “Nijmegen Vooruit”. Door de Eerste Wereldoorlog vertraagden de plannen. Uiteindelijk was het plan in 1927 gereed en werd er op 23 oktober 1931 met de bouw begonnen. Architect G. Schoorl leverde daarvoor het ontwerp.

Op 16 juni 1936 kwam de brug gereed. Bij de opening waren er 200.000 toeschouwers, waarbij koningin Wilhelmina de opening voltrok.

Bouw

De eerste Waalbrug stamt uit 1936. De Waalbrug is in totaal 604 meter lang. Het midden ligt ongeveer 60 meter boven NAP. De afstand tussen de twee pijlers bedraagt 244,1 meter. Het was op dat moment de langste boogspanning van Europa.

Het unieke van de Waalbrug is dat het een echte boogbrug is: de krachten worden daadwerkelijk op de twee pijlers overgebracht.

De waalbrug met op de achtergrond Lent, 1936 (F68089 RAN)

Oorlog

In 1940 blies het Nederlandse leger de brug op, waarna de Duitsers de brug hebben hersteld.

Deze brug speelde bij Market Garden een belangrijke rol. Om de brug in handen te krijgen, staken 300 Amerikaanse militairen op de plaats waar nu de brug de Oversteek is met rubberen bootjes is de Waal over. Daarbij wisten ze de brug ongeschonden in handen te krijgen.

Jan van Hoof

Lange tijd werd gedacht dat Jan van Hoof, een 22-jarige student, in zin eentje had voorkomen dat de Waalbrug door de Duitsers zou worden opgeblazen, op het moment dat zij de brug niet meer in handen zouden kunnen houden. Hij heeft inderdaad de avond voor Market Garden de lijnen van de explosieven doorgesneden, maar de Duitsers wisten dit weer te herstellen.

Zelf kon van Hoof dat niet navertellen: een aantal dagen daarna werd hij in de buurt van het huidige Joris Ivensplein neergeschoten toen hij als gids Amerikaanse soldaten begeleidde. Op de plek waar hij is neergeschoten, wordt hij herinnerd door een tekst op een tegel.

Schepen Waalhaven met Waalbrug op de achtergrond (september 2023)

De Oversteek

Door het toegenomen autoverkeer stond het verkeer dagelijks vast. Daarbij was het lastig om grote renovatiewerken uit te voeren. Daarop werd besloten een tweede verkeersbrug te bouwen. De Oversteek ging in 2013 open, zie het volgende artikel: