Van der Waarden Architect Nijmegen

Wijnandus Johannes Hermanus van der Waarden (Nijmegen, 15 november 1860 – Nijmegen, 25 september 1930) was een architect en aannemer in Nijmegen. Bovendien was hij gemeenteraadslid en later wethouder. Tevens is hij lid van de Gezondheidscommissie geweest.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Wijnandus_Johannes_Hermanus_van_der_Waarden

Steenhouwerij T.M. Claes

ongeveer 1888, “Graafsche straat”

In PGNC 8/4/1888 is te lezen dat W.J.H. v.d. Waarden op 12 april “Het bouwen van een Magazijn voor Schoorsteenmantels met Beneden- en Bovenwoning aan de Graafsche straat te Nijmegen, voor rekening van en heer T.M. Claes aldaar” zal aanbesteden.

De “specialiteit” van T.M. Claes zijn “gereedstaande binnen- en buitenlandsche Schoorsteenmantels, Grafmonumenten, enz. enz” en “levert binnen in den kortst mogelijken tijd alle soorten Steenhouwwerk; alsmede alle soorten Carrièrewerk, uit de voorrnaamste groven en zonder verhooging van prijzen.” Hij heeft op dat moment zijn kantoor en magazijnen aan de verlengde Molenstraat 53, waarbij hij zijn werkplaats aan de Graafsche Weg heeft (Advertentie De Gelderlander 18/9/1887)

Of deze aanbesteding door is gegaan is niet duidelijk: in ieder geval heeft de Gemeente Nijmegen de vergunning aanvankelijk gewijzigd. Daarop is Claes in beroep gegaan bij Raad van State. Daarop verkrijgt Claes alsnog zijn vergunning tot het oprichten “eener steenhouwerij aan de Graafsche straat”. (PGNC 24/8/1888) In ieder geval is het adres in de gevonden advertenties vanaf augustus 1888 “Graafsche weg 15” voor Magazijnen en werkplaats; de winkel aan Verlengde Molenweg wordt niet meer genoemd. (PGNC 26/8/1888)

Opvallend is bovendien de advertentie in PGNC 16/9/1888 waarbij “Terstond te huur een Bovenhuis aan de Graafsche straat, met prachtig uitzicht, bevattende 6 kamers, waaronders 2 en Suite, keuken, dienstbodenkamer, ruimen kamer zolder en kelder, en voorzien van Gas- en waterleiding, te bevragen bij T.M. Claes, Steenhouwer alhier”. (PGNC 16/9/1888) In hoeverre deze advertentie te maken heeft met de steenhouwerij, is nog niet bekend.
 In de advertentie van in ieder geval De Gelderlander 3/7/1892 is het adres Graafscheweg 25: waarschijnlijk betreft het een hernummering.vragen bij T.M. Claes, Steenhouwer alhier”. (PGNC 16/9/1888) In hoeverre deze advertentie te maken heeft met de steenhouwerij, is nog niet bekend.

Dan staat vanaf september 1893 de steenhouwerij te koop: in PGNC 17/9/1893 is een advertentie voor de veiling van de inboedel gevonden en in De Gelderlander 8/10/1893 de steenhouwerij.

Van Berchenstraat

Slagerij van der Waarden

1899 Kelfkensbos 10

Koek- en banketbakkerij van Dungen

1899, Lange Hezelstraat 84 Centrum

Op 21-3-1899 (PGNC 12/3/1899) vindt de aanbesteding plaats van: “Het verbouwen van perceel 84 aan de Lange Hezelstraat te Nijmegen, en dit in te richten tot 2 Winkelhuizen en Banketbakkerij, voor rekening van den Heer E.A. van den Dungen, alhier.”

“De koek- en banketbakkerij van den heer E.A. van den Dungen is overgebracht van de Smidstraat naar de Lange Hezelstraat, in het pand, vroeger bewoond door mevrouw de wed. Huijbers. Dit pand is geheel en al verbouwd tot twee winkelhuizen naar het ontwerp van den architect W.J.H. van der Waarden door de aannemers Gielen & Co. te Wijchen. En architect èn aannemers verdienen allen lof voor de keurige wijze, waarop het werk is ontworpen en uitgevoerd. In een van die winkelhuizen- het andere staat nog ledig- heeft dan de heer v.d. Dungen zijne paleis van zoetigheid gevestigd en in de fraaie, door de bekende firma Bruns te Arnhem geleverde etalge-inrichting kan men in tal van sierlijke flacons en flesschen zien uitgestald al die zaken, welk velen eene “streeling zijn van het verhemelte”. Deze winkel is bepaald een aanwinst voor dat gedeelte der benedenstad.“ (PGNC 5/9/1899)

De Gelderlander geeft een beschrijving van de winkel:

“Bijzonder fraai is in den eenen afgewerkten winkel de vloer van mozaïektegels, terwijl ook het geëtste glas in de binnendeuren, door den heer Van Crimpen alhier geleverd, vermelding verdient.

Een ruime bakkerij met heete-luchtovens naar het nieuwste systeem biedt allen waarborg dat de voorraad in den ruimen, helderen winkel bestendig ververscht zal worden.” (De Gelderlander 3/9/1899)

Eduardus Alphonsus van den Dungen

Zijn vader, Johannes van Dungen, had reeds een bakkerij in de Smidstraat (Smitstraat D nr. 6) Johannes is op 19 maart 1814 geboren in ’s Hertogenbosch. In het Bevolkingsregister van 1880 komt hij voor als “koekbakker”.  Hij is getrouwd met Anna Maria Goëtte (‘s-Hertogenbosch, 30/5/1821 – door “het blauwe potlood” veranderd in 31 bij het wijzigen in haar weduwestatus. Ook in blauw staat bij Aanmerkingen bij haar Paulstr 23). Johannes is overleden op 14-12-1885.

Eduardus Alphonsus van den Dungen is op 18/9/1855 geboren in ’s-Hertogenbosch. Hij trouwt op 28-4-1885 met Geertruida Hendrina Gerarda van Campen (Nijmegen, 27/6/1864). In het Bevolkingsregister 1880 staat dat hij vertrokken is naar Smidstraat 6, het is echter onduidelijk onduidelijk wat hiermee bedoeld wordt (hij woonde al op nr 6.) en op welk moment dit gebeurd is.

In het Bevolkingsregister 1880 staat huizing Smidstraat 6 doorgehaald door “het blauwe potlood”, die bij Aanmerkingen No 34 heeft geschreven. Daarbij is tevens het geboortejaar vervangen door 1856. Als beroep staat “koekbakker”

Hun kinderen zijn:

Cornelia Geertruida Maria van den Dungen (Nijmegen, 4/6/1890)

Johanna Maria Josephina van den Dungen (Nijmegen, 7/3/1887)

Johannes Antonius Josephus van den Dungen (Nijmegen, 22/4/1888)

In de adresboeken van 1896, 1898 en 1899 komt hij voor op Smidstraat 34. In het adresboek 1901, 1902, 1903, 1907, 1909 komt hij voor op Lange Hezelstraat 84. (Er is geen uitputtend onderzoek gedaan).

Magazijn H.J. Tijssen

Lange Hezelstraat 89

“Wie dezen avond de Lange Hezelstraat afwandelt is genoodzaakt zijn aandacht te vestigen op het nieuwe geheel verbouwde magazijn van manufacturen, garen en band van den heer H.J. Tijssen.

Dit magazijn, dat al sedert 60 jaar bestaat, heeft een enorme verandering ondergaan en is thans geheel modern ingericht. In den korten tijd van drie maanden is door den aannemer-bouwkundige W. van der Waarden dit gebouw opgetrokken en het voldoet, zoo wat winkel als woning betreft, geheel aan de eischen des tijds.

De benedenverdieping in hardsteen en glas uitgevoerd, kan met de eerste van dien aard wat soliditeit en netheid aangaat wedijveren, terwijl de bovenverdiepingen in gebakken steen met haar mooie profielen het huis tot een waar sieraad maken van de straat. Daar ook het aangrenzend pand tot een winkel is verbouwd, die zeker spoedig een huurder zal vinden, zal de verandering niet weinig bijdragen tot verlevendiging van de beneden-Hezelstraat en tevens een goeden indruk maken op de vele bezoekers van Maas en Waal vooral na verbinding met den tram, als ook voor de vele vreemdelingen, die hier passeren.” (De Gelderlander 6/10/1901) (PGNC 5/10/1901 is tevens bron)

Woonhuis

1903-1903 Nijmegen: Oranjesingel 68 (eigen woonhuis) + 70

Oranjesingel 68 was het eigen woonhuis van van der Waarden.

Rijksmonumentenregister: “In 1903 ontwierp architect/bouwkundige W.J.H. van der Waarden voor zichzelf dit zéér rijk gedecoreerde HERENHUIS aan de noordzijde van de Oranjesingel in Art Nouveau-stijl. Het pand is gelegen in een rij herenhuizen met een voor- en achtertuin. De voortuin wordt begrensd door een oorspronkelijk smeedijzeren HEK in Art Nouveau-stijl.

Zijn voorkeur voor Art Nouveau-architectuur en Jugendstil-motieven had Van der Waarden al in 1901 laten blijken bij enkele winkelpuien in de Lange Hezelstraat te Nijmegen (nrs. 38, 97-103). Van der Waarden heeft ook een groot aandeel gehad in de ontwikkeling van de eerste stadsuitleg.”

Daarna staat op deze pagina een omvangrijke beschrijving.

Rijksmonument

Het pand is een Rijksmonument met als waardering: “Herenhuis met smeedijzeren hekwerk uit 1903 in Art Nouveau stijl naar ontwerp van W.J.H. van der Waarden.

• Van architectuurhistorische waarde als goed en zéér gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een herenhuis met ornamentiek beïnvloed door de Art Nouveau. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de zeer rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de ornamentiek in de gevel en het rijke interieur met houtsnijwerk, stucwerk en tegels. Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de bebouwing langs de Oranjesingel, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare herenhuizen, welke samen met de oudere en later typen en stijlen goed de ontwikkeling van de bouw van herenhuizen weergeven.
• Van stedebouwkundige waarde door de situering aan de Oranjesingel. De weg bezit nog een in vrij gave staat bewaard bestand aan historische huizen, die een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen.
• Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen langs onder meer de nieuw aangelegde singels rond het centrum van de oude stad; een stadsuitbreiding die met het verwijderen van de vestingwerken aan het eind van de 19de eeuw mogelijk was geworden.”

Overige Bronnen en verder lezen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Oranjesingel_68

https://www.dbnl.org/tekst/sten009monu05_01/sten009monu05_01_0157.php

Oranjesingel 70

ongeveer 1903, Oranjesingel 70 Centrum Rijksmonument

Rijksmonumentenregister: “Het HERENHUIS, dat thans in gebruik is als kantoor, is gebouwd ca. 1903 door W.J.H. van der Waarden in een stijl die Art Nouveau-invloeden vertoont. De Art Nouveau-invloed blijft echter beperkt tot de geveldecoratie en de detaillering van het interieur van het verder vrij traditioneel vormgegeven en ingedeelde woonhuis.

Van der Waarden ontwierp ook het buurpand, zijn eigen woonhuis Oranjesingel 68, dat in hoofdvorm het spiegelbeeld is van nr. 70 en een overeenkomstige detaillering van houtwerk en dakkapellen heeft, maar een andere uitwerking van de gevel kent en veel uitbundiger en rijker is geornamenteerd. Het herenhuis is gelegen in de aaneengesloten noordelijke gevelwand van de Oranjesingel, één van de belangrijkste straten in het uitbreidingsplan van Bert Brouwer, ontworpen na de afbraak van de vestingwerken, liggend binnen het beschermd stadsgezicht. Het herenhuis heeft een voortuin die van het trottoir wordt gescheiden door een modern muurtje.” Daarna is een uitgebreide omschrijving te lezen.

Rijksmonument

Het gebouw is een Rijksmonument met als waardering: “

• Van architectuurhistorische waarde als een goed en vrij gaaf voorbeeld in ex- en interieur van een herenhuis in een stijl die invloeden vertoont van de Art Nouveau met esthetische kwaliteiten in het ontwerp zoals bijzondere ornamentiek en materiaalgebruik.
• Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van de aaneengesloten noordelijke gevelwand van de Oranjesingel, één van de voornaamste straten van het beschermde stadsgezicht, het laat 19de-eeuwse uitbreidingsplan van Bert Brouwer.”

Klooster Dominicanessen

1904 Dominicanenstraat 6

“Inwijding van het Dominicanessen klooster aan de Dominicanenstraat.

Een mooi en krachtig bewijs van den vooruitgang van het katholiek onderwijs in onze stad levert ongetwijfeld de voorspoedige ontwikkeling der Zusterschool in de Dominicanenstraat. Voor ongeveer acht jaren op kleine schaal begonnen, is zij thans een der uitgebreidste inrichtingen van dien aard in onze stad.

Achtereenvolgens verrezen in de Dominicanenstraat twee kolossale schoolgebouwen, en daartusschen is thans een werkelijk prachtig woonhuis of klooster opgetrokken voor de eerw. Zusters, die zich tot dusver met enkele lokalen in het schoolgebouw behielpen. De gestadige uitbreiding van het getal leerlingen, dat thans al over de 800 bedraagt, waarvan een groote 500 minvermogenden, maakte het noodig dat ook die lokalen voor het onderwijs in gebruik werden genomen, en thans is daarom voor de eerw. Zusters een afzonderlijk woonhuis gesticht, dat aan beide zijden met de schoolgebouwen verbonden is.

Met zijn breeden en hoogen gevel, door gekleurden en verglaasden steen verlevendigd, heeft het gebouw aan de straat een hoogst vriendelijk voorkomen. Binnengetreden, krijgt men dadelijk den indruk van groote ruimte en uitgestrektheid: die grootte van het gebouw behoeft echter niet te verwonderen, als men bedenkt, dat het op het oogenblik al 37 zusters moet herbergen. Het is gebouwd voor een groote veertig: er zijn ten minste 43 slaapcellen.

Gelijkvloers bevat het gebouw rechts van den ingang een ontvangkamer met suite voor de eerw. Zusters en links een drietal spreekkamers.

Daarachter zijn gelegen een ruime recreatiekamer, een naai- of werkkamer en een keuken met bijkeuken. Het uitgestrekte sousterrein bevat den refter, die door een lift tot het aflaten der spijzen met de daarboven gelegen keuken verbonden is, een studiezaal die evenals de refter met uitzicht op den tuin en aan de straatzijde ruime kelders.

Op de eerste verdieping heeft men de fraaie kapel, een ziekenkamer en de reeds genoemde slaapcellen, voor welker ventilatie op hoogst doelmatige wijze is gezorgd, daar zij alle met de vensters uitkomen op een open binnenplaats.

Het kolossale gebouw doet zoowel om de doelmatige inrichting en verdeeling, als om de keurige afwerking bijzondere eer aan den bouwmeester en uitvoerder, den heer W.J.H. van der Waarden, terwijl ook de opzichter, onder wiens leiding de verschillende werkzaamheden werden uitgevoerd, de heer J.J. de Groot, met lof verdient vermeld te worden. Bij het doorwandelen van het gebouw treft overal de bijzonder mooie lichtverdeeling; overal, tot zelfs in de gangen en in het sousterrein is het even helder. In de zalen en vertrekken zijn de vloeren van gewast Amerikaansch grenenhout; in de portalen en gangen liggen meest mooie Italiaansche terrazzo-vloeren, geleverd door den heer Joh. van der Waarden. Als uitvoerder van het schilderwerk mag met eere genoemd worden de heer J.A. Aalbers, terwijl de heer J. Rief op voortreffelijke wijze voor het stukadoorwerk zorgde.

Hedenmorgen om halfacht werd het gebouw plechtig ingewijd door den zeereerw. Pater Provinciaal der Domincanessen, L. Theissling, waarna door Zijneerw. een plechtige H. Mis werd opgedragen aan het rijk met bloemen versierde altaar der kapel…” (De Gelderlander 22/11/1904) Daarna vervolgt het artikel met een verdere beschrijving van de plechtigheid.

Lees voor het vervolg van dit klooster: https://vrouwenschool.nl/geschiedenis/

Firma G. van den Breekel

Broerstraat

“Kerkornamenten.

Het van ouds bekende magazijn van kerkornamenten der firma G. van den Breekel in de Broerstraat heeft een volslagen gedaanteverwisseling ondergaan. Dank aan de doelmatige verbouwing door den bouwkundige W. van der Waarden, die alle eer heeft van de degelijke en sierlijke afwerking, is het een magazijn geworden, zooals men er van dien aard moeilijk een tweede in het land vinden zal. Nagenoeg de heele breedte van het perceel is één vitrine geworden, 5.30 meter lang en van voren afgesloten met een spiegelruit van 5.10 meter, de grootste, die in onze stad nog is aangebracht. Opmerkelijk is ook het kolossale valgordijn, dat door een vernuftige inrichting over de heele lengte gelijkmatig kan opgehaald en neergelaten worden.

In die vitrine prijkt een schat van kerkornamenten in verguld zilver, zilver en koper, die vanavond, als het nieuwe magazijn geopend wordt, een oogverblindend effect zal maken. Wij zager er kunstig bewerkte kelken, monstransen, crucifixen, kandelaars, enz., die de gunstigste getuigenis afleggen voor de uitstekende werkplaatsen dezer oudste Nijmeegsche firma op dit gebied. Wij hadden ook het genoegen die werkplaatsen te bezichtigen en ons te overtuigen, dat hetgeen in de vitrine prijkt, werkelijk daar vervaardigd wordt; wij stonden verrast over de uitgebreide keuze van modellen, die de firma ter beschikking heeft voor haar clientèle. Inderdaad, dit is een inrichting, waarop de Nijmeegsche kunstnijverheid met fierheid wijzen mag.” (De Gelderlander 21/5/1905)

Vergrooting van het Canisius-Ziekenhuis

1905, Houtstraat

Vooraf: de oprichting van het Canisiusziekenhuis

Het eerste Canisiusziekenhuis lag op de hoek van de Pauwelstraat en de Houtmarkt. Dit katholieke ziekenhuis was in 1850 gesticht. Daarna verhuisde het naar een nieuw gebouw aan de Doddendaal in 1866. Omdat het gebouw te klein was geworden, werd in 1884-1886 een nieuw hoofdgebouw gebouwd. (Noviomagus, met veel foto’s).

“Toen vervolgens ook dit nieuwe ziekenhuispand niet groot genoeg bleek, werden er in de periode 1892-1898 enkele naastliggende panden aangekocht door het ziekenhuisbestuur.” (Wikipedia).

Of daarná nog verbouwingen zijn geweest, is nog niet door mij onderzocht. In 1905 en 1907 ontwerpt van der Waarden de uitbreiding van dit ziekenhuis:

Vergroting van het Canisius Ziekenhuis

“Vergrooting van het Canisius-Ziekenhuis

Wie in de laatste weken de Houtstraat passeerde, zal ongetwijfeld getroffen zijn geworden door het monumentale en vriendelijke voorkomen, dat het daargelegen Canisisus-ziekenhuis verkregen heeft door den aanbouw van een nieuwen vleugel, waardoor het gebouw een mooie frontbreedte aan de straatzijde heeft erlangd, dei gelegenheid gaf tot het optrekken van een sierlijken gevel.

Tengevolge namelijk van het afbreken der voormalige huizing van den notaris mr. Böhtlingk kwam het R.-K. Parochiaal Armbestuur in de gelegenheid, een perceel terrein aan te koopen met het oog op een reeds sinds lang wenschelijke uitbreiding van het ziekenhuis. Aan den bouwkundige, den heer W.J.H. van der Waarden werd opgedragen, de plannen voor de uitbreiding te ontwerpen en de bekwame architect heeft zich op zijn gewone practische en degelijke wijze van die taak gekweten. Hij ontwierp het nieuwe gedeelte zóó dat het harmonisch bij het bestaande gebouw aansluit, terwijl het toch door eenigzins moderne opvatting ook aan den hedendaagsche smaak beantwoordt.

Hij bouwde dat nieuwe gedeelte paviljoenvormig uit, waardoor een waarlijk vorstelijke entrée werd verkregen, met een bordes van zeven hardsteenen treden, overhuifd door een gekleurd glazen marquise. Die breede trap geeft toegang tot een ruime lichte vestibule of voorhalle van 7 bij 5 meter, met mozaïek bevloerd en omgeven van een wit marmeren lambrizeering. Gelijkvloers heeft men hier nog twee spreekkamers en een nieuwe patiëntenkamer verkregen, een doelmatige lift, voerende naar de bovenverdieping en een breede lichte gang ter verbinding van het nieuwe met het oude gedeelte.

Boven de voorhalle is de nieuwe operatiekamer gelegen van dezelfde afmeting, bijzonder licht en luchtig, voorzien van een naar het midden afhellenden mozaïekvloer, waarin een rooster tot waterafvoer. In het midden staat hier een operatietafel en tegen den wand zijn allerdoelmatigste sanitaire waschgelegenheden naar het nieuwe systeem aangebracht. Op deze verdieping heeft men verder een sterilisatiekamer, naar de nieuwste eischen ingericht, een badkamer alsmede een viertal patiëntenkamers, bestemd voor  verpleegden eerste klasse.

Van dezen nieuwen aanbouw, die tevens gelegenheid gaf tot het aanbrengen van een nieuwen ruimen binnentuin, waarop de omringende kamers met haar balkons uitzien, is tevens gebruik gemaakt om in het oude gedeelte overal waar dit maar mogelijk was meer licht en lucht aan te brengen, zoodat het heele ziekenhuis door de vergrooting een aanmerkelijke verbetering heeft ondergaan.

Een ruim voorplein, met planten en bloemen gesierd, en door een monumentaal ijzeren hek van de straat afgescheiden, biedt aan rijtuigen gelegenheid tot een gemakkelijken op- en afrit, alsmede een vrij gezicht op den nieuwen gevel, in den top versierd met het beeld van den Zaligen Canisisus, met het opschrift in gulden letters: Beato sacra Canisio.

De gezamenlijke werken werden tot groote tevredenheid der bouwheeren uitgevoerd door den aannemer, den heer L.H. van Benthem.

Hedenmorgen had met eenige plechtigheid de inwijding van het nieuw gebouwde gedeelte plaats. Ter bijwoning daarvan waren de leden van het R.-K. Parochiaal Armbestuur, de aan het Ziekenhuis verbonden heeren doctoren, alsmede de eerw. heeren pastoors der stad uitgenoodigd. Nagenoeg voltallig hadden de heeren aan die uitnoodiging gevolg gegeven. Om acht uur werd in de fraaie kapel van het huis, voor deze gelegenheid smaakvol versierd, door den hoogeerw. heer Deken het H. Misoffer opgedragen, waaronder het zangkoor der eerw. Zusters zeer verdienstelijk de derde mis van Haller uitvoerde. Daarna verrichtte zijnhoogeerw. met de gebruikelijke gebeden de inwijdingsplechtigheid. Vervolgens hield hij tot de genoodigden, in de ruime voorhalle verzameld, op zijn bekende gemoedelijke en hartelijke wijze, een toespraak, waarin hij de groote verbetering, door den aanbouw verkregen, uiteenzette.

Hij wees er op, hoe men bij den bouw van huizen en gestichten steeds aan hooger eischen trachtte te beantwoorden en hoe hetgeen vóór jaren allerzins voldeed, tegenwoordig als verachterd werd beschouwd. Ook het ziekenhuis moest met die beweging van den tijd mee. Wat door dezen aanbouw vooral was verkregen, dat wat een mooie entrée en veel licht. De mensch is over ’t algemeen zeer gevoelig voor de invloed van licht en vooral is dat het geval met den zieke. Wanneer vroeger de zieke binnenkwam door den betrekkelijk bekrompen ingang in een gebouw, dat ook van binnen eenigzins somber was, dan was niet geschikt, om zijn toch al niet prettige stemming bijzonder opgewekt te maken. Nu echter is er een vriendelijk uitnodigende entrée en overal dringt het lieflijk licht bij stroomen binnen. Dit is wel de groote verbetering van dezen aanbouw, waardoor overigens nog tal van verbeteringen werden verkregen.

Spreker noemde die in ’t kort op. Over ’t algemeen, zei hij, wordt bij den bouw van liefdegestichten als dit, zekere eenvoud in acht genomen; maar dit hoeft niet uit te sluiten zekere bescheiden weelde, zooals deze mooie vestibule, die in een comfortabel groot hotel geen kwaad figuur zou maken.

Wij geven daarmee te kennen, dat wij bij de uitoefening der liefdadigheid niet karig willen te werk gaan, maar den lijdenden mild onze liefde toonen, overeenkomstig den geest der H. Kerk, die de armen steeds als haar schatten beschouwde.

Vandaar b.v. de bepaling, dat de gewijde vaten, als kelken, ciboriën enz, die anders onverkoopbaar zijn, mogen te gelde gemaakt worden, als het er op aan komt de armen te ondersteunen, omdat evenals die gewijde vaten ook de armen voor de Kerk zijn een res sacra, een heilige zaak.

Spreker bracht hulde aan de bouwcommissie met haar ijverigen president, den heer M.A. de Rooij, die met zooveel toewijding zijn beste krachten aan deze onderneming had gegeven en dan ook overmorgen, op zijn verjaardag, met groote voldoening weer op een welbesteed levensjaar zou mogen terugzien. Ten slotte dankte hij allen, die tot het welslagen van dit werk hadden bijgedragen.

Na het gesprokene van den hoogeerw. heer Deken trad de heer M.A. de Rooij naar voren, om als president van het Canisius-ziekenhuis al de aanwezigen hartelijk dank te zeggen voor de betoonde belangstelling. Hij dankte den hoogeerw. heer Deken voor zijn welwillendheid om door de inwijding van het nieuwe gebouw Gods zegen daarover af te smeeken, alsmede voor de waardeerende woorden, door zijn eerw. tot het Bestuur gesproken. De uitbreiding van dit gebouw, zoo hij ongeveer voort, hebben wij te danken aan den voortdurenden steun van de katholieken onzer stad, met aan hun hoofd de eerw. Geestelijkheid, wie wij in het bijzonder daarvoor dank betuigen.

Vervolgens ook aan de eerw. Liefdezusters, die zich steeds met zooveel opofferende liefde en zorg aan de verpleging der zieken wijden,- een taak, welker omvang wij eenigzins kunnen schatten, als wij binnen enkele maanden het feit zullen hebben te vermelden dat gedurende het bestaan der inrichting niet minder dan 10.000 zielen hier verpleging hebben gevonden. Hoevelen hebben hun herstel naar het lichaam, maar ook hoevelen, die nu reeds voor Gods troon staan, hebben niet hu eeuwig geluk aan de zusters van liefde te danken! God zal haar zeker rijkelijk daarvoor beloonen.

Maar niet minder dan aan de eerw. zusters bracht spreker ook dank aan de heeren doctoren.  (Aanwezig waren de heeren dr. L. Berends en dr. v. d. Horn v.d. Bos. Hij bracht in herinnering wat door onzen hooggeschatten grijzen dr. Jan Berends voor dit huis is verricht; welke moeite en zorgen zoo door hem als door degenen, die met en na hem gearbeid hebben, hier aan de verpleging der zieken zijn gewijd Zich vervolgens inzonderheid wendende tot de tegenwoordige doctoren, drukte hij de hoop uit, dat zij zullen voortgaan met denzelfde ijver in voortdurende samenwerking de belangen dezer zoo schoone inrichting te bevorderen. Hij eindigde met den wensch uit te spreken dat de zegen des Allerhoogsten, in het H. Misoffer door het hoofd onzer geestelijkheid afgesmeekt, in ruime mate mocht nederdalen over dit huis en over al degenen, die zouden trachten daarin hun herstel te vinden.

Vervolgens vereenigden al de genoodigden zich in den refter der eerw. zusters waar h(?) un door deze een kleine collatie werd aangeboden. Ook hier nam de heer De Rooij nogmaals het woord, ten einde hulde te brengen aan den bouwmeester, den heer (?) W.J.H. van der Waarden, die met groote practische bekwaamheid van de voorhanden ruimte had partij getrokken, zoodat een sierlijk en degelijk geheel was verkregen; alsmede aan den uitvoerder, den heer S.H. van Benthem, die het werk keurig had opgeleverd.

Onder geleide van den heer De Rooij werd tenslotte door de genoodigden een rondgang gemaakt door het gesticht, waarbij de nieuwe aanbouw, alsmede de veranderingen in het oude gedeelte met belangstelling bezichtigd werden. Algemeen was daarbij de voldoening en waardeering, ja we mogen wel zeggen bewondering over de verbetering die door de nieuwe uitbreiding is verkregen en waardoor het Canisius-ziekenhuis thans aan alle billijke (?) eischen beantwoordt.”(De Gelderlander 31/5/1905)

Uitbreiding kinderzalen

Op 26-3-1907 besteedt W.J.H. van er Waarden het “bouwen van twee Kinderzalen in het R.-K. Ziekenhuis en eenige bijkomende werken, in verband met de geamoveerde gebouwen aan den Jodenberg” aan namens het R.-K. Parochiaal Armbestuur (De Gelderlander 17/3/1907)

Vervolg

Er is nog niet onderzocht wat het vervolg is geweest. Noviomagus:
“Veertig jaar lang bleef het ziekenhuis nog in de beknellende binnenstad, waar het woekeren was met de ruimte. Eind 1922 werd aan de rand van de stad, in het buurtschap Sint Anna, begonnen met de bouw van een groot ziekenhuis, dat het oude aan de Houtstraat zou vervangen. Op 25 oktober 1923 werd de eerste steen gelegd en op 18 mei 1926 werd het nieuwe Sint-Canisiusziekenhuis geopend.”

Vervolgens verbouwt architect Zwanikken het gebouw als studiehuis voor de Karmelieten: https://woneninnijmegen.blog/johannes-zwanikken-architect/#StudiehuisZwanikken.html

Tijdens het bombardement van februari 1944 zal het gebouw, net als de rest van de Houtstraat, volledig worden verwoest.

Firma W.H. Smits

1907, “Hoek Hertogplein van den Brugghenstraat”

“Een nieuw magazijn.

Hedenavond zal de firma W.H. Smits eene tweede zaak in verlichtingsartikelen enz., openen, Hertogplein hoek van den Brugghenstraat. Zonder twijfel zal dit magazijn, vooral ’s avonds door eene schitterende verlichting een aardig effect geven aan genoemd plein. Het huis is verbouwd naar de plannen van den architect den heer W.J.H. v.d. Waarden, terwijl het schilderwerk door den heer W. Teeuwissen geleverd is en de heeren Drukker en Cohen voor de bekleeding gezorgd hebben.

Het zeer gunstig gelegen winkelhuis is van binnen zeer ruim en de voorraad verlichtings-, sanitaire, luxe koperwerk en verdere huishoudelijke artikelen zien er in elk opzicht keurig uit. Het onderhuis is ingericht als ruime werkplaats.” (PGNC 12/8/1907)

Van Duren’s Corsettenmagazijn

1909 Groote Markt 3

“Een nieuw magazijn.

In het gerestaureerde perceel Groote Markt No. 3 is een winkel geopend van van Duren’s Corsettenmagazijnen, welke gevestigd zijn, behalve thans hier ter stede, in Amsterdam, Utrecht en ’s Hertogenbosch. Met dit nieuwe magazijn is de Markt wederom een fraaien winkel rijker geworden, welke keurig ingerichte etalage vooral ’s avonds, bij kunstlicht, het oog van den wandelaar aangenaam streelt.

In van Duren’s corsettenmagazijnen zijn alle soorten van corsetten met aanverwante artikelen voorradig, van de dure mode-corsetten af- want het corset is ook zeer aan de mode onderhevig!- tot de meer gewone corsetten toe. Bovendien levert de firma ook corsetten naar maat.

Achter den winkel bevindt zich eene paskamer.

De restauratie van het pand werd verricht door den heer W.J.H. van der Waarden; de electrische installatie werd aangebracht door den heer Paijens, vertegenwoordiger van A.E.G., terwijl de heer Henri Smals voor de stoffeering zorgde.” (PGNC 3/3/1909)

Klooster complex Rosastichting

1911, Dennenstraat 95

Coiffeurszaak Migchels

1914 Molenstraat 10 (oud adres)

“Coiffeurszaak C.W. Migchels.

In het perceel Molenstraat 10 heeft hedenavond de heropening plaats van den winkel en salons van den heer C.W. Migchels, coiffeur en posticheur, die in de elf jaren dat hij hier ter stede gevestigd was zijn zaak zulk een gelukkige uitbreiding zag ondergaan, dat hij genoemd pand aan eene algeheele verbouwing moest onderwerpen. Deze is thans gereed gekomen en met het beste resultaat. De pui van den winkel maakt een goeden indruk en strekt tot sieraard van de Molenstraat. In de vitrine zagen wij een aantal bustes staan met de nieuwste coiffures waaronder een tweetal gekleurde, zooals men weet de jongste modegril der Parijse dames. Al deze kapsels zijn op het atelier van den heer Migchels vervaardigd.

Achter den winkel ligt de heerensalon, welke keurig is ingericht. Er staat een prachtige waschtafel met vier plaatsen.

Boven bevinden zich de damessalons. Hiervan heeft de heer Migchels iets heel moois doen maken. Hij is er voor in het buitenland een kijkje gaan nemen en heeft het werk van den architect bekroond door een interieur, waarbij elegance en luxe om den voorrang dingen. Twee salonnetjes voor coiffure en shampoing en een voor manicure, alle geheel afgescheiden van elkander, treft men hier aan. De nieuwste vindingen zijn in toepassing gebracht, fraaie witte meubeltjes geven een fijn cachet aan het geheel- kortom de heer Migchels legt met deze nieuwe inrichting alle eer in. Dit doen intusschen ook zij, die aan de verbouwing hebben medegewerkt. Het zijn de heer W.J.H. van der Waarden, architect en aannemer, Heijnen, meubileering, Paijens, gas- en waterleiding, Westenberg, schilderwerk, Otten, stucadoorswerk en Euwens, graniet- en marmer.

De Molenstraat is er met deze hernieuwde zaak weer op vooruitgegaan en zij, die vanavond voor de étalage een kijkje gaan nemen, zullen dit wel met ons eens zijn.” (PGNC 27/3/1914)

Woonhuis

1915, Oranjesingel 2, Rijksmonument

Opdrachtgeefster was jkvr. E.L.D.M. van Nispen tot Sevenaer.

In 1919 vond een ingrijpende verbouwing plaats door Oscar Leeuw. In 1965 ontwierp M.E. Veugelers een uitbreiding aan de achterzijde.

https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/522995

Een aantal mooie foto’s zijn te vinden op Noviomagus.

Wanneer (ongeveer)	Wat	Waar	Omschrijving	Aanbesteding	Bron
22-8-1886	Landbouwwoning	Perceel no. 12 aan de Ziekenstraat	Het bouwen van een Landbouwerswoning met afzonderlijk Bovenhuis, Stalling, enz Op perceel No. 12 aan de Ziekenstraat		PGNC 15/8/1886
1-12-1886	Koetshuis	Perceel 32 aan de Hertogstraat	Het bouwen van een Koetshuis en eenige bijkomende werken op Perceel 32 aan de Hertogstraat		PGNC 21/11/1886
13-7-1887	Winkelpui	Perceel 15 aan de Platemakerstraat	Het maken van een nieuwe Winkelpui en eenige bijkomende werken		PGNC 10/7/1887
2-5-1889	Woningen	Perceel No. 42 aan de Ziekenstraat	Het afbreken van perceel No. 42 aan de Ziekenstraat, het opbouwen tot Beneden- en Bovenhuizen, afzonderlijke Stalling en bijkomende werken voor rekening van den Heer A. Kerkhof alhier		PGNC 25/4/1889
30-8-1889	Huis	Bloemerstraat	Het afbreken en opbouwen van een Huis aan de Bloemerstraat, voor rekening van den Heer J. Horst aldaar		De Gelderlander 24/8/1889
20-2-1890	Houtloods		Het Bouwen van een Houtloods met Kantoor en bijkomende Werken voor rekening van den Heer J.J. van der Elst alhier		PGNC 13/2/1890
1-12-1891		Perceel 111 aan de Bloemerstraat	Het verbouwen van perceel 111 aan de Bloemerstraat voor rekening van den heer B. Berends		PGNC 22/11/1891
3-8-1892	School	Terrein nabij den Jodenberg en Doddendaal	Het afbreken van een Schoollocaal met bijgebouw en toebehooren, en het bouwen van 2 speelzalen, 2 taalscholen, gymnastieklocaal, slaapzaal en bijkomende werken, voor rekening R.K. Parochiaal Armbestuur		De Gelderlander 31/7/1892
8-10-1892		Nieuwe Markt	Het bouwen van een Beneden- en Bovenhuis aan de Nieuwe Markt te Nijmegen		PGNC 2/10/1892
8-10-1892	Woonhuis	Hees	Het verrichten van verschillende werkzaamheden aan een woonhuis te Hees		PGNC 2/10/1892
12-5-1893			Het afbreken van perceel No. 6 aan de Lange Koningstraat, en het bouwen van een nieuwe vergaderzaal, bedeelingslokaal en woning voor den concierge, namens R.K. Armenbestuur		6/5/1893
12-5-1893			Afbreken en leveren van nieuwe bestrating voor het Canisus-Ziekenhuis aan de Houtstaat De Gelderlander, namens R.K. Armenbestuur		6/5/1893
26-7-1893	Pakhuis		Het afbreken van perceel 45 aan de Ziekenstraat en het bouwen van een Pakhuis met twee Bovenwoningen voor rekening van Mej. de Wed. van Campen	A.H. Verheij, f4600, obv laagste inschr	PGNC 21/7/1893 De Gelderlander 28/7/1893
15-9-1893	Arbeiderswoningen	Terrein nabij den Berg-en-Dalschen weg	Het bouwen van twee arbeiderswoningen op een terrein nabij den Berg-en-Dalschen weg voor ekening van den Heer A.W. Penders	J. van Riswik, f2194 (waarsch, obv laagste inschr)	PGNC 10/9/1893 De Gelderlander 17/9/1893
3-4-1896	winkelpui	perceel No. 54 aan de Molenstraat	Het leveren en plaatsen van een nieuwe winkelpui in perceel No. 54 aan de Molenstraat, voor rekening van den WelEd Heer W.H.M. van Crimpen		PGNC 26/3/1896
5-6-1896			Het afbreken van een pakhuis aan de Korte Koningstraat en het daar ter plaatse weder opbouwen van een beneden- met bovenhuis voor rekening van den heer Hidding	H.Seegers, f3535 (waarsch, obv laagste inschr)	PGNC 5/6/1896
26-11-1896, niet gegund?	7 arbeiderswoningen	Aan de Tweede Walstraat	7 stuks arbeiderswoningnen aan de Tweede Walstraat, voor rekening van de Heeren W.J.H. Adriaens en J.H. ter Horst	Nog niet gegund (A. Jansen was de laagste met f6378)	PGNC 22/11/1896 De Gelderlander 28/11/1896
29-12-1896	Café	aan den Daalschen weg	Het bouwen van een café met vergaderzaal, benedenwoningen en 5 bovenwoningen aan den Daalschen weg, voor rekening van den heer J.G. van Pelt		PGNC 20/12/1896
5-5-1897	Winkelhuis	perceel 53 aan de Bloemerstraat	Amoveeren van perceel 53 aan de Bloemerstraat en het bouwen van een winkelhuis, werkplaats en bovenhuis, voor rekening Th.J.G. Tesser (ook op Wikipedia als werk genoemd)	A.W. Janssen, f4197 obv laagste inschr	PGNC 30/4/1897 PGNC 7/5/1897
22-2-1898		perceel 6/12 aan Mariënburg	Het verbouwen van perceel 6/12 aan Mariënburg, voor rekening den Heer C. Berends, Mariënburg No. 8		PGNC 13/2/1898
29-11-1898		perceel 6 aan de St. Jorisstraat	Het amoveeren en weder opbouwen van perceel 6 aan de St. Jorisstraat, voor rekening van J. H. Derksen	J.Guelen, Wijchen f5695, waarsch, obv laagste inschr	PGNC 20/11/1898 De Gelderlander 30/11/1898
21-3-1899	Winkelhuizen	perceel 84 aan de Lange Hezelstraat	Het verbouwen van perceel 84 aan de Lange Hezelstraat, en dit in te richten tot 2 winkelhuizen en banketbakkerij, voor rekening van den Heer E.A. v.d. Dungen		PGNC 12/3/1899
28-4-1899		Perceel 51 aan de Broerstraat	Het amoveeren en opbouwen van perceel 51 aan de Broerstraat		PGNC 21/4/1899
29-5-1899	Steenfabriek		Het amoveeren van eenige afgebrande gebouwen en het bouwen van 9 arbeiderswoningen op de steenfabriek “Nieuw Klaverenburg”  te Erlecom, voor rekening M.A. de Rooij te Nijmegen	Th. Berntsen, f8888 (waarsch, obv laagste inschr)	PGNC 21/5/1899 PGNC 30/5/1899
21-4-1900		perceel 54 aan de Lange Hezelstraat	Het verbouwen van perceel 54 aan de Lange Hezelstraat voor rekening van G.F.A. Driessen Jr.		De Gelderlander 15/4/1900
26-6-1900	Refter en slaapzalen	Doddendaal	Het amoveeren van den oostelijken zijvleugel van het Liefdegesticht der Eerw. Zusters a./d. Doddendaal en het wederopbouwen daarvan tot Refter met Slaapzalen en bijkomende werken, door R.K. Parochiaal Armbestuur		De Gelderlander 17/6/1900
16-7-1901		perceel 73 en 73A aan de Ziekenstraat	Het amoveeren van perceel 73 en 73A aan de Ziekenstraat en het weder opbouwen tot Remise, pakhuis, kantoor en drie bovenhuizen, Voor rekening A. Kerkhof, Ziekenstraat 93		PGNC 7/7/1901
26-10-1901		Vondelstraat	Het bouwen van een beneden- en bovenhuis aan de Vondelstraat, voor rekening Ger. Linssen		PGNC 22/10/1901
16-4-1902	Gesticht	Den Bosch	Het amoveeren van eenige gebouwen en het bouwen van een nieuwe R.K. Parochiale School voor Meisjes, met 9 Schoollocalen, waarboven Woon- en Slaapzalen, in den Tuin van het Gesticht “De Weijer” Boxmeer namens Eerw. Zusters van het Gezelschap J.M.J. te ’s-Bosch		De Gelderlander 6/4/1902
16-5-1902	School	perceel no. 3 aan de Jodenberg	Het amoveeren va perceel no. 3 aan de Jodenberg en het daar opbouwen van 2 schoollokalen met bijkomende werken, namens R.K. Par. Armbestuur		De Gelderlander 13/5/1902
17-4-1903	winkel	perceel 17/19 aan de Molenstraat	Het amoveeren van perceel 17/19 aan de Molenstraat en het wederopbouwen van een winkel en woonhuis voor rekening van den heer H.F. Verberne alhier	H.C. van Tienen f5365 waarsch, obv laagste inschr	PGNC 12/4/1903 PGNC 18/4/1903
21-4-1903	Tuinmanswoning	Boxmeer	Het aanbesteden van een tuinmanswoning te Boxmeer, voor rekening van C. van de Ven	Joh. Buskens, Nijmegen, f2785, obv laagste inschr	De Gelderlander 15/4/1903 De Gelderlander 23/4/1903
21-4-1903	3 Burgerwoonhuizen	Steenstraat, Boxmeer	3 Burgerwoonhuizen aan de Steenstraat te Boxmeer, voor rekening van C.A. Rijke	Joh. Buskens, Nijmegen, f5295, obv laagste inschr	De Gelderlander 15/4/1903 De Gelderlander 23/4/1903
24-3-1903	Woningen	Zeigelbaan	Het bouwen van een Huis, bestaande in 3 Bovenwoningen met beneden een open ruimte op de Zeigelbaan, voor rekening van G.J. Uijen (W.J.G. ipv W.J.H.)		De Gelderlander 19/4/1903
30-4-1903	School	St. Janskerkstraat, Culemborg	Het bouwen van een R.K. Jongensschool met 6 schoollocalen en bijkomende werken op een terrein nabij de St. Janskerkstraat namens Kerkbestuur H. Barbara te Culemborg		De Gelderlander 19/4/1903
Rond 27-3-1903 oplevering	winkel	Arnhem	Toko of warenhuis, aanhaling artikel “Niewe Arnh. Ct” (als J.H.)		De Gelderlander 27/3/1904
1904-1904	bakkerswinkel	Daalsedwarsweg 1	(voormalige bakkerswinkel)		https://nl.wikipedia.org/wiki/Wijnandus_Johannes_Hermanus_van_der_Waarden
1904-1904	Klooster	Dominicanenstraat 6	Nijmegen: (voormalig klooster St. Vincentius)		https://nl.wikipedia.org/wiki/Wijnandus_Johannes_Hermanus_van_der_Waarden
Donderdag voor 29-5-1904		Perceel 119 aan de Ziekenstraat	Verbouwen perceel 119 aan de Ziekenstraat	Gebrs. Peters, Hees, f5588 waarsch obv laagste inschr	PGNC 29/5/1904
26-7-1907	Bergplaats	Van den Havestraat	Het bouwen van een Bergplaats met Kantoor en Bovenwoning aan de Van den Havestraat	D. Everts f4685, waarsch obv laagste inschr	PGNC 22/7/1907 De Gelderlander 27/7/1907
9-8-1907			Het amoveeren van de perceelen 101-103 aan de Ziekenstraat en het weder opbouwen daarvan tot Winkelhuis met Bovenwoningen en bijkomende werken, voor rekening van A. Kerkhof (café houder Ziekenstraat 93)		De Gelderlander 3/10/1907
13-1-1908	School en gesticht	Doddendaal No 10	Verbouwen der Vestibule en Schoollokalen in de voormalige H.B. School Het bouwen van nieuwe mannen en vrouwenzalen in aansluiting met het St Anna gesticht aan den Doddendaal No 10, voor rekening R.-K Parochiaal Armbestuur	De Gelderlander 19/1/1908 Gegund H.J. Delgijer f16279, obv laagste inschr massa	De Gelderlander 5/1/1908
15-9-1908	School	Dennenstraat	Het bouwen van nieuwe schoollocalen en het verbouwen der bestaande school aan de Dennenstraat te Neerbosch, voor rekening der E.E.Z.Z. Dominicanessen	L.G. Beuming f9689 waarsch obv laagste inschr	De Gelderlander 6/9/1908 De Gelderlander 17/9/1908
15-9-1911	Graanpakhuis	aan de Graafsche straat	Graanpakhuis met kantoor aan de Graafsche straat		PGNC 9/9/1911

MEEST RECENTE VERHALEN